I SA/Gl 178/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, , , po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania p o s t a n a w i a oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem oznaczonym w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego określającej A. M. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwocie [...]zł. W skardze na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej A. M., będący radcą prawnym, zawarł wniosek "o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, a tym samym wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego". Wniosek ten został skierowany na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa") do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołano się również na art. 61 § 3 wspomnianego Prawa. Uzasadniając wniosek pełnomocnik oświadczył, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie szkody dla skarżącej. Podniósł przy tym, że w tożsamym stanie faktycznym i na podstawie tożsamego materiału dowodowego została uchylona decyzja obejmująca 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r. organ odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując, że nie korzysta ono z przymiotu wykonalności. Zdaniem organu zaskarżone postanowienie jest orzeczeniem o charakterze procesowym i nie obliguje ono strony do jakiegokolwiek działania ani nie przyznaje uprawnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. W razie wniesienia więc skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 2 ppsa). Jednakże odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ppsa). Ponadto należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 61 § 3 ppsa wstrzymanie wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Mając na uwadze, że w skardze sformułowano wniosek "o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, a tym samym wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego", w pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że zgodnie ze wskazanym wyżej art. 61 § 3 ppsa sąd administracyjny może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego artykułu. Możliwe jest zatem udzielenie ochrony tymczasowej jedynie do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, przy czym wstrzymanie wykonania dotyczy aktu zaskarżonego lub aktu wydanego w granicach sprawy. Zgodnie bowiem z cytowanym wyżej art. 61 § 3 ppsa wstrzymanie wykonania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 objęte będą akty wydane w pierwszej instancji, a także akty w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 169). Nadto w orzecznictwie stwierdzono, że w świetle art. 61 § 3 ppsa wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 ppsa jako sprawa w znaczeniu materialnym. O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wskazać należy, że wniosek o wstrzymanie wykonalności dotyczyć może jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga tego wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy bowiem tylko tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności. Zagadnienie to również ma istotne znaczenie w omawianej sprawie. Wypada zatem podkreślić, że przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 882/05, niepubl.). Cechy tej nie mają akty odmowne, jak również te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęty jest w granicach sprawy akt, który nie polega wykonaniu. Natomiast poza granicami niniejszej sprawy znajduje się decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. Kwestia wykonalności tej decyzji nie jest związana z zaskarżonym postanowieniem i nie jest objęta skutkami prawnymi tego postanowienia. Uzasadniając powyższe stanowisko należy odnotować, że zaskarżone postanowienie nie obliguje strony skarżącej do jakiegokolwiek działania. Nie może być ono również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Stanowi ono jedynie formalne potwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a zatem rozstrzygnięcie proceduralne i jako takie nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji, od której odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Nie powoduje ono powstania żadnych skutków w sferze interesu prawnego strony, nie nakłada na stronę skarżącą nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa, to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w omówionym przepisie. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, sprowadzałoby się bowiem do zawieszenia mocy zaskarżonego aktu nie wywołującego skutków materialnoprawnych (zob. postanowienia: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1710/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1348/14, oba publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się z kolei do decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowa tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym (zob. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II FZ 819/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1710/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 1348/14, por. także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 czerwca 2006 r., sygn. akt II FZ 441/12, 14 września 2010 r., sygn. akt II GZ 246/10, 16 lutego 2012 r., sygn. akt I FSK 132/12, 3 września 2013 r., sygn. akt I FZ 374/13, 12 grudnia 2013 r., sygn. akt I GZ 551/13 i I GZ 552/13, wszystkie publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy należy jeszcze raz podkreślić, że zaskarżone postanowienie nie posiada przymiotu wykonalności, a decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego została wydana poza granicami sprawy. Tym samym nie można orzec o wstrzymaniu ich wykonania. Na marginesie warto zauważyć, że argumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącej nie mogą przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Z wyżej wymienionych względów, na podstawie art. 61 § 3 ustawy ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.