I SA/Gl 1210/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-03-14
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Eugeniusz Christ, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do sporządzenia na wniosek strony kserokopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, nawet jeśli nie są one uwierzytelnione?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do sporządzenia na wniosek strony kserokopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. Prawo to obejmuje możliwość skorzystania z nowoczesnych urządzeń technicznych, takich jak kserokopiarki, a odmowa jego realizacji może nastąpić jedynie w uzasadnionych przypadkach, np. gdy organ wykaże konkretne utrudnienia organizacyjne lub gdy strona nadużywa prawa. Koszty sporządzenia kserokopii mogą obciążać stronę.Stan faktyczny
Strona T. K. złożyła wniosek o wydanie nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów zebranych w postępowaniu egzekucyjnym oraz metryki akt. Organ I instancji odmówił wydania tych dokumentów, argumentując, że art. 73 k.p.a. nie nakłada obowiązku sporządzania kserokopii. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. poprzez odmowę udostępnienia kserokopii akt.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy kserokopii dokumentów zebranych w postępowaniu egzekucyjnym oraz metryki ww. akt bez uwierzytelnienia ich za zgodność 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...], nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej - organ odwoławczy, DIAS) postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm - dalej k.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm. - dalej u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez T. K. (dalej – skarżący, zobowiązany), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej - organ I instancji, organ egzekucyjny) z dnia [...] nr [...] odmawiające wydania z akt sprawy kopii dokumentów zebranych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] oraz metryki wskazanych akt bez uwierzytelnienia ich za zgodność.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ I instancji prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne w oparciu o własne tytuły wykonawcze nr [...] z dnia [...] oraz nr [...] z dnia [...] obejmujące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2008 i 2009 w łącznej kwocie [...] zł plus należne odsetki za zwłokę.
W jego toku skierowano do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienie z dnia [...] nr [...] o zajęciu wynagrodzenia. W odpowiedzi na zajęcie poinformowano organ egzekucyjny, iż z wynagrodzenia skarżącego dokonywane są potrącenia w związku postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego.
Kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy zobowiązanego w A S.A., które to zajęcie również okazało się nieskuteczne z uwagi na niski stan konta.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ I instancji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego z uwagi na jego bezskuteczność.
W dniu 22 marca 2018 r. skarżący złożył wniosek o wydanie uwierzytelnionych kopii tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] oraz deklaracji podatkowych za lata 2008 - 2009. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ I instancji ustalił wysokość opłat za sporządzenie kserokopii oraz opłaty za wydanie uwierzytelnionej kopii. Wpłat tych zobowiązany dokonał i w dniu 6 kwietnia 2018 r. otrzymał uwierzytelnione kopie wnioskowanych tytułów wykonawczych wraz z dowodami ich doręczenia.
Pismem z dnia 7 maja 2018. r. zobowiązany zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wydanie kopii kompletnej metryki akt dotyczącej postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], którą to metrykę skarżący odebrał osobiście w dniu 30 maja 2018 r.
Kolejnym pismem z dnia 1 czerwca 2018 r. skarżący zawnioskował o wydanie kopii kompletnych dokumentów zebranych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] oraz metryki tych akt bez uwierzytelniania ich za zgodność. Jako podstawę żądania wskazał art. 73 § 1 i 2 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji odmówił skarżącemu wydania nieuwierzytelnionych dokumentów określonych we wniosku z dnia 1 czerwca 2018 r. W motywach wskazano, że art. 73 k.p.a. nie nakłada na organ administracji obowiązku sporządzania kserokopii lub odpisów dokumentów. Natomiast zobligowany jest on do uwierzytelnienia owych kserokopii lub odpisów w sytuacji, gdy strona wykaże swój ważny interes. Organ I instancji zauważył również, że wydane zostały skarżącemu uwierzytelnione następujące dokumenty: kserokopie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] wraz z dowodami ich doręczenia, metryka sprawy.
W zażaleniu z dnia 18 lipca 2018 r. zobowiązany zanegował prawidłowość postanowienia organu I instancji z dnia [...].
Skarżący stanął na stanowisku, że obowiązek wydania kserokopii dokumentów wynika jednoznacznie z wykładni przepisu art. 73 § 1 k.p.a. Przepis ten ma zapewnić rzeczywiste funkcjonowanie zasady jawności postępowania wobec strony. W jego ocenie, sporządzanie kserokopii zawiera się w pojęciu udostępniania akt w rozumieniu art. 73 § 1 k.p.a. Z tego też względu w sytuacji istnienia technicznych możliwości wykonania kserokopii dokumentu organ zobligowany jest umożliwić stronie jej sporządzenie za ewentualnym zwrotem związanych z tym kosztów (zob. wyroki NSA: z dnia 23 marca 2012 r. sygn. akt II FSK 1890/10, z dnia 16 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 3043/13). Dodał ponadto, że udostępnianie akt sprawy, o którym jest mowa w art. 73 § 1 k.p.a., nie jest uwarunkowane istnieniem ważnego interesu strony. Wobec tego, zdaniem skarżącego, postanowienie organu I instancji odmawiające udostępnienia dokumentów wskazanych we wniosku narusza art. 73 § 1 k.p.a. W końcowej części zażalenia zobowiązany ponowił wezwanie do wydania kserokopii akt, deklarując jednocześnie wolę pokrycia kosztów tej czynności. Podniósł także, iż istnieje przypuszczenie sfałszowania zeznań podatkowych za lata 2008 – 2009. Otóż według skarżącego, formularze PIT-36 nie są opatrzone jego podpisami. Do zażalenia dołączono kopie opinii grafologicznych dotyczących podpisów pod zeznaniami podatkowymi za 2008 i 2009 r., a także podpisu znajdującego się na tytule wykonawczym z 2009 r.
Organ odwoławczy nie przychylił się do stanowiska skarżącego, wobec czego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
DIAS uznał, że brzmienie art. 73 k.p.a. dowodzi, że kopie lub odpisy konkretnych dokumentów sporządza strona, a od organu może żądać ich uwierzytelnienia, jeśli wykaże się uzasadnionym, ważnym interesem. Zatem, zdaniem DIAS, wspomniany przepis nie nakłada na organ administracji publicznej obowiązku sporządzania kserokopii, czy odpisów dokumentów. Z tych też względów, przyjął, że organ I instancji zasadnie odmówił skarżącemu wydania z akt sprawy kserokopii dokumentów zebranych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i nr [...] oraz metryki akt bez uwierzytelniania ich za zgodność.
W skardze z dnia 7 października 2018 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązany zarzucił:
1) naruszenie art. 73 § 1 k.p.a., który daje stronie prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, a także umożliwia posłużenie się w tym zakresie dostępnymi środkami technicznymi, a organ zobowiązany jest jej to umożliwić w sposób usprawiedliwiony okolicznościami sprawy i gwarantujący realizację tego prawa, co nie wyklucza stworzenia warunków do skorzystania na jej koszt z urządzeń znajdujących się w siedzibie organu, np. kserokopiarek. Uprawnienia tego strona nie musi uzasadniać, w szczególności poprzez wskazywanie przyczyn, dla których chce pozyskać kopie, gdyż nie zależy ono od żadnych dodatkowych przesłanek;
2) naruszenie art. 43 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w odniesieniu do korespondencji skierowanej do skarżącego, doszło do skutecznego doręczenia m.in. tytułów wykonawczych, które były wysyłane na adres: C. ul. [...] m. [...], podczas gdy miejscem zamieszkania skarżącego, był adres: C. ul. [...] m. [...].
Wobec tych zarzutów zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Skarżący przedstawił nie tylko przebieg postępowania w sprawie wydania żądanych dokumentów. Otóż bardzo obszernie opisał postępowanie egzekucyjne skierowane przeciwko jego małżonce, które obejmowało zaległości skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2008 i 2009. Ponadto argumentował nieprawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec jego żony, w ramach którego dokonuje się przymusowego ściągnięcia zaległości podatkowych skarżącego.
Zobowiązany odnosząc się bezpośrednio do odmowy udostepnienia kserokopii akt sprawy stwierdził, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż jeżeli strona ma prawo sporządzać notatki, kopie lub odpisy z wszelkich pism znajdujących się w aktach sprawy, zaś art. 73 § 1 k.p.a. nie stwarza żadnych ograniczeń w tej materii, to brak jest podstaw do odmowy dokonania tego za pomocą kserokopiarki, czy innych nowoczesnych urządzeń służących do powielania. Kopie te strona może sporządzić sama lub uzyskać je od organu, przy czym musi liczyć się z obowiązkiem zwrotu kosztów ich wykonania. W tym zakresie skarżący powołał wyroki NSA: z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1806112, Lex nr 1449865; z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2997/12, Lex nr 1579468; z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 2043/09, Lex nr 600096; z dnia 22 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1270/07, Lex nr 575146.
Dla wzmocnienia powyższej argumentacji skarżący wskazał, że art. 73 § 1 k.p.a. z dniem 11 kwietnia 2011 r. został znowelizowany na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz.18). Nowelizacja ta sprowadzała się m.in. do wskazania, że strona ma prawo do sporządzenia kopii z akt, a nie - jak we wcześniejszym stanie prawnym - jedynie notatek i odpisów i - co podkreślono w uzasadnieniu projektu przywołanej ustawy - miała na celu nadać mu postać wzorowaną na redakcji art. 178 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Pozwala to, zdaniem skarżącego, na sięgnięcie do orzecznictwa i literatury dotyczącej tego ostatniego przepisu. W tym zakresie odnotował pogląd dopuszczający stosowanie przez stronę każdej dostępnej techniki sporządzania kopii, która nie spowoduje uszkodzenia akt, np. kserokopiarek, skanerów czy aparatów fotograficznych, i podnoszący, że rola organu kończy się na zapewnieniu stronom możliwości skorzystania z tych uprawnień (R. Pietrasz, Udostępnianie akt w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez gminne organy podatkowe - wybrane zagadnienia, Finanse Komunalne 2004, nr 1, s. 39).
W dalszej części skargi podniesiono, że odmienne uprawnienia strony przewiduje z kolei art. 73 § 2 k.p.a. W myśl jego treści może ona żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W ocenie skarżącego, na podstawie tego przepisu strona może domagać się konkretnych działań od organu, a mianowicie bądź uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, głównie tych, które sama sporządziła w oparciu o art. 73 § 1 k.p.a., bądź wydania jej takich uwierzytelnionych odpisów, czyli w praktyce zarówno sporządzenia, jak i uwierzytelnienia ich przez organ. W obu przypadkach realizacja uprawnień następuje pod warunkiem, że jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
W świetle powyższych rozważań skarżący stwierdził, że okoliczności powołane przez niego we wniosku i dalszych pismach stanowiły o ważnym interesie warunkującym wydanie uwierzytelnionych dokumentów w trybie art. 73 § 2 k.p.a. Otóż według skarżącego wykazał on, że deklaracje (zeznania podatkowe PIT-36 za lata 2008-2009) znajdujące się w aktach organu I instancji nie zostały przez niego podpisane, co potwierdził ekspert z zakresu pisma ręcznego, a organ egzekucyjny egzekwuje kwoty z nich wynikające od jego małżonki, której odmówiono wglądu w akta sprawy.
Podsumowując skarżący stanął stanowisku, że organ naruszył art. 73 k.p.a. odmawiając mu wydania kserokopii dokumentów wskazanych we wniosku. Do skargi dołączono opinię eksperta z zakresu pisma ręcznego dotyczącą podpisów pod zeznaniami podatkowymi za 2008 i 2009 r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie wydania z akt sprawy kopii dokumentów zebranych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] oraz metryki wskazanych akt bez uwierzytelnienia ich za zgodność.
Zagadnienie dostępu do akt sprawy uregulowane zostało w art. 73 k.p.a., który znajduje zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na art. 18 u.p.e.a. Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Wracając do art. 73 k.p.a. wskazać należy, że jego § 1 daje stronie prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Dodaje się w nim również, że prawo to przysługuje także po zakończeniu postępowania. Wspomniane uprawnienie może być realizowane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1a k.p.a.). Strona może także żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 k.p.a.).
Trudności interpretacyjne dotyczące art. 73 § 1 k.p.a. dostrzeżone zostały przez Naczelny Sąd Administracyjny, który upatruje ich w tym, że ustawodawca wymieniając w tym przepisie uprawnienia strony postępowania administracyjnego, związane z udostępnieniem akt, pominął możliwość żądania od organu sporządzenia ich kopii (kserokopii).
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął w dniu 8 października 2018 r. uchwałę o sygn. akt I OPS 1/18 (Lex nr 2576902), w której stwierdził, że w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono: "Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w pełni aprobuje argumentację, że dostęp do akt bez możliwości utrwalenia ich treści nie tworzy gwarancji obrony zgodnej z art. 51 ust. 3 Konstytucji RP ani uszczegóławiającymi ją elementami, wynikającymi z zasad prawa administracyjnego. Za słuszne uznaje także stanowisko dopuszczające wykorzystanie współczesnych technicznych możliwości, nieznanych w dacie uchwalania Kodeksu postępowania administracyjnego, do sporządzania notatek, odpisów i kopii z akt administracyjnych w ramach przepisu art. 73 § 1 k.p.a. Rozwój technologiczny sprzyja w niniejszym przypadku obywatelowi, pozwala bowiem na bardziej sprawne i efektywne kontakty z administracją. Jest to szczególnie ważne przy tak szybkim tempie rozwoju otaczającego świata. W tym celu mogą być użyte, zatem wszelkie urządzenia służące do zapisywania materiałów, w tym skanery, cyfrowe aparaty fotograficzne, kopiarki, pod warunkiem, że nie zniszczą struktury utrwalanych dokumentów.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów zauważa, że odczytując przepis art. 73 § 1 k.p.a. mieć należy jednak na względzie, na co słusznie zwrócił uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich, że nie każda ze stron ma możliwość samodzielnego zapisania zawartości akt za pomocą najnowocześniejszych urządzeń technicznych, czy to ze względu na to, że ich nie posiada, czy to z uwagi na nieumiejętność posługiwania się nimi. (...)
Dokonując interpretacji przepisu art. 73 § 1 k.p.a. mieć należy również na względzie, że odmowa udostępnienia stronom urządzeń pozostających na wyposażeniu organu stawia w gorszym położeniu osoby o niższym statusie materialnym, których na takie urządzenia nie stać bądź też osoby, które z racji wieku lub ułomności np. fizycznych, nie mogą samodzielnie z nich skorzystać.
Także z tego względu omawiane ograniczenie w dostępie do akt pozostawałoby, więc w sprzeczności z art. 32 Konstytucji RP, naruszając również zasady sprawiedliwości społecznej, których gwarantem jest art. 2 Konstytucji RP."
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzegł przy tym, że: "(...) uprawnienie do otrzymania uwierzytelnionych odpisów z art. 73 § 2 k.p.a. nie zabezpiecza prawa strony do utrwalenia na własne potrzeby zawartości z akt. W istocie bowiem ustawodawca istotnie zawęża możliwość skorzystania ze sporządzonych przez organ na żądanie strony uwierzytelnionych odpisów z akt poprzez użycie kwantyfikatora "ważny interes", który nie daje gwarancji stronie, że uzyska odpis uwierzytelnionych dokumentów z akt sprawy w każdej sytuacji, gdy samodzielne sporządzenie będzie dla niej niemożliwe lub nadmiernie utrudnione."
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na kwestie ponoszenia kosztów sporządzania kopii dokumentacji, jak również na ewentualne przyczyny odmowy jej udostępnienia: "Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi podstawę do obciążenia strony kosztami sporządzenia kopii dokumentacji, gdyż mieszczą się one w kosztach postępowania administracyjnego poniesionych na jej żądanie. Koszty te nie pozostają, bowiem w bezpośrednim związku z rozstrzygnięciem sprawy, a tylko przez ten pryzmat odczytywać należy ustawowe obowiązki organu, o których mowa w tym przepisie, co w konsekwencji wyklucza obciążenie nimi organu.
Odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania. Tylko, więc w sytuacjach wymagających większego organizacyjnego zaangażowania ze strony pracowników organu dopuszczalne byłoby wyznaczenie stronie określonych warunków realizacji wniosku w przedmiocie sporządzenia kserokopii dokumentów. Oczywiście odmowa wydania kopii z akt sprawy może być też usprawiedliwiona w sytuacji, gdy strona w sposób oczywisty i świadomy nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a.
Takie rozumienie art. 73 § 1 k.p.a. nie oznacza, zatem bezwzględnego związania organu żądaniem strony o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy, lecz wprowadza ograniczenia mające wykluczyć nieuzasadnioną odmowę załatwienia wniosku w tym przedmiocie."
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całej rozciągłości stanowisko zaprezentowane w cytowanej wyżej uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego. W świetle wywodów zawartych w przywołanej uchwale stwierdzić należy, iż rozstrzygnięcia wydane w obu instancjach opierały się na błędnej wykładni art. 73 k.p.a., która wykluczała możliwość wydania stronie kserokopii akt sprawy. Tymczasem w myśl przytoczonej uchwały zasadą powinno być udostępnienie stronie żądanych przez nią kserokopii akt, choć jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na okoliczności, które mogą uzasadniać odmowę uwzględnienia wniosku strony.
W toku dalszego postępowania właściwy organ winien ponownie rozpoznać wniosek skarżącego z dnia 1 czerwca 2018 r. o udostepnienie wskazanych w nim dokumentów w formie nieuwierzytelnionych kserokopii. O ile nie wystąpią okoliczności wskazane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, które uzasadniałby odmowę sporządzenia kserokopii żądanych akt sprawy, organ zobligowany będzie do pozytywnego ustosunkowania do wniosku skarżącego.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem postanowienia poddanego sądowej kontroli jest realizacja uprawnienia strony do przeglądania akt sprawy, a także sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem będąc związany granicami sprawy, Sąd nie jest uprawniony odnieść się do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego tak wobec skarżącego, jak i jego małżonki. Nie może więc także zając stanowiska w kwestii naruszenia art. 43 i art. 80 k.p.a. wiązanego przez skarżącego z nieprawidłowym doręczeniem mu tytułów wykonawczych.
Ponadto Sąd zwraca uwagę, że w końcowej części skargi zobowiązany powołuje się na "ważny interes", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a., mający uzasadniać jego żądanie wydania uwierzytelnionych kserokopii dokumentów. Wspomniany "ważny interes" ma wynikać z faktu, że zeznania podatkowe za lata 2008 – 2009 nie zostały opatrzone podpisem skarżącego, a także z faktu odmówienia żonie skarżącego prawa do zapoznania się z aktami sprawy. Sąd zwraca jednak uwagę, że analiza wniosku z dnia 1 czerwca 2018 r., jak również wniesionego przez zobowiązanego zażalenia z dnia 18 lipca 2018 r., prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, że skarżący żądał wydania nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów. Podkreślić należy, iż wspomniana zmiana treści wniosku na etapie skargi do sądu administracyjnego nie mogła wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego, gdyż dotknięte są one tymi sami wadami. Stosownie do art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło