I SA/Gl 30/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.S. i B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 1 grudnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Z. S. i B. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. oznaczoną w sentencji nn. postanowienia, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu skarbowego w M. z dnia [...] r. nr [...], określającą skarżącym wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008 w kwocie [...] zł. W skardze skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek wskazali, że określona zaskarżoną decyzją "niebagatelna" kwota zobowiązania ([...] zł) stanowić będzie istotny wydatek, który zagrozi ich płynności finansowej oraz obecnie zleceniom wykonywanym obecnie przez skarżącego. Nadto zwrócili uwagę, że "w toku dotychczasowego postępowania podatkowego, a więc przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie, skarżący spotkali się już ze znaczącą uciążliwością w postaci niezgodnego z prawem zabezpieczenia rachunków bankowych (rygor natychmiastowej wykonalności nadany w poprzedniej decyzji organu administracji publicznej, następnie uchylony) – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 314/15, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. [...] – w aktach sprawy". Jednocześnie wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają majątek o wartości przewyższającej wysokość określonego zobowiązania, ale konieczność jego uiszczenia na chwilę obecną spowodowałaby, iż skarżący musieliby tak rozdysponować swój majątek (w tym poprzez ustanowienie hipoteki, sprzedaż nieruchomości), że nastąpiłyby nieodwracalne skutki, a na wypadek wykonania decyzji i późniejszego jej uchylenia "niewątpliwie powstanie wysoka szkoda po stronie skarżących". Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, a postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze. zm.) – dalej jako P.p.s.a., wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części na wniosek skarżącego po przekazaniu skargi może mieć miejsce, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analizując przesłanki zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a., których spełnienie umożliwia zastosowanie wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, należy wskazać na wyjątkowy charakter omawianej instytucji. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a zastosowanie ww. instytucji jest uzależnione od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Regulacja ta nakłada na wnioskodawcę określone obowiązki. Strona dążąc do wstrzymania wykonania decyzji musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014 r., sygn. Akt I OZ 363/14, publ. Lex nr 1464732). Z uwagi na fakt, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady wykonalności decyzji, strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia, lecz musi precyzyjnie wskazać na zagrożenia płynące z jej wykonania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, publ. Lex nr 11 45639). W treści wniosku należy wskazać, w czym miałoby się wyrażać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FZ 110/14, publ. Lex nr 1454697). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne (zob. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 763/14, publ. Lex nr 1470059). W związku z powyższym ogólne przedstawienie sytuacji życiowej oraz wskazanie na ewentualny negatywny wpływ wykonania decyzji na bieżące funkcjonowanie skarżących nie pozwala na zweryfikowanie ich twierdzeń pod kątem przesłanek art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 894/12, publ. Lex nr 1248396). W niniejszej sprawie skarżący poza podniesioną argumentacją nie przedłożyli żadnych dokumentów obrazujących ich obecną sytuację majątkową, a które to dokumenty uzasadniałyby w ich ocenie wstrzymanie wykonania decyzji. Gołosłowne twierdzenia niepoparte stosownymi dokumentami nie mogą uzasadniać przyznania skarżącym tymczasowej ochrony przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawców sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na ich sytuację, w tym płynność finansową. Twierdzenia wnioskodawców sprowadziły się bowiem do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Jednocześnie należy zauważyć sprzeczność pomiędzy twierdzeniem o zagrożonej płynności finansowej, a przyznaniem przez samych wnioskodawców w treści uzasadnienia wniosku, że "posiadają majątek przewyższający wartość podatku za 2008 rok określoną przez organ administracji publicznej", co wskazuje, że posiadają środki umożliwiające uregulowanie zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji. Wskazywana przez skarżących uciążliwość zabezpieczenia rachunków bankowych związana z uchylonym później przez Sąd postanowieniem o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie stanowi argumentu przemawiającego za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Zważyć bowiem należy, że zajęcie rachunków bankowych jest powszechnym środkiem zmierzającym do przymusowego wykonania decyzji obejmującej zobowiązanie pieniężne. Wadliwość postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie może stanowić przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, już choćby z tego powodu, że dotyczy odrębnego rozstrzygnięcia. Nadmienić w tym miejscu także należy, że legalność zaskarżonej decyzji nie podlega badaniu w postępowaniu wpadkowym, zainicjowanym wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 819/16, publ. Lex nr 2102154). Odnosząc się do wskazywanego we wniosku ryzyka sprzedaży nieruchomości stwierdzić należy (za postanowieniem NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2138/14, publ. Lex nr 1628796), że bez wątpienia sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Niemniej jednak sama tylko możliwość dokonania w przyszłości egzekucji z nieruchomości nie uzasadnia jeszcze udzielenia ochrony tymczasowej. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja z nieruchomości traktowana jest jako środek o charakterze ostatecznym, do którego zastosowania organ egzekucyjny jest uprawniony dopiero w momencie, gdy zawiodą inne instrumenty prawne wyegzekwowania należności. Jak stanowi art. 110 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), z nieruchomości może być przeprowadzona egzekucja administracyjna, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6, nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne. O zagrożeniu skutkami egzekucji z nieruchomości można mówić zatem dopiero z chwilą, gdy zastosowanie innych instrumentów zapewniających przymusowe wykonanie zobowiązania okaże się niemożliwe lub bezskuteczne. W pierwszej kolejności organ może zatem dochodzić należności z wynagrodzenia skarżących, ewentualnie ustanowić hipotekę przymusową na nieruchomości będących jej własnością w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Wspomniane ryzyko obciążenia nieruchomości hipoteką, także podnoszone przez skarżących w rozpatrywanym wniosku, niewątpliwie nie wywiera nieodwracalnych skutków. Podkreślić należy, przywołując ponownie postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2138/14, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Istotne jest nadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Wykonanie tej kategorii aktów administracyjnych nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.