I SA/Gl 375/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-10-04
Skład orzekający: Przemysław Dumana, Teresa Randak, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, mimo uznania istnienia "ważnego interesu podatnika", biorąc pod uwagę brak "interesu publicznego" i uznanie administracyjne?Ratio decidendi
Organy podatkowe, stosując uznanie administracyjne, mogą odmówić umorzenia zaległości podatkowej nawet w sytuacji, gdy istnieje "ważny interes podatnika", jeśli nie stwierdzą istnienia "interesu publicznego". Kontrola sądowa dotyczy legalności postępowania i tego, czy uznanie nie było dowolne, a nie celowości samej decyzji. W przypadku posiadania przez podatnika majątku i stałego dochodu, odmowa umorzenia, nawet w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, nie jest uznawana za dowolną, zwłaszcza gdy istnieją inne formy ulgi, jak rozłożenie na raty.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. zwrócił się o umorzenie zaległości podatkowej w podatku pobieranym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2013-2015 wraz z odsetkami. Organ I instancji odmówił umorzenia, uznając istnienie "ważnego interesu podatnika", ale brak "interesu publicznego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze do WSA podniósł zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i niewłaściwej oceny dowodów, wskazując na trudną sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Teresa Randak, Bożena Suleja-Klimczyk (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej Kolegium lub SKO), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - dalej O.p.) - po rozpatrzeniu odwołania Z. K. (dalej strona lub zobowiązany) od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie odmowy umorzenia zaległego podatku pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w wysokości 3.849 zł za okres: 2013 r.(I - IV rata), 2014 r. (I-IV rata), 2015 r.(I-II rata) wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 474 zł - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu SKO wskazało, iż ww. decyzją z dnia 12 listopada 2015 r. organ I instancji odmówił stronie umorzenia zaległego podatku pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w wysokości 3.849 zł za lata 2013-2015 wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 474 zł. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ po przeanalizowaniu sytuacji finansowej strony stwierdził istnienie "ważnego interesu podatnika" oraz nie dopatrzył się w umorzeniu zaległości podatkowej istnienia "interesu publicznego" i w ramach uznania administracyjnego odmówił przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym opisała swoją trudną sytuację życiową, finansową i zdrowotną oraz wniosła o zmianę decyzji i umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. w związku z art. 67a tej ustawy.
Badając sprawę merytorycznie Kolegium wskazało na wstępie, że przeprowadzając kontrolę instancyjną od decyzji odmawiającej zastosowania ulg w zapłacie zaległych podatków i odsetek od nich dokonuje oceny poprawności postępowania dowodowo - wyjaśniającego oraz wynikających z niego konkluzji. Należy jednak pamiętać, że co prawda przepis art. 23 § 3 O.p. nie pozwala Kolegium orzec co do istoty sprawy (organ odwoławczy nie może zastosować wnioskowanej ulgi), ale to nie oznacza, że Kolegium nie bada sprawy merytorycznie. Przeciwnie, Kolegium ma obowiązek zbadania między innymi, czy nie zostało naruszone prawo materialne, a także czy zastosowanie ulgi było zasadne w świetle materiału zebranego w sprawie. Przez ewentualne uchylenie decyzji Kolegium ma również wpływ na merytoryczną treść rozstrzygnięcia organu jednostki samorządu terytorialnego (wyrok NSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2000 r. sygn. akt III SA 2525/99).
W postępowaniu dotyczącym udzielenia ulgi podatkowej da się wyróżnić dwa wyraźne etapy: pierwszy polegający na badaniu, czy w danej indywidualnej sprawie istnieje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" jak chce tego przepis art. 67a § 1 O.p. oraz etap drugi polegający na dokonaniu wyboru przez organ podatkowy, czy w kategoriach uznania administracyjnego ulgę zastosować czy też nie. Kolejność tych dwóch etapów postępowania nie może zostać odwrócona, nie można bowiem odmówić udzielenia ulgi, a następnie przeprowadzić postępowania dowodowego mającego uzasadnić to z góry przyjęte rozstrzygnięcie. Rozróżnienie tych dwóch etapów postępowania ma jeszcze taki skutek, że jeżeli organ podatkowy I instancji, w prawidłowo prowadzonym postępowaniu, a więc po rzetelnym ustaleniu stanu faktycznego i wszechstronnej analizie "interesu strony" i "interesu publicznego", dojdzie do wniosku, że te dwie przesłanki udzielenia ulgi, w danej sprawie nie zachodzą, to zbędne jest przechodzenie do etapu drugiego - zastosowania uznania administracyjnego.
Stosownie do obowiązującego przepisu art. 67a § 1 O.p. w przypadkach uzasadnionych "ważnym interesem podatnika" lub "interesem publicznym" organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Przechodząc do oceny materiału dowodowego SKO wskazało, iż w niniejszej sprawie z protokołu z 25 września 2015 r. o sytuacji materialnej podatnika ubiegającego się o udzielenie ulgi w podatku oraz dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż zaległość podatkowa dotyczy nieruchomości położonych w C. przy ul. [...] oraz przy ul. [...], których właścicielem jest zobowiązany. W toku postępowania ustalono, iż strona samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.070,96 zł netto miesięcznie (świadczenie jest pomniejszone z powodu egzekucji komorniczej i na życie stronie pozostaje kwota 740 zł). Koszty utrzymania nieruchomości wynoszą około 400 zł miesięcznie, a koszty utrzymania posiadanych przez stronę samochodów: Peugeot Expert i Renault Megane to kwota 100 zł miesięcznie na zakup paliwa oraz około 540 zł rocznie z tytułu ubezpieczenia pojazdów. Zobowiązany ponosi również koszty zakupu leków w kwocie około 130 zł miesięcznie.
Organ podatkowy ustalił, iż na nieruchomości strony zameldowany jest również R. Z. - wnuczek strony, który jednak nie partycypuje w kosztach utrzymania nieruchomości. Ponadto strona posiada kredyt hipoteczny w wysokości 80.000 zł, w spłacie którego stronie pomaga brat. Wobec podatnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego numer [...].
W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, że w sprawie została spełniona przesłanka "ważnego interesu podatnika". Organ I instancji wyjaśnił również, czym kierował się, oceniając jej istnienie w przedmiotowej sprawie. Organ rozważył także, czy w sprawie zachodzi "interes publiczny" przemawiający za udzieleniem ulgi i stwierdził brak przesłanek do przyjęcia istnienia "interesu publicznego". W ocenie Kolegium wyjaśnienie organu w tym zakresie to należy uznać za wyczerpujące, a podniesione w jego ramach argumenty należy uznać za przekonujące i zasadne.
Decyzja, w której organ I instancji odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej ma charakter uznaniowy. Z jej istoty wynika pozostawienie organowi podatkowemu swobody wyboru określonego rozwiązania, co oczywiście musi być prawidłowo uzasadnione. Uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ podatkowy jest zobligowany do ustalenia czy w danej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi. Ustalenie istnienia tych przesłanek nie wiąże organu podatkowego w tym sensie, że nie musi on podjąć korzystnej dla podatnika decyzji. Może bowiem, w ramach swojego uznania, zadecydować o odmowie udzielenia ulgi podatkowej, nawet wówczas, gdy istnieje np. ważny interes podatnika, interes publiczny czy obie te przesłanki łącznie.
Dalej SKO zauważyło, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2002r. w sprawie o sygn. akt III SA 830/00). Jest tam wskazane, że ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie celowość i zasadność odmowy zastosowania ulgi. Kontrolą instancyjną objęta zatem będzie ta część postępowania administracyjnego, która odnosi się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 O.p. Ocenie podlega zarówno poprawność postępowania dowodowo - wyjaśniającego, jak i wynikające zeń konkluzje.
Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania decyzji pierwszoinstancyjnej. Odmowa zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej nastąpiła bowiem po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie zasadami prawa. Rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach uznania administracyjnego na podstawie z art. 67a § 1 O.p. Tym samym nie miało miejsca naruszenie przez organ I instancji art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 w związku z art.67 a tej ustawy, których naruszenie zarzuciła strona.
W świetle zebranego materiału dowodowego oraz cytowanych przepisów SKO uznało stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji za prawidłowe i stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak podkreśliło, nadzwyczajny charakter instytucji umarzania zaległości podatkowych i odsetek od nich, ma zapewnić, aby nie stała się ona środkiem prowadzącym do zwolnienia od zapłaty podatku (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2001r. sygn. akt SA/Sz 1292/00, LEX nr 78300). Wskazało, że obowiązek płacenia podatków jest typowym obciążeniem każdego podatnika i jako taki musi być uwzględniany w planowaniu budżetu każdego podmiotu. Organ podatkowy musi mieć na uwadze także i to, że między innymi względy społeczne wymagają aby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik bezpodstawnie nie powinien być z niego zwalniany.
Znaczenie w sprawie ma również według Kolegium istota podatku od nieruchomości, który jest podatkiem typu majątkowego., a więc zależnym tylko od faktu posiadania nieruchomości, nie zaś od tego czy nieruchomość przynosi dochody (straty), lub czy podatnik dysponuje środkami na zapłatę podatku (wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 maja 2008 r, sygn. akt I SA/Kr 409/07).
Końcowo organ odwoławczy przypomniał, że opisana przez stronę w odwołaniu jej sytuacja osobista i materialna była znana organowi I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji i organ podatkowy stwierdził w przedmiotowej sprawie istnienie przesłanki "ważnego interesu" strony, a zatem nie może to mieć wpływu na treść niniejszego orzeczenia. Zwrócił nadto uwagę, że art. 67a O.p. daje podatnikom możliwość złożenia wniosku o zastosowanie również innej ulgi podatkowej np. w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej. Organ podatkowy widząc trudną sytuację strony zaproponował, że po złożeniu stosownego wniosku istniejąca zaległości podatkowa może zostać rozłożona na raty po 200 zł miesięcznie.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W Gliwicach strona zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i niewłaściwą ocenę zebranych w sprawie dowodów, w szczególności poświadczających trudną sytuację finansową i zdrowotną skarżącego. Poza podnoszonymi już okolicznościami związanymi z ponoszonymi miesięcznie wydatkami dodała, że ogrzanie domu w sezonie zimowym to kwota ok. 3500 zł, ponadto dach nadaje się do remontu, konieczna jest także wymiana rynien. Nieruchomość została 6 lat temu zgłoszona do sprzedaży ale brak jest chętnych. Skarżący zwrócił uwagę, że ma 71 lat i cierpi na liczne dolegliwości zdrowotne, przeszedł chemioterapię.
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiono mu pełnomocnika z urzędu.
Na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. pełnomocnik z urzędu poparł skargę strony i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm..) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej P.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew jej twierdzeniom, decyzja nie narusza prawa.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 67a § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Z treści komentowanego przepisu wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy (o czym świadczy sformułowanie "organ podatkowy może") a to oznacza, że decyzja o przyznaniu stronie wnioskowanej ulgi zależy od woli organu podatkowego. Jednakże możliwość sięgnięcia po owo uznanie administracyjne uzależniona jest od wystąpienia w danej sprawie opisanych w ww. przepisie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W przypadku wykazania przez stronę, że w sprawie takie okoliczności wystąpiły (jedna z nich) od uznania organu podatkowego zależy czy przyzna stronie ulgę w zapłacie zobowiązań podatkowych czy też nie (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2016 r. sygn. akt II FSK 1887/13). Jak z tego wynika, uznanie administracyjne musi być poprzedzone ustaleniem czy w danej sprawie wystąpiły powyższe przesłanki, bowiem ich brak powoduje, że organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania o przyznaniu ulgi podatkowej. Jednakże wolność decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku (por. np. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2529/13).
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie ale to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego oraz to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Sąd nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności (tak np. NSA w wyroku z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08 oraz w wyroku z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3530/13).
Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęto zatem tę część postępowania administracyjnego, która odnosiła się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Dokonując tej kontroli Sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska organu podatkowego zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, zaś jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.
Jak trafnie zauważył organ II instancji ocena, czy przesłanki umorzenia lub rozłożenia zaległości na raty istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu dowodów, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 560/12)
Zgodzić się również trzeba, że użyte pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności, nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Nie można też "ważnego interesu podatnika" upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nim zobowiązaniach (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3001/13, wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt II GSK 1000/09). Przez interes publiczny natomiast rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Powyższe wynika z wyjątkowego charakteru instytucji ulgi, stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania (art. 84 Konstytucji RP). Zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter S. Babiarz, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n., tezy 14, 15 oraz 18-20 i powołane tam orzecznictwo).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że działania organów podatkowych i wyprowadzone z nich wnioski mieszczą się w zakresie powołanych przepisów i nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, w skład którego wchodziły dokumenty zgromadzone przez organ podatkowy i informacje dostarczone przez stronę pozwalał na podjęcie ostatecznego rozstrzygnięcia. Treść wydanych decyzji potwierdza także niewątpliwie, że organy podatkowe poddały analizie i ocenie całość materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.
Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, iż skarżący otrzymuje świadczenie z tytułu emerytury w wysokości zł 1.070,96 zł netto miesięcznie (kwota do wypłaty po zajęciu komorniczym w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego to 740 zł). Jest właścicielem domu jednorodzinnego oraz gruntów położonych w C. przy ul [...] i ul [...] , jak również dwóch samochodów osobowych marki Peugeot Expert i Renault Megane. Miesięcznie zobowiązany wydaje ok. 400 na utrzymanie domu, 100 zł na zakup paliwa, ponosi również koszty zakupu leków w kwocie około 130 zł, z uwagi na liczne schorzenia. Spłaca kredyt hipoteczny w Banku, w czym pomaga mu finansowo brat. Około 540 zł rocznie stanowią wydatki z tytułu ubezpieczenia pojazdów. Ogrzewanie domu zamyka się kwotą około 3500 zł w sezonie zimowym. choćby wyżywienie czy ubranie w skali miesiąca. Nie odpowiedział bowiem na wezwanie organu z dnia 18 września 2015 r. zobowiązującego stronę do przedłożenia szczegółowo wymienionych dokumentów obrazujących poziom jego dochodów i wydatków. Należy jednakże przyjąć, iż oprócz ww. wydatków ponosi również koszty zakupu żywności, środków czystości i ubrań, co sugeruje, że stałe wydatki strony znacznie przewyższają jej dochody..
Ustaleń powyższych skarżący nie kwestionował.
Organy podatkowe dostrzegły trudną sytuację majątkową i zdrowotną strony skarżącej, przy czym stanęły na stanowisku, że owa trudna sytuacja materialna nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości. Nie negując okoliczności dotyczących stanu zdrowia zobowiązanego i konieczności ponoszenia wydatków na życie i leczenie wyraziły pogląd, że spłata zaległości nie zachwieje podstawami egzystencji podatnika.
Z poglądem tym należy się zgodzić. Zobowiązany posiada bowiem majątek w postaci dwóch nieruchomości, środków transportu oraz stałe źródło dochodu (świadczenie emerytalne) a jego stan zdrowia nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość pozyskiwania środków na spłatę zaległości, podobnie jak nie miał wpływu na powstanie przedmiotowej zaległości.
Zdaniem Sądu sytuacja ekonomiczna podatnika daje możliwość spłaty przynajmniej części zaległości, choćby po jej rozłożeniu na raty. Z kolei całkowita rezygnacja z podatku, jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania. Skoro zasadą jest, aby zobowiązanie podatkowe zostało zrealizowane, to w rezultacie podatnik nie może być z niego pochopnie zwalniany (tak też NSA w wyroku z dnia 26 lipca 2011r., sygn. akt II FSK 426/10).
W ocenie składu orzekającego w sprawie należy również wskazać, iż posiadanie zadłużenia wobec Banku i konieczność spłaty zobowiązań kredytowych (pożyczek) nie stanowi okoliczności szczególnych, przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego albowiem jest ono efektem podjętych przez skarżącego indywidualnych decyzji finansowych na gruncie zarządzania majątkiem i środkami finansowymi. Umorzenie przedmiotowej zaległości oznaczałoby w tej sytuacji ustąpienie przez wierzyciela z pierwszeństwa i uprzywilejowanie innych wierzycieli.
Rację mają także organy podatkowe twierdząc, że skarżącemu przysługują inne możliwości mogące mieć wpływ na złagodzenie omawianych obciążeń finansowych np. poprzez rozłożenie zaległości na raty, co skutkowałoby zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Skarżący nie podjął jednak dotychczas jakiejkolwiek próby skorzystania z tej drogi i nie złożył stosowanego wniosku.
W analizowanej sprawie organy podatkowe nie dopatrzyły się również wystąpienia przesłanki interesu publicznego, w którym leży płacenie podatków. Wskazały w tym zakresie, iż zadośćuczynienie wnioskowi skarżącego spowodowałoby całkowitą rezygnację z należnych wpływów do budżetu gminy, a z którego finansowane są potrzeby lokalnej społeczności.
Podkreślić raz jeszcze wypada, ż decyzja "uznaniowa" może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa procesowego lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, jak również gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a O.p. pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Takich uchybień przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie stwierdzono.
Mając na uwadze okoliczności przywołane w decyzjach organów podatkowych należy stwierdzić, że odmowa umorzenia zaległości podatkowej - w ramach uznania administracyjnego - nie miała charakteru dowolnego i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów. Odmawiając umorzenia zaległości, organy nie naruszyły granic orzekania we wskazanym trybie.
Uznając w tych okolicznościach, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło