II SA/Gl 359/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-05-06
Skład orzekający: Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja wojewody uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia w sprawie wznowienia postępowania o pozwolenie na budowę została wydana prawidłowo, w szczególności czy wnioskodawca dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że organ odwoławczy (wojewoda) prawidłowo stwierdził, iż organ I instancji nie dysponował jednoznacznym dowodem na to, że wnioskodawca wiedział o decyzji o pozwoleniu na budowę wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji wnioskodawca dochował terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., a umorzenie postępowania wznowieniowego było niezasadne. Sąd oddalił sprzeciw od decyzji wojewody, potwierdzając prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i zasadę dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Prezydent Miasta K. wydał w 2021 r. pozwolenie na budowę osiedla mieszkaniowego i budynku hotelowego. W 2023 r. O.J. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji wznowił postępowanie, ale następnie je umorzył, uznając, że wnioskodawca nie dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na brak dowodów, że wnioskodawca wiedział o decyzji wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalił sprzeciw od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 15 lutego 2024 r. na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2024 r. sprawy ze sprzeciwu A S.A w C. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 15 lutego 2024 r. nr IFXIV.7840.7.17.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę oddala sprzeciw
Prezydent Miasta K. (dalej zwany organem I instancji) ostateczną decyzją z dnia 29 stycznia 2021 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił inwestorowi - A S.A. z siedzibą w C. pozwolenia na budowę osiedla "[...]" - zespół budynków mieszkalnych wielorodzinnych "[...]" i budynku hotelowego "[...]" z usługami w parterze, garażami podziemnymi z miejscami postojowymi, elementami zagospodarowania terenu, drogą wewnętrzną z miejscami postojowymi w terenie oraz infrastrukturą techniczną przy alei [...] w K. na działce o nr ewid. 1.
W dniu 9 stycznia 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek O.J. (dalej zwanego wnioskodawcą) o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. W podstawie wniosku powołano art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm. – dalej "k.p.a."). Jednocześnie, na zasadzie art. 148 § 1 k.p.a. wskazano, że o fakcie wydania i treści decyzji wnioskodawca powziął informację w dniu 7 grudnia 2022 r., w wyniku doręczenia mu (w odpowiedzi na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej) pisma z Urzędu Miejskiego w K. zawierającego kopię wskazanej na wstępie decyzji.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r. organ I instancji wznowił postępowanie w powyższej sprawie, a następnie decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. nr [...] umorzył wszczęte postępowanie wznowieniowe. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie dochował, określonego w art. 148 § 2 k.p.a., terminu do złożenia podania. Zdaniem tego organu z zebranych dowodów wynika bowiem, że wnioskodawca o istnieniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wiedział nie później niż 7 listopada 2022 r., czyli w dniu, w którym sporządził wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej tej decyzji. W ocenie organu I instancji wnioskodawca posiadał wiedzę o realizacji przedmiotowej inwestycji, ponieważ już w dniu 29 lipca 2022 r. jeden z realizowanych budynków miał wykonane 15 kondygnacji, zaś inne w dniu 28 października 2022 r. miały wykonane odpowiednio 6 i 10 kondygnacji naziemnych (co wynika m. in. z dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez inwestora oraz z dziennika budowy). Powyższe w połączniu z faktem, że wnioskodawca jest czynnym zawodowo architektem posiadającym uprawnienia budowlane, według organu I instancji, oznacza, że wnioskodawca posiadał wiedzę, że "tego typu budowa może być realizowana wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę, a niezbędne informacje dotyczące udzielonego pozwolenia można uzyskać np. z treści tablicy informacji umieszczonej na terenie budowy czy też z Rejestru Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń udostępnionego przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego".
W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca wnosząc o uchylenie decyzji z dnia 17 kwietnia 2023 r. podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. wskutek niewyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego dowolną ocenę, w szczególności nieoparte na żadnym ze zgromadzonych dowodów ustalenie, że odwołujący dowiedział się o decyzji o pozwoleniu na budowę w terminie wcześniejszym niż wskazany przez niego we wniosku wznowienie postępowania.
- art. 148 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wnioskodawca nie dochował terminu jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy termin ten został dochowany;
- art. 105 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania z uwagi na uznanie go za bezprzedmiotowe, podczas gdy skarżący dochował terminu na złożenie wniosku o wznowienia postępowania.
Pismem z dnia 17 lipca 2023 r. inwestor wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podkreślając, że wnioskodawca miał pełną świadomość wydania omawianej decyzji o pozwoleniu na budowę już w momencie, w którym zwrócił się z wnioskiem o jej doręczenie w trybie udostępnienia informacji publicznej.
Decyzją z dnia 15 lutego 2024 r. nr IFXIV.7840.7.17.2023, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Wojewoda Śląski uchylił powyższą decyzję organu I instancji z dnia 17 kwietnia 2023 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego doszło do naruszenia art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., gdyż organ I instancji nie poparł żadnym dowodem swojego stanowiska, że fakt prowadzenia robót budowlanych w związku z planowaną inwestycją oraz wykonywany przez wnioskodawcę zawód architekta oznacza, że taka osoba musiała dysponować wiedzą o wydaniu dla przedmiotowej inwestycji decyzji o pozwoleniu na budowę i to jeszcze przed złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej w tym zakresie. Jako błędny Wojewoda uznał także tok rozumowania, zgodnie z którym niedochowanie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. należy łączyć z samą możliwością uzyskania informacji o decyzji o pozwoleniu na budowę ze źródeł takich jak tablica informacyjna umieszczona na terenie budowy czy Rejestr Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń udostępniony przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zarówno organ I instancji jak i inwestor oparli swoje stanowisko wyłącznie na przypuszczeniach.
Podsumowując Wojewoda stwierdził, że organ chcąc uznać, że wnioskodawca nie dochował terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. powinien wskazać jednoznaczny dowód, z którego będzie wynikało, że strona wiedziała o kwestionowanej decyzji wcześniej tj. na miesiąc przez złożeniem wniosku o wznowienie. W niniejszej sprawie organ nie dysponuje takim dowodem, co oznacza, że nie jest możliwe podważenie twierdzeń strony w tym zakresie. Uznać zatem należy, że wnioskodawca dochował terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., a to prowadzi do wniosku, że umorzenie postępowania było niezasadne.
Jednocześnie, powołując się na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił dlaczego nie mógł wydać decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji i orzec co do istoty sprawy.
Końcowo, wskazując jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda podał, że konieczna jest ocena pod względem wystąpienia przesłanki wznowienia i wydanie jednego z rozstrzygnięć z art. 151 k.p.a. Z kolei kwestia dochowania przez wnioskodawcę terminu z art. 148 § 2 k.p.a., w ocenie organu odwoławczego, nie wymaga dalszego wyjaśnienia, ponieważ wnioskodawca skutecznie wykazał jego dochowanie, zaś inwestor oraz organ I instancji nie wskazali skutecznych dowodów na obalenie tego stanowiska.
Pismem z dnia 4 marca 2024 r. inwestor, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sprzeciw od powyższej decyzji Wojewody i zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów. Zdaniem wnoszącego sprzeciw postępowanie zostało prawidłowo umorzone z uwagi na niedochowanie przez wnioskodawcę terminu do wniesienia podania określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., albowiem:
a) wnioskodawca nie wykazał dochowania tego terminu, a to na nim ciążył taki obowiązek,
b) wiedzę o wydaniu decyzji wnioskodawca posiadł na długo przed 5 grudnia 2023 r. z uwagi na świadomość realizacji tej konkretnej inwestycji i wiedzę o konieczności wydania przed jej rozpoczęciem decyzji o pozwoleniu na budowę przez znany wnioskodawcy organ,
c) wiedzę o wydaniu decyzji wnioskodawca posiadł nadto z tablicy budowlanej, czego w istocie nie kwestionuje,
d) przedmiotowa decyzja została podana do publicznej wiadomości, w związku z czym wnioskodawca nie może twierdzić, że nie dowiedział się o jej treści.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, uznając, że podniesione zarzuty stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja sprzeciwu od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego uregulowana została w przepisach art. 64a - 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.1634 t.j.- dalej "p.p.s.a."). W myśl art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. decyzji, którą organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie) - skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu zostało znacznie uproszczone: organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na sprzeciw (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1). Stosownie do art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z kolei w myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
W świetle powyższych przepisów kontrola sądowa w zakresie rozpoznania sprzeciwu polega na dokonaniu oceny, czy w okolicznościach danej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób wykorzystał możliwość wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezzasadnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Obowiązkiem sądu administracyjnego, który rozpoznaje sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy. W przepisie tym określono zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a mianowicie:
1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,
2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. W takim przypadku niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Sytuacja taka będzie miała miejsce, np. gdy w trakcie rozpoznawania sprawy niezbędne okaże się przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie, a wątpliwości organu odwoławczego, co do stanu faktycznego sprawy nie będą możliwe do wyeliminowania w trybie art. 136 § 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dlatego też należy przyjąć, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości będzie niezbędne w sytuacji, gdyby wydanie decyzji merytorycznej naruszyło zasadę dwuinstancyjności, np. ze względu na konieczność udziału strony w postępowaniu przeprowadzonym przez organy obu instancji. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej.
W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że art. 64e oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na treść art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Tak przyjęto w wyroku z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18. Pogląd ten został zaakceptowany m.in. w wyroku NSA z 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1984/20, w wyroku NSA z 5 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3238/19, w wyroku NSA z 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2030/19, w wyroku NSA z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3552/1 oraz w wyroku NSA z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2182/18. Ponadto wskazany sposób wykładni art. 64e oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. został zaaprobowany w doktrynie prawa (Paweł Daniel, glosa do pierwszego ze wskazanych wyroków, opublikowana w OSP zeszyt 4 z 2019 r., poz. 42).
Mając na uwadze powyższe uznać należy, że wniesiony od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 15 lutego 2024 r., sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył bowiem przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
Ze względu na wznowieniowy tryb postępowania, w którym doszło do wydania zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w pierwszej fazie, organ który wydał decyzję w pierwszej instancji bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).
Wznowione postępowanie może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję:
1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo
2) uchylającą decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo
3) stwierdzającą, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji w postanowieniu z dnia 23 stycznia 2023 r. wznowił postępowanie w powyższej sprawie, jako podstawę wznowienia postępowania przyjął zgodnie z żądaniem strony przesłankę wznowienia wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., t.j., że wnioskujący o wznowienie O.J. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, a następnie decyzją z dnia 17 kwietnia 2023 r. umorzył wszczęte postępowanie wznowieniowe. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie dochował, określonego w art. 148 § 2 k.p.a., terminu do złożenia podania. Zdaniem organu I instancji wnioskodawca o istnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 29 stycznia 2021 r., którą zatwierdzono projekt budowlany oraz udzielono inwestorowi pozwolenia na budowę osiedla "[...]" wiedział nie później niż 7 listopada 2022 r., czyli w dniu, w którym sporządził wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej tej decyzji. Stwierdził, że wnioskodawca posiadał wiedzę o realizacji przedmiotowej inwestycji już w dniu 29 lipca 2022 r. ze względu na stopień zaawansowania robót budowlanych, a jako czynny zawodowo architekt posiadał wiedzę, że przedmiotowa budowa może być realizowana wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę. Organ I instancji zauważył, że wnioskodawca mógł uzyskać niezbędne informacje dotyczące udzielonego pozwolenia wcześniej niż w dniu otrzymania z UM w K. kopii decyzji o pozwoleniu na budowę tj. w dniu 7 grudnia 2022 r
Organ II instancji natomiast wydał decyzję kasacyjną, uznając, niż organ I instancji chcąc uznać, że wnioskodawca nie dochował terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. powinien wskazać jednoznaczny dowód, z którego będzie wynikało, że strona wiedziała o kwestionowanej decyzji wcześniej tj. na miesiąc przez złożeniem wniosku o wznowienie postepowania. W niniejszej sprawie organ I instancji nie dysponuje takim dowodem, co oznacza, że nie jest możliwe podważenie twierdzeń strony w tym zakresie. Wojewoda Śląski uznał, że wnioskodawca dochował terminu o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., a to prowadzi do wniosku, że umorzenie postępowania było niezasadne.
Jednocześnie, powołując się na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił dlaczego nie mógł wydać decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji i orzec co do istoty sprawy.
Końcowo, wskazując jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda Śląski podał, że konieczna jest ocena pod względem wystąpienia przesłanki wznowienia i wydanie jednego z rozstrzygnięć z art. 151 k.p.a
Odnosząc się do takich motywów zaskarżonej decyzji kasacyjnej, w kontekście ograniczonej przez treść art. 64e p.p.s.a. kognicji sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., należy przyjąć, że kwestionowana decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a., a zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego przekracza zakres możliwości zastosowania w sprawie art. 136 k.p.a.
Zasadniczym powodem wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, o jakiej mowa w art. 138 § 2 k.p.a. było odmienna, niż zaprezentowana przez organ I instancji ocena posiadania przez wnioskodawcę wiedzy o fakcie wydania i treści decyzji wydanej przez UM w K. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowych obiektów budowlanych. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (czyli w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Początkiem biegu terminu jest "dowiedzenie się o decyzji". NSA wielokrotnie wskazywał, że termin biegnie od dnia, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania, a więc chodzi o takie dane, jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy (np. wyrok z 28 listopada 2018 r. II OSK 2952/16, wyrok z dnia 23 marca 2023 r. II OSK 271/22). Należy jednak podkreślić, że organy orzekające mają obowiązek ustalić kiedy strona dowiedziała się o decyzji, nie zaś kiedy mogła dowiedzieć się o jej wydaniu. Dowiedzenie się o prowadzeniu robót budowlanych nie jest równoznaczne z dowiedzeniem się o istnieniu decyzji zezwalającej na prowadzenie tych robót. Dlatego stanowisko organu I instancji orzekającego o uchybieniu terminu do wniesienia podania o wznowienie postepowania należy uznać za przedwczesne.
W dalszym ciągu należy wyjaśnić, że organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż organ I instancji naruszył art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. Ponadto wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy podając, że konieczna jest ocena pod względem wystąpienia przesłanki wznowienia i wydanie jednego z rozstrzygnięć z art. 151 k.p.a. Wskazane okoliczności nie mogły być przedmiotem wiążącej oceny Sądu w niniejszej sprawie, ze względu na wyjaśniony wyżej, ograniczony zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w trybie art. 64a i n. p.p.s.a., a także wynikły ze specyfiki postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym na skutek sprzeciwu, brak udziału innych niż wnoszący sprzeciw i organ, stron postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Stwierdzić należy nadto, że organ odwoławczy w istocie wskazał naruszenia przepisów postępowania, jakich dopuścił się organ I instancji, a co najmniej, że takie naruszenia, determinujące zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. możliwość wydania decyzji kasacyjnej, rzeczywiście miały miejsce.
Przedstawione naruszenia przepisów postępowania popełnione przez organ I instancji wskazują na to, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik sprawy, co wyczerpuję drugą przewidzianą w art. 138 § 2 k.p.a. przesłankę wydania decyzji kasacyjnej. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i dokonanie stosownych ustaleń przez organ II instancji niewątpliwie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, przez co nie było również możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego przez ten organ w trybie art. 136 § 1 k.p.a.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd oddalił sprzeciw na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło