III SA/Gd 965/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-02-18
Skład orzekający: Alina Dominiak, Janina Guść, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie komisji rekrutacyjnej oraz decyzja dyrektora przedszkola w sprawie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie formy i treści uzasadnienia oraz procedury podpisywania dokumentów przez organ kolegialny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję dyrektora przedszkola oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie komisji rekrutacyjnej, uznając, że oba akty naruszały przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe wady dotyczyły braku podpisów wszystkich członków komisji rekrutacyjnej pod uzasadnieniem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz niewłaściwego, lakonicznego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, który nie odniósł się do zarzutów skarżącej.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola. Komisja Rekrutacyjna odmówiła przyjęcia, wskazując na zbyt niską liczbę punktów uzyskanych przez dziecko w procesie rekrutacji. Dyrektor przedszkola utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając brak wolnych miejsc. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Prawa oświatowego i k.p.a., w tym wadliwość procedury ustalania progu punktowego, brak podpisów wszystkich członków komisji rekrutacyjnej pod uzasadnieniem oraz nierozpatrzenie jej odwołania w sposób merytoryczny.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Gminnego Przedszkola im. J. T. oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. S. – M. na decyzję Dyrektora Gminnego Przedszkola im. J. T. z dnia 12 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej w Gminnym Przedszkolu im. J. T. z dnia 23 kwietnia 2021 r., 2. zasądza od Dyrektora Gminnego Przedszkola im. J. T. na rzecz skarżącej A. S. – M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 23 kwietnia 2021 r. Komisja Rekrutacyjna w Przedszkolu A w S. odmówiła przyjęcia R. M., córki A. S., do przedszkola na rok szkolny 2021/2022. W protokole posiedzenia Komisji wskazano, że dnia 7 kwietnia 2021 r. do przedszkola zakwalifikowano 132 dzieci. Do dnia 22 kwietnia 2021 r. oświadczenie woli przyjęcia dziecka przedszkola złożyli rodzice 69 kandydatów z rocznika 2018 r. oraz 38 kandydatów z rocznika 215. Rezygnację z udziału w rekrutacji złożyła 1 osoba z rocznika 2018. Spośród kandydatów z rocznika 2018: 21 kandydatów zostało przyjętych do przedszkola na podstawie spełnienia pierwszego kryterium, zaś 4 kandydatów uzyskało 23 punkty. Najniższa liczba punktów uprawniająca do przyjęcia dziecka do przedszkola na rok szkolny 2021/2022 w roczniku 2018 wyniosła 23 punkty.
W sporządzonym na wniosek A. S. uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Komisja Rekrutacyjna poinformowała, że najniższa liczba punktów uprawniająca do przyjęcia dziecka do przedszkola na rok szkolny 2021/2022 w roczniku 2018 wynosiła 23 punkty, zaś strona na podstawie kryteriów II etapu rekrutacyjnego otrzymała 16 punktów.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia A. S. wniosła o przyjęcie R. M. do Przedszkola A w S. Przywołując treść art. 131 ust. 1, 2 i 4 oraz art. 158 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 910 ze zm.), dalej także jako "ustawa", stwierdziła, że skoro R. M. została umieszczona na liście jako zakwalifikowana i w terminie zostało złożone oświadczenie woli o przyjęciu dziecka do przedszkola, to w myśl ww. przepisów powinna zostać przyjęta do przedszkola. Szczegółowe zasady i kryteria przyjęcia do przedszkola zostały uregulowane w ustawie Prawo oświatowe oraz uchwale Rady Gminy. Wskazane akty prawne nie przewidują innego etapu rekrutacji, który następuje już po zakwalifikowaniu dziecka do przedszkola. Brak jest podstawy prawnej umożliwiającej umieszczenie zapisów dotyczących procesu rekrutacji w przedszkolu w zarządzeniu wewnętrznym dyrektora tej placówki. Z uwagi na to, iż oświadczenie o przyjęciu do przedszkola składa się tylko do jednej, wybranej placówki, takie działanie, że dziecko zostało zakwalifikowane, spełniło ustawowy obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, a nie zostało przyjęte, doprowadziło do pozbawienia możliwości przyjęcia w innej placówce przedszkolnej, w której dziecko skarżącej zostało zakwalifikowane.
Skarżąca zarzuciła także Komisji Rekrutacyjnej naruszenie przepisów art. 157 ustawy w związku z art. 107 § 1 k.p.a., albowiem w wyniku zignorowania tych regulacji prawnych pod rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem nie podpisali się wszyscy członkowie tego organu, będącego organem kolegialnym, uczestniczący w jego wydaniu.
Skarżąca dodała, że Przedszkole A w S. wybrała jako główne z uwagi na najbliższe położenie od miejsca zamieszkania. Z uwagi na sytuację rodzinną i uzależnienie od samochodu z powodu braku komunikacji miejskiej w miejscu zamieszkania dojazd do dalej położonej placówki przedszkolnej wiązać się będzie z wcześniejszym budzeniem dziecka, jak też zwiększonymi kosztami dojazdu.
W decyzji z dnia 12 maja 2021 r. nr [...] Dyrektor Przedszkola A w S. wyjaśnił, że placówka po zakończonej rekrutacji nie dysponuje wolnymi miejscami, w związku z czym nie ma możliwości przyjęcia córki skarżącej do przedszkola.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 158 ust. 2 Prawa oświatowego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na tym, że po podaniu do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych Komisja Rekrutacyjna dopiero ustalała próg punktowy przyjęcia kandydata do placówki, co powinno mieć miejsce przed podaniem do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych;
2. art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego poprzez przedwczesne przeprowadzenie drugiego etapu rekrutacji;
3. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 w zw. z art. 9 w zw. z art. 15 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w treści odwołania od wyników rekrutacji, co stanowi uchybienie zasadzie przekonywania, prowadzenia postępowania przez organ w sposób budzący zaufanie jego uczestników oraz zasadzie dwuinstancyjności, a w konsekwencji zaświadcza o wadliwości wydanej decyzji;
4. art. 157 Prawa oświatowego w zw. z art. 107 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak podpisu wszystkich członków organu kolegialnego, tj. Komisji Rekrutacyjnej, którzy uczestniczyli w wydawaniu rozstrzygnięcia, podczas gdy uzasadnienie odmowy przyjęcia R. M. do Przedszkola A w S. zostało podpisane jedynie przez Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej.
Skarżąca, wskazując na treść art. 158 ust. 2 Prawa oświatowego podniosła, że Komisja Rekrutacyjna wpierw ogłosiła listę osób zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych, co pozwalało sądzić, że jej córka spełniła wszystkie kryteria, albowiem kandydat zakwalifikowany w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkola to ten kandydat, który pomyślnie przeszedł postępowanie rekrutacyjne, ale jeszcze nie ustalono, że został do niego przyjęty. Konieczne jest, aby jego rodzice złożyli wymagane dokumenty. Po upływie terminu na złożenie wymaganych dokumentów kandydaci, których rodzice dokonali ww. czynności, zostają wpisani na listę kandydatów przyjętych do danego publicznego przedszkola. Skoro R. M. została umieszczona na liście jako zakwalifikowana i w terminie zostały złożone wymagane dokumenty, tj. oświadczenie woli o przyjęciu dziecka do przedszkola, to w myśl ww. przepisów powinna zostać przyjęta do przedszkola.
Wskazując natomiast na treść art. 131 ust. 4 ustawy oraz na treść uzasadnienia rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej, w którym wskazano, że na podstawie II etapu rekrutacyjnego R. M. otrzymała 16 punktów skarżąca stwierdziła, że przeprowadzenie drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego możliwe jest w przypadku równorzędnych wyników lub gdy placówka nadal dysponuje wolnymi miejscami. Rekrutacja przeprowadzona przez Komisję Rekrutacyjną została przeprowadzona niezgodnie z przepisami ustawy.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania, mimo że miał taki obowiązek, jak też nie wyjaśnił, jakie względy zadecydowały o nieprzyjęciu dziecka do przedszkola. Dyrektor ograniczył się do lakonicznego uzasadnienia, co nie pozwala uznać, że sprawa została rozpoznana ponownie, po analizie indywidualnych okoliczności sprawy.
Z uwagi na kolegialny charakter Komisji Rekrutacyjnej rozstrzygnięcie powinni podpisać wszyscy jej członkowie, a nie tylko przewodniczący. W tej sytuacji brak podpisów wszystkich członków organu kolegialnego, którzy uczestniczyli w wydaniu spornego rozstrzygnięcia należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, stanowiące samoistną podstawę do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Przedszkola A w S. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że postępowanie rekrutacyjne na rok szkolny 2021/2022 zostało przeprowadzone zgodnie z terminarzem określonym w zarządzeniu Wójta Gminy Pruszcz Gdański nr 14/2021 z dnia 25 stycznia 2021 r. w sprawie określenia terminów przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego ( ...). Organ przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że Komisja Rekrutacyjna, działając zgodnie z terminarzem rekrutacji, ustaliła próg punktowy przyjęcia kandydata do przedszkola po złożeniu do Komisji Rekrutacyjnej oświadczeń woli od rodziców kandydatów zakwalifikowanych.
