I SA/Gl 550/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia SO Paweł Kornacki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. R. F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] nr [...], odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od listopada 1997 r. do grudnia 1997 r. w kwocie [...]zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości [...]zł, naliczonych na dzień 18 października 2013 r. W piśmie z dnia 11 lipca 2014 r. skarżącą sformułowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...]. Uzasadniając go wskazała jednak, że wnosi o "wstrzymanie wykonania przez Komornika postanowienia o podziale sumy w postępowaniu egzekucyjnym do czasu uzyskania z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odpowiedzi na skargę". Do wniosku załączyła kserokopie pism Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. R.H. z dnia 7 lipca 2014 r. dotyczących postępowania egzekucyjnego o sygn. akt [...], w tym postanowienia o sporządzeniu planu podziału sumy uzyskanej w toku postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Regułą obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wynikającą z treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."), jest to, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). W przypadku rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji konieczne jest rozważenie w pierwszej kolejności, czy w konkretnej sytuacji decyzja administracyjna nadaje się i wymaga wykonania, przy czym przez pojęcie wykonania należy rozumieć spowodowanie takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji. Zarówno z praktyki sądowniczej, jak i z piśmiennictwa wynika, że instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania lub tego wymagają (tak L. Klat-Wertlecka, Wykonalność aktu administracyjnego [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego /pod red. J. Zimmerman/, Warszawa 2007, s. 550; por. również m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2509/99, Orzecznictwo Sądów Polskich 2000, nr 11, poz. 164, z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 805/04, opubl. w Lex pod nr 837880, z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1108/11, opubl. w Lex pod nr 1070497, patrz także T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 217). W tym miejscu należy zauważyć, że wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy aktu administracyjnego, którym odmówiono przyznania uprawnienia w postaci umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jest to rodzaj aktu prawnego nie noszącego znamion wykonalności. Wskazał na to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 lutego 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II GZ 136/08 (opubl. w Lex pod nr 493692), podnosząc, że decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie nadaje się i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Podobny pogląd wyrażono również w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 431/07 (opubl. w Lex pod nr 471074), wyjaśniając, że w żadnym przypadku nie mogą podlegać wykonaniu akty administracyjne odmawiające przyznania uprawnień, jak na przykład umorzenia odsetek lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych, te bowiem niczego nie zmieniają w zakresie praw lub obowiązków strony. Decyzja odmowna nie ma przymiotu wykonania, tj. węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 325/08, opubl. w Lex pod nr 493905). Wypada także zauważyć, że instytucja unormowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki i kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 762/11, opubl. w Lex pod nr 1151471). Skoro wniosek skarżącej dotyczył decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek, która nie podlega wykonaniu, należało odmówić wstrzymania jej wykonania. Na marginesie, odnosząc się merytorycznie do wniosku strony, należy zwrócić uwagę, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wykazanie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a więc skutków wskazanych w powołanym wyżej przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Na aprobatę zasługuje pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2013 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II FZ 683/13 (opubl. w Lex pod nr 1364178), iż użyte do opisu przesłanek pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia niepowetowanej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji wnioskodawcy, a gdy okaże się to konieczne, zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie decyzji jest zasadne. Twierdzenia te powinny być co najmniej uprawdopodobnione. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie wykazała okoliczności, które miałyby uzasadniać zastosowanie tymczasowej ochrony, jak też ich nie uprawdopodobniła. R. F. podniosła wyłącznie, że wobec niej toczy się postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w toku którego sporządzono między innymi plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji. W tym kontekście skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia o podziale sumy w postępowaniu egzekucyjnym do czasu rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Nawiązując do powyższego wniosku należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania ani o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego ani o jego zawieszeniu, a orzeczenia w tym zakresie należą do właściwości organów egzekucyjnych, których sąd nie może zastępować. Ponadto wypada zwrócić uwagę, że okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wynika z faktu wydania zaskarżonej decyzji. Podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji jest bowiem wystawiony wcześniej tytuł wykonawczy, którego podstawą z kolei jest decyzja ustalająca wysokość składek wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Reasumując powtórzyć należy, że brak cechy wykonalności zaskarżonej decyzji przesądza o niemożliwości pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącej o wstrzymanie jej wykonania. Dlatego też Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a.