III SA/Gd 1007/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-03-17

Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane za okres poprzedzający datę złożenia wniosku o zawieszenie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jeśli wnioskodawczyni sprawowała opiekę nad matką od wcześniejszej daty?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, po skutecznym zawieszeniu pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Nie jest dopuszczalne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wyrównawczo za okres wcześniejszy, nawet jeśli opieka była sprawowana od wcześniejszej daty, a organ rentowy nie poinformował o możliwości rezygnacji z renty.
Stan faktyczny
B. S. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia za okres od 28 maja 2020 r. do 31 maja 2021 r., wskazując na niepełnosprawność matki, która nie powstała przed 18. lub 25. rokiem życia, oraz na fakt pobierania przez wnioskodawczynię renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Po uchyleniu decyzji przez WSA, organ pierwszej instancji przyznał świadczenie od 1 czerwca 2021 r. z uwagi na zawieszenie renty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i orzekło o przyznaniu świadczenia od 1 czerwca 2021 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w zakresie odmowy przyznania świadczenia za okres wcześniejszy, argumentując, że nikt nie poinformował jej o możliwości rezygnacji z renty i że zasady słuszności przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2022 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2021r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 31 lipca 2020 r. B. S. wystąpiła do Burmistrza o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – S. W. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2020r., nr [...] odmówiono uwzględnienia ww. wniosku wobec ustalenia, że pomimo sprawowania opieki wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek umożliwiających pozytywne rozpatrzenie sprawy, bowiem niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie powstała przed 18. lub 25. rokiem życia. Dodatkowo ustalono, że strona pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organ pierwszej instancji wskazał, że z przedłożonego orzeczenia wynika, że ustalony stopień niepełnosprawności S. W. datuje się od dnia 28 maja 2020 r., a okresu powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Strona nie spełnia zatem przesłanek do przyznania świadczenia, bowiem niepełnosprawność jej matki nie powstała zgodnie z art 17 pkt 1b ustawy o świadczen9iach rodzinnych, tj. nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Powyższą decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia 23 września 2020r., nr [...], a decyzja ta została następnie uchylona wraz z decyzją organu I instancji z dnia 19 sierpnia 2020 r. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1172/20. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, decyzją z dnia 23 czerwca 2021 r., nr [...] Burmistrz odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – S. W. w okresie od dnia 28 maja 2020 r. do dnia 31 maja 2021 r. ( pkt 1 decyzji) oraz przyznał wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką – S. W. w okresie od dnia 1 czerwca 2021 r. bezterminowo ( pkt 2 decyzji). Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji, wnioskodawczyni przedłożyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia 19 maja 2021 r. nr [...] o zawieszeniu z dniem 1 czerwca 2021 r. wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Stąd też od tego dnia wnioskodawczyni przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji w części objętej punktem pierwszym B. S. wyjaśniła, że w okresie, za który organ pierwszej instancji odmówił jej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, cały czas opiekowała się matką, przy czym nikt jej nie poinformował o możliwości rezygnacji z renty. Wniosła jednocześnie o przyznanie świadczenia w wysokości różnicy pomiędzy otrzymywaną rentą a świadczeniem pielęgnacyjnym. Decyzją z dnia 28 lipca 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "k.p.a." oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej jako "u.ś.r." lub "ustawa"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i orzekło o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką – S. W. od dnia 1 czerwca 2021 r. na czas nieokreślony. Jak wyjaśnił organ odwoławczy nie było wątpliwe, że strona sprawuje stałą opiekę nad matką z uwagi na jej stan zdrowia. Niepełnosprawność S. W. (wdowa, ur. 10 września 1938r.) w stopniu znacznym potwierdzona została orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 19 czerwca 2020 r. W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność tej osoby. Znaczny stopień niepełnosprawności ustalono od 28 maja 2020r. Orzeczenie wydano na stałe. Strona zawiesiła pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności o pracy, co miało miejsce od dnia 1 czerwca 2021 r. W świetle ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie organ odwoławczy przyjął, że skarżąca sprawuje stałą opiekę nad matką od dnia 21 kwietnia 2020 r. Opieka ta ma charakter całodobowy i polega na pomocy i opiece w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. S. W. jest wdową, a strona rencistką. Według lekarza orzecznika ZUS jest osobą częściowo niezdolną do pracy, co nie wyklucza możliwości podjęcia pracy. Strona sprawuje opiekę nad matką wykonując takie czynności jak opróżnianie worka