Zdaniem organu ustalenie progu punktowego jest wynikową liczby miejsc w przedszkolu oraz liczby dzieci zakwalifikowanych, których rodzice złożyli oświadczenie woli o wyborze przedszkola. Zatem Komisja Rekrutacyjna nie była w stanie ustalić progu punktowego wraz z listami kwalifikacyjnymi, ponieważ na tym etapie postępowania rekrutacyjnego rodzice kandydatów nie potwierdzali woli przyjęcia dziecka do przedszkola. Rodzice mieli możliwość złożenia dokumentów rekrutacyjnych do 3 wybranych placówek, a do 22 kwietnia 2021 r. potwierdzali wolę przyjęcia w postaci pisemnego oświadczenia. Dnia 23 kwietnia 2021 r. Komisja Rekrutacyjna sporządziła protokół z posiedzenia, do którego dołączyła listę osób przyjętych i nieprzyjętych. Lista została podana do publicznej wiadomości tego samego dnia. R. M. w wyniku postępowania rekrutacyjnego uzyskała 16 punktów, a próg punktowy przyjęcia do przedszkola wynosił 23 punkty.
W dniu 29 kwietnia 2021 r. Komisja Rekrutacyjna rozpatrzyła wszystkie wnioski o sporządzenie uzasadnienia rozstrzygnięcia o odmowie przyjęcia do przedszkola i w protokole z posiedzenia Komisji Rekrutacyjnej upoważniła Przewodniczącą Komisji Rekrutacyjnej do podpisywania uzasadnień kierowanych do wnioskodawców.
W ocenie organu, zgodnie art. 158 ust. 4 Prawa oświatowego, liczba punktów odnosi się do listy kandydatów przyjętych / nieprzyjętych do przedszkola. Natomiast kandydat zakwalifikowany to kandydat, który spełnia warunki formalne, tj.: jest mieszkańcem danej gminy, ma wiek uprawniający do prowadzonej rekrutacji, złożony wniosek zawiera wymagane dokumenty.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedwczesnego przeprowadzenia II etapu rekrutacji organ wyjaśnił, że etap ten jest możliwy do przeprowadzenia po złożeniu oświadczenia woli przez rodziców kandydatów do danej placówki. Na 25 miejsc do grupy dzieci trzyletnich zostało złożonych 25 wniosków, w których rodzice wskazali na spełnianie przez ich dzieci kryteriów określonych w art. 131 ust. 2 ustawy. W związku z faktem, iż czworo rodziców kandydatów w terminie wskazanym w zarządzeniu nr 14/2021 nie złożyło wymaganego oświadczenia woli , do podstawie art. 131 ust. 4 ustawy Komisja Rekrutacyjna przystąpiła do drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego. W związku z powyższym do Przedszkola zostało przyjętych, poza wspomnianymi wcześniej 21 kandydatami (z pierwszego etapu) czworo kandydatów, którzy uzyskali maksymalną liczbę punktów - 23 punkty (II etap postępowania na podstawie uchwały Rady Gminy). Po tak przeprowadzonym postępowaniu najniższa liczba punktów uprawniająca do przyjęcia dziecka do przedszkola na rok szkolny 2021/2022 wynosiła 23 punkty.
W uzasadnieniu odmowy przyjęcia R. M. do przedszkola Komisja Rekrutacyjna podała najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia oraz liczbę punktów, którą uzyskała kandydatka, z czego jasno wynikało, że liczba uzyskanych punktów była przyczyną nieprzyjęcia dziecka do przedszkola.
Błędne przeświadczenie skarżącej o ustaleniu punktacji na etapie list kwalifikacyjnych spowodowało, że skarżąca pierwsze oświadczenie woli potwierdzające przyjęcie dziecka do przedszkola, wbrew terminarzowi, złożyła już na etapie składania wniosku tj. 16 marca 2021 r. Ponadto Przedszkole A w S. jest przez skarżącą wskazane jako drugie w kolejności wybranych placówek od najbardziej do najmniej preferowanych.
Udzielona skarżącej odpowiedź na podstawie art. 158 ust. 8 ustawy zawiera istotne elementy decyzji administracyjnej, tj. datę wydania, oznaczenie strony rozstrzygnięcia, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy odwołanie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Ponieważ z uzasadnienia Komisji Rekrutacyjnej wynikało, że przyczyną nieprzyjęcia kandydatki do przedszkola była zbyt niska liczba punktów oraz fakt braku wolnych miejsc po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, Dyrektor Przedszkola A w S. odniósł się w swojej odpowiedzi do faktu, że przedszkole nie dysponuje wolnymi miejscami, w związku z czym nie ma możliwości przyjęcia R. M. do przedszkola, niezależnie od podanych argumentów przez skarżącą.
Organ dodał, że przepisy nie rozstrzygają jednoznacznie formy rozstrzygnięcia dyrektora szkoły/ placówki, w szczególności przepisy nie wskazują, że ma to być decyzja administracyjna. Wzmocnieniem powyższej argumentacji jest fakt, że dyrektor szkoły/ placówki nie jest organem administracji publicznej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 157 Prawa oświatowego organ wyjaśnił, że wszelkie wymagane prawem czynności zostały przeprowadzone właściwie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022, poz. 329 ) - dalej jako: "p.p.s.a." , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zasady przyjmowania do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek normuje w artykułach 130 – 164 ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe ( tj. z Dz.U. z 2020 r., poz. 910 ze zm.), zwana dalej "ustawą".
Przepis art. 158 ust. 9 ustawy przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki w sprawie odmowy przyjęcia do w/w przedszkola, szkoły lub placówki.
Zgodnie z art. 157 ust. 1 ustawy, postępowanie rekrutacyjne do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki. Dyrektor wyznacza przewodniczącego komisji rekrutacyjnej.
W myśl art. 157 ust. 2 ustawy, do zadań komisji rekrutacyjnej należy w szczególności:
1) ustalenie wyników postępowania rekrutacyjnego i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, o której mowa w art. 158 ust. 1;
2) ustalenie i podanie do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, o której mowa w art. 158 ust. 3;
5) sporządzenie protokołu postępowania rekrutacyjnego.
Zgodnie z art. 158:
1. Wyniki postępowania rekrutacyjnego podaje się do publicznej wiadomości w formie listy kandydatów zakwalifikowanych i kandydatów niezakwalifikowanych, zawierającej imiona i nazwiska kandydatów oraz informację o zakwalifikowaniu albo niezakwalifikowaniu kandydata do danego publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, publicznej szkoły, publicznej placówki, na zajęcia w publicznej placówce oświatowo-wychowawczej, na kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych lub na kwalifikacyjny kurs zawodowy.
2. Komisja rekrutacyjna przyjmuje kandydata do danego publicznego przedszkola (...), jeżeli w wyniku postępowania rekrutacyjnego kandydat został zakwalifikowany oraz złożył wymagane dokumenty.
3. Komisja rekrutacyjna podaje do publicznej wiadomości listę kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych do danego publicznego przedszkola ( ...). Lista zawiera imiona i nazwiska kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych lub informację o liczbie wolnych miejsc.
4. Listy, o których mowa w ust. 1 i 3, podaje się do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie w widocznym miejscu w siedzibie danego publicznego przedszkola (...). Listy zawierają imiona i nazwiska kandydatów uszeregowane w kolejności alfabetycznej oraz najniższą liczbę punktów, która uprawnia do przyjęcia.
5. Dzień podania do publicznej wiadomości listy, o której mowa w ust. 3, jest określany w formie adnotacji umieszczonej na tej liście, opatrzonej podpisem przewodniczącego komisji rekrutacyjnej.
6. W terminie 7 dni od dnia podania do publicznej wiadomości listy kandydatów przyjętych i kandydatów nieprzyjętych, rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wystąpić do komisji rekrutacyjnej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia kandydata do danego publicznego przedszkola(...) .
7. Uzasadnienie sporządza się w terminie 5 dni od dnia wystąpienia przez rodzica kandydata lub kandydata pełnoletniego z wnioskiem, o którym mowa w ust. 6. Uzasadnienie zawiera przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym.
8. Rodzic kandydata lub kandydat pełnoletni może wnieść do dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia.
9. Dyrektor publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki rozpatruje odwołanie od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, o którym mowa w ust. 8, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania. Na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego.
Z treści przywołanych wyżej przepisów wynika, że kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu podlega legalność decyzji wydanych w toku postępowania rekrutacyjnego , jakimi są rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola A w S. oraz rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej w sprawie odmowy przyjęcia dziecka skarżącej do przedmiotowego przedszkola.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcia tak komisji rekrutacyjnej , jak i dyrektora właściwej placówki oświatowej są decyzjami administracyjnymi ( patrz wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 531/16, w Gdańsku z dnia 18 października 2018 r. , sygn. akt III SA/Gd 505/18, z dnia 26 sierpnia 2020 r. , sygn. akt III SA/Gd 455/20, w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1146/16, z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1069/20).
W niniejszej sprawie , na podstawie zarządzenia nr [...] Dyrektora Przedszkola A w S. z dnia 1 lutego 2021 r. , powołana została Komisja Rekrutacyjna do przeprowadzenia postępowania rekrutacyjnego do tego przedszkola na rok szkolny 2021/2022 – w trzyosobowym składzie i wyznaczeniem Przewodniczącego Komisji ( ze wskazaniem danych personalnych tych osób).
W dniu 23 kwietnia 2021 r. zapadło rozstrzygnięcie ( decyzja) Komisji Rekrutacyjnej , odmawiające przyjęcia dziecka skarżącej do Przedszkola A w S. - dziecko skarżącej zostało ujęte na liście dzieci przyjętych i nieprzyjętych do przedszkola jako dziecko do przedszkola nieprzyjęte.
Na liście tej zabrakło, wymaganego art. 158 pkt.4 zd. drugie ustawy, informacji o najniższej liczbie punktów , która uprawniała do przyjęcia dziecka do przedszkola.
Z uwagi na wystąpienie przez skarżącą w dniu 26 kwietnia 2021 r., czyli w terminie 7 dni od podania do publicznej wiadomości w/w listy, do Komisji Rekrutacyjnej o sporządzenie uzasadnienia odmowy przyjęcia jej dziecka do przedszkola ( art. 158 pkt 6 ustawy), Komisja Rekrutacyjna na posiedzeniu z dnia 29 kwietnia 2021 r. m.in. upoważniła Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej do podpisania uzasadnienia skierowanego do wnioskodawcy, zawierającego przyczyny odmowy przyjęcia kandydata , najniższą liczbę punktów uprawniającą do przyjęcia oraz liczbę punktów, którą uzyskał kandydat w postępowaniu rekrutacyjnym.
Uzasadnienie rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej , sporządzone w dniu 30 kwietnia 2021 r. , poza elementami wymienionymi w opisanym powyżej upoważnieniu zawierało jedynie pouczenie o możliwości wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej do Dyrektora Przedszkola w terminie 7 dni od dnia otrzymania uzasadnienia. Uzasadnienie podpisane zostało jedynie przez Przewodniczącą Komisji Rekrutacyjnej.
Zauważyć należy, że uzasadnienie to jest integralną częścią decyzji ( rozstrzygnięcia) Komisji Rekrutacyjnej z dnia 23 kwietnia 2021 r., która wydawana jest przez ciało kolegialne – komisję rekrutacyjną, wobec czego winno być podpisane przez wszystkich członków komisji rekrutacyjnej. Nie znajduje oparcia w przepisach prawa udzielenie przez członków tej komisji "upoważnienia" jej przewodniczącego do podpisania uzasadnienia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2018 r. , sygn. akt I OSK 1666/17 wskazał, że "podpisanie decyzji przez jedną osobę w imieniu i z upoważnienia innej osoby dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy wynika to z właściwej rangi przepisów prawa". Z wyroku tego należy w niniejszej sprawie wywieść wniosek , że skoro decyzja komisji rekrutacyjnej jest kierowana do podmiotu pozostającego poza strukturą organizacyjną przedszkola, to właściwym przepisem regulującym odmienne zasady wydania decyzji – np. uzasadniającym do podpisania jej uzasadnienia przez jednego członka organu kolegialnego – jest przepis rangi ustawowej. Taki przepis w przedmiotowej ustawie nie został zawarty.
Na skutek niepodpisania uzasadnienia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji przez wszystkich członków komisji jest ono dotknięte istotną wadą prawną, która skutkuje wyeliminowaniem tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Stanowisko takie prezentowane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ( przykładowo przywołane wcześniej wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 531/16, w Gdańsku z dnia 18 października 2018 r. , sygn. akt III SA/Gd 505/18, z dnia 26 sierpnia 2020 r. , sygn. akt III SA/Gd 455/20, w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1146/16, z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1069/20). Sąd orzekający stanowisko to podziela.
Sąd stoi też na stanowisku, że rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu rekrutacyjnym do przedszkoli, będąc decyzjami administracyjnymi, muszą spełniać pewne wymogi, zwłaszcza w zakresie motywów ich rozstrzygnięcia ( tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 800/17 ).
W tym kontekście zauważyć należy, że ze sposobu sformułowania przywoływanego powyżej art. 158 ust. 7 zd. drugie ustawy - "uzasadnienie zawiera przyczyny odmowy przyjęcia, w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym" wynika, że uzasadnienie decyzji komisji rekrutacyjnej nie może ograniczać się do wskazania jedynie najniższej liczby punktów czy punktów uzyskanych przez kandydata. Uzasadnienie decyzji o odmowie przyjęcia córki skarżącej do przedmiotowego przedszkola tymczasem na tym poprzestaje, bowiem pouczenia o trybie wniesienia odwołania, które również zostało w uzasadnieniu zamieszczone, nie można uznać za merytoryczne uzasadnienie rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej.
Dokonując oceny legalności decyzji wydanej przez Dyrektora przedszkola na skutek odwołania wniesionego przez skarżącą zauważyć należy, że nie spełnia ona wymogów przewidzianych w art. 138 § 1 k.p.a., dotyczących sposobu skonstruowania decyzji organu odwoławczego. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze.
Z treści tej decyzji wynika jednak, że organ nie rozstrzygał odwołania merytorycznie i nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów skarżącej, opierających się przede wszystkim na twierdzeniu, że jej dziecko nie zostało przyjęte do przedszkola, mimo spełnienia wymogów art. 158 ust. 2 ustawy. Dyrektor przedszkola stwierdził jedynie, że nie ma możliwości przyjęcia dziecka skarżącej do przedszkola, bowiem z uwagi na zakończenie rekrutacji nie ma już wolnych miejsc.
Mimo że w treści decyzji Dyrektora nie wskazano podstawy prawnej jej wydania, decyzja ta wydaje się być oparta na art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem stanowisko Dyrektora o niemożliwości przyjęcia dziecka skarżącej do przedszkola z powodu braku miejsc wskazuje na uznanie, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe. Wskazać wobec tego w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2968/17 ( publ. LEX nr 2750577 ) stwierdził, że organ odwoławczy wydaje decyzję w trybie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. zarówno wtedy, gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, jak i wtedy, gdy bezprzedmiotowość postępowania nastąpiła już po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, np. w przypadku utraty mocy obowiązującej przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną jej wydania (w razie braku odmiennych przepisów przejściowych). Natomiast przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. W zasadzie są to dwie sytuacje: skuteczne cofnięcie odwołania oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nadto, organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze, jeżeli w toku postępowania na skutek zmiany przepisów określających właściwość instancyjną organ ten przestał być właściwy do rozpoznania odwołania od zaskarżonej decyzji.
Sytuacja taka nie miała w niniejszej sprawie miejsca. Zauważyć ponadto należy, że ustawodawca uznał za konieczne zawarcie w przedmiotowej ustawie unormowań dotyczących tak możliwości wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej, jak i możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie dyrektora publicznego przedszkola, mimo że musiał mieć świadomość możliwości zaistnienia sytuacji, gdy na skutek przeprowadzenia rekrutacji w danej placówce nie ma już wolnych miejsc.
Decyzję Dyrektora uznać w tej sytuacji należy za naruszającą przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Gdyby jednak intencją Dyrektora Przedszkola było oparcie decyzji na treści art. 138 §1 pkt 1 ustawy, czyli utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Komisji Rekrutacyjnej , to także zachodziłaby sytuacja naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dyrektor Przedszkola w wydanej decyzji nie przeanalizował bowiem prawidłowości przeprowadzenia rekrutacji dotyczącej córki skarżącej, nie odniósł się merytorycznie do kwestii zasadności odmowy przyjęcia jej do przedszkola, jak też nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów odwołania.
Zauważyć należy, że Sąd, dokonując kontroli zaskarżonych decyzji, ma na uwadze jedynie ich treść. Nie jest możliwe uzupełnienie treści decyzji przez stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, bowiem odpowiedź ta nie zastępuje ani rozstrzygnięcia, ani uzasadnienia decyzji, a może stanowić jedynie dodatkową argumentację przemawiającą za bezzasadnością skargi. W niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji nie zostały poparte uzasadnieniami przekonującymi co do prawidłowości rozstrzygnięć. Z powyższych względów Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji naruszają przepisy postępowania, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, z przedstawionych powodów co najmniej przedwczesne byłoby odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na względzie powyższe stanowisko Sądu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło