I SA/Gl 1136/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 28 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. L. i M. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wraz ze skargą kasacyjną skarżący wnieśli (załączając wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF) o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W rzeczonych drukach PPF skarżący podnieśli, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. zajął wszelkie źródła dochodu ich rodziny. W oświadczeniach o stanie rodzinnym zeznali, że posiadają: dom w budowie zajęty przez urząd skarbowy; mieszkanie o pow. 47 m2; nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha (również stanowiącą przedmiot zajęcia); udział 1/3 w nieruchomości przemysłowej (także stanowiący przedmiot zajęcia). Skarżący wskazał nadto, że posiada 40 udziałów w A Sp. z o.o. w Z. o łącznej wartości 500.000,00 zł (udziały zajęte przez urząd skarbowy) oraz 25 udziałów w spółce B w K. (także będące przedmiotem zajęcia). Skarżący zeznali również, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką i synem. Odnotowali, że w wyniku wspomnianych zajęć nie osiągają jakichkolwiek dochodów. M. L. dodatkowo oświadczyła, że w kosztach utrzymania pomaga jej rodzina, od której otrzymuje miesięcznie kwotę 1000 zł. Do wypełnionych druków PPF skarżący załączyli kserokopie szeregu dokumentów źródłowych, w tym: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 13 czerwca 2011 r., potwierdzającego, że zaległości podatkowe M. L. wynoszą ogółem 1.400.561,50 zł; zawiadomień o zajęciu udziałów skarżącego w spółce A i B Sp. z o.o.; zawiadomienia o zajęciu dochodów z tytułu najmu i dzierżawy nieruchomości; zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego : Banku [...] S.A., Banku [...] S.A., [...] Banku S.A., [...] Banku Polska S.A., [...] Banku S.A., [...] w S., [...] Banku [...] S.A. [...] O/K. Filia w Z.; zawiadomień o wpisach hipoteki przymusowej zwykłej o łącznej wartości 1.445.323,00 zł na dwóch odrębnych nieruchomościach; upomnień wzywających do uregulowania zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżący nadesłali również kserokopie: informacji [...] Sp. z o.o. kierowanych do M. L., z których wynika, że wierzytelności mu przysługujące zostają przekazywane na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w Z.. Pismem z dnia 18 lipca 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżących do uzupełnienia danych zawartych we wnioskach o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy. Wskazano, iż zaświadczenia te powinny wskazywać formę zapłaty (gotówkową lub bezgotówkową – na rachunek bankowy) oraz odpowiadać na pytanie, jaka część wypłacanej kwoty jest potrącana tytułem zajęcia egzekucyjnego (wezwanie to nie obejmowało tych źródeł dochodu skarżącego, których dotyczą zawiadomienia o zajęciu dołączone do wniosków); 2. nadesłanie kopii zeznań podatkowych za rok 2010 złożonych przez skarżących oraz inne osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym; 3. przedłożenie stosownego zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie pracy, potwierdzającego, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W przypadku, gdyby nie było podstaw do wydania takiego zaświadczenia, należało przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego poświadczające, że skarżąca za rok 2010 nie wykazała dochodów do opodatkowania oraz że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na jej podatek dochodowy; 4. nadesłanie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących i osoby pozostające z nimi w gospodarstwie domowym, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat. W przypadku zajęcia tych rachunków, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty (wezwanie to nie obejmowało tych rachunków bankowych skarżącego, których dotyczą zawiadomienia o zajęciu dołączone do wniosków); 5. nadesłanie pisemnych wyjaśnień członków rodziny skarżących wskazujących wysokość pomocy materialnej udzielonej im w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Wskazano, że wyjaśnienia te powinny zawierać oświadczenia, że składającym je osobom znana jest treść art. 233 § 1 Kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy; 6. wyjaśnienie, jak przedstawia się sytuacja mieszkaniowa skarżących, w szczególności wskazanie przyczyn, dla których podali oni różne miejsca zamieszkania, oraz wykazanie praw do zajmowanych przez nich lokali mieszkalnych – należało w tym celu nadesłać w szczególności odpisy z ksiąg wieczystych, umów najmu