III SA/Gd 1192/21

WyrokWSA w Gdańsku2022-03-24

Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Sudoł, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeśli niepełnosprawność matki powstała po ukończeniu przez nią 18. roku życia, a skarżąca nie podejmowała zatrudnienia przez wiele lat przed złożeniem wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie odmówiły przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 38/13, kryterium momentu powstania niepełnosprawności nie może stanowić podstawy odmowy. Ponadto, sąd stwierdził, że niepodejmowanie zatrudnienia przez wnioskodawcę w celu sprawowania opieki jest wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia, nawet jeśli nastąpiło to wiele lat przed złożeniem wniosku, pod warunkiem, że aktualnie sprawuje się opiekę nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności.
Stan faktyczny
Skarżąca R. S. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką C. Ś., która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności od 2010 r. Prezydent Miasta odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a opieką oraz na moment powstania niepełnosprawności matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację organu pierwszej instancji co do braku związku przyczynowego, ale jednocześnie uznając, że przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie powinna być stosowana z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 maja 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej R. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. R. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 października 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 19 marca 2021 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek R. S. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - matką C. Ś. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 13 maja 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił R. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką C. Ś. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że z przedłożonej przez stronę dokumentacji wynika, iż C. Ś. (66 lat) legitymuje się Orzeczeniem Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia 30 lipca 2014 r. Zgodnie z odpowiedzą ZUS z dnia 8 kwietnia 2021 r., ustalony na stałe stopień niepełnosprawności istnieje od 8 marca 2010 r., tj. od daty złożenia wniosku o przyznanie dodatku pielęgnacyjnego. Organ ustalił, że R. S. podaje matce leki, realizuje recepty, robi zakupy, przygotowuje posiłki, załatwia sprawy urzędowe oraz lekarskie, ubiera matkę, pomaga jej w czynnościach higienicznych i zabezpiecza w artykuły higieniczne. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 organ wskazał, że przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.ś.r." lub "ustawą"), nie narusza zasady równości w takim zakresie, w jakim stanowi podstawę zróżnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego według uprzedniego podziału na dwie kategorie, a skutkiem wejścia w życie tego wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Ponadto główną przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki, a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej opiekę, bądź jej niepodejmowaniem w tym celu. Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż strona pozostawała w zatrudnieniu do 31 sierpnia 2001 r., zaś stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron. Wskazane okoliczności, podobnie jak fakt, że od dnia utraty zatrudnienia do wydania orzeczenia o niepełnosprawności C. Ś. minęło 9 lat, wskazują na brak związku przyczynowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej strony w dniu składania wniosku a koniecznością zapewnienia mamie opieki. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika również, że do listopada 2017 r. R. S. była aktywna zawodowo na terenie Niemiec. Pomimo niepełnosprawności C. Ś. pozostawała ona aktywna zawodowo i od 2018 r. nie podjęła i nie świadczy gotowości do pracy. W konsekwencji organ stwierdził, że strona nie spełnia ustawowych przesłanek do pobierania ww. świadczenia. W wyniku rozpoznania odwołania R. S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy, zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 maja 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że mając świadomość, iż organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa przychylił się do stanowiska sądów administracyjnych, które coraz częściej wskazują na konieczność stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. W tym zakresie organ I instancji błędnie zatem przyjął, że w sprawie występuje negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Pomimo tego zdaniem Kolegium, w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej R. S., a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że R. S. (lat 57) nie posiada własnego źródła dochodu, udokumentowane ostatnie zatrudnienie miało miejsce w okresie od 15 lipca 1993 r. do 31 sierpnia 2001 r., następnie zaś wnioskodawczyni zarejestrowana była jako osoba bezrobotna od 1 grudnia 2002 r. co najmniej do dnia 30 marca 2003 r. (data wydania zaświadczenia przez PUP w T.). R. S. mimo wezwania organu nie udokumentowała w żaden sposób faktu, jakoby do listopada 2017 r. pracowała za granicą i z pracy tej zrezygnowała w celu sprawowania opieki nad matką. Nie wyjaśniła też, w jakim okresie praca ta miałaby być wykonywana. Zważywszy więc na fakt, że ostatnie udokumentowane zatrudnienie ustało w 2001 r., w ocenie Kolegium nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją przez stronę z zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad matką. Organ podkreślił bowiem, że C. Ś. uznana została za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji od dnia 8 marca 2010 r. Zatem w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy, że wnioskodawczyni na długo przed uznaniem matki za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji była nieaktywna zawodowo i stan ten miał charakter trwały, a nie chwilowy. Tym samym, mimo niesprawowania wówczas opieki nad matką, nie pozostawała w zatrudnieniu, ani nie podejmowała zatrudnienia, ani innej pracy zarobkowej. Oznacza to, że niepodejmowanie przez wnioskodawczynię zatrudnienia nie miało i nie ma bezpośredniego i ścisłego związku z koniecznością sprawowania tej opieki. W tych okolicznościach niepodejmowanie pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię nie ma realnego i faktycznego związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką i nie jest na nią ukierunkowane, co skutkuje uznaniem, że strona nie spełnia tej przesłanki. Nie kwestionując złego stanu zdrowia matki wnioskodawczyni i konieczności wsparcia matki (do czego córka jest zobowiązana zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy) organ podkreślił, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze na decyzję organu odwoławczego R. S. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. polegającą na przyjęciu, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu skargi skarżąca dokonała interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. po czym wskazała, że z dołączonej do skargi dokumentacji wynika, iż skarżąca przebywała i pracowała poza granicami kraju, a tym samym wbrew twierdzeniom organów administracji publicznej zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżąca nie dołączyła do skargi dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie za granicą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak też przedstawioną w jej uzasadnieniu argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Trybunał Konstytucyjny w punkcie 2. sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skoro w powołanym wyroku Trybunału została stwierdzona niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją, to sąd administracyjny nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać. W kwestii skutków cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego istnieje ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i wyrażają stanowisko o konieczności stosowania unormowań ustawy z pominięciem niekonstytucyjnego zapisu art. 17 ust. 1b ustawy (por.m.in. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 8/19, wyrok NSA z 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 923/16 oraz wyrok z 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1578/16, wyrok NSA z 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16 oraz wyrok z 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1578/16, wyrok WSA w Warszawie z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1026/14, wyrok WSA w Olsztynie z 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 623/15, wyrok WSA w Bydgoszczy z 1 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 366/15). W aktualnym stanie prawnym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego następuje zatem bez względu na czas powstania niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej. Stanowisko to wielokrotnie było wyrażane w orzecznictwie tutejszego Sądu z obszerną argumentacją. Stanowisko to w swoim orzecznictwie od dawna podzielają także organy drugiej instancji – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]. Kwestia wieku w jakim powstała niepełnosprawność matki skarżącej nie mogła być zatem podstawą odmowy przyznania świadczenia. Stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji było zatem w analizowanym zakresie nietrafne. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonał oceny w tym zakresie. Nadto organy obu instancji stwierdziły, że w sprawie brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącą a niepodejmowaniem przez nią aktywności zawodowej. Organy stwierdziły, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki bowiem między zaprzestaniem zatrudnienia a podjęciem opieki istnieje znaczny odstęp czasowy. Organ odwoławczy stwierdził, że ostatnie zatrudnienie skarżącej ustało w 2001 r., skarżąca była nadto zarejestrowana jako osoba bezrobotna do 30 marca 2003 r., twierdziła ona, że pozostawała w zatrudnieniu do 2017 r, pracując za granicą, jednak okoliczność ta nie została przez nią wykazana. Wskazać należy, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeśli wnioskodawca nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przepis ten określa jako przesłankę przyznania świadczenia nie tylko rezygnację z zatrudnienia ale także niepodejmowanie zatrudnienia i obie te przesłanki traktuje jako równorzędne. W orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia cytowanego przepisu nie budzi wątpliwości. Zatem nie tylko rezygnacja z zatrudnienia stanowi o spełnieniu przesłanki niezbędnej do uzyskania świadczenia. Spełnienie tej przesłanki następuje także wówczas jeżeli wnioskujący nie podejmuje zatrudnienia w zawiązku z koniecznością sprawowania opieki, przy czym cytowany przepis nie wyznacza żadnych ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej. Okoliczność, że skarżąca nie była aktywna zawodowo przez szereg lat przed złożeniem wniosku, nie wyklucza zatem, co do zasady, przyznania świadczenia w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki. Skarżąca wykazała okres zatrudnienia od 1985 r. do 2001 r. Pozostawała zatem w zatrudnieniu 16 lat. Skarżąca ma obecnie 57 lat, jej wiek i stan zdrowia nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia. Wystąpienie drugiej z przesłanek - niepodejmowanie zatrudnienia w celu sprawowania opieki, jest okolicznością wystarczającą do spełnienia przesłanki przyznania świadczenia wymaganej przez normę art. 17 ust. 1 ustawy. Podkreślić należy, że ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy powinna być dokonywana jako aktualna, to jest odnosząca się do czasu, w którym skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w 2021 r., w okresie, w którym jej matka legitymowała się orzeczeniem o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Okoliczność braku spójności stwierdzenia daty niezdolności do samodzielnej egzystencji - 8 marca 2010 r. oraz podjęcia opieki nie może stanowić argumentu przemawiającego za stwierdzeniem braku zawiązku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Początek sprawowania opieki może być uwarunkowany rożnymi okolicznościami osobistymi i rodzinnymi, dotyczącymi zarówno opiekuna jak i osoby pozostającej pod opieką. Nadto wskazać należy, że w niniejszej sprawie z wywiadu środowiskowego wynika, iż stan zdrowia C. Ś. znacznie się pogorszył od 2018 r., od tego czasu jest ona osobą leżącą, wymagająca całodobowej opieki, a skarżąca w wywiadzie wskazywała, że zrezygnowała z zatrudnienia od grudnia 2017 r. z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką. Wskazać należy, że organ I instancji dokonał sprzecznych ustaleń – wskazując z jednej strony, że zatrudnienie skarżącej ustało 9 lat temu a z drugiej strony, że skarżącą mimo niepełnosprawności matki pozostawała w zatrudnieniu do 2017 r. Organ odwoławczy niezasadnie wskazał, iż skarżąca mimo wezwania organu I instancji nie przedłożyła dokumentów potwierdzających jej zatrudnienie za granicą i nie wyjaśniła w jakim okresie praca ta była wykonywana. Skarżąca dwukrotne przedłożyła dokumentację na wezwanie organu z dnia 24 marca 2001 r. Jednocześnie zwracała się ona o wskazanie czy jakiejś dokumentacji nie brakuje. Organ w tym zakresie nie udzielił skarżącej odpowiedzi i nie wzywał jej do dodatkowych wyjaśnień lub złożenia dokumentów. W piśmie z dnia 21 kwietnia 2021 r. organ wskazał, że jedyną przesłanką uniemożliwiającą przyznanie świadczenia jest data powstania niepełnosprawności. Stosując normę art. 79a § 1 k.p.a. organ nie poinformował skarżącej, że zamierza odmówić przyznania świadczenia także z uwagi na brak związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Przepis art. 79a § 1 k.p.a. stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. Stosując normę art. 79a § 1 k.p.a. organ winien działać zgodnie z treścią tego uregulowania. Wskazując przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, organ ma obowiązek wymienić wszystkie te przesłanki. Nie może on ograniczyć się do wskazania części tych przesłanek, gdyż pozostawia to stronę w błędnym przekonaniu, że pozostałe, niewymienione w piśmie przesłanki zostały w sprawie wykazane. Postępowanie organu, który w kierowanym do strony piśmie wymienia jedną z przesłanek uniemożliwiających, jego zdaniem, przyznanie świadczenia, a następnie w decyzji powołuje się na dwie zależne od strony postępowania przesłanki uniemożliwiające przyznanie świadczenia, narusza normę art. 79a § 1 k.p.a., jest nielojalnie wobec strony postępowania i narusza zasady działania organów administracji wynikające z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Zgodnie z tymi zasadami w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, nadto organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zaznaczyć należy, że strona reprezentowana przez pełnomocnika sporządziła odwołanie odnosząc się do obu przesłanek odmowy przyznania świadczenia, przy czym w odniesieniu do przesłanki braku związku przyczynowego odwołanie sporządzono w sposób nieprawidłowy. Strona wskazała bowiem błędnie, że organ stwierdził brak związku przyczynowego z uwagi na fakt, że zakres opieki nie był znaczny i umożliwiał stronie podjęcie zatrudnienia, co w sprawie nie miało miejsca. Niemniej obowiązkiem organu odwoławczego było rozstrzygnięcie sprawy w całości bez względu na zakres zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy, mając wątpliwości co do ostatniego okresu zatrudnienia skarżącej, winien zatem wyjaśnić kwestię, zobowiązując skarżącą do przedłożenia dowodów w tym zakresie. W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że matka skarżącej ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności. Skarżąca zamieszkuje wraz z matką, która nie jest w stanie funkcjonować samodzielnie i sprawuje nad nią całodobową opiekę. Skarżąca, która pozostawała w przeszłości w zatrudnieniu, nie podejmuje obecnie zatrudnienia z uwagi na konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, niezdolną do samodzielnej egzystencji. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki przyznania świadczenia wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Sąd stwierdził, że organ I instancji niewłaściwie oparł odmowę przyznania świadczenia na normie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organy obu instancji niewłaściwie oceniły, że w sprawie nie została spełniona przesłanka przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1 u.ś.r., jaką jest istnienie związku przyczynowego między sprawowaniem opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia. Organy dopuściły się zatem naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 17 ust. 1 i 1b u.ś.r. a ponadto naruszenia przepisów postępowania - art. 7, 8 i 79a § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Rzeczą organu, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, będzie ocena wniosku skarżącej z uwzględnieniem wyrażonego przez Sąd stanowiska, którym organy są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło