II SA/Gl 1439/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-05-06

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeśli dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a sfałszowanie jest oczywiste i niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego, nawet jeśli sfałszowanie nie zostało formalnie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wznowić postępowanie na podstawie art. 145 § 2 k.p.a. (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego) nawet przed formalnym stwierdzeniem sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem, jeśli sfałszowanie jest oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego. Oczywistość sfałszowania może wymagać wiedzy fachowej i nie musi być widoczna na pierwszy rzut oka. Prawomocny wyrok karny stwierdzający popełnienie przestępstwa, nawet wobec osoby niebędącej stroną postępowania, ma walor wiążący dla sądu administracyjnego co do faktu popełnienia przestępstwa.
Stan faktyczny
Skarżący E. D.-P. i J. P. złożyli wniosek o rejestrację pojazdu, przedstawiając zagraniczne dokumenty. Starosta zarejestrował pojazd. Następnie Prokurator Okręgowy wniósł o wznowienie postępowania, wskazując na fałszywość zagranicznych dokumentów stwierdzoną opinią biegłego. Starosta wznowił postępowanie i wydał decyzję o odmowie rejestracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując prawidłowość wznowienia postępowania i brak dowodów na oczywistość fałszerstwa. Sąd oddalił skargę, opierając się m.in. na prawomocnym wyroku karnym stwierdzającym podrobienie umowy kupna-sprzedaży pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach Jacka Pańczyka sprawy ze skargi E. D.– P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu oddala skargę. W dniu [...] r. E. D.-P. i J. P. złożyli do Starosty [...] wniosek o zarejestrowanie samochodu marki [...] przedkładając: 1. fakturę VAT Marża nr [...] wystawioną przez Auto-Komis "A", D. P., [...] R. ul. R., 2. umowę kupna-sprzedaży z dnia [...] r., zawartą w N. pomiędzy O. N. a Auto-Komis "A" D. P., 3. kserokopię zaświadczenia nr [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy D. P., 4. niemiecki dowód rejestracyjny samochodu wraz z tłumaczeniem, 5. niemiecką kartę pojazdu serii [...] wraz z tłumaczeniem, 6. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] r. wystawione przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w R., 7. certyfikat EPI nr [...] potwierdzający gwarancję zapewnienia sieci, 8. oświadczenie z dnia [...] r. o sprowadzeniu pojazdu na lawecie w związku z brakiem tablic, 9. dokument potwierdzający zapłatę akcyzy nr [...] wydany przez Urząd Celny w R. Oddział Celny R.. Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] na wniosek E. D.-P. i J. P. działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), orzekł o rejestracji pojazdu m-ki [...], nr nadwozia [...], wydając dowód rejestracyjny seria i numer [...], tablice rej. nr [...] i znak legalizacyjny nr [...]. W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G., w którym wniesiono o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa oraz o uchylenie powyższej decyzji i orzeczenie o odmowie rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że w toku śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w G. sygn. [...], stwierdzono że zagraniczne dokumenty w postaci dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, w oparciu o które zapadła decyzja o rejestracji pojazdu na wniosek J. P. i E. D.-P., są fałszywe. Ustalenie to dokonane zostało na podstawie opinii biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów z dnia [...] r. nr [...], z której wynika, że fałszerstwo nastąpiło przez podrobienie. Zarzut posłużenia się tymi dokumentami jako prawdziwymi (art. 270 § 1 kk), przedstawiono D. P. i postępowanie przygotowawcze jest w toku. Jednakże zdaniem Prokuratora, w niniejszej sprawie podrobienie dokumentów służących rejestracji pojazdu w świetle opinii biegłego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. jest niewątpliwe i nosi cechy oczywistości. Zachodzi też konieczność zapobieżenia poważnej szkodzie w interesie społecznym, co uzasadnia wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 2 kpa. Dla poparcia stanowiska Prokurator przywołał orzecznictwo sądowoadministracyjne. W tym stanie rzeczy Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], podjętym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 kpa, wznowił z urzędu postępowanie, zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r., powołując się na fakt ujawnienia się nowych okoliczności, nieznanych organowi w dniu rejestracji pojazdu, a wynikających ze sprzeciwu Prokuratora. Jednocześnie poinformowano strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych aktualnie dowodów w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Postanowienie to doręczono stronom w dniu [...] r. Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Starosty [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5, art. 145 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 72 i art. 73 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w wyniku wznowienia postępowania orzeczono o uchyleniu decyzji z dnia [...] r. i odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu organu I instancji omówił treść sprzeciwu Prokuratora z dnia [...] r. i stwierdził po zapoznaniu się z całością zgromadzonych dokumentów, że decyzja dotychczasowa została wydana na podstawie sfałszowanego niemieckiego dowodu rejestracyjnego, w związku z czym należało ją uchylić, ponieważ utrzymanie decyzji o rejestracji może spowodować poważną szkodę w interesie społecznym. W odwołaniu od decyzji E. D.-P. i J. P. domagali się w pierwszym rzędzie zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, powołując się na fakt złożenia w Sądzie Rejonowym w W. powództwa o ustalenie prawa własności samochodu, wytoczonego przeciwko D. P. – jako zagadnienia prejudycjalnego, bądź też w przypadku nieuwzględnienia wniosku, odwołujący się wnieśli o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków i dokumentów sprawy o rejestrację pojazdu, a to na okoliczność, że działali w uzasadnionym przekonaniu o rzetelności transakcji i dokumentacji nabywanego samochodu. Wreszcie, na wypadek nieuwzględnienia powyższych wniosków, odwołujący się domagali się uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenia co do istoty, ewentualnie – przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie: – art. 7 i 77 § 1 kpa – poprzez niepodjęcie wszelkich czynności, zmierzających w szczególności do ustalenia prawdziwości dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, – art. 145 § 2 w zw. z § 1 pkt 1 kpa – poprzez wznowienie postępowania, pomimo braku stwierdzenia orzeczeniem Sądu sfałszowania dowodów, – art. 145 § 1 pkt 5 kpa – poprzez błędne ustalenie, że w niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne okoliczności faktyczne, nieznane organowi, – art. 107 § 3 kpa – poprzez brak uzasadnienia decyzji, a w szczególności całkowite pominięcie wyjaśnienia zastosowania art. 145 § 2 kpa. W uzasadnieniu odwołujący się zarzucili, że organ I instancji oparł rozstrzygnięcie wyłącznie na podstawie informacji wynikających ze sprzeciwu Prokuratury, nie dysponując przywołaną w nim opinią biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów. Tymczasem, aby fałszerstwo dowodu było oczywiste, musi być bezsporne, pewne, nie może budzić żadnych wątpliwości, zaś do stwierdzenia tego faktu nie potrzeba dysponowania żadną wiedzą specjalistyczną, a postępowanie wyjaśniające jest całkowicie zbędne. Dla poparcia stanowiska odwołujący się przywołali wyrok NSA z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 678/12 oraz literaturę. Zdaniem odwołujących się, skoro w niniejszej sprawie fałszywość dokumentów mógł stwierdzić biegły, to nie zachodzi oczywistość sfałszowania dowodów, czy popełnienia przestępstwa, co świadczy o niedopuszczalności wznowienia postępowania. Wreszcie, nie zachodzi też przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zaś nabywając samochód, strony działały w dobrej wierze. Jednakże zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. odwołania nie uwzględniło. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium uznało bowiem, że brak wątpliwości co do autentyczności dokumentów przedstawionych do rejestracji w [...] r. wynika z faktu, iż nie jest rutynowo i dogłębnie oceniany każdy dokument i dopiero po zauważeniu jakichkolwiek nieścisłości możliwe jest i racjonale wszczęcie dowolnych, a nawet dalej idących czynności weryfikacyjnych, a w szczególności powołania biegłego. Zdaniem Kolegium, w istocie rzeczy odwołujący się nie mają też wątpliwości co do sfałszowania dwóch dokumentów niemieckich, skoro wnieśli pozew o ustalenie prawa własności pojazdu. Odwołujący się nie zażądali też przeciwdowodu przeciw treści sprzeciwu Prokuratora, a zatem nie zmierzali do podważenia zarzutu sfałszowania dokumentów, zaś przeciw ten ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 77 i nast. kpa, w którym dokonano też wyciągu z treści innego dowodu, tj. ekspertyzy biegłego w sposób przewidziany przez art. 76a kpa. Zatem w ocenie Kolegium, sfałszowanie karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego jest ewidentne, zaś skoro pochodzenie pojazdu jest nieznane, interes publiczny wymaga, aby takiego pojazdu bez kompletu ważnych dokumentów nie rejestrować. Kolegium wyjaśniło też, że skoro strona nie złożyła dokumentów niezbędnych do rejestracji z mocy art. 72 i art. 73 Prawa o ruchu drogowym (obecnie Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), to decyzja organu I instancji jest merytorycznie trafna, gdyż spełnione zostały przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 1, 2 lub 5 kpa, a ponadto, nie upłynął 5-letni okres z art. 146 kpa. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego E. D.-P. i J. P. domagali się uchylenia decyzji Kolegium oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 7 i 77 § 1 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 97 § 1 pkt 4 kpa, art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 oraz § 2 kpa. Ponawiając dotychczasowe zarzuty i argumentację, skarżący podnieśli, że organ odwoławczy naruszył ich gwarancje procesowe i nie podważył zasadności ich zarzutów, zawartych w odwołaniu, opierając rozstrzygnięcie, podobnie jak organ I instancji wyłącznie na treści pisma Prokuratora jako uczestnika postępowania, bez badania przywołanych w nim dowodów, zaś przytoczenie w sprzeciwie jedynie końcowych wniosków ekspertyzy biegłego nie może być uznane za wyciąg z dokumentu w rozumieniu art. 76a § 1 kpa. Skarżący zanegowali też pogląd organu II instancji co do istnienia interesu publicznego, skoro samochód jest przez nich użytkowany i co roku przechodzi pozytywne badania techniczne oraz podkreślili, że organ nie wykazał, aby ewentualna szkoda nosiła cechę poważnej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Pismem z dnia [...] r. udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w G.. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżących, dodatkowo złożyła do akt kserokopię wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w W. z dnia [...]r. sygn. [...]i wniosła o przeprowadzenie dowodu z niego dla ustalenia, że skarżący nabyli własność przedmiotowego pojazdu najpóźniej od dnia [...] r. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, podzielając zarzuty skargi co do niekompletności dowodów i braku zapewnienia stronom udziału w postępowaniu. Sprzeciw Prokuratora nie jest bowiem dowodem. Nie podzielił natomiast stanowiska skarżących co do podstaw obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Złożył też do akt kserokopię Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. [...] dla wykazania, że prawomocnym wyrokiem skazano A. L. za przestępstwo umowy kupna- sprzedaży przedmiotowego pojazdu (pkt 91 zarzutu aktu oskarżenia). Sąd postanowił dopuścić dowód: 1. z odpisu wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] r. sygn. [...], 2. z kserokopii wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. .. Po uzupełnieniu postępowania dowodowego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Wobec treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w R. z dnia [...]r. sygn. akt [...], z którego dowód przeprowadzono w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny nie stwierdził bowiem naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 tej ustawy). Jak wskazano w motywach wyroków tut. Sądu z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 258/13, II SA/Gl 271/13, II SA/Gl 263/13, II SA/Gl 508/13, II SA/Gl 595/13 i II SA/Gl 540/13, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 kpa jedną z przesłanek, których zaistnienie obliguje organ do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest ujawnienie, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Co do zasady sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Jednakże na podstawie § 2 przywołanego przepisu, postępowanie może zostać wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jednak jedynie wówczas jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Zatem wznowienie przez organ postępowania bez czekania np. na wyrok potwierdzający sfałszowanie dokumentów, dopuszczalne jest jedynie pod warunkiem kumulatywnego zaistnienia dwóch przesłanek: 1) oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu; 2) niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć. Odnosząc się do pojęcia oczywistości należy podkreślić, że nie można terminu tego wykładać w sposób czysto literalny, sugerujący, że tylko i wyłącznie fałszywość dokumentów widoczna na pierwszy rzut oka i to przez laika stanowi o oczywistości fałszerstwa. Uznanie, iż fałszerstwo jest oczywiste, a więc jednoznaczne, ewidentne, co do którego brak jakichkolwiek wątpliwości, może bowiem wymagać wiedzy fachowej, może też stanowić efekt posłużenia się odpowiednim aparatem bądź metodą, dającymi nie pozostawiający wątpliwości wynik. Organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu właśnie na podstawie art. 145 § 2 kpa. Uznał bowiem, iż sfałszowanie dokumentów ma charakter oczywisty, dokonana zaś na podstawie dowodów tych rejestracja stwarza zagrożenie dla interesu społecznego. Tezy te zaakceptowało SKO w K. utrzymując decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Faktem jest, że orzekające w sprawie organy oparły się jedynie na treści sprzeciwu Prokuratora, w którym powołano się na ekspertyzę, wykonaną w Laboratorium Kryminalistycznym KWP w K., stwierdzającą, że ekspert nie ma wątpliwości, co do faktu podrobienia dokumentów w sprawie przedmiotowego pojazdu w postaci przedłożonych do rejestracji niemieckiego dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu. Tezę o oczywistości sfałszowania dokumentów pojazdu, służących jego rejestracji podzielił Prokurator we wniesionym sprzeciwie. Jednak do sprzeciwu nie dołączono ani odpisu samej ekspertyzy, ani też wyciągu z tego dokumentu w rozumieniu art. 76a § 1 kpa. Jednakże stwierdzić należy, że skarżący nie skorzystali z możliwości zapoznania się z aktami sprawy w wyznaczonym przez organ I instancji terminie, ani też nie domagali się w postępowaniu przed tym organem złożenia odpisu bądź wyciągu z przywołanej wyżej ekspertyzy. Zdaniem sądu administracyjnego, nie sposób też odmówić trafności argumentacji Kolegium, że skarżący w istocie nie mają wątpliwości co do sfałszowania dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, o czym świadczy treść dołączonego do odwołania pozwu o ustalenie prawa własności przedmiotowego pojazdu. Wytoczenie powództwa byłoby zupełnie niezrozumiałe i zbędne, gdy skarżący kwestionowali okoliczności, podniesione w sprzeciwie. Wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy nie naruszył też reguły z art. 10 § 1 kpa, bowiem przed tym organem nie było prowadzone postępowanie dowodowe uzupełniające, zaś powinności w zakresie zapewnienia stronom udziału w postępowaniu dopełnił organ I instancji, doręczając stosowne pouczenie, zawarte w postanowieniu o wznowieniu postępowania. Brak było też podstaw do zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego zakończenia procesu cywilnego o ustalenie prawa własności przedmiotowego pojazdu. Osoba ubiegająca się o rejestrację pojazdu winna przedłożyć wszelkie niezbędne dokumenty, wymienione w art. 72 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wyżej powołanej oraz § 3 ust. 1 pkt 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.) obowiązującego w dacie złożenia wniosku. Dokumenty te muszą być prawidłowe nie tylko pod względem formalnym, ale także zgodne ze stanem faktycznym. Skarżący, jako nabywcy pojazdu, przedłożyli zaś do rejestracji fakturę VAT, wystawioną przez podmiot, który nie wykazał się tytułem prawnym do pojazdu, gdyż sfałszowanie umowy kupna-sprzedaży zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym. Tymczasem § 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia stanowi o obowiązku przedłożenia do rejestracji wszystkich dokumentów, potwierdzających fakt przeniesienia prawa własności pojazdu w przypadku, gdy dane odnoszące się do zbywcy pojazdu, zawarte w dowodzie własności pojazdu, dołączonych do wniosku o rejestrację, są niezgodne z danymi właściciela zawartymi w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu. Tymczasem prawomocny wyrok karny w sprawie [...], podważa tytuł prawny skarżących do przedmiotowego pojazdu. Wyrokiem tym uznano bowiem A. L. za winną popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kodeksu karnego w zw. z art. 12 kk, polegającego na wielokrotnym podrobieniu umowy kupna-sprzedaży samochodów, m. in. opisanego w pkt 91, czyli umowy z dnia [...] r., dotyczącej przedmiotowego pojazdu, poprzez wpisanie i podrobienie podpisu zbywcy pojazdu. Umowa ta została zaś dołączona do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu i stanowiła wówczas dowód własności, gdyż skarżący nabyli pojazd od osoby, która nie była ujawniona w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu jako właściciel, co wymagało wykazania następstwa prawnego po kolejnych właścicielach. Prawomocny wyrok skazujący ma zaś walor wiążący sąd administracyjny, co do faktu popełnienia przestępstwa (art. 11 p.p.s.a.). W obecnym stanie prawnym związanie dotyczy wszelkich wyroków sądów karnych, a więc wyroku nakazowego i przypadku dobrowolnego poddania się karze. Prejudycjalność wyroków karnych w rozumieniu art. 11 p.p.s.a. nie ogranicza się wyłącznie do wyroków skazujących, wydanych wobec podmiotu występującego jako strona postępowania przed organem administracji, a następnie przed sądem administracyjnym (vide: wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 587/09, niepubl.). Zarówno organy, jak i sąd administracyjny, zobligowane są uwzględnić także ustalenia, co do popełnienia przestępstwa, zawarte w skazujących wyrokach karnych dotyczących osób niebędących stronami postępowania, jeżeli jest to konieczne i uzasadnione w okolicznościach danej sprawy (vide: wyroki NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 433/07 i z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt I FSK 1819/07). Nie ma zatem znaczenia fakt, że prawomocny wyrok karny, skazujący za przestępstwo podrobienia umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu zapadł wobec osoby niebędącej stroną niniejszego postępowania, a jego ujawnienie nastąpiło już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Fakt wydania tego wyroku został ujawniony przez Prokuratora w toku rozprawy sądowej, co obligowało sąd administracyjny do uwzględnienia jego treści – po przeprowadzeniu dowodu uzupełniającego z odpisu tego wyroku w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zdaniem sądu administracyjnego, wyrok karny w sprawie [...], ma zaś podwójne znaczenie w niniejszej sprawie. Przede wszystkim fakt skazania za przestępstwo podrobienia umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu, w której jako zbywcę określono osobę, wpisaną jako właściciel w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu, co do których ferowany jest zarzut ich podrobienia, jednoznacznie potwierdza stanowisko organów administracji co do oczywistości sfałszowania dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu. Prawomocny wyrok karny w sprawie [...] zapadł zaś przed wznowieniem niniejszego postępowania administracyjnego. Stąd też nawet gdyby podzielić stanowisko o braku przesłanek wznowienia z art. 145 § 2 kpa wobec braku wyroku co do podrobienia dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie mogłoby dojść do jej innego rozstrzygnięcia, jako że postanowienie o wznowieniu nie zawęża podstaw wznowienia i obliguje organ do zbadania sprawy na gruncie wszystkich podstaw, wskazanych w art. 145 § 1 kpa. Taki przedmiot postępowania wznowieniowego wyznacza art. 149 § 2 kpa. W niniejszej sprawie decyzja dotychczasowa zapadła zaś na podstawie sfałszowanej umowy kupna-sprzedaży, co stwierdzono prawomocnym orzeczeniem Sądu (art.. 145 § 1 pkt 2 kpa). Stwierdzenie wystąpienia chociażby jednej przesłanki wznowieniowej oznacza zaś powrót do stadium postępowania zwykłego i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W sytuacji, gdy brak podstaw do rejestracji pojazdu, niezbędne jest zatem uchylenie wadliwej decyzji i orzeczenie o odmowie rejestracji zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 kpa. W niniejszej sprawie nie wystąpiły też przesłanki negatywne z art. 146 kpa. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd podzielił też tezę wyrażoną przez organ II instancji, że zarejestrowanie na podstawie podrobionych dokumentów wielu samochodów ma wymiar społeczny i stanowi także poważne zagrożenie dla interesu społecznego, którego w inny sposób niż poprzez uchylenie rejestracji nie da się uniknąć. Zdaniem Sądu, niewątpliwym jest, iż w państwie prawa niedopuszczalne jest tolerowanie sytuacji, w której po jednoznacznym stwierdzeniu, że nastąpiło fałszerstwo dokumentów, organy administracyjne tolerowałyby dalsze korzystanie i obrót samochodami w ten sposób zarejestrowanymi. Stan taki w rażący sposób naruszałby praworządność, przeczyłby pewności prawa, a nadto godziłby w interesy ewentualnych nabywców narażając ich na dochodzenie, wyrejestrowanie nabytego pojazdu itp. W tym względzie aktualne są wywody NSA zawarte w wyroku z dnia 21 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 134/10, mimo odmiennych okoliczności sprawy. Z tych wszystkich względów i wobec treści prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo podrobienia umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu, zbytego następnie skarżącym, skarga nie mogła odnieść skutku. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem postępowania. Odnosząc się zaś do faktu wydania przez Sąd Rejonowy w W. wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...] , ustalającego nabycie przez skarżących własności przedmiotowego pojazdu najpóźniej z dniem r., wyjaśnić przyjdzie, że po jego uprawomocnieniu może stanowić podstawę do ubiegania się przez skarżących ponownej rejestracji. Jednak jego wydanie już po wydaniu zaskarżonej decyzji i brak przymiotu prawomocności, nie mógł skutkować uchyleniem decyzji, skoro wykazanie tytułu prawnego winno nastąpić na etapie złożenia wniosku o rejestrację. Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy jest też dobra wiara skarżących przy nabyciu pojazdu. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a. sw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło