I SA/Gl 951/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-05-25

Skład orzekający: Teresa Randak, Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, jako były prezes zarządu spółki, ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2012-2014, pomimo twierdzeń o braku posiadania dokumentów spółki i zbyciu środków transportowych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący ponosi odpowiedzialność jako członek zarządu za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że zaległości powstały w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji, egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, tj. nie zgłosił wniosku o upadłość we właściwym czasie bez swojej winy ani nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa. Zarzuty dotyczące zbycia środków transportowych i braku dokumentów nie mogły być badane w tym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżący B. S. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki A Sp. z o.o. w podatku od środków transportowych za lata 2012-2014. Skarżący podnosił, że spółka nie prowadzi działalności, nie posiada majątku ani środków transportowych, a dokumenty spółki zostały zabrane przez CBŚ. Twierdził również, że środki transportowe zostały sprzedane przez komornika po zajęciu przez prokuratora. Organ odwoławczy uznał, że przesłanki odpowiedzialności skarżącego zostały spełnione, a on sam nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązanie w podatku od środków transportowych oddala skargę. Przedmiotem skargi B. S. (dalej skarżący) jest decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie wydana w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania w podatku od środków transportowych. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Prezydent Miasta C. (dalej również organ pierwszej instancji) decyzją z dnia [...] r., wydaną w oparciu o art. 107-109, art. 116, art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. dalej Ordynacja podatkowa lub O.p.), art. 8, art. 9, art. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 716 ze zm., dalej u.p.o.l.) oraz uchwały Rady Miasta Częstochowy: Nr 225/XVI/2011 z dnia 7 grudnia 2011 r., Nr 503/XXVIII/2012 z dnia 22 listopada 2012 r., Nr 812/XLVI/2013 z dnia 22 grudnia 2013 r. w sprawie stawek podatku od środków transportu, orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako Prezesa Zarządu A Sp. z o.o. z siedzibą w C. przy ul. [...] (dalej spółka), z tytułu zaległego podatku od środków transportowych za lata 2012-2014 w kwocie [...] zł wraz z należnymi kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. 2. W odwołaniu skarżący podniósł, iż spółka od 2004 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie składa zeznań podatkowych i nie ma żadnego majątku, a dokumenty spółki i środki transportowe zostały "zabrane" przez Centralne Biuro Śledcze z C.. Zarzucił naliczenie podatku od środków transportu od nieistniejących składników majątkowych spółki, tj. od środków transportu, których spółka nie posiada od 2005 r. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej również organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 116 O.p., utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Organ odwoławczy ustalił, iż skarżący od dnia 29 lipca 2002 r. pełni funkcję Dyrektora Zarządu spółki, która posiada zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2012 -2014. Dlatego brak jest w sprawie wątpliwości, iż termin płatności tych zobowiązań przypadał w okresie kiedy skarżący pełnił obowiązki dyrektora zarządu spółki. Po przeprowadzeniu wobec spółki postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania ww. zaległości podatkowych, organ egzekucyjny postanowieniem (nr [...]) z dnia [...]r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec spółki. Sąd Rejonowy w C. [...] Wydział Gospodarczy pismem z dnia 8 września 2016 r. poinformował organ podatkowy, iż wobec spółki nie składano wniosku o ogłoszenie upadłości. W odpowiedz na pytanie organu pierwszej instancji, Sąd Okręgowy w C. [...] Wydział Karny poinformował, iż w trakcie postępowania sądowego nie była prowadzona żadna licytacja komornicza. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne, które w myśl art. 116 O.p. umożliwiają orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki. Jednocześnie organ podniósł, iż skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych - uwalniających z tej odpowiedzialności. 4. W skardze złożonej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji organu odwoławczego z uwagi na "niechlujne" działania prokuratora R. C.. Wyjaśnił, iż organ odwoławczy pominął ważne dla sprawy okoliczności, mianowicie że skarżący nie posiada dokumentów spółki - zabranych przez Centralne Biuro Śledcze w 2004 r. jak również, że prokurator R. C. przekazał środki transportowe (cysterny) na parking strzeżony firmy B w C., które później, z powodu nieopłacenia parkingu, zostały sprzedane przez komornika, o czym ww. prokurator nie powiadomił spółki. Dokumentów spółki, pomimo iż zwracał się do prokuratora R. C. o ich zwrot, nie odzyskał. Ponadto podniósł, iż nie mógł złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości w obowiązującym terminie, ponieważ przebywał w areszcie śledczym w T. do marca 2005 r. Zarzucił naliczenie podatku od środków transportu od nieistniejących składników majątkowych spółki, tj. od środków transportu, których spółka nie posiada od 2005 r. 5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i zażądał jej oddalenia. 6. Na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. skarżący podtrzymał skargę i przedłożył kserokopię nadania do Prokuratury Okręgowej pisma skarżącego z dnia 22 kwietnia 2018 r. Podniósł również, że zarówno samochody służbowe, jak i samochód prywatny zostały zabezpieczone przez prokuratora, a następnie – prawdopodobnie po 8 miesiącach, zbyte przez komornika sądowego. Zdaniem skarżącego, Sąd winien wystąpić do prokuratury o wydanie dokumentów dotyczących zbycia samochodów, gdyż prokurator prawdopodobnie nie zareaguje na jego pismo z dnia 22 kwietnia 2018 r. Podkreślił, iż nie dysponuje żadnym dokumentem umożliwiającym wyrejestrowanie zbytych samochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawy materialnoprawne postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki z o.o. i akcyjnej określają przepisy rozdziału 15 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 (zatytułowanym "Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich"), za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z § 2 pkt 2 i pkt 4 tego artykułu wynika zaś, że o ile dalsze przepisy wskazanego rozdziału nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (pkt 2) oraz koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4). W myśl art. 108 § 1 O.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: 1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; 2) dniem doręczenia decyzji: a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego, b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; 3) dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3 (art. 108 § 2 O.p.). W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a (art. 108 § 3 O.p.). Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (art. 108 § 4 O.p.). Z art. 116 § 1 O.p. (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.) wynika, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątki spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie zaś z art. 116 § 2 i § 4 (w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r.) odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji. Przepis art. 116 § 1 O.p. statuuje przesłanki odpowiedzialności subsydiarnej osób trzecich. Pozytywne przesłanki odpowiedzialności osób trzecich to: 1) istnienie zaległości podatkowej podmiotu pierwotnie zobowiązanego (podatnika lub płatnika) z kręgu podmiotów wymienionych w art. 116 O.p., 2) bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, 3) pełnienie, w okresie wymagalności zobowiązania, funkcji członka zarządu. Z kolei przesłankami uwalniającymi od odpowiedzialności osoby trzecie (przesłankami egzoneracyjnymi) są: 1) wykazanie, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłość (układ) spółki, albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1 O.p.), 2) wskazanie mienia, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.). W tym miejscu wyjaśnić należy, że rzeczą organów podatkowych jest wykazanie: istnienia zaległości podatkowej spółki (art. 166 § 1 O.p.), okoliczności pełnienia przez osobę obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową (art. 116 § 2 O.p.) oraz bezskuteczności egzekucji względem samej spółki (art. 116 § 1 O.p.). Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłość (układ) spółki, albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1), albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.). "Obciążenie członków zarządu obowiązkiem wykazania przesłanek negatywnych przeniesienia na nich odpowiedzialności za zaległości podatkowe zarządzanych przez nich spółek nie pozostaje w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania podatkowego, a w szczególności z określoną w art. 122 ord. pod. zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Nie jest to także sprzeczne z art. 187 § 1 ord. pod., w myśl którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Cytowane przepisy określają zasadę i dotyczą wszystkich tych postępowań, w których ciężar dowodzenia wszystkich okoliczności istotnych dla ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego leży po stronie organów podatkowych. Przepis art. 116 § 1 ord. pod. określa wyjątek od tej zasady i jest przepisem szczególnym. Odmienne rozłożenie ciężaru dowodu w tym szczególnym postępowaniu, jakim jest postępowanie w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na osoby trzecie poza wyraźnym uzasadnieniem normatywnym, ma także oczywiste uzasadnienie celowościowe. Skoro jedną z przesłanek negatywnych jest brak winy w niezgłoszeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, tylko zainteresowany członek zarządu spółki może powołać się na wystąpienie w sprawie szczególnych okoliczności dotyczących jego osoby, świadczących o braku winy, których ani organ podatkowy, ani osoby postronne z natury rzeczy znać nie mogą. Skoro jedną z przesłanek negatywnych przeniesienia odpowiedzialności jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja jest możliwa, niepodobieństwem jest przypisywanie tego obowiązku organowi podatkowemu, ponieważ gdyby organ ten miał wiedzę o istnieniu takiego mienia, nie mógłby stwierdzić, że egzekucja wobec spółki jest bezskuteczna, lecz miałby obowiązek prowadzenia egzekucji także z takiego mienia; w konsekwencji nie byłaby spełniona jedna z przesłanek pozytywnych odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółki. Jeżeli jednak organy podatkowe dysponują dowodami, wskazującymi na istnienie którejkolwiek z przesłanek wykluczających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, mają obowiązek dowody te uwzględnić w rekonstrukcji prawnopodatkowego stanu faktycznego. Nie mogą także uchylić się od przeprowadzenia i weryfikacji dowodów przedstawionych przez członka zarządu. Nie zmienia to jednak zasady, że ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu spółki kapitałowej" (tak wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r. II FSK 807/17). W pierwszej kolejności wskazać należy, iż spółka posiada zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2012 -2014. Na wezwanie Sądu organ odwoławczy uzupełnił akta administracyjne, przedkładając uwierzytelnione kopie ostatecznych decyzji określających spółce wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za lata 2012 – 2014 wraz z dowodami ich doręczenia spółce oraz uwierzytelnione kopie tytułów wykonawczych wystawionych w oparciu o te decyzje. Nie ulega również wątpliwości, że ww. zaległości w podatkowe powstały w czasie pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu spółki. Skarżący został bowiem powołany na tę funkcję z dniem 29 lipca 2002 r. - uchwałą nr 3 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z tej samej daty i pełni ją nadal, co wynika z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców z dnia 26 czerwca 2017 r. (k. 14 i k. 7 akt administracyjnych). Stwierdzić trzeba, że w sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wydania konstytutywnej decyzji o odpowiedzialności podatkowej skarżącego (art. 118 § 1 O.p.), gdyż decyzja organu pierwszej instancji z dnia 28 marca 2017 r. została wydana i doręczona skarżącemu przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa spółki w podatku od środków transportu za 2012 r., 2013 r. i 2014 r. (tj. przed dniem 31 grudnia 2017 r., 31 grudnia 2018 r. i 31 grudnia 2019 r.). Podatek ten winien być bowiem wnoszony bez wezwania na rachunek budżetu gminy, w dwóch ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do 15 lutego i 15 września każdego roku (art. 11 u.p.o.l.). Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec spółki, w oparciu o art. 59 § 3 i 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej u.p.e.a.; podstawa prawna umorzenia wynika z sentencji i uzasadnienia postanowienia – uwaga Sądu, k. 9-10 akt adm.) Postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki zostało wszczęte z dniem doręczenia mu postanowienia z dnia 15 września 2016 r., a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec spółki i po jego umorzeniu (k. 21-22 akt. adm.). Analiza akt sprawy, a w szczególności decyzji organu pierwszej instancji z dnia 28 marca 2017 r., decyzji określających spółce zobowiązanie w podatku od środków transportowych za 2012 r., 2013 r. i 2014 r., tytułów wykonawczych, postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec spółki oraz postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego wobec skarżącego, dowodzi, iż skarżący odpowiada za zaległości podatkowe w podatku od tych środków transportowych co do których spółka posiada zaległości w tym podatku za lata 2012 -2014. Przez wzgląd na powyższe należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że spełniona została przesłanka pozytywna do orzeczenia odpowiedzialności skarżącego, albowiem pełnił on funkcję członka zarządu w czasie kiedy powstała zaległość w podatku od środków transportowych za 2012 r., 2013 r. i 2014 r. Przechodząc do kolejnej pozytywnej przesłanki odpowiedzialności skarżącego, wyjaśnić przyjdzie, że samo pojęcie bezskutecznej egzekucji nie zostało zdefiniowane ani w przepisach prawa podatkowego, ani w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym (administracyjnym czy kodeksie postępowania cywilnego). Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Pod pojęciem bezskutecznej egzekucji należy zatem rozumieć sytuację, w której nie ma wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Należy przy tym nadmienić, że zgodnie z art. 116 § 1 O.p. do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela (zob. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 807/17). W uchwale z dnia 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Ponadto stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Z kolei w wyroku z dnia 30 listopada 2011 r., I FSK 203/11, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli egzekucja prowadzona przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, to za każdy dopuszczalny prawnie dowód w rozumieniu ww. uchwały, należało uznać tytuły wykonawcze i czynione na nich adnotacje o podjętych czynnościach egzekucyjnych i ich skutkach oraz o braku środków na rachunkach bankowych. O bezskuteczności egzekucji przesądzały czynności faktyczne podjęte i udokumentowane, a nie następne formalne stwierdzenie tych okoliczności. Odwołując się do stanu faktycznego oraz akt sprawy należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że prowadzona wobec spółki egzekucja, (dotycząca zaległości spółki podatku od środków transportowych) wobec stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, okazała się bezskuteczna, co potwierdza dokument urzędowy – postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie wymienionych w tym dokumencie tytułów wykonawczych. Bez wątpienia zatem spełniona została kolejna pozytywna przesłanka warunkująca orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w postaci bezskuteczności egzekucji z jej majątku. W zakresie przesłanek egzoneracyjnych - wyłączających odpowiedzialność podatkową osoby trzeciej, tj. w zakresie przesłanki właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (postępowania układowego) należy za organami podatkowymi wskazać, iż taki wniosek wobec spółki w ogóle nie został złożony, co potwierdził Sąd Rejonowy w C. w piśmie z dnia 8 września 2016 r. Podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż nie mógł złożyć takiego wniosku ponieważ do marca 2005 r. przebywał w areszcie śledczym, nie przemawia za uznaniem, że niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości wynika z przyczyn niezawinionych przez skarżącego (art. 116 § 1 pkt 1 O.p.). Termin pobytu skarżącego w areszcie tymczasowym nie pozostaje w jakimkolwiek związku z terminem płatności podatków od środków transportowych spółki za lata 2012-2014 i nie stanowił przeszkody w ich zapłacie. Według skarżącego, przebywał on w areszcie tymczasowym do końca marca 2005 r., a więc w okresie przed wydaniem decyzji określających spółce zobowiązanie w podatku od środków transportowych za lata 2012-2014, przed wszczęciem egzekucji wobec spółki oraz przed wydaniem decyzji ustalającej jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe. W toku całego prowadzonego postępowania nie stwierdzono innych okoliczności wyłączających winę skarżącego. Tym samym nie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego, określone w art. 116 § pkt 1 lit. a i b O.p. Sąd nie neguje prawa zarządu spółki do wstrzymywania się z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, ale wiążące się z tym negatywne konsekwencje prawnopodatkowe, które w przedmiotowej sprawie zaistniały, obciążają skarżącego jako członka zarządu spółki. Sąd przyznaje rację organowi odwoławczemu, że w realiach niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, aby zaistniała przesłanka egzoneracyjna przewidziana w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Wynikający z tego przepisu wymóg dotyczy wskazania mienia, z którego egzekucja jest faktycznie możliwa, co w praktyce oznacza, że egzekucja ta musi być realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., I FSK 899/10). Tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełniałoby przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2009 r., I SA/Wr 972/09, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 czerwca 2009 r., III SA/Gl 1511/08, WSA w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2011 r., I SA/Rz 121/11). W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko organu i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do spełnienia także tej przesłanki egzoneracyjnej, określonej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, trzeba podkreślić, iż w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nie może ona kwestionować wcześniejszych ustaleń, dokonanych przez organ w toku postępowania podatkowego wobec podatnika, dotyczących np. podstawy opodatkowania, wysokości podatku, zastosowania ulgi itp. (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2000 r., I SA/Kr 666/98, LEX nr 45390). Analogicznie, podatnik nie jest stroną postępowania mającego na celu wydanie decyzji, o której mowa w art. 108 § 1 w związku z art. 111 § 1 O.p. (R. Dowgier Ordynacja podatkowa, Komentarz, Lex Wydanie V, 2013). W postępowaniu tym nie rozstrzyga się już bowiem kwestii związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego (wyrok NSA z dnia 31 marca 1995 r., SA/Wr 1671/94, POP 1996, z. 6, poz. 177). Przedmiotem postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich są wyłącznie kwestie związane z ustaleniem i istnieniem podmiotu, na który przenosi się odpowiedzialność, zakresem należności objętych odpowiedzialnością, a także określeniem terminu płatności tych należności (wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 listopada 2011 r., I SA/Lu 291/11, LEX nr 1150287). Dlatego podnoszona przez skarżącego kwestia zbycia przedmiotowych środków transportu oraz braku dokumentów umożliwiających ich wyrejestrowanie nie może być badana w ramach niniejszego postępowania - Sąd orzeka w granicach danej sprawy (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a), a okoliczności te są irrelewantne dla oceny odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości spółki na gruncie powołanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej. Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że akcesoryjny charakter odpowiedzialności osób trzecich (w tym członka zarządu ) skutkuje tym, że uchylenie lub zmiana decyzji określającej należność podatnika, płatnika lub inkasenta, rzutuje w sposób bezpośredni na poprawność wydanego rozstrzygnięcia o zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej. Sąd nie stwierdza, by przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, doszło do naruszenia przepisów postępowania. Decyzja organu odwoławczego spełnia wymagania wskazane w art. 210 § 4 O.p. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Co istotne, organ odwoławczy odniósł się do zarzutów skarżącego. Powyższe argumenty nakazują uznać bezzasadność zarzutów skargi, albowiem w sprawie istniały przesłanki odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu spółki, za jej zobowiązania z tytułu zaległości podatkowych. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło