I SA/Gl 1265/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-18
Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk, Agata Ćwik-Bury, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta na adres wskazany przez zobowiązanego we wniosku o rejestrację odbiornika, który nie został później zaktualizowany, jest wystarczające dla uznania skuteczności nadania tego numeru, nawet jeśli adres okazał się nieprawidłowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wysłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta na adres wskazany przez zobowiązanego we wniosku o rejestrację odbiornika, który nie został później zaktualizowany, jest wystarczające. Przesłanie zawiadomienia ma charakter informacyjny i nie wpływa na skuteczność czynności nadania numeru, która następuje z urzędu. Brak aktualizacji adresu przez abonenta obciąża jego, a nie operatora wyznaczonego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach, które uchyliło postanowienie pierwszej instancji i oddaliło zarzuty nieistnienia i braku wymagalności obowiązku opłaty abonamentowej, jednocześnie uznając zarzut braku doręczenia upomnienia. Strona skarżąca kwestionowała skuteczność powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które zostało wysłane na adres wskazany przy rejestracji odbiornika w 2005 roku, twierdząc, że adres ten był nieprawidłowy i nie otrzymała upomnienia. Organ wierzycielski argumentował, że rejestracja odbiornika w 2005 roku rodzi obowiązek opłaty, a brak aktualizacji adresu przez zobowiązanego obciąża jego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. G. (G.) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Poczta Polska S.A. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej (dalej Dyrektor, organ wierzycielski), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r., poz. 735 - dalej K.p.a.), art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.1427 - dalej u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 - dalej u.o.a. lub ustawa abonamentowa) - po rozpoznaniu zażalenia A. G. (dalej zobowiązany, strona skarżąca) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...] r., [...] - uchylił w całości zaskarżone postanowienie i oddalił zarzut nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r. oraz zarzut braku wymagalności obowiązku, uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem wydanym w I instancji wierzyciel oddalił zarzut nieistnienia obowiązku i braku doręczenia upomnienia wniesiony przez zobowiązanego pismem z dnia 1 grudnia 2020 r. Nadmienił przy tym, że sformułowany w piśmie zarzut braku wymagalności obowiązku został przez organ zakwalifikowany jako zarzut nieistnienia obowiązku. Na wydane przez wierzyciela postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym podniósł, że nie doręczono mu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru abonenta, jak również upomnienie skierowane zostało na niewłaściwy adres: [...] [...], podczas gdy prawidłowy adres strony to [...] [...].
Dyrektor rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia odwołał się do przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. wskazujących na obowiązki organu administracji publicznej w zakresie gromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego. Dalej przywołał treść art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej, zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe przy domniemaniu, że osoba posiadająca odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu ma obowiązek jego rejestracji i uiszczania opłaty abonamentowej, jeśli nie jest od niej zwolniona. Obowiązek trwa od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji, natomiast ustaje do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej formalności związane z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano je z mocy prawa w związku z ukończeniem 75. roku życia. Organ powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08, z którego wynika, że obowiązek uiszczania abonamentu powstaje z mocy ustawy, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli.
Następnie wierzyciel omówił pojęcie braku wymagalności obowiązku. Jak podniósł, przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku. O braku wymagalności obowiązku decyduje inna kategoria zdarzeń, na co wskazuje treść art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. i należą do nich takie okoliczności jak odroczenie terminu wykonania obowiązku czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, wstrzymanie wykonania podlegającej wykonaniu decyzji przez organ, który ją wydał lub przez Sąd. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały żadne z przedstawionych wyżej okoliczności.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku organ podniósł, że zobowiązany zarejestrował odbiornik telewizyjny w dniu 10 marca 2005 r. na nazwisko A. G., zam. ul. [...] [...] R. - pod rządami przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 226 ze zm.), która regulowała kwestie związane z opłatami abonamentowymi. Ustawa ta uchylona została przez ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Zgodnie z jej przepisami (art. 1 i art. 2 ust. 1), w celu umożliwienia realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Opłaty te stanowią dochód publiczny. Opłatę uiszcza się za każdy odbiornik, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ustawy. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo pocztowe. Na dowód rejestracji odbiornika przez zobowiązanego organ załączył do akt administracyjnych kserokopię wniosku o rejestrację z dnia 10 marca 2005 r. i dowód wpłaty z tej samej daty.
Jak podkreślił organ wierzycielski, zarejestrowanie odbiornika RTV pod rządami którejkolwiek z ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Zarejestrowanie to zrodziło obowiązek skarżącego do ponoszenia opłaty abonamentowej. Obowiązek ten powstaje bowiem z mocy prawa. W tej sytuacji zasadnym było nadanie przez Pocztę z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych abonenta. Nastąpiło to stosownie do regulacji rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007 r., poz. 1342). Zawiadomienie zostało przesłane stronie skarżącej w dniu [...] r. r. na adres podany przy rejestracji odbiornika.
Odnosząc się do twierdzeń zobowiązanego, ze od 18 lat przebywa on w Anglii i nie posiada w Polsce odbiorników RTV wierzyciel odwołał się do treści obowiązujących na przestrzeni lat przepisów rozporządzeń regulujących tę kwestię Organ zaznaczył, iż na użytkowników odbiorników RTV nałożono jednoznaczny obowiązek niezwłocznego powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Na dzień wydania rozstrzygnięcia wierzyciel nie dysponował jednak dokumentem, który stanowiłby o dopełnieniu przez abonenta formalności związanych z aktualizacją danych adresowych bądź wyrejestrowaniem odbiorników. Zgodnie z obowiązującymi wcześniej przepisami dowodem zarejestrowania odbiorników RTV była imienna książeczka opłat abonamentowych, w której zawarte zostały zasady m.in. wyrejestrowania odbiorników. W tym celu użytkownik był zobowiązany do wypełnienia i przedłożenia odpowiednio odcinka "Z" (zmiany) lub odcinka "W" (wyrejestrowanie). Wówczas użytkownik otrzymywał dokument potwierdzający dokonanie zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników RTV.
Jak podkreślił organ, to na abonencie spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych, nieposiadaniu odbiornika lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych. Skoro jednak zobowiązany przedmiotowej czynności nie dopełnił to nie może wywodzić, iż wierzyciel nie może domagać się od niego zaległych opłat abonamentowych. Tymczasem, w wyniku przeprowadzonych przez organ czynności nie odnaleziono dokumentacji potwierdzającej zgłoszenie wyrejestrowania odbiorników przez stronę. Zatem nadal strona posiada status formalno-prawny abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych i nie ma przy tym znaczenia to, że obecnie nie używa odbiorników RTV. Organ zaznaczył jednocześnie, że skarżący nie powołał żadnych okoliczności na poparcie twierdzenia o wyrejestrowaniu odbiornika, tym samym zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r. nr [...] należało oddalić.
Mając na względzie argumentację zobowiązanego o braku doręczenia powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika Dyrektor podkreślił, że obowiązujące przepisy nie zawierały zastrzeżenia, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje bowiem i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadawał posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, żeby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego konieczne było doręczenie zawiadomienia. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadani/ dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez skarżącego. Zawiadomienie przesłane zobowiązanemu stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiorników w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (t.j. Dz.U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342). Zostało ono wysłane zobowiązanemu wraz z pakietem spersonalizowanych blankietów wpłat w dniu [...] r. (nr [...]) na posiadany przez Pocztę adres, co w świetle obowiązujących uregulowań było działaniem wystraczającym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt III SA/Wr 273/19). Jak zaznaczył organ, § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia posługiwał się bowiem pojęciem "przesłania" zawiadomienia, a nie jego "doręczenia". Tym samym organ nie musi legitymować się zwrotnym poświadczeniem odbioru takiego zawiadomienia (por także wyroki NSA o sygn. akt II GSK 913/25, II GSK 2263/15). W aktach sprawy znajduje się duplikat zawiadomienia o nadaniu stronie indywidualnego numeru identyfikacyjnego
Jednocześnie Dyrektor podzielił zarzut skarżącego o niedoręczenia upomnienia. Jak wyjaśnił, skierowane w dniu [...] r. do skarżącego upomnienie o nr [...]na adres: ul. [...], [...] R. nie zostało przesłane na właściwy adres, a zatem doręczenia to wierzyciel uznał za nieskuteczne. Jeśli zaś nie doszło do skutecznego doręczenia korespondencji zawierającej upomnienie to zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34a pkt 1 u.p.e.a.
Końcowo organ wyjaśnił, że wcześniejsze umorzenie postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległości strony w opłatach abonamentowych za okres od stycznia 2013 r. do lipca 2015 r. - postanowieniem NUS R. z dnia [...] r. - z uwagi na brak majątku, z którego można by prowadzić egzekucję i następcze (na wniosek Poczty) umorzenie zaległości skarżącego za ten okres przez KRRiT, pozostaje bez wpływu na postępowanie niniejsze, dotyczące zaległości za okres od sierpnia 2016 r. do czerwca 2020 r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca zaskarżyła w postanowienie wierzyciela z dnia [...] r. w pkt 2 i 3 tj. w części oddalającej zarzuty nieistnienia i braku wymagalności obowiązku. Skarżący zarzucił organowi błędne uznanie, że pomimo skierowania informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na nieprawidłowy adres doszło do skutecznego powiadomienia abonenta o nadaniu tego numeru. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części oddalającej zarzuty.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż w aktach sprawy nie ma dowodu aby zawiadomienie w ogóle zostało do niej przesłanie, abstrahując już od dowodu jego doręczenia. Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 518/14 skarżący stanął na stanowisku, że Poczta Polska musi posiadać dowód wysłania zawiadomienia, co w jego przypadku nie jest możliwe, gdyż zostało ono wyekspediowane na niewłaściwy adres. Ta pomyłka niewątpliwie obciąża organ i powoduje, ze postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego nie może się toczyć
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Ustosunkowując się obszernie do zarzutów skargi podniósł, iż okoliczność, że zawiadomienie zostało wysłane na niewłaściwy adres (wskazany przez stronę we wniosku o rejestrację odbiornika) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu, gdyż przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej, która z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Ponadto zobowiązany nie poinformował we właściwym czasie placówki pocztowej o poprawnych danych adresowych. Z kolei dla wykazania faktu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego konieczne było przedstawienie pisemnego dowodu wyrejestrowania tego odbiornika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej w skrócie: "P.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 P.u.s.a.). Szczegółowy zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej został sformułowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej P.p.s.a.) Zgodnie z aktualnym brzmieniem, nadanym przez art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r., zmieniającej P.p.s.a. (Dz. U z 2019 r., poz. 2070), które weszło w życie z dniem 30 lipca 2020 r., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Wypada w tym względzie zauważyć, że przed nowelizacją przepis nie dopuszczał zaskarżenia postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Aktualnie przepis takich wyłączeń nie przewiduje.
W niniejszej sprawie została złożona skarga na postanowienie wierzyciela wydane w II instancji, którym uchylono postanowienie pierwszoinstancyjne w całości, oddalono zarzut nieistnienia i braku wymagalności obowiązku i uznano zarzut niedoręczenia upomnienia - zgłoszone przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym.
Przystępując w dalszej kolejności do merytorycznej analizy niniejszej sprawy wskazać przyjdzie, że zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. wnosi się do wierzyciela za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Z kolei procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości lub części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez wierzyciela i następnie organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13).
Co istotne, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, lecz zawsze pozostaje związany granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez stronę zobowiązaną zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą innej sprawy niż ta, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10).
W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części oddalającej zarzut nieistnienia obowiązku i braku wymagalności obowiązku.
Odnosząc się zatem do przedmiotu sporu wskazać należy, iż opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych znalazły swoją podstawę prawną w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.). W dniu 1 marca 1993 r. weszła z kolei w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz. U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych oraz obowiązek rejestracji odbiorników - odpowiednio w art. 48 oraz art. 49. Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338), posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa, której przepisy - z racji braku istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów intertemporalnych - zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa znalazły zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, lecz także do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone. Tym samym obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy abonamentowej, jak i na osobach, które w dniu wejścia w życie tej regulacji spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, czyli posiadały zarejestrowany odbiornik RTV.
Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami poprzednich regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy abonamentowej obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej, na które powołano się w tytule wykonawczym, wynika, iż za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, a obowiązek ich uiszczania powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji takiego odbiornika. Na mocy art. 2 ust. 2 odnośnej ustawy domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik RTV w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej stanowi obowiązek wynikający z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, wyrok tut. Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 236/13). Jeżeli więc organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien z kolei wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por.: wyroki tut. Sądu w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 650/14, I SA/Gl 518/14, I SA/Gl 376/13).
Z zarysowanym wyżej stanowiskiem korespondują pozostałe regulacje zobowiązujące abonenta do powiadomienia urzędu pocztowego m. in. o zaprzestaniu używania odbiornika, zawarte kolejno w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. poz. 1190), § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. poz. 1342) oraz § 11 i 12 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676).
W niniejszej sprawie w dniu 10 marca 2005 r. zobowiązany zarejestrował odbiornik TV, podając we wniosku jako adres zamieszkania ul. [...] [...] w R.. Fakt dokonania rzeczonej rejestracji nie jest przez skarżącego kwestionowany i znajduje swoje potwierdzenie w znajdującej się w aktach administracyjnym poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii wniosku o rejestrację odbiornika. W związku z tym należy przyjąć zaistnienie obciążającego skarżącego obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Z uwagi na fakt zarejestrowania odbiorników przez zobowiązanego, uprawnionym było również nadanie mu przez wierzyciela indywidualnego numeru identyfikacyjnego, o czym został on zawiadomiony w piśmie z dnia [...] r. Odnosząc się do zasadniczego zarzutu skargi zaznaczyć należy, iż korespondencja obejmująca zawiadomienie o nadaniu takiego numeru została wysłana zobowiązanemu z dniem jej wystawienia, co stanowiło realizację warunków wyszczególnionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu. Ze znajdującego się w aktach wierzycielskich duplikatu zawiadomienia z dnia [...] r. wynika, że zostało ono przesłane na adres skarżącego ul. [...] [...], pod którym zarejestrowano wcześniej odbiorniki TV i który nie został przez stronę do tej pory zaktualizowany - pomimo istnienia obowiązku w tym zakresie. Zgodzić się jednak trzeba z organem, że przesłanie zawiadomienia na adres niewłaściwy (jedyny, którym dysponował wierzyciel) pozostaje bez wpływu na ocenę istnienia czy też wymagalności obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej po stronie zobowiązanego. Sąd aprobuje twierdzenie wierzyciela, że przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora wyznaczonego nadającego z urzędu indywidualny numer identyfikacyjny dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych. Prawodawca nie wprowadził bowiem obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV takiego numeru konieczne było doręczenie zawiadomienia. Zastosowane w rozporządzeniu Ministra Transportu pojęcie "przesłania zawiadomienia" posiada odmienne znaczenie semantyczne, gdyż nadaje ono zawiadomieniu charakter wyłącznie informacyjny. Jednocześnie, nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie może być utożsamiane z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, ale zawiadomienie o dokonaniu przedmiotowej czynności stanowi obecnie dowód zarejestrowania odbiornika RTV w rozumieniu § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu. Natomiast abonenci rejestrujący odbiorniki na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wykonawczych pozostali nimi, co wiąże się z kontynuacją obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Nie może być zatem mowy o braku wymagalności obowiązku. Pogląd ten jest jednolicie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazuje, iż dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2019 r. o sygn. akt I GSK 2271/18 i powołane tam wyroki NSA z: 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15; z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16; z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt 3012/17; z 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3328/15).
Jednocześnie stwierdzenia wymaga, iż w aktach sprawy brak dowodu, by zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika TV. W konsekwencji dokonana w dniu 10 marca 2005 r. rejestracja pozostaje w mocy, a co za tym idzie aktualność i wymagalność zachowuje powiązany z nią obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Zasadnym jest bowiem stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, czy nawet zbycie nieruchomości, na której użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro skarżący nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.
Podsumowując powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż skarżący pozostaje osobą zobowiązaną do uiszczania opłaty abonamentowej w związku z dokonaniem rejestracji odbiornika telewizyjnego w marcu 2005 r. Obowiązek ten nie wygasł w związku z nadaniem zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
Sąd doszedł zatem do przekonania, iż obowiązek, którego dotyczy sporny tytuł wykonawczy, istnieje, jest wymagalny, a zatem oddalenie przez wierzyciela zarzutu w tym zakresie uznać należy za prawidłowe.
Końcowo wskazać przyjdzie, iż Sąd akceptuje stanowisko Dyrektora w kwestii braku doręczenia upomnienia, którego skuteczność skarżący zakwestionował w zarzutach stanowiących przedmiot stanowiska wierzyciela. W tym zakresie poza sporem pozostaje okoliczność, że upomnienie z dnia [...] r. którego odpis znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, nie zostało doręczone w sposób prawidłowy.
Z przedstawionych względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ II instancji przepisów prawa materialnego i procesowego. W toku postępowania Poczta Polska S.A. podjęła wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Zdaniem Sądu postanowienie odpowiada prawu, a skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Tym samym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło