I SA/Gl 1416/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek, Sędziowie WSA Monika Krywow, Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 13 września 2024 r. nr SKO.III/423/229/2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2024 r. uchyla zaskarżoną decyzję. 1. M. W. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (dalej: organ odwoławczy lub Kolegium) z 13 września 2024 r. nr SKO.III/423/229/2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2024 r. 2. Stan sprawy. 2.1. Wójta Gminy J. (dalej: organ pierwszej instancji) ustalił skarżącej wymiar podatku od nieruchomości na rok 2024 w kwocie 517 zł. Z uzasadnienia wynika, że skarżąca jest współwłaścicielką w udziale ½ nieruchomości (działka nr [...]) położonej w J., zabudowanej budynkiem mieszkalnym, dwulokalowym oraz budynkiem mieszkalno-gospodarczym. Z dotychczas przeprowadzonych postępowań podatkowych za poprzednie lata wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalno-gospodarczy znajduje się w wyłącznym posiadaniu skarżącej, a powierzchnię i sposób jego użytkowania ustalono w czasie wizji lokalnej w dniu 19 marca 2019 r. (tak protokół z dnia 19 marca 2019 r.). Uwzględniając powyższe ustalenia organ opodatkował 49 m2 powierzchni użytkowej w kategorii mieszkalny, a 77 m2 powierzchni użytkowej w kategorii pozostałe. 2.2. W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i zobowiązanie Wójta Gminy do zwolnienia z opłaty. Zdaniem skarżącej budynek jest w beznadziejnym stanie technicznym, a koszt remontu przewyższa jego wartość. Budynek ten jako dowód w sprawie nie może być zburzony, a ponadto nie figuruje w księdze wieczystej, a więc nie powinien nawet figurować w geodezji. 2.3. Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, organ odwoławczy mocą zaskarżonej w nn. sprawie utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że w myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 70 z późn. zm. – u.p.o.l.), przedmiotem opodatkowania są m. in. budynku lub ich części. Podatek od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. ciąży m. in. na osobach fizycznych będących właścicielami, samoistnymi posiadaczami nieruchomości. Podstawą do ustalenia podatku są przede wszystkim dokumenty urzędowe. Wymiar podatku dokonywany jest przez organy podatkowe w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm. – p.g.k.) oraz złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Dokonując wymiaru podatku od nieruchomości organ pierwszej instancji opodatkował budynek gospodarczo-mieszkalny zgodnie z dokonanymi ustalenia w czasie wizji lokalnej w dniu 19 marca 2019 r. Zauważono, iż stawki podatkowe nie przekraczają maksymalnych określonych kwot w ustawie. Dalej stwierdzono, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kolegium wyjaśniło, że przedmiotem postępowania była prawidłowość ustalonego wymiaru podatku od nieruchomości. Kolegia nie są władne zobowiązywać organy samorządowe do zastosowania zwolnienia jakiejkolwiek strony z opodatkowania. Również stan techniczny budynku nie może być podstawą do zwolnienia z opodatkowania tego budynku. Dopóki budynek istnieje to podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. 3.1. Powyższa decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżąca zarzuciła umyślne poświadczanie nieprawdy w zaskarżonych decyzjach, brak obiektywizmu wspartego bezstronnością oraz usilne wmawianie skarżącej, że jest właścicielem budynku gospodarczego położonego w J. przy ul [...], co świadczy o ustalonym stopniu zawinienia i osobistym zaangażowaniu się lokalnych władz w spór. Wniesiono o: - uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania stwierdzając, iż zaskarżone decyzje dotknięte są nieważnością postępowania, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - k.p.a.), albowiem zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie. - zobowiązanie organu pierwszej instancji do zwrotu wszystkich wyłudzonych podatków naliczonych od budynku gospodarczego wraz z ustawowymi odsetkami, - ustalenie, iż stroną w przedmiocie uiszczenia podatku od budynku gospodarczego jest "Starosta [...], M. oraz poprzedni współwłaściciele całej nieruchomości." W uzasadnieniu wskazano, że gmina nie ma prawa żądania zapłaty podatku od budynku gospodarczego od skarżącej po mimo, że nie ma ona tytułu prawnego do niego czyli nie figuruje on w jej księdze wieczystej. W tej sytuacji należy się zastanowić czy budynek gospodarczy był przedmiotem sprzedaży czy też nie. Jeśli z aktu notarialnego to nie wynika, to oczywistym jest, gmina nie ma legitymacji procesowej do żądania zapłaty podatku od budynku gospodarczego. Dalej wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie wystarczy powoływać się na slogan "samoistny właściciel", jak to sformułowało Kolegium w zaskarżonych decyzjach, ponieważ nawet bezdomny zajmujący bezumownie pustostan, nie jest automatycznie samoistnym właścicielem zobowiązanym do płacenia podatku od nieruchomości. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4. Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie. Skarżąca (współwłaścicielka spornego budynku) zakwestionowała istnienie obowiązku podatkowego po jej stronie argumentując, że nie jest posiadaczem samoistnym spornego budynku położnego w J. przy ul. [...]. Niezależnie od powyższego stanowiska, skarżąca kwestionuje w ogóle istnienie obowiązku podatkowego odnośnie spornego budynku z uwagi na to, że budynek ten nie jest ujawniony w księdze wieczystej. 5. Wskazać na wstępie należy, że z treści księgi wieczystej nr [...] dla nieruchomości gruntowej nr [...] wynika, że dotychczasowa księga wieczysta została założona 18 grudnia 1976 r., a w dziale III tej księgi znajduje się wpis dokonany na wniosek z dnia 18 grudnia1976 r., który stanowi, że wszystkie ciężary na lokalach wydzielonych z tej nieruchomości, ciążą na przynależnych do niej udziałach we współwłasności. Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem lokalu nr 1 jest M. M., a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali wnosi ½. Z księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielem lokalu nr 2 jest M. W., a wielkość udziału w nieruchomości wspólnej, która stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali wnosi ½. Zatem z powyższego wynika, iż skarżąca jest współwłaścicielką w udziale ½ nieruchomości (działka nr [...]) położnej w J., zabudowanej budynkiem mieszkalnym dwulokalowym. Z załączonej do akt administracyjnych nn. sprawy informacji z ewidencji gruntów i budynków wynika, że na ww. działce oprócz budynku mieszkalnego, którego skarżąca jest współwłaścicielką o powierzchni użytkowej 82,20 m2 (nieobjęty opodatkowaniem w nn. sprawie) jest zlokalizowany także pozostały budynek niemieszkalny o powierzchni zabudowy 160m2. Przypomnieć należy, że objęty opodatkowaniem w nn. sprawie został budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 49m2 oraz budynek gospodarczy o powierzchni 77 m2 jako pozostały. Dalej należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony i jednolity jest pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy te nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym; zmiana taka jest możliwa tylko w odpowiednim, odrębnym postępowaniu administracyjnym i wywiera skutki na przyszłość (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 maja 2023 r., III FSK 530/22; z dnia 12 października 2021 r., III FSK 385/21, czy z dnia 22 lutego 2022 r., III FSK 4693, 4706 i 4707/21). Należy dodać, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, odstępstwo od tej zasady może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy ewidencja gruntów i budynków nie klasyfikuje kategorii istotnych podatkowo, względnie, gdy dane z ewidencji gruntów i budynków, mogą zostać skonfrontowane i pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych. W nn. sprawie po pierwsze brakuje w aktach administracyjnych dokumentu urzędowego w postaci wypisu z ewidencji gruntów i budynków. Do akt załączona została jedynie informacja z ewidencji gruntów i budynków sporządzona na potrzeby służbowe. Informacja taka nie może zastąpić dokumentu urzędowego w postaci wypisu z ewidencji gruntów i budynków, której dane są dla organu podatkowego wiążące. Nadto z decyzji wydanych w obu instancjach nie wynika, iż budynek, który został objęty opodatkowaniem w nn. sprawie to ten, który jak wskazuje powyższa informacja, ujawniony jest w ewidencji - jako pozostały budynek niemieszkalny o powierzchni zabudowy 160m2. Reasumując, w nn. sprawie organy nie wykazały, że objęły opodatkowaniem budynek, który ujawniony jest w ewidencji gruntów i budynków jako pozostały budynek niemieszkalny o powierzchni zabudowy 160m2. Opodatkowany, bowiem został budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 49m2 oraz budynek gospodarczy o powierzchni 77 m2 jako pozostały. Wskazać w tym miejscu także należy – odnosząc się do argumentacji skarżącej – że nie każdy budynek musi zostać ujawniony w księdze wieczystej. Budynek posadowiony na działce gruntu, dla której prowadzona jest księga wieczysta, staje się częścią tej nieruchomości. Bowiem w myśl definicji ujętej w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej k.c.) w art. 46, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Zatem budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane są częściami składowymi gruntu i jako takie nie mogą być przedmiotem odrębnej własności i innych praw rzeczowych (art. 47 §1 oraz art. 48 k.c.). W myśl Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym z dnia 15 lutego 2016 r. księgi wieczyste mogą być prowadzone dla nieruchomości, do których zaliczane są odpowiednio: - nieruchomości gruntowe: "grunt oddany w użytkowanie wieczyste", "grunt oddany w użytkowanie wieczyste i budynek stanowiący odrębną nieruchomość", "grunt oddany w użytkowanie wieczyste i urządzenie stanowiące odrębny przedmiot własności", "grunt oddany w użytkowanie wieczyste, budynek stanowiący odrębną nieruchomość i urządzenie stanowiące odrębny przedmiot własności", - dla nieruchomości budynkowej: "budynek stanowiący odrębną nieruchomość", - dla nieruchomości lokalowej: "lokal stanowiący odrębną nieruchomość" oraz dla prawa jakim jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Z powyższego wynika, że budynek należy ujawnić z księdze wieczystej tylko wtedy gdy wzniesiono go na działce w wieczystym użytkowaniu albo gdy jest to budynek z wyodrębnionymi lokalami stanowiącymi odrębne nieruchomości lokalowe, albo budynek, w którym znajdują się lokale, do których przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. 6. Przechodząc do kolejnej kwestii spornej wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części oraz 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust.3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych; 5) lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości; b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis art. 3 ust. 3 u.p.o.l. stanowi natomiast, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, to obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 4 u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5), które to jednak zastrzeżenia nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Z przepisu art. 3 ust. 3 i ust. 4 u.p.o.l. (będącego przepisem szczególnym wobec ogólnej normy nakazującej uznawać za podatników właścicieli nieruchomości) wynika, że właściciel nie będzie podatnikiem jeżeli (przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym lub współposiadaniu samoistnym (expressis verbis "w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów"). W takim bowiem przypadku obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym lub współposiadaczach samoistnych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 3081/18, który to pogląd Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę podziela, samo pojęcie posiadania samoistnego nie zostało zdefiniowane w ustawie podatkowej, jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że "skoro pojęcie posiadania zdefiniowane jest wyłącznie na gruncie prawa cywilnego, przy wykładni art. 3 ust. 3 u.p.o.l. należy posłużyć się definicją posiadania zawartą w art. 336 Kodeksu cywilnego" (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt II FSK 509/14). Wobec tego, przy wykładni pojęcia "posiadacz samoistny" z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. należy odwoływać się nie tylko do przepisów prawa cywilnego, ale także orzecznictwa sądów powszechnych i Sądu Najwyższego dotyczącego tego pojęcia, a także do dorobku nauki prawa cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt II FSK 917/14). Zgodnie z art. 366 k.c. posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ma wątpliwości co do tego, że posiadaczem samoistnym może być osoba, której przysługuje tytuł prawny do nieruchomości (prawo własności), jak i osoba, która tytułu takiego nie ma, lecz uznaje się z przyczyn usprawiedliwionych za właściciela, albo przejawia wolę władania rzeczą dla siebie jak właściciel wiedząc, że nie jest właścicielem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt I CSK 82/09). Możemy mieć zatem do czynienia z posiadaczem samoistnym, który jest właścicielem nieruchomości, jak i z posiadaczem samoistnym, który właścicielem nie jest. W judykaturze przyjmuje się, że w sytuacji, gdy znany jest właściciel nieruchomości, ale nieruchomością włada posiadacz samoistny za podatnika uznaje się posiadacza samoistnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 217/17 i powołane tam orzecznictwo). Do cech posiadania samoistnego zalicza się istnienie fizycznego elementu władania rzeczą (corpus possessionis) oraz psychicznego elementu (animus) rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Brak jednego z powyższych elementów wyklucza możliwość uznania, że mamy do czynienia z posiadaniem samoistnym. To, że posiadacz samoistny może władać rzeczą jak właściciel, oznacza, że może korzystać z niej z wyłączeniem innych osób, pobierać pożytki i dochody, a także nią rozporządzać (art. 140 k.c.). Fizyczne władanie rzeczą sprowadza się do fizycznego władztwa nad rzeczą, możliwości jej "zatrzymania", "użytkowania" oraz "korzystania" z niej. Osoba faktycznie władająca rzeczą najczęściej nią dysponuje, panuje nad nią i decyduje o niej, ma możliwości wpływu na nią, np. może ją przekształcić, zniszczyć, a także przekazać do używania innej osobie (np. dzierżycielowi, posiadaczowi zależnemu) i uzyskiwać z tego korzyści. Dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest więc wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 2963/13, CBOSA). Posiadacz może przejściowo nie wykonywać władztwa nad rzeczą i nie traci przez to posiadania, ale nie ma mowy o posiadaniu w przypadku, gdy władanie napotyka skuteczny opór innych osób, prowadzący do trwałej utraty władztwa nad rzeczą (por. postanowienie SN z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I CSK 586/09, LEX nr 630169; wyrok SA w Szczecinie z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I ACa 458/14, LEX nr 1771040). Natomiast wola wskazująca na to, że posiadacz traktuje rzecz jako pozostającą w sferze jego swobodnej dyspozycji, powinna być jawna i wyraźnie przejawiająca się w dokonywanych przez niego na zewnątrz czynnościach. Posiadacz samoistny powinien w sposób niekwestionowany manifestować na zewnątrz wolę władania jak właściciel (por. R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl (w:) R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl, Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, Warszawa 2020, art. 3). Oznacza to, że posiadanie cudzej rzeczy, aby mogło być uznane za samoistne, musi być dostrzegalnym z zewnątrz postępowaniem z rzeczą jak właściciel (por. postanowienie SN z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt I CSK 504/15, LEX nr 2093745). Jako przejawy samoistnego posiadania nieruchomości wymienia się przykładowo ogrodzenie działki gruntu, jej zabudowanie lub zagospodarowanie w inny sposób, dbanie o jej utrzymanie w stanie niepogorszonym, czynienie innego rodzaju nakładów, pobieranie pożytków czy uiszczanie należnych od nieruchomości danin publicznych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt IV CSK 271/13, LEX nr 1444459). Trzeba tu jednak jeszcze uwzględniać dalsze fakty, chociażby takie, jak okoliczności nabycia posiadania rzeczy, wypowiedzi posiadacza wobec otoczenia, wystąpienia wobec organów itp. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2011 r., sygn. akt IV CK 1/11, LEX nr 989138, uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1991 r., sygn. akt III CZP 108/91, OSNC 1992, Nr 4, poz. 48, uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej z 26 października 2007 r., III CZP 30/07, OSNC 2008, Nr 5, poz. 43). Wśród przejawów posiadania samoistnego wymienia się również działania mające na celu ustalenie prawa własności, w tym także złożenie wniosku o rozgraniczenie, jeżeli jego skutkiem będzie ustalenie stanu własności terenu przygranicznego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II CSK 262/12, LEX nr 1311772). Podkreślenia wymaga, że posiadanie samoistne zachodzi nie tylko wtedy, gdy posiadacz jest przekonany, że przysługuje mu prawo własności, ale także wówczas, gdy wie, że nie jest właścicielem, ale posiada rzecz i włada nią tak, jakby był jej właścicielem (postanowienie Sądu najwyższego z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt III CSK 133/13, LEX nr 1463868, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1994 r., sygn. akt III CRN 18/94, niepubl.). Powtórzyć należy, że wola wskazująca na to, że posiadacz traktuje rzecz jako pozostającą w sferze jego swobodnej dyspozycji, powinna być jawna i wyraźnie przejawiająca się w dokonywanych przez niego na zewnątrz czynnościach. Posiadacz samoistny powinien w sposób niekwestionowany manifestować na zewnątrz wolę władania jak właściciel (por. R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl (w:) R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl, Podatki i opłaty lokalne. Komentarz, Warszawa 2020, art. 3). Oznacza to, że posiadanie cudzej rzeczy, aby mogło być uznane za samoistne, musi być dostrzegalnym z zewnątrz postępowaniem z rzeczą jak właściciel (por. postanowienie SN z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt I CSK 504/15, LEX nr 2093745). W wyrokach z dnia 19 lutego 2019 r. o sygn. akt II FSK 3081/18, II FSK 3082/18 oraz II FSK 3083/18 wskazano, że o tak rozumiane posiadanie samoistne chodzi w przepisie art. 3 ust. 3 u.p.o.l. 7. Nadto godzi się wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Jak natomiast stanowi art. 187 § 1 o.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że organy podatkowe nie zgromadziły materiału dowodowego w kwestii ustalenia, czy zachodzi przypadek posiadania samoistnego spornego budynku przez skarżącą z zamiarem władania jak właściciel przedmiotowym budynkiem z wyzuciem z własności drugiego współwłaściciela. W zaskarżonej decyzji jak i w decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji brakuje jakichkolwiek rozważań w tymże zakresie. Z kolei niewystarczające jest wskazanie Kolegium, iż z dotychczas przeprowadzonych postępowań podatkowych za poprzednie lata wynika, że sporny budynek jest w wyłącznym posiadaniu skarżącej. Podsumowując, należy stwierdzić, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy oraz dokonane ustalenia nie pozwalają na przyjęcie, aby w sprawie wystąpił przypadek posiadania samoistnego spornego budynku przez skarżącą z zamiarem władania jako właściciel całym spornym budynkiem z "wyzuciem" z własności drugiej współwłaścicielki. W nn. sprawie organy nie rozważały czy wystąpiły okoliczności, które świadczą o tym, że skarżąca traktuje sporny budynek jako swoją własność w całości, np. opłaca z własnych środków podatek od nieruchomości, przeprowadza remonty, dokonuje innych nakładów. Wręcz zaprzecza, by posiadała sporną nieruchomość. Trzeba pamiętać, że oceny zachowań podmiotu należy dokonywać z punktu widzenia jego otoczenia, obiektywnie, uwzględniając jego rzeczywistą wolę (por. postanowienie SN z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I CSK 586/09, LEX nr 630169). 8. Zatem wobec tego, że organ dopuścił się naruszenia ww. przepisów o.p., a wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję. Zalecenia co do ponownego prowadzonego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. 9. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania uiszczonych przez skarżącą, ponieważ pełnomocnik skarżącej nie złożył wniosku o zwrot kosztów, o którym mowa w art. 210 § 1 p.p.s.a., a w zawiadomieniu o rozprawie został o tym pouczony. Zgodnie z treścią ostatnio wskazanego przepisu, strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie.