I SA/Gl 383/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska, Sędzia WSA Wojciech Organiściak, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwestii wniosku skarżących o wyłączenie sędziego WSA Pawła Kornackiego p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J. M. i R. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W terminie przewidzianym do zaskarżenia powyższego rozstrzygnięcia skarżący skierowali wniosek z dnia 9 lipca 2014 r. o wyłączenie del. sędziego Sądu Okręgowego (obecnie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) Pawła Kornackiego, z mocy art. 18 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uzasadniając tenże wniosek w pierwszej kolejności zakwestionowali zasadność wydanego w dniu 26 czerwca 2014 r. postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazując przy tym na naruszenie przepisów kodeksu karnego. Dalej nadmienili, iż w sądzie powszechnym toczyła się sprawa z powództwa R. M. o ochronę naruszonego posiadania. W tym kontekście podnieśli, że ewentualne delegowanie sędziego Pawła Kornackiego z Sądu Okręgowego w K. bądź Sądu Okręgowego w G. miało na celu "utrudnianie ujawnienia jednej z największych afer korupcyjnych w historii RP opisanej w załączonym do skargi protokole Sądu Rejonowego w T. z dnia 26 kwietnia 2013 r." oraz "to matactwo nie licuje z godnością Sądu". W tym miejscu należy wskazać, że do skargi został załączony protokół rozprawy z dnia 26 kwietnia 2013 r., która odbyła się w Sądzie Rejonowym w T. I Wydziale Cywilnym, w sprawie o sygn. akt [...] z powództwa Gminy T. przeciwko J. M. i R. M. o zapłatę. W dniu 28 lipca 2014 r. del. sędzia SO (obecnie sędzia WSA) Paweł Kornacki złożył oświadczenie, w którym zaznaczył, że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. Stwierdzono także brak podstaw do wyłączenia tego sędziego na podstawie art. 18 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w myśl art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 P.p.s.a.). Treść art. 18 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 4/04, opubl. w ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 P.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zaznaczyć należy, że instytucja wyłączenia sędziego tak z mocy prawa (art. 18 P.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 P.p.s.a.) stanowi istotną gwarancję procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, w którym sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Wniosek o wyłączenie sędziego, stosownie do art. 20 § 1 P.p.s.a., powinien być zgłoszony w formie pisemnej lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Oprócz ogólnych warunków, którym winno odpowiadać każde pismo strony, wniosek o wyłączenie sędziego powinien zawierać wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Wniosek, który nie odpowiada powyższym wymogom podlega oddaleniu. Wypada w tym miejscu zwrócić uwagę, że wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W orzecznictwie podnosi się, że okoliczności te muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Ponadto niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 527/13, opubl. w Lex pod nr 1335110). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 P.p.s.a., musi być nadto poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Rozpatrując złożony przez skarżących wniosek przyjąć należy, że nie może on odnieść skutku w świetle przytoczonych powyżej przepisów. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziego WSA Pawła Kornackiego. Przede wszystkich należy podkreślić, że nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawcy przeczą zasadności i prawidłowości rozstrzygnięcia podejmowanego z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Rozstrzygnięcie to może być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1248/13, opubl. w Lex pod nr 1452202, z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 1174/12, opubl. w Lex pod nr 1274472, z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 816/12, opubl. w Lex pod nr 1252278 oraz z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 368/12, opubl. w Lex pod nr 1295832). Formułując wniosek o wyłączenie sędziego skarżący wskazali jako jego podstawę przepis art. 18 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a., powołując przy tym sygn. akt spraw toczących się z ich udziałem w sądach powszechnych. Należy powtórzyć, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy – z urzędu. Okoliczność uprzedniego orzekania przez sędziego Pawła Kornackiego w Sądzie Okręgowym w K. nie może być podstawą do wyłączenia sędziego w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że skarżący nie wykazali, aby ten sędzia kiedykolwiek orzekał w sprawach rozpoznawanych w sądach powszechnych, w których występowali oni w charakterze stron postępowania. Nie można przy tym tracić z pola widzenia oświadczenia złożonego przez sędziego, którego wyłączenia skarżący się domagają. W jego świetle nie istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 172/12, opubl. w Lex pod nr 1121111 i z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 130/10, opubl. w Lex pod nr 658640). Reasumując, zdaniem składu orzekającego, podniesione przez skarżących we wniosku okoliczności nie przemawiają za wyłączeniem sędziego WSA Pawła Kornackiego od orzekania w niniejszej sprawie. Mając zatem na uwadze wszystkie poruszone wyżej kwestie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w oparciu o art. 18 i 19 P.p.s.a. oraz przy zastosowaniu art. 22 § 1 i § 2 tej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.