I SA/Gl 1254/24

WyrokWSA w Gliwicach2025-03-05

Skład orzekający: Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska, Borys Marasek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, rozpatrując ponownie sprawę kosztów egzekucyjnych po uchyleniu jego poprzedniego postanowienia przez sąd administracyjny, prawidłowo zastosował nowe przepisy dotyczące kosztów egzekucyjnych, mimo że postępowanie zostało wszczęte przed ich wejściem w życie, i czy jego uzasadnienie było wystarczające w świetle wiążącej oceny prawnej sądu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ odwoławczy, mimo zmiany przepisów, nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednich wyrokach sądowych (art. 153 p.p.s.a.). Organ nie odniósł się w sposób wystarczający do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych w stosunku do skomplikowania czynności, nakładu pracy i efektywności postępowania, a także nie wyjaśnił precyzyjnie udziału skarżącego w kosztach funkcjonowania organu. Uzasadnienie postanowienia było wadliwe, uniemożliwiając kontrolę sądową.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kosztów egzekucyjnych naliczonych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie wielu tytułów wykonawczych. Po serii uchyleń i ponownych rozpoznań, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie, w którym określił koszty egzekucyjne na kwotę 189.630,20 zł i obciążył nimi wierzyciela (Prezydenta Miasta K.). Prezydent Miasta K. zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej poprzednich wyroków sądowych oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów materialnych dotyczących kosztów egzekucyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 19 sierpnia 2024 r. i zasądza od Dyrektora na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Borys Marasek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 19 sierpnia 2024 r. nr 2401-IEE.7192.261.2024.11/LF/ UNP: 2401-24-208739 w przedmiocie kosztów egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2024 r. Nr 2401-IEE.7192.261.2024.11/LF/, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1, § 2 i § 4 pkt 1 oraz art. 64c § 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna) w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez Prezydenta Miasta K. (dalej strona lub wierzyciel), na postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: organ egzekucyjny) z dnia 27 września 2012r., nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i orzekł o określeniu kosztów egzekucyjnych w wysokości 189.630,20 zł oraz obciążeniu Prezydenta Miasta K. kosztami egzekucyjnymi w tej kwocie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ egzekucyjny prowadził wobec K S.A. (obecnie S S.A., dalej jako Spółka) postępowanie egzekucyjne a podstawie szeregu tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela w dniach: 23 maja 2011 r., 30 czerwca 2011 r., 29 lipca 2011 r. oraz 17 sierpnia 2011 r. Podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych była decyzja Wierzyciela z 22 kwietnia 2011 r., mocą której określono K S.A. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2006 r., której to decyzji Wierzyciel postanowieniem z 28 kwietnia 2011 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzją z 30 grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję Wierzyciela i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji. Odpisy tytułów wykonawczych z dnia 23 maja 2011 r. zostały doręczone Spółce w dniu 8 czerwca 2011 r. wraz z zawiadomieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, którym był K1 S.A. w Z.. Dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie doręczono w dniu 10 czerwca 2011 r. Zawiadomieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. nr [...] organ egzekucyjny uchylił w/w zajęcie z powodu zapłaty zobowiązania podatkowego. Także pozostałe odpisy tytułów wykonawczych z dnia 30 czerwca 2011 r., 29 lipca 2011 r. i 17 sierpnia 2011 r. zostały doręczone Spółce wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności – K1 S.A. w Z.. Również i w tych przypadkach organ egzekucyjny uchylił zajęcie z powodu zapłaty. Przy czym, jak wynika z pisma organu egzekucyjnego z dnia 5 września 2011 r. należności wynikające z tytułów wykonawczych z dnia 17 sierpnia 2011 r. o nr od TW.FN.3161.10.23A.2011 do TW.FN.3161.10.27A.2011 wyegzekwowano w całości. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki na podstawie tytułów wykonawczych: TW.FN.3161.10.16.2011, TW.FN.3161.10.17.2011, TW.FN.3161.10.18.2011, TW.FN.3161.10.19.2011 oraz TW.FN.3161.10.20.2011 – w części tj. w zakresie objętym wniesionymi uprzednio przez Spółkę zarzutami (które wierzyciel uznał za uzasadnione), a konkretnie do wysokości 7.949,27 zł. Odpis postanowienia doręczono zobowiązanej w dniu 14 grudnia 2011 r. Niezależnie od powyższego, pismem dnia 14 listopada 2011 r. Spółka na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. wniosła o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z egzekucją administracyjną prowadzoną na podstawie tytułów wykonawczych o nr od TW.FN.3161.10.16.2011 do TW.FN.3161.10.20.2011. Następnie pismem z dnia 15 listopada 2011 r. zobowiązana - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. - wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie wydania postanowienia o kosztach egzekucyjnych w związku z faktem, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie rozpatrzyło jeszcze odwołania Spółki od decyzji wymiarowej Prezydenta Miasta K.. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 r. zawiesił postępowanie zgodnie z wnioskiem zobowiązanej. Decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako Kolegium) po rozpoznaniu odwołania uchyliło decyzję w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W związku z powyższym Spółka zwróciła się do organu egzekucyjnego o podjęcie zawieszonego postępowania w sprawie postanowienia o kosztach egzekucyjnych. Ponadto pismem z dnia 14 lutego 2012 r. wniosła o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z egzekucją prowadzoną na podstawie wszystkich pozostałych tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela. W uzasadnieniu wskazała, iż w związku z uchyleniem decyzji organu podatkowego stanowiącej podstawę wystawienia ww. tytułów wykonawczych, kosztami egzekucyjnymi winien zostać obciążony wierzyciel. Organ egzekucyjny - z uwagi na ostateczną decyzję Kolegium z dnia 30 grudnia 2011 r. - postanowieniem z 28 czerwca 2012 r. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki. Postanowieniem z 14 sierpnia 2012 r. organ nadzoru uchylił ww. rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego na skutek zażalenia wierzyciela i umorzył postępowanie w tej sprawie. Ponadto, postanowieniem z 27 września 2012 r. nr [...] organ egzekucyjny, określił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w toku ww. postępowania egzekucyjnego na kwotę 224.675,60 zł i obciążył nimi wierzyciela. Postanowienie to doręczono zarówno wierzycielowi jak i Spółce 1 października 2012 r. Na powyższe postanowienie Wierzyciel wniósł zażalenie. Dyrektor postanowieniem z 29 marca 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 27 września 2012 r. w części dotyczącej obciążenia Wierzyciela kwotą kosztów egzekucyjnych w wysokości 224.675,60 zł i orzekł o obciążeniu wierzyciela kwotą kosztów egzekucyjnych w wysokości 329,10 zł oraz zobowiązanej, tj. Spółki kwotą kosztów egzekucyjnych w wysokości 224.346,50 zł. Postanowieniem z 22 maja 2013 r. Dyrektor - na wniosek Spółki - sprostował błędy pisarskie w wydanym 29 marca 2013 r. postanowieniu. Pismem z 30 kwietnia 2013 r. Spółka wniosła skargę do tutejszego Sądu, który wyrokiem z 8 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 743/13 uchylił postanowienie Dyrektora z 29 marca 2013 r. Od tego wyroku Dyrektor złożył skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 979/15 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, tutejszy Sąd wyrokiem z 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 734/17 uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora z 29 marca 2013 r. Postanowieniem z 18 czerwca 2018 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z 27 września 2012 r. Na po wyższe postanowienie Wierzyciel złożył skargę do tutejszego Sądu, który wyrokiem z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 947/18 uchylił ww. postanowienie. Od wyroku skargę kasacyjną złożył Wierzyciel. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1302/21 oddalił skargę kasacyjną. Ponownie wydanym postanowieniem z 22 maja 2023 r., Dyrektor uchylił w całości postanowienie organu egzekucyjnego z 27 września 2012 r. i orzekł o określeniu kosztów egzekucyjnych w wysokości 189.630,20 zł oraz obciążeniu Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 189.630,20 zł. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy wskazał, że wyrokiem z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 947/18 tutejszy Sąd uchylił postanowienie Dyrektora z 18 czerwca 2018 r. Skład orzekający stwierdził, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rolą organu będzie w pierwszej kolejności odpowiedź na pytanie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a., in concreto przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, a jeśli nie, to w jakim zakresie na gruncie tej sprawy należy je miarkować. Organ powinien mieć na uwadze, że z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia winny znaleźć się rozważania, czy koszty egzekucyjne określone w tak znacznej wysokości - [...] zł za podjęcie wyżej opisanych nieskomplikowanych czynności, pozostają w tejże "racjonalnej zależności". Będzie to wymagało odniesienia kwoty [...] zł do poziomu skomplikowania wszystkich czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz globalnego nakładu pracy organu egzekucyjnego oraz uwzględnienia okoliczności, że egzekucja dotyczyła jednej należności publicznoprawnej, to jest podatku od nieruchomości za jeden rok podatkowy, określonej jedną decyzją organu podatkowego z dnia [...]. To bowiem oznacza, że egzekwowana należność mogła być objęta jednym tytułem wykonawczym, na skutek czego egzekucja byłaby prowadzona na podstawie jednego, a nie 24 tytułów wykonawczych. To zaś wpływa nie tylko na ilość podejmowanych działań, lecz również na wynik skonfrontowania obliczonych opłat na podstawie stawek procentowych z ustalonymi wtoku ponownego postępowania kwotowymi limitami tychże. Wskazówki co do ustalania górnego limitu opłat zawarte zostały w wyroku WSA w Gliwicach z 22 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 104/18 (utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z 5 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3044/18), którego argumentację Sąd w pełni aprobuje. Dyrektor zauważył jednakże, że z dniem 20.02.2021 r. na mocy art. 1 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1553) weszły w życie nowe przepisy regulujące kwestię kosztów egzekucyjnych, wskazując jednocześnie nowe brzmienie art. 64 § 1, § 4 i § 6 u.p.e.a. Dalej organ odwoławczy wskazał na przepisy przejściowe, a mianowicie art. 7 ust. 1 i art. 8 oraz art. 10 ustawy zmieniającej. Biorąc pod uwagę fakt, że ww. zmiany weszły w życie 20 lutego 2021 r. oraz to, że koszty egzekucyjne nie zostały uregulowane przez wierzyciela do dnia wejścia w życie tych zmian, 30 lipca 2021 r. organ egzekucyjny wydał zawiadomienie, którym zawiadomił Wierzyciela i tut. organ o aktualnej wysokości opłaty manipulacyjnej, powstałej w trakcie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec majątku Spółki na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez Wierzyciela, która wynosi 2.400,00 zł. Dyrektor wskazał, że pozostałe koszty egzekucyjne naliczone są w niższej kwocie od kwoty maksymalnej, wskazanej ww. cyt. art. 8 ust. 1 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw tj. 40 000,00 zł. Opłata ta została naliczona prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi, a powołanymi wyżej przepisami prawa, co zostało uwzględnione przy określeniu obecnie kosztów egzekucyjnych, przy uwzględnieniu nowych przepisów. Przedstawił przy tym wyliczenie tych kosztów w formie tabelarycznej. Następnie Dyrektor wskazał, że orzekając w przedmiotowej sprawie w oparciu o nowe przepisy nie stracił z pola wiedzenia faktu, iż celem aktualnie prowadzonego postępowania było wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 947/18, którym uchylono postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 18 czerwca 2018 r.. Jednakże w niniejszej sprawie nie można pominąć zapisów art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych stosownie do dyspozycji art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Istotą tej zasady jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego, zaś obowiązek podporządkowania się zarówno sądu, jak i organu tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub 5/i: prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może zatem dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyroku sadu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd. Organ odwoławczy wskazał przy tym na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 240/06 oraz z 20 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1492/15. W ocenie organu odwoławczego, skoro z dniem 20 lutego 2021 r. na mocy ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1553) weszły w życie nowe przepisy regulujące kwestię kosztów egzekucyjnych, to ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania opisane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4.06.2019 r., sygn. akt I SA/Gl 947/18 - w realiach przedmiotowej sprawy - nie są wiążące dla tut. organu. Co istotne, zmiana przepisów dokonana została celem realizacji wytycznych, zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., sygn. SK 31/14. Ostatecznie Dyrektor zauważył, że analogicznej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 972/21 uznał argumentację tam przedstawioną przez Dyrektora za słuszną. W uzasadnieniu tego wyroku skład orzekający wskazał również cyt. "Niezależnie od powyższego podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 10.03.2021 r., III FSK 1448/21, zgodnie z którym w omawianym wyroku w sprawie 31/14 Trybunał nie wypowiadał się w kwestii niezgodności z Konstytucją art. 64 § 3 u.p.e.a. Przepis ten, w stanie