z moczem, wymiana pampersów, pomoc w utrzymaniu higieny osobistej, pomiar poziomu cukru, podawanie insuliny, przygotowywanie i podawanie posiłków, kontrolowanie i podawanie leków, pranie odzieży, pionizowanie w wózku inwalidzkim. Strona jest żoną rolnika, jednak nie jest współwłaścicielem ziemi, a składki zdrowotne odprowadzane były do ZUS z tytułu jej uprawnienia do renty. Nie było zatem kwestionowane, że strona sprawuje stałą opiekę nad matką, rezygnując z dodatkowej aktywności zarobkowej. Do akt załączono również oświadczenie strony z 12 czerwca 2021 r. złożone w kwestii rezygnacji z aktywności zawodowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł być wiek, w którym wstąpiła niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Przy rozważaniu tej kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 dla określenia ich wpływu na sytuację prawną odwołującej się strony oraz ugruntowanie linii orzeczniczej sadów administracyjnych (por.m.in. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 8/19. wyrok NSA z 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16 oraz wyrok z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16). Kolegium w związku z powyższym wyjaśniło również, że co do zasady podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie może stanowić uprawnienie do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, na co wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w ww. wyroku, a pogląd ten uznać za wiążący prawnie w niniejszej sprawie. Przy ustaleniu prawa do świadczenia należało kierować się normą prawną wynikającą z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art, 15b, art. 16. art. 17 i art. 17c. Z kolei stosownie do art. 24 ust. 2 tej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Stąd świadczenie przyznano skarżącej od 1 czerwca 2021 r., mając na uwadze moment zawieszenia przez ZUS wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Prawnie nie było dopuszczalne w świetle ww. orzecznictwa przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wyrównawczo, za okres od złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Kolegium wskazało, że art. 17 ust. 3 ustawy określa jednoznacznie kwotowo wysokość świadczenia pielęgnacyjnego i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji. O wysokości świadczenia pielęgnacyjnego orzeczono na podstawie art. 17 ust. 3 w zw. z art. 17 ust. 3d ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego na dany rok, ustalanej w terminie do dnia 15 listopada każdego roku. Stosownie bowiem do art. 17 ust. 3 ww. ustawy kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji. B. S. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu pierwszego. Zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 lit. a ustawy poprzez uznanie, że częściowa niezdolność do pracy uniemożliwia skarżącej pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego pomimo uznania, że takie rozumienie przepisu jest niezgodne z Konstytucją w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego jest bezsporne w kontekście uprzednio zapadłego w sprawie wyroku. Wyrok ten zapadł w okresie pobierania przez skarżącą renty, w związku z czym okoliczność ta nie powinna rzutować na rozstrzygnięcie. Organy obu instancji uprzednio rozpoznając sprawę wprowadzały skarżącą w błąd co do uprawnienia do pobierania przez nią świadczenia. Skarżąca musiała pobierać rentę, aby zaspokajać swoje podstawowe potrzeby. Zasady zaufania obywatela do państwa oraz zasady słuszności przemawiają za tym, aby uwzględnić wniosek skarżącej w zakresie żądania za okres wcześniejszy. Żądanie od obywatela, aby wchodząc w spór z organem rezygnował z wszystkich świadczeń, ponosząc ryzyko niemożności zaspokojenia swych podstawowych potrzeb, nie zasługuje na ochronę i zrozumienie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 marca 2021 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 1172/20 uchylił decyzję SKO z dnia 23 września 2020 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 19 sierpnia 2020 r. Organy rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, jak i Sąd w niniejszym postępowaniu, na podstawie art. 153 p.p.s.a. pozostają związane oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej wskazanym wyroku WSA w Gdańsku. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie organu administracji oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w prawomocnym orzeczeniu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że organy administracji muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Oznacza to zatem zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 170, Lex 2021; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 306/10, z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1241/10 oraz z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1865/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 11 marca 2021 r. uchylił kontrolowane decyzje. Sąd uznał, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy należy interpretować w taki sposób, że wyłącza on możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jedynie w sytuacji, gdy opiekun pobiera rentę i ze świadczenia tego nie chce zrezygnować. Ponadto Sąd przyjął, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz.U. 2018 poz. 1270), powoływanej dalej jako "u.e.r.f.u.s". Zgodnie z tym przepisem prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Gdy strona doprowadzi do zawieszenia prawa do renty, możliwe będzie przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalno-rentowych do systemu świadczeń rodzinnych. W ocenie Sądu obecnie rozpoznającego sprawę organy obu instancji wypełniły wskazania zawarte w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 11 marca 2021 r. , sygn. akt III SA/Gd 1172/20. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111), a w szczególności art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości, że niepełnosprawność matki skarżącej w stopniu znacznym została stwierdzona orzeczeniem wydanym 19 czerwca 2020 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Bezsporne w niniejszej sprawie było także, że skarżąca z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z uwagi na opiekę nad niepełnosprawną matką wystąpiła w dniu 31 lipca 2020 r., mając ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organy nie kwestionowały także , że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką i z tego względu nie podejmuje zatrudnienia. Nie budziło zatem wątpliwości, że skarżąca należy do kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec matki, zatem po spełnieniu pozostałych przesłanek uprawniona jest do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Przesłankami uniemożliwiającymi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego są sytuacje określone art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W myśl tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. (SK 2/17), wspomniany przepis w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest częściowo niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, podobnie jak przyjął WSA w wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 1172/20 – a którego oceną prawną , jak wskazano wyżej, Sąd obecnie rozpoznający sprawę jest związany - że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r należy interpretować w taki sposób, że wyłącza on możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jedynie w sytuacji, gdy opiekun pobiera rentę i ze świadczenia tego nie chce zrezygnować. WSA w w/w wyroku zwrócił uwagę na konieczność prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy i w konsekwencji, biorąc pod uwagę przepisy regulujące zbieg uprawnień do opisanych wyżej świadczeń - art. 27 ust. 5 ustawy oraz stosowne przepisy ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, podzielił stanowisko orzecznictwa, według którego osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, a wybór ten może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do pobierania świadczenia emerytalno – rentowego. Skoro skarżąca złożyła stosowny wniosek, na skutek którego ZUS decyzją z dnia 19 maja 2021 r. wstrzymał skarżącej wypłatę renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 czerwca 2021 r. , to prawo do świadczenia pielęgnacyjnego mogło być przez organy – zgodnie z przepisem art. 24 ust. 2 u.ś.r. – ustalone począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Dopiero bowiem w czerwcu 2021 r. skarżąca dołączyła do wniosku komplet dokumentów, których treść wykazała możliwość przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Podkreślić w tym miejscu należy, że z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 28 września 2016 r. wynika, że wobec skarżącej ustalono, że jest ona niezdolna do pracy do dnia 30 września 2021 r. Gdyby po tym dniu skarżącej przysługiwałoby jakiekolwiek prawo do emerytury czy renty , a chciałaby ona nadal pobierać świadczenie pielęgnacyjne, to wypłata tych świadczeń także nie mogłaby być realizowana. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 1172/20 zapadł już po wydaniu wskazanego przez skarżącą wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 2/17, w związku z czym Sąd ten uwzględnił treść wyroku TK, tym bardziej, że w wówczas wniesionej skardze skarżąca wskazywała na skutki płynące z tego orzeczenia Trybunału. Tak więc dniem , od którego organy administracji mogły przyznać skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego był dopiero dzień 1 czerwca 2021 r. , nie zaś jakikolwiek inny wcześniejszy , np. 1 lipca 2020 r. ( wniosek złożono w dniu 31 lipca 2020 r.) czy też jeszcze wcześniejszy - związany np. z zaprzestaniem wykonywania przez skarżącą pracy i rozpoczęciem sprawowania opieki ( 28 maja 2020 r. ) , czy ustalonym dniem niepełnosprawności S.W. ( (...)2020 r. ). Wskazać też należy, że organy administracji zobowiązane są do rozpatrywania wniosków stron w oparciu o przepisy prawa. Ustawodawca nie uprawnił ich do oparcia rozstrzygnięć o zasady słuszności, na które powoływała się skarżąca. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 czerwca 2021 r. Sąd zważył nadto, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy wysokością tego świadczenia i wysokością renty, czego domagała się skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby więc dalsze wątpliwości co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia. Pogląd taki wyraził również WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 11 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1172/20, którym to poglądem Sąd obecnie orzekający – jak już wyżej wyjaśniono - jest związany. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podstawą do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji mogłoby być ustalenie przez Sąd, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie stwierdzając takich naruszeń i nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło