I SA/Gl 1005/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Miliczek - Ciszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 października 2012 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia w kwocie [...] zł stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pouczono przy tym skarżącego, że wpis ten należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu w terminie siedmiu dni licząc od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 19 października 2012 r., co znajduje potwierdzenie na zwrotnym pokwitowaniu odbioru zamieszczonym w aktach tej sprawy. Wpis od skargi został uiszczony w dniu 2 listopada 2012 r. Pismem z dnia 7 listopada 2012 r. (data nadania) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w okresie od dnia 15 października 2012 r. do dnia 5 listopada 2012 r. był chory, na dowód czego załączył zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza sądowego. Podkreślił, że choroba uniemożliwiła mu dokonanie wpłaty w wyznaczonym terminie. Następnie, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 listopada 2012 r., wezwano skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podanych we wniosku o przywrócenie terminu wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w szczególności poprzez wyjaśnienie faktu, że w czasie trwania przyczyny uchybienia terminu, na którą powołuje się we wniosku, tj. choroby trwającej od dnia 15 października 2012 r. do dnia 5 listopada 2012 r. odebrał osobiście w dniu 19 października 2012 r. w Urzędzie Pocztowym w Z. przesyłkę poleconą zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu, a następnie wpis ten uiściła w dniu 2 listopada 2012 r. w imieniu skarżącego A.J. M.. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wskazał, że w dniu 19 października 2012 r. przyjmował środki przeciwbólowe oraz przeciwzapalne i "wracając z tego zabiegu" udał się na pocztę w celu odebrania przesyłki poleconej. Podniósł, że choroba, na którą się powołuje, związana była z silnymi dolegliwościami bólowymi (zapalenie gruczołu krokowego), co uniemożliwiało mu normalne funkcjonowanie. Wskazał, że kiedy tylko dolegliwości bólowe zmniejszyły się na tyle, by mógł zająć się "organizowaniem środków pieniężnych", podjął wszelkie możliwe działania w celu uiszczenia wpisu w jak najszybszym terminie, dlatego też, jak podkreślił wpis dokonany został jeszcze przed faktycznym zakończeniem leczenia. Końcowo podniósł, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych, dlatego konieczne było podjęcie działań zmierzających do ich zorganizowania celem uiszczenia wpisu sądowego, które to działania były uniemożliwione przez okoliczności opisane powyżej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony interpretację, trzeba stwierdzić, iż wskazana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu – czyli jego choroba – ustała w dniu 5 listopada 2012 r., co wynika z załączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego. Wniosek zaś ten został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 7 listopada 2012 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 p.p.s.a. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Mon. Praw. 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiego można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. W związku z tym należy stwierdzić, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie skarżący podniósł, że okolicznością wyłączającą jego winę w uchybieniu terminowi jest choroba trwająca od dnia 15 października 2012 r. do dnia 5 listopada 2012 r., na potwierdzenie czego wnioskodawca załączył zaświadczenie lekarskie z dnia 16 października 2012 r. W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie musi ono bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu, czego strona w niniejszej sprawie nie uczyniła. Pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 144/09, postanowienie SN z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt II UZ 9/07, wyrok NSA z dnia 5 września 2002 r., sygn. akt I SA/Ka 1313/01, wyrok NSA z dnia 11 marca 1998 r., sygn. akt I SA/Po 865/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 1366/09). W ocenie Sądu złożone przez wnioskodawcę zaświadczenie lekarskie nie uprawdopodabnia, że w trakcie biegu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, tj. od dnia 20 października 2012 r. stan zdrowia uniemożliwiał mu dokonanie czynności polegającej na uiszczeniu wpisu bądź złożeniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów wskazujących na to, że po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu jego stan zdrowia pogorszył się tak dalece, że stanowił nie dającą się usunąć przeszkodę. Zauważyć również należy, że stan zdrowia w trakcie trwania choroby, na którą powołuje się we wniosku, nie stanowił dla skarżącego przeszkody do osobistego odbioru z urzędu pocztowego awizowanej przesyłki poleconej, zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Obydwie czynności, w tym uiszczenie po terminie wpisu od skargi, zostały wszakże podjęte w czasie, kiedy miała wciąż trwać przyczyna uchybienia terminowi, tj. choroba skarżącego. Z tego powodu trudno twierdzić, że choroba ta, czyli okoliczność mająca uzasadniać brak winy w rozpatrywanym zakresie, uniemożliwiała skarżącemu dokonanie czynności, tj. opłacenie wpisu. Zauważyć ponadto należy, że skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku powołuje się na brak środków do uiszczenia wpisu sądowego. Okoliczność taka nie może być jednak przesłanką uzasadniającą przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, mogłaby ona być natomiast podstawą do złożenia wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych (vide: postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 886/10, opubl. w LEX nr 742143). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.