itp.; 7. udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego (gospodarstw domowych) skarżących. W piśmie z dnia 8 sierpnia 2011 r. skarżący złożyli oświadczenie, z którego wynika, że nie posiadają innych dochodów poza załączonymi do wniosku źródłami objętymi zajęciami. Zaznaczyli, iż w gospodarstwie każdego z nich brak jest osób osiągających dochody. Podnieśli, że dochód faktycznie uzyskany z działalności gospodarczej spółki cywilnej C wynosi 0 zł. Wyjaśnili nadto, że od momentu wystąpienia sporu korporacyjnego w A Sp. z o.o. skarżący nie mają wpływu na bieżącą oraz finansową działalność spółki C, gdyż te same osoby są udziałowcami obu spółek. Po otrzymaniu z biura rachunkowego zeznania PIT-36L rozliczającego udział skarżącego, zostały wysłane do pozostałych wspólników spółki cywilnej pisma wzywające do natychmiastowego przelania na rachunek skarżącego kwot wynikających z rozliczenia. Skarżący zeznał jednak, że do dnia 8 sierpnia 2011 r. nie otrzymał należności z firmy C. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie są zgłoszeni jako bezrobotni w rejonowym urzędzie pracy. M. L. do chwili obecnej nie otrzymał zaświadczenia z urzędu skarbowego, iż nie wykazał dochodów do opodatkowania, i że w bieżącym roku nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na podatek dochodowy. Wyjaśnili dalej, że podali różne miejsca zamieszkania, albowiem mieszkają odrębnie. Właścicielem mieszkania przy ul. [...] w Z. jest wnioskodawca, a przy ul. [...] w Z. jego siostra. Do pisma z dnia 8 sierpnia 2011 r. skarżący załączyli dokumenty źródłowe, w tym kopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] o odmowie wydania skarżącemu "zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach"; zeznania PIT-36L z PIT/B skarżącego za 2010 r. (z którego wynika, że dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 544.803,94 zł), pism wzywających wspólników spółki C do wypłaty skarżącemu udziału w zysku tej spółki, zeznania PIT-28 za 2010 r. (wynika z niego, że z tytułu najmu/dzierżawy skarżący uzyskał przychód w kwocie 204.000,00 zł do opodatkowania stawką ryczałtu 8,5 %), pism spółdzielni mieszkaniowej, z których wynika, że opłatę czynszową w mieszkaniu skarżącego stanowi kwota 325 zł; kopie faktur VAT dokumentujących rozliczenia z tytułu dostawy usług telekomunikacyjnych (średnio miesięcznie za kwotę 163,49 zł; nabywcą usług jest M. L. z adresem do korespondencji: Z., ul. [...] ); faktury VAT za dostawę wody pod ostatnio wskazany adres na kwotę 97,47 zł (należność za dwa miesiące); faktury VAT dokumentującej zakup energii elektrycznej (prognoza za okres od 26.07.2011 r. do 7.01.2012 zł – 1.567,00 zł/5= miesięcznie około 313 zł); faktur VAT z tytułu użytkowania zbiornika na gaz przy ul. [...]- w Z. (średnia opłata miesięczna to około 61,50 zł). Do pisma z dnia 8 sierpnia 2011 r. dołączono również oświadczenie ojca skarżącego, z którego wynika, iż przekazał on w ciągu ostatnich trzech miesięcy kwotę 16.000,00 zł na rzecz syna z przeznaczeniem na spłatę kredytu budowlanego oraz na utrzymanie syna i członków jego rodziny. Postanowieniem z dnia 19 września 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie referendarz sądowy zaznaczył w pierwszej kolejności, iż oświadczenia skarżących w niniejszej sprawie są w znacznej mierze niespójne, a nadesłana przez nich dokumentacja dodatkowo pogłębiła wątpliwości, jakie nasunęły się po analizie druków PPF. Dodatkowo wskazał, że część dokumentacji źródłowej w ogóle nie wpłynęła do Sądu. Rozpoznający wniosek odnosząc się następnie szczegółowo do występujących w sprawie rozbieżności zauważył, iż skarżący zgodnie oświadczyli (w drukach PPF), że wspólnie z córką i synem tworzą gospodarstwo domowe. Natomiast w piśmie z dnia 8 sierpnia 2011 r. M. L. oświadczył, że oboje małżonkowie mieszkają w Z., tyle że on przy ul. [...], ona zaś przy ul. [...]. To drugie oświadczenie wydaje się zdaniem referendarza mało prawdopodobne, gdyż z akt sprawy nie wynika fakt pozostawania małżonków w separacji. Ponadto, do akt złożono m.in. faktury VAT dokumentujące dostawę mediów na rzecz skarżących. Co więcej, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem została w tej sprawie uiszczona przelewem bankowym z rachunku oznaczonego jako: "L. M. i L. M. (...)". Zdaniem rozpoznającego wniosek, okoliczności te świadczą o współpracy małżeńskiej na gruncie gospodarczym i finansowym, co jest naturalne w świetle art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Rozpoznający wniosek poddał w wątpliwość deklarację o miejscu zamieszkania skarżących także w oparciu o adres korespondencyjny M. L., który pojawił się na fakturach VAT, dokumentujących zakup usług telekomunikacyjnych (Z., ul. [...]). Co więcej, zauważył on, iż ten sam adres jest dalej wskazany jako "miejsce dostawy" na fakturach potwierdzających zakup gazu przez skarżącego. W kontekście ostatniego z wymienionych adresów referendarz zaakcentował, że skarżący dość enigmatycznie przedstawili okoliczności faktyczne dotyczące posiadanego przez wnioskodawców domu, pisząc jedynie, że jest on w trakcie budowy i podlega zajęciu. Rozpoznający wniosek wskazał, iż nie miał możliwości przypisania tej nieruchomości jednoznacznych danych teleadresowych. Z kolei zgromadzony materiał źródłowy nie pozwolił obalić hipotezy, że rzeczony dom mieści się przy ul. [...] oraz że tam właśnie koncentrują się interesy życiowe skarżących, co korespondowałoby z oświadczeniami zawartymi w drukach PPF (wspólne gospodarstwo domowe). Referendarz zaznaczył także, iż w deklarowanych przez skarżącą dochodach gospodarstwa pojawiła się pozycja dotycząca kwoty, wynoszącej około 1000 zł, mającej stanowić "pomoc rodziny". Natomiast z oświadczenia K. L. z dnia 5 sierpnia 2011 r. wynika, że w ciągu ostatnich 3 miesięcy przekazał synowi kwotę 16.000,00 zł w drodze darowizny na spłatę kredytu i bieżące utrzymanie. Odnośnie dochodów referendarz wytknął skarżącym, że pomimo przedłużonego terminu do uzupełnienia wniosku nie nadesłali zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego poświadczającego nie wykazanie przez skarżącą za rok 2010 dochodów do opodatkowania oraz, że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na jej podatek dochodowy. Referendarz zwrócił również uwagę na wątpliwości, dotyczące posiadanych przez skarżących rachunków bankowych. Skarżący konsekwentnie przedstawiali tylko i wyłącznie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego lecz nie nadesłali jakiegokolwiek wyciągu bankowego. Końcowo referendarz zauważył, iż pomimo deklarowanej przez skarżących egzekucji administracyjnej mieli oni dostęp do środków finansowych. Jako przykład wskazał na wpis sądowy od skargi w kwocie 14.476,00 zł, uiszczony w niniejszej sprawie przelewem bankowym w ciężar rachunku należącego do skarżącego w [...] BANKU S.A. Odnośnie opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem wskazał, iż przelew wykonano w tym przypadku z Banku [...] S.A., natomiast w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, wskazującego na postępowanie egzekucyjne prowadzone z rachunku w tym właśnie banku. Referendarz dodał, iż fakt, że pomimo rzeczonej egzekucji administracyjnej skarżący mogą posiadać środki zdeponowane na rachunkach bankowych może być nadto wynikiem regulacji prawnej wynikającej z art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665), który stanowi: "środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego" (ust. 1). Z kolei "środki pieniężne zgromadzone na rachunku oszczędnościowym, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym oraz na rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej prowadzonym dla kilku osób fizycznych są wolne od zajęcia do wysokości określonej w ust. 1, niezależnie od liczby współposiadaczy takiego rachunku" (ust. 2). W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego pełnomocnik skarżących stwierdził, iż rozpoznający wniosek skupił się na poszukiwaniu niespójności w niniejszym postępowaniu, nie poddał natomiast analizie, jaki w istocie jest stan majątkowy skarżących oraz czy ich oświadczenia mogą wpłynąć na realną ocenę ich możliwości finansowych. Dodał, iż pomoc finansowa rodziny, która nie stanowi stałego źródła dochodu skarżących, została wykorzystana na dotychczasowe opłaty sądowe. Do sprzeciwu dołączono: zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 23 września 2011 r., stwierdzające stan zaległości na ten dzień (m. in. z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych) w łącznej wysokości 1.366.445,00 zł; zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 27 września 2011 r., stwierdzające, iż M. L. złożyła oświadczenie, że w 2010 r. nie uzyskała dochodów opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych; zaświadczenie tego Naczelnika z dnia 27 września 2011 r. o braku wpłaty przez M. L. w 2011 r. zaliczek na podatek dochodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponieważ sprzeciw strony skarżącej został skutecznie wniesiony, postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 września 2011 r. o odmowie przyznania prawa pomocy utraciło moc, zaś wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlegał rozpoznaniu przez Sąd. Rozpoznając powyższy wniosek Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie, zaś argumentacja sprzeciwu i złożone wraz z nim dokumenty nie podważyły oceny, dokonanej w postanowieniu referendarza sądowego. W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zobowiązana jest ona przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji, warunkującej przyznanie wyjątkowego przywileju procesowego w postaci prawa pomocy. W tym też kontekście przyjąć trzeba, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, w orzecznictwie wskazuje się, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Gd 335/05, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 220289). Należy zaakcentować, iż pomimo złożenia w niniejszej sprawie licznych dokumentów źródłowych, zdaniem Sądu strona wnioskująca nie wyjaśniła wszystkich istniejących wątpliwości odnośnie swojego rzeczywistego stanu majątkowego. Przede wszystkim strona skarżąca nie nadesłała w dalszym ciągu jakichkolwiek wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący przedstawiali w toku postępowania jedynie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Brak wyciągów z rachunków bankowych nie pozwala na dokonanie obiektywnej oceny, jaka wysokość środków finansowych pozostaje do dyspozycji strony skarżącej, a zatem brak takich kluczowych dokumentów uniemożliwia wolną od wątpliwości ocenę rzeczywistych możliwości finansowych strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Należy tutaj wskazać na ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, iż skoro wnioskodawca uchyla się od wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów pozwalających określić jego sytuację majątkową, to uzasadnione jest stanowisko, iż jego oświadczenie majątkowe nadal jest niewystarczające dla stwierdzenia w sposób wiarygodny i rzetelny przesłanek do uwzględnienia wniosku o prawo pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 386/10, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 742446). Użyte przez ustawodawcę w art. 246 § 1 P.p.s.a. określenie "gdy wykaże" należy rozumieć bowiem w ten sposób, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 568/10, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 742626). Po drugie, skarżący, pomimo wątpliwości wyrażonych w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 19 września 2011 r., w dalszym ciągu nie wyjaśnili wątpliwości, związanych z adresami ich zamieszkania oraz pobytu. Z jednej bowiem strony oświadczyli w drukach PPF, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, z drugiej zaś strony w tych samych formularzach podali różne adresy zamieszkania (M. L. – Z., ul. [...]; M. L. – Z., ul. [...]). Twierdzenie o zamieszkiwaniu pod odrębnymi adresami potwierdził M. L. w piśmie z dnia 8 sierpnia 2011 r. Co więcej jednak, nadesłał on jednocześnie kopie faktur, w tym m.in. wystawionej przez [...] z tytułu zakupu gazu na nazwisko odbiorcy - M. L., ul. [...], Z., z oznaczonym miejscem dostawy: K., [...] Z., ul. [...]. Ostatnio wskazany adres znajduje się również na fakturze z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych. Można zatem jedynie domniemywać, iż pod tymże adresem znajduje się "dom w budowie", o którym skądinąd skarżący lakonicznie wspomnieli w drukach PPF. Okoliczność dostawy mediów pod tenże adres może również wskazywać, iż tam koncentrują się interesy życiowe skarżących, jednakże nie udzielili oni na ten temat jakichkolwiek informacji. Ponadto, w niniejszej sprawie niespójne są również oświadczenia, dotyczące pomocy udzielanej skarżącym przez rodzinę. Skarżąca jako dochód miesięczny brutto wskazała bowiem kwotę około 1000 zł, uzyskiwaną z pomocy rodziny. Natomiast skarżący, co wynika z oświadczenia jego ojca z dnia 5 sierpnia 2011 r., uzyskał w przeciągu "ostatnich 3 miesięcy" tytułem darowizny kwotę 16.000,00 zł, przeznaczoną m. in. na spłatę kredytu bankowego. Reasumując, w ocenie Sądu skarżący w niniejszym postępowaniu nie wykazali, iż zachodzi w stosunku do nich przesłanka, zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dodać należy, iż w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy sąd bierze nie tylko pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy strony (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OZ 1137/10, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 743658). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.