prawnym, którego sprawa dotyczy, stanowi, że opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych. Natomiast w odniesieniu do przepisu art. 64 § 6 u.p.e.a Trybunał wypowiadał się w zakresie, w jakim przepis ten nie określa maksymalnej wysokości opiaty manipulacyjnej. Zgodnie z art. 64 § 6 u.p.e.a. zdanie drugie opłata manipulacyjna wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności pieniężnych objętych każdym tytułem wykonawczym. Zatem wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, organ egzekucyjny miał podstawę do tego, aby wyliczyć należne opłaty egzekucyjne (określając ich maksymalną wysokość w związku z ww. wyrokiem Trybunału w drodze analogii do art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego. Nie ma podstaw, aby skutki omawianego wyroku Trybunału rozciągać na art. 64 § 3 i art. 64 § 6 (w zakresie w jakim nie dotyczy wyrok Trybunału) u.p.e.a. Na etapie wystawienia tytułu wykonawczego to wierzyciel, a nie organ egzekucyjny, decyduje, czy należność pieniężna ma zostać objęta jednym, czy tez wieloma tytułami wykonawczymi. W tej sprawie wierzyciel wystawił kilka oddzielnych tytułów wykonawczych obejmujących jedną należność. W konsekwencji znajdował tu zastosowanie art. 64 § 3 u.p.e.a., którego brzmienie nie budzi wątpliwości i co do którego istnieje domniemanie konstytucyjności. W świetle tego przepisu, w powiązaniu z art. 64c § 4 u.p.e.a., wierzyciel powinien liczyć się z konsekwencjami uruchomienia postępowania egzekucyjnego w oparciu o kilkanaście wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych". Na to postanowienie Prezydent Miasta K. złożył skargę do tutejszego Sądu, a w wyniku jej rozpoznania, wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1031/23, postanowienie DIAS zostało uchylone. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w sprawie nie jest kwestionowane, iż kosztami postępowania egzekucyjnego zasadnie obciążono wierzyciela. Sporna pozostaje natomiast wysokość kosztów egzekucyjnych nałożonych na skarżącego. Sąd wskazał, że kontrolowane postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi zapadło po wejściu w życie ustawy zmieniającej, jednak kończyło postępowanie wszczęte przed tą datą, a treść art. 8 ust. 1 ustawy zmieniającej koryguje wysokość opłaty pobieranej, wcześniej naliczonej w egzekucji należności pieniężnej. Naliczenie to następuje stosownie do przepisów obowiązujących w chwili dokonania czynności egzekucyjnej, a "pobór" opiera się na wcześniejszym naliczeniu opłat, o których stanowi adekwatny w treści do stanu sprawy, art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.. Rozpoznając sprawę Sąd nie mógł pominąć art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Co więcej, w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ostateczna kwota nie może też budzić wątpliwości jako wyliczona w relacji do czynności, nakładu pracy i trudności indywidualnej sprawy egzekucyjnej. Jeżeli egzekucyjny stan faktyczny, w którym wysokość opłaty ma zostać określona, wskazuje na jej niewspółmierność względem elementów/okoliczności egzekucyjnego stanu faktycznego, a w rezultacie na nadmierną ingerencję obciążeniem administracyjnoprawnym, w sprawie, można zastosować konkretną metodę obliczenia opłaty, pod warunkiem, że będzie ona odpowiednia i uzasadniona w relacji czynności, nakładu pracy i trudności indywidualnej sprawy egzekucyjnej. W konsekwencji zdaniem Sądu, organ niezasadnie pominął wskazania co do dalszego postępowania wynikające z wyroku I SA/Gl 947/18 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego III FSK 1302/21, naruszając art. 153 p.p.s.a. Organ w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, jak również do zagadnienia, że wysokość i zasady pobierania przedmiotowych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, przy czym istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. Przy ponownym rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z 27 września 2012 r., DIAS zaskarżonym postanowieniem uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i ponownie określił koszty egzekucyjne w wysokości 189.630,20 zł i obciążył nimi skarżącego, w uzasadnieniu wskazując, że przyjął za zasadne i dopuszczalne zastosowanie stawek stosunkowych (procentowych), jako metodę określenia wysokości kosztów. egzekucyjnych, co znajduje również akceptację w orzecznictwie sądowym. Natomiast metodyka, którą się posłużył do wyznaczenia górnych limitów opłat zyskała akceptację judykatury, prezentowaną w wyrokach sądów administracyjnych. DIAS stwierdził, że organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, które odpowiadały kosztom egzekucyjnym w wysokości wynikającej z ustawy, gdyż obliczone w ten sposób nie przekraczały maksymalnego pułapu kwot wyliczonych metodą miarkowania (stosunkową, procentową) tj. kwoty 21.375,00 zł od każdego tytułu wykonawczego, a jednocześnie stanowiły adekwatny poziom do podjętych przez organ czynności, uwzględniając również cel fiskalny (finansowanie aparatu egzekucyjnego w stopniu odpowiadającym wykonanym czynnościom). Fakt, że stopień skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych ograniczający się do zajęcia innych wierzytelności pieniężnych w K1 w Z. S.A. i S S.A., przy stosunkowo niskim nakładzie pracy związanym z wysłaniem korespondencji pocztą i kosztami dojazdu i delegacji pracownika, nie był wysoki. Jednak - co istotne - koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcjonowanie organu egzekucyjnego to środki przeznaczane między innymi na rozpatrywane w jego toku środki zaskarżenia zarówno na wniosek wierzyciela jak i zobowiązanego (koszty ich obsługi obciążają organ egzekucyjny). W skardze na to postanowienie Prezydent Miasta zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 153 p.p.s.a. poprzez pominięcie wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dna 12 grudnia 2023 r. (I SA/GI 1031/23); 2. naruszenie prawa materialnego - art. 64 § 1 pkt 1 i pkt 4 i § 3 u.p.e.a. w zw. z art. 6 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; 3. naruszenie prawa materialnego - art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z art. 2 Konstytucji poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że ustalona wysokość kosztów za dokonanie dwóch zajęć wierzytelności w 2011 roku w kwocie 189.630,20 zł jest adekwatna do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie mógł pominąć art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Co więcej, w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W niniejszej sprawie organ związany wyrokami z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 947/18 oraz z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1031/23, w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się, w sposób poddający się kontroli sądowoadministracyjnej, do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, jak również do zagadnienia, że wysokość i zasady pobierania przedmiotowych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, z precyzyjnym wyjaśnieniem w jakich kosztach i w jakiej części skarżący ma partycypować, przy czym istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w ocenie Sądu nie poddaje się kontroli Sądu. Uzasadnienie poza powołaniem podstawy prawnej, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne powinno w tej sprawie w szczególności zawierać wskazanie konkretnych kosztów poniesionych przez organ w tej konkretnej sprawie, a także wyjaśnienie zakresu i sposobu wyliczenia udziału skarżącej w kosztach ogólnych funkcjonowania organu. Zadaniem uzasadnienia jest wszak wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część postanowienia. Motywy postanowienia winny więc odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do wydania konkretnego rozstrzygnięcia. Tylko prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji postanowienia w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną, i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnego postanowienia. Cechą dobrego - prawidłowego uzasadnienia jest logiczny związek, zgodność z rozstrzygnięciem i jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem, ścisłość i dokładność wywodów, ich zwięzłość i prostota ujęcia oraz kompletność motywów (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski wyd. 8. C.H. Beck str. 520). Wadliwe sformułowane uzasadnienie postanowienia przeczy zasadom działania organów administracji publicznej, jak zasada pogłębiania zaufania obywatela do państwa, czy też zasada przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Tym samym powinny informować strony postępowania o stanie prawnym oraz o wszystkich okolicznościach faktycznych mających znaczenie dla sprawy, przekazywać informacje zmierzające do wykazania racjonalności, słuszności i skuteczności rozstrzygnięcia. Zaskarżone w sprawie postanowienie została sporządzone w sposób wadliwy, bowiem odbiorca jest pozbawiony możliwości zapoznania się z motywami jakimi kierował się organ rozpoznając sprawę. Zważywszy zatem na treść ww. wyroków, koniecznym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora i zobowiązanie organu nadzoru do odniesienia się do kwestii adekwatności ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych w sprawie, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności oraz efektywności postępowania, a także precyzyjnego wyjaśnienia zakresu częściowego partycypowania skarżącego w finansowaniu ogólnych kosztów funkcjonowania organu, w kontekście wykładni wskazanej w ww. wyrokach tut. Sądu. Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło