I SA/Gl 592/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-10-15
Skład orzekający: Katarzyna Stuła-Marcela, Mikołaj Darmosz, Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia, są uzasadnione w sytuacji, gdy zobowiązany nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiorników RTV i upomnienie zostało uznane za doręczone zgodnie z przepisami K.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty zobowiązanego są niezasadne. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do czasu wyrejestrowania odbiornika, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na zobowiązanym. Brak przedstawienia dowodu wyrejestrowania przez zobowiązanego, mimo posiadania zarejestrowanego odbiornika, skutkuje utrzymaniem obowiązku. Ponadto, upomnienie zostało uznane za prawidłowo doręczone zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. po dwukrotnej awizacji.Stan faktyczny
Zobowiązany wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące zaległych opłat abonamentowych, podnosząc nieistnienie obowiązku (twierdził, że wyrejestrował odbiorniki w 2007/2008 r.) oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny utrzymał w mocy postanowienie oddalające zarzuty. Zobowiązany skarżył to postanowienie do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Asesor WSA Mikołaj Darmosz, Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 15 marca 2024 r. nr COF.OUR.635.982.2024 ŁD.JJ.ZZ 06326745 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z 15 marca 2024 r. nr COF.OUR.635.982.2024 ŁD.JJ.ZZ [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775), dalej: K.p.a. i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505), dalej: u.p.e.a. oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia
2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689), dalej: ustawa abonamentowa, po rozpoznaniu zażalenia J.J. (dalej: zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy postanowienie z 16 lutego 2024 r. nr COF.OUR.635.982.2024 ŁD.BK.P [...], wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, którym zarzuty oddalono zobowiązanego.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor COF w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentowych przez zobowiązanego, przekazał do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej: organ egzekucyjny) tytuł wykonawczy z 21 grudnia 2023 r. nr 34750E1-43/GD/2023, obejmujący zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2019 r. do lipca 2022 r.
Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 22 grudnia 2023 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało odebrane przez zobowiązanego w dniu 8 stycznia 2024 r.
Pismem z 28 grudnia 2023 r. zobowiązany wniósł na podstawie art. 33 § 2 pkt u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku oraz w oparciu o art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.
W związku ze złożonymi zarzutami, organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty, w celu wyrażenia stanowiska oraz zawiesił postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z 21 grudnia 2023 r. nr 34750E1-43/GD/2023.
W kolejnym piśmie z 16 stycznia 2024 r. zobowiązany ponownie podniósł kwestię, wyrejestrowania na przełomie lat 2006-2007 odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego. Jednocześnie wskazał, że nie posiada dokumentu potwierdzającego powyższy fakt, jak również, nie otrzymał informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. Nadto wskazał, że pod obecnym adresem nie posiada odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego. Wniósł o zwrot kwoty w wysokości 1.666,97 zł, tytułem zrealizowanego zajęcia egzekucyjnego.
Wierzyciel postanowieniem z 16 lutego 2024 r. oddalił zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.
W załączeniu do niniejszego postanowienia wierzyciel przekazał jako dowody w sprawie: kserokopię "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" z 15 kwietnia 1992 r., duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] z 16 maja 2008 r., wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający dokonywanie wpłat do 31 grudnia 2007 r., kserokopię upomnienia nr [...] z 28 lipca 2022 r., dokument elektroniczny wygenerowany w 27 września 2022 r. z systemu Poczty Polskiej S.A.
Zobowiązany wniósł zażalenie na postanowienie wierzyciela z 16 lutego
2024 r., w którym powtórzył dotychczasową argumentację. Dodatkowo w kwestii dotyczącej nieistnienia obowiązku wskazał, że nadawanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie było wyłącznie wypełnieniem czynności informacyjnej. Zaakcentował, że operator wyznaczony nie posiada normatywnego obowiązku przesyłania listem poleconym lub za zwrotnym poleceniem odbioru zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który uprawnia do pominięcia aspektu proceduralnego, dotyczącego przedstawienia jakiegokolwiek dowodu świadczącego o nadaniu przesyłki. Wskazał na naruszenie przepisów art. 7, 77, 80, 81 a §1 K.p.a.
Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor COF na wstępie omówił przepisy ustawy abonamentowej.
Wierzyciel wskazał, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego w Urzędzie Pocztowym G. [...] w dniu 15 kwietnia 1992 r. Udokumentowana rejestracja odbiorników na dane zobowiązanego nie została na żadnym etapie prowadzonego postępowania zakwestionowana. Ustalił również, że dla dokonanej rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego wydana została zobowiązanemu, imienna książeczka radiofoniczna o nr [...] zawierająca dowody wpłat umożliwiające realizację opłat abonamentowych w placówkach pocztowych oraz dodatkowe druki tj.;
- odcinek "Z" - dedykowany do dokonywania zmian formalno-prawnych tj. zmiany danych osobowych, adresu zamieszkania oraz rodzaju posiadanych odbiorników,
- odcinek "W" - dedykowany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników,
- odcinek "U" - wnioskujący o wydanie nowej książeczki radiofonicznej z powodu wyczerpania dowodów wpłat książeczki.
Ponadto wierzyciel ustalił, że zobowiązany w dniu 16 kwietnia 2002 r. wystąpił o wydanie nowej książeczki radiofonicznej z powodu wyczerpania dowodów wpłat w książeczce o nr [...]. Zobowiązanemu została wydana książeczka radiofoniczna nr [...]. Ustalono również, że ostatnia opłata abonamentowa został uiszczona w dniu 31 grudnia 2007 r. za okres od miesiąca listopada 2007 r. do miesiąca grudnia 2007 r. w kwocie 34,00 zł oraz 0,22 zł tytułem odsetek.
W związku z tym, że na dzień wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342) zobowiązany posiadał status zarejestrowanego użytkownika odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych, Dyrektor COF przesłał Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] na dane osobowe i adresowe zgłoszone podczas rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego.
Odnosząc się do kwestii istnienia po stronie operatora publicznego obowiązku przedstawienia dowodu dotyczącego nadania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wierzyciel wskazał, że prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiego obowiązku przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, nie wprowadziły. Przesłanie zawiadomienia ma wyłącznie charakter informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Zatem, dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15; z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 1297/15; z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt. II GSK 2262/15; z 5 września 2018 r., sygn. akt I GSK 2271/18 i z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19).
Przechodząc do zarzutu nieistnienia obowiązku Dyrektor COF stwierdził, że na przełomie 2006/2007 r. oraz początku 2007 r., w kwestii wyrejestrowania obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które w § 3 zobowiązywały posiadacza książeczki radiofonicznej do powiadomienia placówki pocztowej w terminie 7 dni o zaprzestaniu używania odbiorników. Pracownik placówki pocztowej, potwierdzał datownikiem placówki pocztowej wyrejestrowanie odbiorników w książeczce radiofonicznej na odcinku "W". Jedną część odcinka oraz okładki książeczki pracownik placówki pocztowej odsyłał celem archiwizacji, natomiast środek książeczki radiofonicznej wraz z dowodami wpłat i drugą częścią odcinka "W" (potwierdzoną datownikiem placówki pocztowej) pozostawał w posiadaniu dotychczasowego użytkownika odbiorników.
Wierzyciel ustalił, że dowód wyrejestrowania nie został przez zobowiązanego przedstawiony, jak również operator wyznaczony nie posiada w zasobach archiwalnych dowodu stanowiącego o wyrejestrowaniu odbiorników przez zobowiązanego. W postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie zasada, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowód potwierdzający, że obowiązek względem niego nie istnieje, gdyż to na nim ciążył obowiązek w zakresie uiszczania opłat abonamentowych.
Rozpatrując zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, Dyrektor COF podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu z 16 lutego 2024 r. Poczta Polska S.A. na mocy art. 7 ust. 1a ustawy abonamentowej jest uprawniona do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz.1191), celem wykonania kontroli obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Na ustalony, obowiązujący od 14 lutego 2022 r. adres zameldowania zobowiązanego wierzyciel przesłał upomnienie w dniu 28 lipca 2022 r. nr [...], sporządzone na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a., za okres objęty tytułem wykonawczym nr 34750E1-43/GD/2023. Przesyłkę zawierająca upomnienie po dwukrotnej awizacji (w dniu 2 sierpnia 2022 r. oraz w dniu 10 sierpnia 2022 r.) zwrócono do nadawcy w dniu 17 sierpnia 2022 r. Upomnienie uznano więc za doręczone zgodnie z art. 44 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor COF zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia za niezasadny.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF z 15 marca 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy:
a) art. 2 ust. 1-3 ustawy abonamentowej poprzez błędne zastosowanie, w sytuacji gdy abonentem odbiornika radiofonicznego skarżący nie jest od
2008 r., ponieważ wyrejestrował się jako abonent ponad 17 lat temu,
b) § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. wskazującego na nadawanie z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnego numeru identyfikacyjnego, którą to informację wysłano skarżącemu zgodnie z oświadczeniem Poczty Polskiej S.A. w dniu 16 maja 2008 r. na adres ul. [...], [...] G., podczas gdy skarżący nie był już abonentem od 2008 r.;
2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. polegające na niedopełnieniu obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i naruszenie zasady słusznego interesu skarżącego,
b) art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. polegające na całkowitym pominięciu przez organ jakichkolwiek dowodów w sprawie, bo żadnych organ nie przedstawił poza zarejestrowaniem skarżącego jako abonenta,
- art. 7 K.p.a., gdyż w sprawie skarżącego nie podjęto wszelkich czynności i nie udowodniono, że skarżący jest abonentem RTV, w placówce pocztowej obejmującej adres przy ul. [...] skarżący nie jest abonentem, nie ma tam dokumentów skarżącego,
- art. 8 § 1 K.p.a., gdyż o podjętym postępowaniu skarżący dowiedział się
SMS-em z A o zajęciu środków na koncie, dopiero po wizycie w urzędzie skarbowym skarżący otrzymał tytuł egzekucyjny,
- art. 77 § 1 K.p.a.,
- art. 80 K.p.a., gdyż organ nie udowodnił ponad wszelką wątpliwość, że nadal skarżący jest abonentem RTV.
W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że od stycznia 2008 r. nie jest już abonentem. Ostatnia opłata abonamentowa została uiszczona 31 grudnia 2007 r., co dowodzi, że wtedy wyrejestrował się jako abonent, a ostatecznie wyprowadził się z mieszkania przy ul. [...] w roku 2022. Natomiast potwierdzeniem bycia abonentem nie może być fakt nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, ponieważ wszyscy posiadacze książeczek radiofonicznych otrzymali taki numer. Poczta Polska S.A. informacje o nadaniu tego numeru wysyłała przesyłkami nierejestrowanymi, dlatego ani skarżący ani Poczta Polska S.A. nie jest w stanie wykazać, że taka informacja dotarła do skarżącego. Ponadto nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie było poprzedzone weryfikacją, czy ktoś posiada odbiornik TV lub radio. Poczta Polska S.A. nie sprawdzała też, czy ktoś się wyrejestrował jako abonent.
Skarżący podkreślił, że odbiornik TV i radio wyrejestrował, z tego co pamięta w 2007 r., po prostu się zepsuły i je wyrejestrował jako abonent i od tego czasu nie posiada żadnego odbiornika TV i radia. Nie posiada dowodu wyrejestrowania, ponieważ minęło już ponad 17 lat i nigdy nie otrzymał wezwania do zapłaty, czy upomnienia, mieszkając pod adresem przy ul. [...].
W ocenie skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku, w świetle wskazanych okoliczności jest w pełni uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324).
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie Rozporządzenia.
W aktach sprawy znajduje się dokument, z którego wynika, że w dniu 15 kwietnia 1992 r. zobowiązany zarejestrował odbiorniki RTV (załącznik nr 1 akt administracyjnych). Następnie skarżącemu, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników RTV, 16 maja 2008 r. nadany został indywidualny numeru identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych nr [...]. W momencie wejścia w życie Rozporządzenia skarżący obciążony była obowiązkiem abonamentowym, gdyż rejestracja 15 kwietnia 1992 r. nie utraciła swojej ważności. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z 16 maja 2008 r. wysłano skarżącemu na adres podany we wniosku o rejestrację odbiornika.
Dodatkowo wskazać należy, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Trzeba także podkreślić, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w sytuacji, kiedy abonent nie powiadomił Poczty Polskiej o zmianie swojego adresu nie upoważnia go do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych. Jak już wcześniej wyjaśniono obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy abonamentowej. Natomiast wskazany w Rozporządzeniu tryb wykonania przez Pocztę Polską obowiązku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych użytkownikom odbiorników nie jest tożsamy z trybem przyjętym w postępowaniu administracyjnym, w którym następuje wydanie decyzji. Nadawanie przez Pocztę Polską indywidualnych numerów identyfikacyjnych nie było decyzją administracyjną. Przepisy Rozporządzenia, normujące, w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie odwoływały się również do przepisów K.p.a., co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczaniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia".
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK 1297/15 z treści przepisów § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, "nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia" (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca
2016 r., sygn. akt II GSK 913/15).
Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu.
Natomiast w aktach sprawy brak jest dowodu wyrejestrowania przez skarżącego odbiornika RTV. Takiego dokumentu w swoich zasobach archiwalnych nie posiada wierzyciel, który wyjaśnił, że w sytuacji dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiornika RTV powyższy fakt zostałby odnotowany na indywidualnym numerze identyfikacyjnym [...], a dokument zarchiwizowany, tak jak zarchiwizowany został "Wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego". Niemniej to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały obowiązek w zakresie opłat abonamentowych. Powszechnie, w doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że w sytuacji, gdy zobowiązany podnosi zarzut nieistnienia obowiązku powinien przedstawić dowody potwierdzające tę okoliczność. Na zobowiązanym bowiem spoczywa ciężar, gdyż to zobowiązany wnosząc zarzut egzekucyjny, usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie ustaleń w tym zakresie.
Dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego/radiofonicznego nie wyrejestruje tego odbiornika, nie zaoferuje dowodu, że tego dokonał, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18).
Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 października 2015 r., sygn. akt I SA/GI 481/15). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej to na zobowiązanym ciążył obowiązek przechowywania do czasu upływu terminu przedawnienia dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (por. np.: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1020/17; z 21 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1610/16; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 593/16).
Reasumując, w świetle powyższych rozważań za niezasadny Sąd uznał zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Aby bowiem skutecznie podważyć ciążący obowiązek uiszczania abonamentu, należy wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika, czego strona skarżąca nie uczyniła, przyznając, że dokumentu wyrejestrowania odbiorników RTV nie posiada.
Niezasadny okazał się także zarzut niedoręczenia skarżącemu upomnienia przed wszczęciem egzekucji (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Wierzyciel, wypełniając nałożony na niego w myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek, wysłał w dniu 28 lipca
2022 r. zobowiązanemu upomnienie nr [...]. W związku z tym, że skarżący nie dopełnił formalności związanych ze zmianą miejsca zamieszkania, wierzyciel dokonał aktualizacji danych adresowych skarżącego. Zatem upomnienie z 28 lipca 2022 r. zostało wysłane do skarżącego na jego aktualny adres. Upomnienie po dwukrotnej awizacji w dniu 2 sierpnia 2022 r. oraz w dniu 10 sierpnia 2022 r., zwrócono do nadawcy w dniu 17 sierpnia 2022 r. Upomnienie uznano zatem za prawidłowo doręczone w myśl art. 44 § 4 K.p.a.
W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
Nie zasługują także na uwzględnienie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, art. 8 § 1 art. 77 § 1, i art. 80 K.p.a.
Trzeba podkreślić, że art. 18 u.p.e.a. odsyła w sposób ogólny do stosowania K.p.a., a zatem wszystkich przepisów tej ustawy, bez wyjątku. Dlatego też każdorazowo należy dokonać oceny w zakresie możliwości odpowiedniego zastosowania norm prawnych zawartych w poszczególnych przepisach K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym. Przepisy K.p.a. mają jedynie posiłkowe zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Stosuje się je jedynie w sprawach nieuregulowanych "inaczej" w u.p.e.a. Zatem rozwiązania wynikające z przepisów u.p.e.a. mają pierwszeństwo przed regulacjami K.p.a. Przepisy K.p.a. mogą jedynie mieć zastosowanie, jeżeli określone zagadnienie nie jest w ogóle uregulowane w tej ustawie bądź też nie jest uregulowane w sposób wyczerpujący.
Nie zostały naruszone ogólne zasady prowadzenia postępowania takie jak: zasada praworządności, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. (art. 7 K.p.a.) Nie naruszono także zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.). Wierzyciel podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Wierzyciel dokładnie wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie przekraczając przy tym swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.).
Z tych też względów Dyrektor COF, uwzględniając obowiązujący stan prawny oraz okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, prawidłowo zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 16 lutego 2024 r.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło