III SA/Gd 676/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. H.-S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi K. R. na czynność Starosty [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy postanawia: odmówić adwokat M. H.-S. przyznania wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 12 września 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego z urzędu adwokat M. H.-S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. oddalił skargę. W piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego wyroku (termin ten został przywrócony skarżącemu postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt I OZ 456/15). Jednocześnie wniosła sporządzoną w dniu 16 stycznia 2015 r. skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o przyznanie jej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1557/15 umorzył postępowanie z powodu śmierci strony skarżącej. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 718), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia adwokatowi reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461; dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z § 20 rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nie ulega wątpliwości, iż z treści powołanego przepisu wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala to w istocie określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać pokryte przez Skarb Państwa. Wymaga przy tym podkreślenia, iż brak stosownego oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które podlegałoby uzupełnieniu na wezwanie sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Przyjmuje się bowiem, iż oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została już wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Oświadczenie pełnomocnika o zapłaceniu lub nie opłat za wykonanie czynności w ramach pomocy prawnej przyznanej z urzędu jest elementem konstrukcyjnym wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego i zawarcie tego oświadczenia w treści wniosku warunkuje pozytywne jego rozpatrzenie. Wniosek niezawierający przedmiotowego oświadczenia jest wadliwy i nie może zostać uwzględniony – jako niekompletny nie wywiera zamierzonych skutków prawnych (por. postanowienia NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., II GZ 273/09, z dnia 25 marca 2009 r., II FZ 90/09, z dnia 28 sierpnia 2008 r., I OZ 615/08, z dnia 18 czerwca 2008 r., I OZ 390/08, wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., II FSK 862/05, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek pełnomocnik z urzędu zawarty w skardze kasacyjnej o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, nie zawiera oświadczenia, że koszty tej pomocy nie zostały (w całości bądź w części) opłacone przez skarżącego. Przedmiotowe oświadczenie nie może ograniczać się do sformułowania, iż pełnomocnik "(...) wnosi o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, zgodnie z obowiązującymi przepisami". Reasumując, skoro wniosek pełnomocnik skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu nie zawierał oświadczenia o ich nieuiszczeniu w całości lub w części, to w myśl powołanych wyżej przepisów należało orzec jak w sentencji postanowienia.