I SA/Gl 241/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-08-05
Skład orzekający: Ewa Madej, Bożena Miliczek-Ciszewska, Bożena Pindel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obciążyć zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli zobowiązany twierdzi, że wpłata została dokonana przez osobę trzecią, która firmowała jego działalność, a środki te były dysponowane przez Skarb Państwa na długo przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o obciążeniu zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego jest zgodne z prawem. Sąd oparł się na prawomocnym wyroku z dnia 7 listopada 2013 r. (sygn. akt I SA/Gl 385/13), który przesądził, że wpłaty dokonane przez D. K. nie spowodowały wygaśnięcia zobowiązania podatkowego zobowiązanego, a tym samym zarzut częściowego wykonania obowiązku był niezasadny. W związku z tym, koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego zgodnie z art. 64c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o obciążeniu zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany kwestionował zasadność obciążenia go kosztami, argumentując, że wpłata podatku za 2007 r. została dokonana przez D. K., która firmowała jego działalność, a środki te były dysponowane przez Skarb Państwa na długo przed wszczęciem egzekucji. Sąd rozpoznał skargę, biorąc pod uwagę wcześniejsze orzeczenia dotyczące tej sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Bożena Pindel (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami egzekucyjnymi oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 1015 ze zm.; dalej: u.p.e.a. lub ustawa egzekucyjna), po rozpatrzeniu zażalenia G. S. (dalej: zobowiązany lub skarżący), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. Nr [...], mocą którego obciążono zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] w kwocie [...] zł – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.
Organ egzekucyjny (Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. będący także wierzycielem) wystawił w dniu [...] r. przeciwko zobowiązanemu tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r., w kwocie należności głównej [...] zł; podstawą jego wystawienia była decyzja tego organu z dnia [...] r. określająca podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego.
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] r. dokonał zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez A w K. (zajęcie doręczono dłużnikowi wierzytelności w dniu 30 października 2012 r., natomiast zobowiązany potwierdził odbiór zajęcia wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 12 listopada 2012 r.). Zajęcie nie zostało zrealizowane z uwagi na brak środków na rachunku. Kontynuując postępowanie egzekucyjne organ ustalił w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Departamencie CEPiK, że w ewidencji pojazdów figuruje zarejestrowany na zobowiązanego samochód ciężarowy marki Seat Inca rok prod. 1999, nr rej. [...]. Ponadto jest on współwłaścicielem samochodu ciężarowego marki Renault Kangoo rok prod. 2004, nr rej. [...] oraz motoroweru Peugeot Fight rok prod. 2006, nr rej. [...]. Natomiast Wydział Geodezji Urzędu Miasta T. poinformował organ, że zgodnie z operatem ewidencji gruntów i budynków zobowiązany nie figuruje w rejestrach prowadzonych przez miasto.
Zobowiązany w dniu 14 listopada 2012 r. złożył zarzuty w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym oraz skargę na czynności egzekucyjne. W zarzutach zobowiązany podniósł wykonanie w części obowiązku oraz niespełnienie przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Następnie w dniu 12 grudnia 2012 r. do organu II instancji wpłynęło pismo zobowiązanego, w którym wnosił o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego; postanowieniem z dnia [...] r. organ odmówił jego wstrzymania.
W piśmie z dnia 31 marca 2014 r. zobowiązany, przywołując art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej, wniósł o wydanie postanowienia określającego wysokość kosztów prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. W piśmie wskazał, że wpłata za 2007 r. dokonana przez D. K. została częściowo zarachowana na poczet jego zobowiązania.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. na łączną kwotę [...] zł. Rozpatrując zażalenie zobowiązanego Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji ponownie obciążył zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego w kwocie [...] zł.
W zażaleniu zobowiązany wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego aktu i ustalenie kosztów postępowania egzekucyjnego tylko od kwoty [...] zł (należność główna) lub
- uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu opisał postępowanie podatkowe dotyczące zobowiązania objętego tytułem wykonawczym nr [...]. Wskazał, że D. K. zapłaciła podatek dochodowy za rok 2007 z jego pieniędzy i na jego rzecz, ponieważ nie była ona podatnikiem. Nie zgodził się ze stanowiskiem, że należy go obciążyć kosztami postępowania od kwoty, którą Skarb Państwa dysponował ponad 4 lata przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pogląd odmienny pozostawałby w sprzeczności z zasadą proporcjonalności, bowiem Skarb Państwa uzyskałby korzyści w postaci kosztów postępowania egzekucyjnego od kwoty, która nie była egzekwowana, bez znaczenia przy tym pozostaje to, że środki pieniężne pochodzące z wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych przypadają na rzecz organu, który je wyegzekwował.
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Powołując przepisy art. 64 i nast. u.p.e.a. wskazał, że zgodność z prawem decyzji podatkowej, na podstawie której wierzyciel wystawił i doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy, nie stanowi kryterium oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej, nawet jeżeli w charakterze organu podatkowego i wierzyciela działał ten sam organ administracji. Dysponując decyzją, mogącą stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, podmiot wykonujący funkcję wierzyciela obciążony jest obowiązkiem prawnym podjęcia działań zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia na jej podstawie postępowania egzekucyjnego, natomiast ocena zgodności z prawem decyzji stanowić może przedmiot odrębnego od egzekucyjnego właściwego postępowania administracyjnego, podatkowego postępowania odwoławczego bądź postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w ramach postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia wydanego na podstawie art. 64c ustawy egzekucyjnej, nie mógł oceniać innego postępowania egzekucyjnego niż to prowadzone wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Z tego względu nie miał prawnej możliwości odnieść się do prawidłowości postępowania podatkowego prowadzonego wobec zobowiązanego czy D. K.. Ocenie podlegało jedynie, czy organ I instancji na etapie otrzymania tytułu wykonawczego dysponował prawidłowo wystawionym tytułem wykonawczym, a zatem czy dokument ten zawierał wadę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania egzekucyjnego, oraz czy zastosowane środki egzekucyjne wywołały skutek w postaci powstania kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu złożenie przez zobowiązanego wniosku o wydanie postanowienia jest możliwe również w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze zakończone (tak NSA w wyroku z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2193/10). Dalej powołując się na wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2103/11 (zgodnie, z którymi postanowienie na podstawie art. 67c § 7 można wydać dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego) uznał, że w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniające taki pogląd nie mają zastosowania, bowiem w sprawie do wyegzekwowania zostały tylko kwoty kosztów egzekucyjnych, a zatem wysokość kosztów egzekucyjnych nie ulegnie zmianie.
Zwrócił uwagę, że WSA w Gliwicach rozpoznając zarzuty zobowiązanego w sprawie postępowania egzekucyjnego oddalił skargę, ponadto podstawę sporządzenie tytułów wykonawczych stanowiło orzeczenie ostateczne, które nie może już zostać uchylone poza nadzwyczajnymi trybami zaskarżenia. Zatem zobowiązanemu przysługiwała możliwość złożenia wniosku o wydanie stosownego postanowienia przed zakończeniem postępowania egzekucyjnego, a organ egzekucyjny miał prawną możliwość wniosek rozpoznać.
Kontynuując wskazał, że w związku z podjętymi czynnościami zgodnie z art. 64 § 6, art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 1 pkt 14 u.p.e.a. powstały koszty egzekucyjne:
- opłata manipulacyjna w wysokości [...] zł (1% kwoty egzekwowanej należności),
- opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnych w wysokości [...] zł (5% kwoty egzekwowanej należności),
- opłata za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego w wysokości [...] zł (4 protokoły – 10% egzekwowanej kwoty, nie więcej niż [...] zł).
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w postępowaniu egzekucyjnym powstały koszty egzekucyjne w wysokości jaką wskazał organ I instancji, natomiast podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowi art. 64c § 1 u.p.e.a. Koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, wobec którego wszczęto postępowanie egzekucyjne, a w sprawie nie miały miejsca okoliczności przewidziane w ustawie, które by skutkowały możliwością obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela. Brak też było możliwości uznania, że koszty egzekucyjne powstały na skutek niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji zawinionego przez organ egzekucyjny.
Powołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 3020/12 stwierdził, że ocena zgodności z prawem decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, może być realizowana w odpowiednim postępowaniu jurysdykcyjnym np. w postępowaniu odwoławczym, nie zaś w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodność z prawem decyzji podatkowej, na podstawie której wierzyciel wystawił i doręczył zobowiązanemu tytuł wykonawczy, nie stanowi kryterium oceny zgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej. Dysponując decyzją, mogącą stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, podmiot wykonujący funkcję wierzyciela obciążony jest obowiązkiem prawnym podjęcia działań zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia na jej podstawie postępowania egzekucyjnego, natomiast ocena zgodności z prawem decyzji stanowić może przedmiot odrębnego od egzekucyjnego właściwego postępowania administracyjnego, tak podatkowego postępowania odwoławczego jak i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej.
Zauważył, że decyzja stanowiąca podstawę sporządzenia tytułu wykonawczego została utrzymana zarówno w toku instancji, jak również w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Również prowadzone równolegle postępowania w trybie art. 108 Ordynacji podatkowej zakończone wydaniem konstytutywnej decyzji orzekającej objęcie odpowiedzialnością osoby trzeciej za cudze zaległości podatkowe zakończone wydaniem decyzji ustalającej Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. nie przesądza o niezgodności z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji wobec zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r.
Jeżeli tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony i nie zawierał wad to oznacza, że egzekucja została prawidłowo wszczęta i prowadzona. Niezgodność z prawem, o której mowa w treści art. 64c § 3 u.p.e.a. dotyczy niewłaściwego zastosowania przepisów regulujących prowadzenie egzekucji administracyjnej. W ocenie organu II instancji wszczęcie i prowadzenie egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. nie było niezgodne z prawem. Organ dysponował prawidłowo wystawionym tytułem wykonawczym i w oparciu o ten tytuł zastosował środki egzekucyjne, które doprowadziły do efektywnego zaspokojenia należności.
Podsumowując stwierdził, że wszczęcie i prowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego było zgodne z prawem, zatem brak było podstaw prawnych do obciążenia kosztami egzekucyjnymi innego podmiotu.
W skardze zobowiązany domagał się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, któremu zarzucił naruszenie art. 64 ustawy egzekucyjnej. Domagał się także zwrotu kosztów postępowania.
Wskazał, że przy założeniu, iż D. K. firmowała działalność gospodarczą, to w konsekwencji należy przyjąć, że opłacając podatek dochodowy za 2007 r. nie uczyniła tego we własnym imieniu, lecz w imieniu podatnika. Ponadto kwoty wpłacane przez D. K. zostały zarachowane bez odsetek od zaległości podatkowych. Zobowiązany nie zgodził się z obciążeniem go kosztami postępowania egzekucyjnego od kwoty, którą Skarb Państwa dysponował ponad cztery lata przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację podniesioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
Sąd stwierdza, że postanowienie organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać jego uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Skarżący – kwestionując legalność tego rozstrzygnięcia – akcentował niezasadność obciążenia go kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego, z uwagi na dokonanie wpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. przez D. K., która firmowała działalność gospodarczą i wpłat dokonywała w imieniu podatnika. Konsekwentnie podnosił, że Skarb Państwa dysponował wpłatą cztery lata przed wszczęciem egzekucji, a następnie zarachował je na poczet zaległości podatkowych bez odsetek.
W rozpatrywanej sprawie na podstawie art. 64c § 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny był zobowiązany do wydania postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych, bowiem wpłynął wniosek zobowiązanego z dnia 31 marca 2014 r. Organ zwrócił uwagę, że wniosek skarżącego wpłynął w toku trwającego postępowania egzekucyjnego, lecz na tym etapie postępowania dotyczącego już tylko kosztów egzekucyjnych, których wysokość została ustalona.
Sąd podziela pogląd, że wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych może nastąpić w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego lub po jego zakończeniu; w drugim z wymienionych przypadków doznaje ograniczeń w zakresie terminu i zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 64c § 8 ustawy egzekucyjnej.
Przepis art. 64c § 1 u.p.e.a. stanowi, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Zgodnie z § 3 jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.
Przepis art. 64c § 1 ww. ustawy ustanawia zasadę odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji o ile nie zostały spowodowane niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego.
Podnoszona przez skarżącego argumentacja była już przedmiotem kontroli i analizy przez tut. Sąd, który prawomocnym wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 385/13 (wymienione w uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oddalił skargę G. S. w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z prowadzonym przez organ I instancji postępowaniem egzekucyjnym, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., skarżący sformułował dwa zarzuty: 1) wykonania w części obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), 2) niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 pkt 10 u.p.e.a.).
Uznając obydwa zarzuty za niezasadne, Sąd w uzasadnieniu wyroku – w zakresie pierwszego z nich – stwierdził, że w obrocie prawnym znajdowała się decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. określająca wysokość zobowiązania podatkowego strony z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. Decyzja była ostateczna i podlegała wykonaniu, zaś postępowanie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym nie jest postępowaniem, w którym dopuszczalne byłoby badanie prawidłowości orzeczenia stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Nie jest to kolejna instancja postępowania podatkowego, ani tryb nadzwyczajny zmierzający do wyeliminowania orzeczenia z obrotu. Zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na podstawie określonej w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku).
Dalej Sąd stwierdził, że wbrew przekonaniu skarżącego nie doszło do wykonania obowiązku w części. Jak stwierdził organ, na karcie kontowej zobowiązanego nie odnotowano żadnych wpłat, ani przeksięgowań na poczet zaległości objętych tytułem wykonawczym. Faktom tym skarżący nie przeczył; twierdził natomiast, że jako wykonanie obowiązku w części należy zakwalifikować dokonanie wpłat przez D. K.. Zaakcentował, że w dacie orzekania przez organ nadzoru, w obrocie prawnym nie funkcjonowała ostateczna decyzja wydana w stosunku do D. K. w trybie art. 113 Ordynacji podatkowej. Wskazując na art. 107 § 1 i art. 108 § 1 tej ustawy podniósł, że decyzja o odpowiedzialności firmującego za zaległości powstałe podczas prowadzenia firmowanej działalności jest decyzją ustalającą; ma więc charakter konstytutywny, co oznacza, że jest ona źródłem powstania po stronie osoby trzeciej odpowiedzialności za cudzy dług. Solidarna odpowiedzialność firmującego nie powstaje bowiem ex lege. Kwota wskazana w decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej powinna być uiszczona w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, co wynika z konstytutywnego charakteru tej decyzji oraz wyraźnego odesłania do art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, zawartego w art. 109 § 1 tej ustawy. Wynika z tego, że dopóki firmującemu nie zostanie doręczona ostateczna decyzja wydana w trybie art. 113 Ordynacji podatkowej, nie ciąży na nim odpowiedzialność solidarna za zobowiązania podatkowe firmowanego. Taka decyzja nie została D. K. doręczona. Nie istniała więc żadna podstawa prawna umożliwiająca zakwalifikowanie wpłat dokonanych przez nią – jako dłużnika solidarnego – podatku określonego skarżącemu w decyzji z dnia [...] r., ze skutkiem wygaśnięcia tego zobowiązania podatkowego w odpowiedniej części. Wbrew przekonaniu skarżącego, w wyniku wpłaty przez D. K. kwoty [...] zł zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r., nie doszło do wygaśnięcia części jego zobowiązania podatkowego. Nie doszło również do wygaśnięcia tego zobowiązania podatkowego z innych powodów.
Z urzędu Sąd stwierdza, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. – utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] r. orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej D. K. (firmującej) z G. S. (firmant) za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę G. S. z tytułu prowadzonej działalności określone decyzją z dnia [...] r. – była także objęta kontrolą tut. Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 439/14 oddalił skargę D. K.
Decyzja z dnia [...] r. stanowiąca podstawę do wydania tytułu wykonawczego z dnia [...] r. stała się ostateczna. Przedmiotem kontroli tut. Sądu było natomiast postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r.; Sąd wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1274/12 oddalił skargę (wyrok jest nieprawomocny).
Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić znaczenie wyroku z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 385/13 dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 p.p.s.a.).
Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Oznacza to, że przedstawiona wyżej ocena prawna wiąże Sąd w niniejszym postępowaniu, a to z kolei powoduje, że podnoszona ponownie przez skarżącego tożsama argumentacja nie może zostać uwzględniona. Związanie bowiem oceną prawną oznacza także, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. W wyroku z dnia 7 listopada 2013 r. przesądzono, że nie doszło do częściowego wykonania obowiązku spoczywającego na skarżącym przez D. K., tym samym uznano za niezasadny zarzut wykonania w części obowiązku, co oznacza, że w późniejszym postępowaniu – przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym po wydaniu wyroku – ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Niedopuszczalna jest bowiem odmienna ocena znanych i już ocenionych faktów i dowodów
Zatem podjęte przez organy czynności w toku postępowania były prawidłowe. Wydana przez organ podatkowy decyzja z dnia [...] r. stanowiła podstawę do wystawienia przeciwko skarżącemu tytułu wykonawczego z dnia [...] r. (wraz z klauzulą o skierowaniu do egzekucji). Organ egzekucyjny zaś otrzymał prawidłowo wystawiony tytuł wykonawczy a podjęte przez niego czynności egzekucyjne wywołały skutek w postaci powstania kosztów egzekucyjnych. Skarżący kwestionował jedynie nieuwzględnienie dokonanych wcześniej wpłat przez D. K., nie kwestionował natomiast samego sposobu i wysokości naliczonych przez organ kosztów egzekucyjnych. Koszty zostały obliczone z uwzględnieniem art. 64 § 6, art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 1 pkt 14 u.p.e.a. i złożyły się na nie:
- opłata manipulacyjna w wysokości [...] zł (1% kwoty egzekwowanej należności),
- opłata za zajęcie wierzytelności pieniężnych w wysokości [...] zł (5% kwoty egzekwowanej należności),
- opłata za spisanie protokołu o stanie majątkowym zobowiązanego w wysokości [...] zł (4 protokoły – 10% egzekwowanej kwoty, nie więcej niż [...] zł).
Podsumowując, należy podkreślić (za wyrokiem NSA z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt II FSK 2838/12), że koniecznym warunkiem do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest nie tylko wykazanie w sposób jednoznaczny i przekonujący, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem; koniecznym jest również wykazanie, że niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel.
Skoro w niniejszej sprawie nie miało miejsca niezgodne z przepisami ustawy prowadzenie egzekucji to zasadne było obciążenie zobowiązanego kosztami jej prowadzenia na podstawie art. 64c § 1 u.p.e.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło