I SA/Gl 567/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-03-20
Skład orzekający: Anna Rotter, Monika Krywow, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednorazowe niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych uzasadnia nałożenie podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jednorazowe niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podobnie jak stwierdzenie ich nieselektywnego zbierania w niewielkim zakresie, uzasadnia nałożenie podwyższonej opłaty. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie wymagają uporczywości ani notoryczności w naruszaniu obowiązku segregacji, a jedynie samego faktu niedopełnienia tego obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarowania Odpadami, która określiła wobec Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych (MZBM) opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sierpień 2023 r. w podwyższonej wysokości. MZBM zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i dowolną ocenę dowodów, twierdząc, że nieprawidłowości w segregacji były incydentalne i wynikały m.in. z działań osób trzecich oraz nieregularnego odbioru odpadów przez firmę zewnętrzną. Sąd rozpatrywał skargę MZBM na decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Rotter, Sędziowie WSA Monika Krywow, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 marca 2024 r. nr SKO.FP/41.4/640/2023/23191 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sierpień 2023 r. oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 8 marca 2024 r. nr SKO.FP/41.4/640/2023/23191, którą działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2838 ze zm., dalej: O.p.), art. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.)
i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. z 2003 r., Nr 198, poz. 1925) utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego
Zakładu Gospodarowania Odpadami z 4 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia wobec Samorządowego Zakładu Budżetowego Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 sierpnia 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z 4 października 2023 r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Zakładu Gospodarowania Odpadami określił wobec Samorządowego Zakładu Budżetowego Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych (dalej: MZBM, strona, skarżący) opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sierpień 2023 r. w kwocie 12.687 zł.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że przedmiotowa nieruchomość nie jest ogrodzona, a pojemnik stojący poza wiatą śmietnikową zapełniany jest przez osoby zamieszkujące w sąsiedztwie, jak również przez przechodniów lub kupujących na placu targowym. Ponadto skarżący wskazał, iż brak odbioru odpadów dotyczył pojemnika umieszczonego poza wiatą śmietnikową. Zarzucił także brak zgromadzenia niezbędnych dowodów dotyczących braku segregacji odpadów.
Kolegium nie uwzględniło odwołania.
Na wstępie wskazało, że sprawy związane z deklarowaniem i opłacaniem należności z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi zostały uregulowane w ustawie z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1469, ze zm., dalej: u.c.p.g.). Zgodnie z nią właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.), a gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli tych nieruchomości (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Ponadto rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2 u.c.p.g.). Przez właściciela art. 2 ust.1 pkt 4 u.c.p.g. rozumie także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 3 u.c.p.g., jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokalu, obowiązki właściciela nieruchomości wspólnej oraz właściciela lokalu obciążają wspólnotę mieszkaniową albo spółdzielnię mieszkaniową. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości niezamieszkałej powstały odpady komunalne (art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g.) i stanowi iloczyn liczby zadeklarowanych pojemników z odpadami powstającymi na danej nieruchomości oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalonej na podstawie uchwały rady miasta (art. 6j ust. 3 u.c.p.g.). W przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, obowiązek ponoszenia opłaty powstaje - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g.) i stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1. Stosownie do art. 6k u.c.p.g. rada gminy określa w drodze uchwały stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a także termin, częstotliwości i tryb uiszczania opłat. Ustawodawca zobowiązał też radę gminy do określenia stawki opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny, w wysokości nie niższej niż dwukrotna wysokość i nie wyższej niż czterokrotna wysokość stawki ustalonej przez radę gminy (art. 6k ust. 3 u.c.p.g.).
Zgodnie z § 6 uchwały Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej LV/969/2023 z 17 maja 2023 r. w sprawie określenia metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności ustalono podwyższoną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami z nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, jeżeli właściciel nieruchomości nie wypełnia obowiązku odpadów komunalnych w sposób selektywny w wysokości, która w odniesieniu do zadeklarowanych przez skarżącą: worków o pojemności 0,12 m3 wynosiła 87 zł, a pojemników o pojemności 1,1 m3 wynosiła 3360 zł.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 797 i 875) stosowanej w zw. z odesłaniem zawartym w art. 1a u.c.p.g. przez selektywne zbieranie odpadów - rozumie się zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. z 2021, poz. 906), wydane na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. określa odpady komunalne podlegające obowiązkowi selektywnego zbierania tj. papier, szkło, metale, tworzywa sztuczne, odpady opakowaniowe wielomateriałowe, bioodpady. W § 2 określono wymogi co do pojemników i worków, w których zbiera się frakcje odpadów, wskazując że należy czynić to w sposób zapewniający zabezpieczenie odpadów przed pogorszeniem ich jakości. Według art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. oraz art. 23 ust. 1 ustawy o odpadach zbieranie selektywne jest obowiązkiem, a nie wyborem podmiotu podlegającego opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do art. 6ka u.c.p.g. w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości (ust. 1). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 2). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3. Z kolei art. 6q ust. 1 i 1a u.c.p.g. zobowiązuje do stosowania w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, a uprawnienia organów podatkowych przyznaje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. W przypadku udzielenia przez radę gminy, na podstawie art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572), upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uprawnienia organów podatkowych w tych sprawach przysługują upoważnionemu organowi. W rozpatrywanej sprawie Rada upoważniła w tych sprawach do działania Dyrektora Miejskiego Zakładu Gospodarowania Odpadami w D.
Badając stan faktyczny Kolegium ustaliło, że MZBM złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na niezamieszkałej nieruchomości przy ul. [...] (targowisko). Zadeklarowano: opady zmieszane 1 pojemnik 1100 l (27 odbiorów), szkło - worek 120 l (1 odbiór), papier - pojemnik
1100 l (4 odbiory), plastik - pojemnik 1100 l (4 odbiory).
W dniu 14 sierpnia 2023 r. podmiot odbierający odpady (A Sp. z o.o.) poinformował MZBM o uchybieniach w segregacji odpadów stwierdzonych na przedmiotowej nieruchomości w dniu 11 sierpnia 2023 r. W dniu 21 sierpnia 2023 r. oraz 29 sierpnia 2023 r. ponownie poinformowano o nieprawidłowościach stwierdzonych 11 sierpnia 2023 r. Ze zdjęć dołączonych do ostatniego zawiadomienia wynika, że stwierdzono brak segregacji zarówno w pojemnikach stojących w wiacie, jak i poza nią. W pojemniku koloru szarego, czyli na odpady zmieszane stojącym w wiacie znajdują się plastikowe skrzynki po warzywach, wypełnione białymi workami foliowymi, w środku których widoczne są zielone części warzyw. Pozostałe informacje od odbiorcy odpadów A przedstawiają identyczny stan rzeczy, tj. brak segregacji w pojemniku na odpady zmieszane, w którym umieszczono frakcje podlegające segregacji - plastik i odpady bio. Z pism podmiotu odbierającego odpady wynika, że surowce znajdujące się w pojemniku na zmieszane odpady komunalne nie były ani zabrudzone, ani zaolejone i w pełni nadawały się do umieszczenia ich w specjalnych pojemnikach.
W związku z powyższym organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia odpłaty podwyższonej, o czym orzekł w decyzji z 4 października 2023 r. Kolegium, ustalając stan faktyczny, dało wiarę informacjom i dokumentacji zdjęciowej dostarczonym przez podmiot zbierający odpady. Wynika z nich bezsprzecznie, że odwołujący nie segregował odpadów z pojemnika na frakcję zmieszaną.
Jednocześnie wskazano, że opłata jest miesięczna, więc już jednokrotne stwierdzenie braku segregacji ustawodawca wiąże z koniecznością podwyższenia opłaty. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika bowiem, że mieszanie odpadów podlegających selektywnej zbiórce nie jest dopuszczalne nawet w minimalnym zakresie (por. wyrok WSA w Krakowie z 8 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 548/19, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Go 120/21). Odnosząc się do zarzutów odwołania odnośnie faktu, iż nieruchomość nie jest ogrodzona, a pojemnik stojący poza wiatą śmietnikową zapełniany jest przez osoby zamieszkujące w sąsiedztwie, jak również przez przechodniów lub kupujących na placu targowym wskazano, że to na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek zabezpieczenia pojemników przed działaniem osób trzecich. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Gdańsku z 18 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 443/23, zgodnie z którym skarżąca jako władająca nieruchomością ponosi pełną odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania. Natomiast, jak wskazano w wyroku WSA w Krakowie z 20 września 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 808/21, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podnosi się, że choć spełnienie wymogów segregacji w odniesieniu do budynków wielolokalowych, może okazać się w praktyce trudne, to zauważyć należy, że to w gestii wspólnoty mieszkaniowej leży maksymalne zabezpieczenie altany śmietnikowej gwarantujące, że prawidłowo segregowane przez mieszkańców odpady pozostaną w przeznaczonych na poszczególne frakcje pojemnikach. Do obowiązków zarządcy/właściciela nieruchomości należy utworzenie i budowa placyku gospodarczego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami do obowiązków gminy należy zorganizowanie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Ponadto miasto R. przejęło dodatkowo obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymania tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy:
- art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 140 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji, w szczególności poprzez całkowity brak odniesienia się do zawartych w odwołaniu zarzutów dotyczących podjętych przez skarżącego czynności mających na celu zabezpieczenie pojemników, w tym dokonywanie weryfikacji czy odpady pozostają prawidłowo posegregowane, udziału pracowników skarżącego w odbiorze odpadów i braku stwierdzenia uchybień w zakresie segregacji,
- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, a w szczególności brak odniesienia do zarzutu odwołania i przez to naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego, to jest zasady przekonywania;
- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w przyznaniu wiarygodności informacji i zdjęć przekazanych przez podmiot A, podczas gdy pracownicy skarżącego również dokonywali kontroli w zakresie selekcji i byli obecni podczas odbioru odpadów i nie wykryto żadnych uchybień, a reakcja podmiotu odbierającego odpady jest wynikiem tylko i wyłącznie tego, iż zarządca nieruchomości wielokrotnie informował podmiot ten o nieprawidłowościach wynikających z odbioru odpadów,
- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w naruszeniu zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli poprzez naruszenie celu nałożenia opłaty dodatkowej, w sytuacji, gdy opłata ta w założeniach ma równoważyć koszty nie wykonanej segregacji odpadów, podczas gdy mieszkańcy dokonują segregacji odpadów w sposób prawidłowy, a mimo to będą obciążeni dodatkowymi kosztami,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji wydanej w pierwszej instancji, w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji jako nieodpowiadającej przepisom prawa, a przede wszystkim stanowi faktycznemu, co doprowadziło w konsekwencji do zastosowania podwyższonej stawki opłaty za odbiór odpadów zamiast stawki wynikającej ze złożonej deklaracji, która odpowiadała stanowi rzeczywistemu,
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie przez organ w postępowaniu podatkowym, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości w podatku, gdyż wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, podczas gdy po otrzymanym zgłoszeniu o możliwych nieprawidłowościach zostały podjęte działania, celem weryfikacji zgłoszenia i podjęcia interwencji w sprawie, w efekcie czego pracownicy skarżącej dokonali sprawdzenia segregacji odpadów, odciążenia zapełnionego pojemnika poprzez umieszczenie nadmiaru odpadów w stosownych workach na odpady, o czym została powiadomiona firma odbierająca odpady komunalne, a mimo to zaniechała odbioru odpadów.
Ze względu na wskazane naruszenia, które miały istotny wpływ na wynik postępowania, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Kolegium dało wiarę informacjom i dokumentacji zdjęciowej dostarczonym przez podmiot zbierający odpady. Kolegium wskazało, że wynika z nich bezsprzecznie, że skarżący nie segregował odpadów z pojemnika na frakcję zmieszaną, a zatem nie ma wątpliwości, co do konieczności zastosowania podwyższonej stawki opłaty.
Z powyższą decyzją nie sposób się zgodzić z następujących przyczyn faktycznych. Podmiot wykonujący usługi wywozu odpadów komunalnych z nieruchomości przy ul. [...] w D. stwierdził i udokumentował w miejscu ich gromadzenia pojedyncze nieselektywne zbieranie odpadów: w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się odpady nadające się do segregacji. Fakt rzekomego nieselektywnego zbierania odpadów komunalnych ma potwierdzać znajdująca się w aktach dokumentacja zdjęciowa.
W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że ustawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. Nie wyłączył z obowiązku nałożenia opłaty podwyższonej w sytuacji jedynie incydentalnego czy wręcz jednokrotnego stwierdzenia naruszenia zasad zadeklarowanej segregacji odpadów. Nie ma też w art. 6ka u.p.c.g. mowy o uporczywości czy notoryczności niesegregowania odpadów.
W orzecznictwie sądów administracyjnych można znaleźć również orzeczenia wskazujące na to, że jednorazowe uchybienie obowiązkowi selektywnej zbiórki odpadów nie uzasadnia określenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej wysokości. Konieczne jest bowiem ustalenie, że nieprawidłowości w segregacji odpadów miały miejsce wielokrotnie. Niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów dotyczy tych właścicieli nieruchomości, którzy nie chcą selektywnie zbierać odpadów i np. notorycznie w pojemnikach na odpady zmieszane umieszczają odpady, które powinny być gromadzone selektywnie w pojemnikach na papier, metale i tworzywa sztuczne, szkło oraz odpady ulegające biodegradacji. W ocenie WSA w Gdańsku nie można wskazać takiej liczby przypadków bez znajomości z jaką częstotliwością świadczona jest ww. usługa. Możliwość stwierdzenia notoryczności nierealizowania obowiązku segregacji odpadów jest uzależniona od częstotliwości wywozu odpadów. W przypadku wielomieszkaniowych bloków mieszkalnych wywóz, szczególnie niektórych kategorii odpadów, następuje z dużą częstotliwością. W takim przypadku dla stwierdzenia uporczywości niewłaściwej segregacji odpadów należy udokumentować odpowiednio więcej takich przypadków, szczególnie gdy przypadków tych nie udokumentowano w krótkich przedziałach czasowych, ale dzieliły je kilkudniowe okresy, w których nie udokumentowano nieprawidłowości. Nie dotyczy to natomiast sytuacji, kiedy w wyniku pomyłki o charakterze incydentalnym dany odpad zostanie zdeponowany do nieodpowiedniego pojemnika.
W niniejszej sprawie podmiot świadczący usługę odbioru odpadów komunalnych stwierdził umieszczenie odpadów, które mogły podlegać, w jego ocenie, dalszej segregacji, w pojemniku zmieszanym. Zdaniem skarżącego nie może to jednak skutkować obciążeniem sankcyjną opłatą za wywóz odpadów.
Zaznaczyć należy, iż ze strony odbiorcy odpadów nastąpiły uchybienia związane z brakiem regularnego odbioru odpadów, o czym informowali firmę A Sp.z.o.o zarówno użytkownicy, jak i zarządca nieruchomości po interwencji dzierżawców o zaistniałym problemie.
Skarżący natychmiast po interwencji jednego z dzierżawców, przy udziale 3 pracowników, podjął działania opróżnienia pojemnika w 1/2 jego części, a nadmiar odpadów ulokowano w workach, co również jest widoczne na zdjęciach przesłanych przez firmę A. Z informacji jakie skarżący uzyskał od firmy A wynika, że omawiany pojemnik rzekomo był opróżniony pod koniec lipca 2023 r. Kolejno odbiorca wskazał, że ze względu na ponowne zapełnienie pojemnika w dniu 4 sierpnia 2023 r. - nie został on opróżniony. Firma A w informacji przesłanej do skarżącego drogą mailową 9 sierpnia 2023 r. podała, że 4 sierpnia 2023 r. na górze pojemnika były odpady w workach, czego dowodem jest zdjęcie uwidaczniające pracowników A, osobę interweniującą w sprawie odbioru śmieci z placu targowego oraz worki umieszczone w pojemniku. Na zdjęciu z 4 sierpnia 2023 r. absolutnie nie ma żadnych widocznych nieregulaminowych odpadów, tym bardziej niezrozumiałe jest wydanie decyzji w tym zakresie. Pracownicy mimo możliwości odbioru posegregowanych śmieci nie zrobili tego. Brak odbioru odpadów dotyczył pojemnika umieszczonego poza wiatą śmietnikową, pojemniki znajdujące się w wiacie były opróżniane, a więc świadczy to o prawidłowej ich segregacji.
W dalszym ciągu występował problem z odbiorem zawartości pojemnika stojącego poza wiatą śmietnikową (według zebranych przez nas informacji od dzierżawcy gruntu pracownicy A jedynie podjeżdżali, nie podejmując prób jego opróżnienia). Skarżący nadal podejmował interwencje w sprawie jego odbioru i pojemnik został opróżniony 18 sierpnia 2023 r., czego świadkiem była wysłana na miejsce komisja składająca się z czterech pracowników skarżącego. Znajdujące się odpady były zmieszane, nie występowały żadne odpady wtórne podlegające segregacji.
Skarżący podkreślił, co zupełnie pominęło Kolegium, że po interwencji zarządcy na początku miesiąca rozpoczęło się przesyłanie do skarżącego informacji o rzekomym nieprawidłowym składowaniu odpadów oraz zbieraniu dowodów w postaci zdjęć z rzekomo nieprawidłowo segregowanymi odpadami.
Reasumując, organ jest uprawniony do obciążenia strony skarżącej opłatą za gospodarowanie odpadami, jeżeli podmiot zobowiązany notorycznie narusza deklarowany obowiązek segregacji, jednak nie można przenosić odpowiedzialności z tego tytułu na zarządcę nieruchomości, w sytuacji gdy podmiot dokonujący odbioru odpadów nie dokonuje tego regularnie i sam swoim działaniem może przyczyniać się do powstania rzekomych nieprawidłowości.
Skarżący podkreślił, że przestrzegał przepisów dotyczących odbioru odpadów spoczywających na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na utrzymaniu czystości i porządku na terenie gminy, a decyzję wydano w oparciu o zebrany wybiórczo materiał dowodowy, który nie ma w rzeczywistości odzwierciedlenia w stanie faktycznym mającym wówczas miejsce.
Zdaniem skarżącego, mając na uwadze podejmowane działania, obecność pracowników skarżącej przy odbiorach odpadów, brak występowania wcześniej tego typu zdarzeń, należy uznać, że przedstawiona dokumentacja zdjęciowa nie obrazuje braku segregacji odpadów, który - wbrew temu co uznał organ - nie był całkowity i notoryczny. Istotne jest także, że dokumentacja zdjęciowa nie była wykonywana w obecności jakiejkolwiek osoby - dzierżawcy, właściciela nieruchomości lub innych, która potwierdziłaby autentyczność wystąpienia braku segregacji odpadów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 8 marca 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z 4 października 2023 r. w przedmiocie określenia wobec MZBM wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sierpień 2023 r.
Kontrolę tę rozpocząć należy od wskazania, że kwestia przesłanek zastosowania podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi była już przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA z 30 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 4846/21, z 19 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 4930/22 i sygn. akt III FSK 14/22, z 18 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 802/22, z 5 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1469/23, z 20 sierpnia 2024 r., sygn. akt III FSK 62/24, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację przedstawioną w tych orzeczeniach i posłuży się zawartą w nich argumentacją.
Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Stosownie do art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z art. 6ka ust. 3 u.c.p.g. wynika, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b u.c.p.g., za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g.
Art. 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały.
Wykładnia językowa art. 6ka u.c.p.g. prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości – "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia językowa wskazanej regulacji prawnej nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Prawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji. Art. 6ka u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że dla określenia opłaty podwyższonej za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie ma znaczenia to, czy stwierdzone nieprawidłowości miały charakter incydentalny bądź notoryjny, podobnie jak nie ma znaczenia to, w jakim stosunku pozostają względem siebie stwierdzenie niesegregowania odpadów do częstotliwości ich odbioru.
Niezasadna jest zatem argumentacja skargi, w której wskazano na konieczność stwierdzenia uporczywej niewłaściwej segregacji odpadów, która nie zachodzi, gdy stwierdzenie nieprawidłowości dzielą kilkudniowe okresy prawidłowej segregacji.
W niniejszej sprawie nieselektywne zbieranie odpadów stwierdzono czterokrotnie: 11 sierpnia 2023 r. (w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się surowce wtórne w postaci kartonów, szklanych butelek, plastikowych opakowań i skrzynek oraz znaczną ilość odpadów biokuchennych), 14 sierpnia 2023 r. (w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się odpady w postaci: kartonów oraz plastikowych opakowań i skrzynek oraz znaczna ilość odpadów biokuchennych), 18 sierpnia 2023 r. (w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się surowce wtórne w postaci: szklanych butelek, kartonów oraz plastikowych opakowań i skrzynek oraz znaczna ilość odpadów biokuchennych), 21 sierpnia 2023 r. (w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się surowce wtórne w postaci: metalowych puszek, kartonów, plastikowych opakowań i skrzynek oraz znaczna ilość odpadów biokuchennych) oraz 28 sierpnia 2023 r. (w pojemniku na odpady zmieszane znajdowały się surowce wtórne w postaci: kartonów oraz plastikowych opakowań i skrzynek).
Pisma stwierdzające powyższe okoliczności, kierowane niezwłocznie do skarżącego oraz organu I instancji znajdują się w aktach sprawy.
Spełniono zatem określony w art. 6 ka ust. 1 u.c.p.g. wymóg powiadomienia właściwego organu oraz właściciela nieruchomości, poparty stosowną dokumentacją zdjęciową. Jak akcentuje się w orzecznictwie obowiązujące przepisy nie określają formy powiadomienia organu i właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Wobec tego obowiązuje określona w art. 126 O.p. zasada pisemności (por. m.in. wyrok NSA z 30 października 2024 r., sygn. akt III FSK 805/23
Wbrew argumentacji skargi w u.c.p.g. nie zawarto wymogu, aby przy sporządzaniu dokumentacji fotograficznej miał być obecny przedstawiciel podmiotu, od którego odbiera się odpady. Ewentualne nieprawidłowości w odbiorach odpadów także nie anulują obowiązku segregacji odpadów. W praktyce, zwłaszcza w odniesieniu do wiat śmietnikowych, z których korzysta wiele osób, w tym także niezwiązanych z daną nieruchomością (jak np. wskazywani w skardze klienci targowiska czy przechodnie) niejednokrotnie ujawnia się potrzeba przygotowania odpadów bezpośrednio przed ich odbiorem. Właściwe osoby weryfikują wówczas selektywne umieszczenie odpadów w poszczególnych pojemnikach, celem uniknięcia nałożenia podwyższonych opłat. Dbają również o pozostawanie wszystkich zadeklarowanych pojemników w altanach śmietnikowych.
Nieuprawnione jest także zawarte w skardze twierdzenie, że przesłanką odstąpienia od zastosowania podwyższonej opłaty jest zapewnienie dotyczące wdrożenia działań faktycznych i edukacyjnych zmierzających do uniknięcia uchybień w przyszłości.
Odnosząc się do argumentacji o korzystaniu z pojemników przez osoby trzecie wskazać należy, iż art. 5 ust. 1 pkt 3 u.u.p.c.g. stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w worki lub pojemniki, przeznaczone do zbierania odpadów komunalnych, utrzymanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym oraz utrzymanie w odpowiednim stanie sanitarnym i porządkowym miejsc gromadzenia odpadów, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r. ust. 3, obowiązki te w całości lub w części przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący jako władający nieruchomością ponosi całą odpowiedzialność za wytwarzane na tej nieruchomości odpady oraz za sposób ich selektywnego zagospodarowania. To na właścicielu nieruchomości, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., ciążą obowiązki związane z zabezpieczeniem pojemników przed działaniem osób trzecich. To bowiem właściciel nieruchomości, bez względu na sposób jej wykorzystywania, odpowiada za to, w jaki sposób odpady wytwarzane na nieruchomości są gromadzone i oddawane do zagospodarowania (por. wyrok NSA z 2 lipca 2024 r., sygn. akt III FSK 1015/23).
Nie ulega zatem wątpliwości, że w sierpniu 2023 r. miało miejsce nieselektywne zbieranie odpadów, o czym niezwłocznie we właściwej formie powiadomiono skarżącego i właściwy organ, spełniając wymogi określone w art. 6 ka ust. 1 u.c.p.g. Przy czym, jak już akcentowano, wykazanie zatem choćby jednego przypadku nieprzestrzegania zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na określony podmiot opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów (por. wyrok NSA z 1 października 2024 r., sygn. akt III FSK 707/24).
Jak więc wykazano zarzuty skargi są bezpodstawne, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na marginesie zauważyć należy, że argumentację skargi odniesiono do przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), podczas, gdy art. 6q ust. 1 i 1a u.c.p.g. stanowi, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, o czym zresztą wspomniał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Niezależnie jednak od tego uchybienia, Sąd niezwiązany w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., zarzutami skargi, przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji, która nie wykazała naruszeń prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło