II SA/Gl 283/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na rozprawie sprawy ze skarg H. L. i S.K. na akt Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu organizacji ruchu p o s t a n a w i a: odrzucić skargi. Prezydent Miasta S. pismem z dnia [...] r., znak [...], działając na podstawie art. 10 ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 128 z późn. zm. – dalej p.r.d.) oraz § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 784), zatwierdził zmianę organizacji odcinka ulicy [...] w S. na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...] zgodnie z przedłożoną dokumentacją stanowiącą projekt stałej organizacji ruchu. Podał jednocześnie warunki zatwierdzenia: 1. Projektowane znaki i urządzenia drogowe należy wykonać i umieścić zgodnie z "Instrukcją o znakach drogowych pionowych"; 2. Znaki oznakowania pionowego i poziomego muszą być wykonane z materiałów zapewniających pełną odblaskowość; 3. Wprowadzenie zatwierdzonej organizacji ruchu przewiduje się w okresie od dnia [...] r. Z przedłożonej dokumentacji wynika zastąpienie ruchu jednokierunkowego na ul. [...] na ruch dwukierunkowy. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] r. złożyli H. L. i S. K., żądając przywrócenia stanu sprzed przebudowy, tj. przywrócenia ruchu jednokierunkowego na ul. [...]. Motywowali to względami bezpieczeństwa ruchu. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] r. w sprawie organizacji ruchu na ul. [...] Kierownik Referatu Infrastruktury Drogowej poinformował, że obecnie obowiązująca organizacja ruchu jest wprowadzona w odpowiedzi na zwiększające się natężenie ruchu i stanowi alternatywę komunikacyjną dla pojazdów jadących z wschodniej części osiedla w kierunku [...]. Rozwiązanie takie było postulowane przez część mieszkańców osiedla oraz angażujących się w tę sprawę radnych. W celu wyeliminowania możliwych zagrożeń na skrzyżowaniu ul. [...] zamontowano lustra poprawiające widoczność. Ruch dwukierunkowy na ul. [...] funkcjonuje od [...] r. i zgodnie z informacjami przekazanymi przez Komendę Miejską Policji w S. nie odnotowano żadnych zdarzeń drogowych w przedmiotowym rejonie, co sugeruje, że to rozwiązanie się sprawdza. Skargi na powyższy akt z dnia [...] r. złożyli H. L. i S. K., zaskarżając go w całości oraz zarzucając: 1. naruszenie §3 pkt 3.2, §4 pkt 1 oraz §8 pkt 5.1 (pisownia oryginalna skarg) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach i wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem; 2. niezastosowanie się do wniosków z oceny Audytora BRD zawartych w "Sprawozdaniu z audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego wykonanego zgodnie z art. 24I pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2012 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 30 kwietnia 2012 r., poz. 472), tytuł projektu: "Zmiana organizacji odcinka ulicy [...] w S.". Na tej podstawie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu podano m. in., że zaskarżony akt dotyczy ulic [...] , które jako drogi publiczne gminne klasy L/DG nie spełniają wymogów prawnych. Zaskarżony akt pomija zasady bezpieczeństwa drogowego, ponieważ nie przewiduje żadnej przebudowy ulicy [...] wraz ze skrzyżowaniem z ulicą [...]. W odpowiedzi na skargi pełnomocnik Prezydenta Miasta S. wniósł o ich odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku, o oddalenie ich. Podał, że strona przeciwna nie wykazała posiadania interesu prawnego, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżonym aktem a jej własną, indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją. Podano również, że zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa. Pismami z dnia [...] r. skarżący wskazali, iż stanowisko organu nie jest zasadne i przedłożono oświadczenie L. D., który był uczestnikiem wypadku drogowego na skrzyżowaniu ul. [...] w 2000 r. Nadto, S. K. zamieszkuje w pobliżu przedmiotowej drogi, co ma wpływ na jego bezpieczeństwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądowa kontrola działalności publicznej obejmuje m. in. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tzn. inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium legalności, tzn. zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Sąd administracyjny dokonuje tej kontroli według stanu prawnego istniejącego w dacie podejmowania przez organ aktu stanowiącego przedmiot zaskarżenia. Zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4, 5, 6 p.r.d. jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Przesądziła o tym treść uchwały NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., I OPS 14/13. W uchwale tej wskazano także, iż zaskarżenie do sądu administracyjnego aktu tego rodzaju, niebędącego decyzją administracyjną, ani postanowieniem, ani też aktem prawa miejscowego, następuje w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.; dalej powoływanej jako "u.s.g."), bądź art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 814 ze zm.). Dla skutecznego wywiedzenia skargi konieczne jest jednak legitymowanie się interesem prawnym. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Wnosząc skargę strona skarżąca musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jej prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżonym aktem, polegający na tym, że narusza on jej interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 364/04; wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 października 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 528/09; postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1518/15). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem, stąd w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (wyrok NSA z 4 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1563/04; wyrok NSA z 22 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 1127/05). Skoro o powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. przesądza wykazanie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną strony skarżącej, to interes ten powinien być bezpośredni i realny (wyrok NSA z 23 listopada 2005 r. sygn. akt I OSK 715/05). Sama "Przynależność do wspólnoty gminnej nie jest źródłem interesu prawnego, którego naruszenie uzasadnia wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym" (wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04). Odnosząc te poglądy do niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący nie wskazywali w skardze na jakiekolwiek naruszenie ich interesu prawnego w tej sprawie, a jedynie hipotetyczne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dopiero do pisma z dnia [...] r. dołączono oświadczenie L. D., który był uczestnikiem wypadku drogowego na skrzyżowaniu ul. [...] w 2000 r., a więc kilkanaście lat temu. Przy tym w piśmie z dnia [...] r., będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zwrócono uwagę, że zgodnie z informacjami przekazanymi przez Komendę Miejską Policji w S. nie odnotowano żadnych zdarzeń drogowych w przedmiotowym rejonie. Pismo przedłożone przez skarżących dotyczące zaszłości z 2000 r., bez wykazania okoliczności przedmiotowego wypadku i związku z organizacją ruchu w tamtym czasie, nie może świadczyć o posiadaniu przez nich interesu prawnego. Wypadki i kolizje zdarzają się również w miejscach, gdzie organizacja ruchu jest prawidłowa i zawinione są często wyłącznie przez samych kierujących. Istotne jest również, że H. L. zamieszkuje przy ul. [...], a więc nie jest to bezpośrednie sąsiedztwo drogi, której dotyczy zaskarżony akt (ok. 80 m, co potwierdził na rozprawie). Nadto, przedmiotowa zmiana organizacji ruchu nie odejmuje, ani nie ogranicza prawa własności skarżących, nie zmienia też przeznaczenia ich terenu. Ogromna ilość dróg ma charakter dwukierunkowy i jest to zgodne z przepisami. Nie ma żadnego przepisu prawa, który gwarantowałby komukolwiek prawo do posiadania przy swojej posesji drogi jedynie jednokierunkowej. Tym samym należy wskazać, że z żadnej wskazanej przez skarżących okoliczności nie wynika, aby dotyczyła ona interesu indywidualnego skarżących, opartego na normie prawa materialnego, kształtującej ich sytuację prawną. Co więcej, w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wprost wskazywali, że "Wydana decyzja narusza interes prawny kierowców i pieszych, przede wszystkim mieszkańców zamieszkałych w dolnej części [...] (...)." Wskazywali także, iż działają "(...) jako mieszkańcy ulicy [...] w S. oraz jako przedstawiciele mieszkańców (...)." Tymczasem wg wyroku NSA z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. II OSK 1033/07, skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest przysługującym mieszkańcom gminy prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia organu gminy wydającego akt z zakresu administracji publicznej. Nie jest to zatem środek służący do ochrony interesu publicznego. Nie jest to także rodzaj actio popularis (skargi powszechnej), środek ten bowiem wyraźnie nakierowany jest na ochronę praw podmiotowych. Skarżący nie przedłożyli też żadnych pełnomocnictw od innych osób, posiadających taki interes, by móc ich reprezentować (art. 101 ust. 2a u.s.g.). Wobec uznania w tej sprawie, że interes prawny, ani uprawnienie skarżących nie zostały naruszone zaskarżonym aktem, Sąd stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 u.s.g. skargi odrzucił. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.