I SA/Gl 1019/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 1 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. oznaczone w sentencji niniejszego orzeczenia. Z kolei postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2013 r. ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu. Odpisy obu tych orzeczeń doręczono skarżącej w dniu 28 sierpnia 2013 r. Pismem z dnia 2 października 2013 r., skierowanym do radcy prawnego M. N., Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. wyznaczył go pełnomocnikiem skarżącej. Odpis tego pisma wpłynął do Sądu w dniu 7 października 2013 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 października 2013 r. wyznaczony w tej sprawie radca prawny przeglądał akta sądowoadministracyjne niniejszego postępowania. Przy piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 października 2013 r. (nadanym przez organ do Sądu w dniu 22 października 2013 r., data wpływu do Sądu: 24 października 2013 r.) organ nadesłał wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nadany przez tego pełnomocnika do organu w dniu 14 października 2013 r. i adresowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w K.. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik podniósł, że wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono w niniejszej sprawie skarżącej w dniu 28 sierpnia 2013 r., natomiast pismo Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., wyznaczające go pełnomocnikiem skarżącej z urzędu, wpłynęło do jego kancelarii w dniu 7 października 2013 r. Zaakcentował, że brak sporządzenia skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od doręczenia skarżącej odpisu wyroku z uzasadnieniem nie wyniknął z jej winy, gdyż nie mogła ona osobiście sporządzić skargi kasacyjnej. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 października 2013 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez dopełnienie uchybionej czynności, tj. złożenie skargi kasacyjnej. Przy piśmie datowanym na 25 października 2013 r. (data wpływu 4 listopada 2013 r.) pełnomocnik nadesłał egzemplarz skargi kasacyjnej wraz z jego odpisem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie został uchybiony. Z uwagi na doręczenie skarżącej odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 28 sierpnia 2013 r. upłynął on bowiem – jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu - z dniem 27 września 2013 r. Termin przewidziany na wniesienie skargi kasacyjnej jest terminem ustawowym, nie może być zatem skrócony ani przedłużony. Dopuszczalne jest jednak jego przywrócenie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: P.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 omawianej ustawy). Należy w tym miejscu odnotować, że zastosowanie literalnej wykładni powołanego wyżej przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a. oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami (zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca (por. np. postanowienie NSA z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10). Obecnie, na gruncie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt III CZP 117/08 (LEX nr 478083), wypracowano jednolite stanowisko judykatury i doktryny. Zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05; z dnia 6 stycznia 2010 r., I OZ 1164/09; z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10, LEX nr 741980; z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, LEX nr 1225743) jak i w piśmiennictwie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 r., s. 286 – 287) dominuje pogląd, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym radca prawny (adwokat, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W podobnym duchu wypowiedział się nadto Europejski Trybunał Praw Człowieka (por. uzasadnienie wyroku z dnia 14 września 2010 r. w sprawie Subicka v. Polska nr 29342/06, LEX nr 603448). W rozpatrywanej sprawie radca prawny wyznaczony w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy otrzymał informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 7 października 2013 r. i ten dzień należy traktować jako moment "ustanowienia w ramach prawa pomocy", o którym mowa w art. 244 § 2 P.p.s.a. Pełnomocnik ten w dniu 14 października 2013 r. przeglądał akta sprawy. Ponadto zauważyć należy, że wyznaczony w sprawie pełnomocnik wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przed upływem trzydziestu dni, licząc od zawiadomienia o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, i to pomimo faktu, iż wniosku nie nadał bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ale uczynił to za pośrednictwem organu. Wprawdzie ustawa P.p.s.a. nie wskazuje, co się dzieje w sytuacji, gdy strona złoży stosowny wniosek do innego Sądu, czy też organu, jednak powyższą lukę uzupełnia orzecznictwo sądów administracyjnych, stosowane w tym przypadku w drodze analogii. W orzecznictwie tym dominuje pogląd, iż w przypadku złożenia przez skarżącego skargi do sądu, sąd ten winien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1918/08, z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 234/09 czy z 10 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1433/07 - orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.nsa.gov.pl). Stosując przywołane wyżej stanowisko w drodze analogii należało przyjąć, że datą wniesienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był w rozpatrywanej sprawie dzień 22 października 2013 r., tj. dzień, w którym Dyrektor Izby Skarbowej w K. nadał wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu w urzędzie pocztowym, adresując go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt tej sprawy należało stwierdzić, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został złożony w terminie, a uchybienie terminu jest usprawiedliwione. Pełnomocnik strony skarżącej uprawdopodobnił bowiem, że niemożność terminowego złożenia skargi kasacyjnej zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych przez niego. Dowiedział się on o wyznaczeniu jego osoby do reprezentowania skarżącej już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik nie miał zatem realnej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w terminie i co oczywiste nie ponosi winy w uchybieniu temu terminowi. Czyni to wniosek o przywrócenie terminu uzasadnionym. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.