II SA/Gl 480/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-07-23

Skład orzekający: Renata Siudyka, Andrzej Matan, Tomasz Dziuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości, której działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji telekomunikacyjnej (stacji bazowej telefonii komórkowej), posiada przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę tej inwestycji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla rozstrzygnięcia kwestii przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej kluczowe znaczenie ma art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Stronami są inwestor oraz właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który jest terenem wyznaczonym na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu. Skoro działki skarżącej nie znajdowały się w obszarze oddziaływania stacji bazowej (nie występowała tam ponadnormatywna gęstość pola elektromagnetycznego), skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu, a tym samym jej skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Stan faktyczny
Skarżąca A.J. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, twierdząc, że dowiedziała się o budowie w lipcu 2019 r. Po postanowieniu Wojewody o wznowieniu postępowania, Prezydent Miasta odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że nieruchomości skarżącej znajdują się poza obszarem oddziaływania stacji. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając m.in. naruszenie jej prawa do bycia stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lipca 2021r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 1333 ze zm.), dalej w skrócie "PrBud" w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.J. (dalej zwanej "skarżącą") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...]r. nr [...] odmawiającą - po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego - uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...]. Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta D. ("Prezydent Miasta") orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi - Spółce "A" Sp. z o.o. - pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej Spółki "A" nr [...] wraz z kablową linią zasilającą na działkach o nr ewid. 1 i 2 k.m. [...] obręb [...], położonej w D. przy ul. [...]. W związku ze złożonymi przez strony postępowania w trybie art. 127a k.p.a. oświadczeniami o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania, powyższa decyzja stała się ostateczna i prawomocna z dniem 10 maja 2019 r. W dniu 21 sierpnia 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną powyżej decyzją Prezydenta Miasta, powołując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i podając, że o budowie stacji bazowej telefonii komórkowej dowiedziała się w dniu 22 lipca 2019 r. podczas jej montażu". Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Jako powód odmowy wskazał, że przesłanka, na którą powołuje się skarżąca, nie zachodzi, bowiem nie budzi wątpliwości fakt, iż obszar oddziaływania obiektu nie jest zlokalizowany na działkach, w stosunku do których wnioskodawca posiada tytuł prawny. Jednak na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącą Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r. uchylił powyższe postanowienie Prezydenta Miasta i jednocześnie orzekł o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej wskazaną na wstępie ostateczną decyzją Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że nieruchomości stanowiące współwłasność skarżącej - znajdują się poza obszarem oddziaływania pól elektromagnetycznych wytwarzanych przez anteny stacji bazowej, czyli poza obszarami pól zlokalizowanych na poziomie zawieszenia anten nad działkami numer. 2, 3, 1. Tym samym przesłanka, na którą powołuje się skarżąca nie zachodzi, bowiem obszar oddziaływania obiektu jest zlokalizowany jedynie na działkach o nr 2, 3, 1. Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła od niej odwołanie. Odwołanie nie przyniosło jednak oczekiwanego przez skarżącą rezultatu, gdyż wskazaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda, nawiązując do art. 28 k.p.a. wskazał, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z dnia 12.07.2007r. sygn. akt I OSK 1559/06). W sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 PrBud, wedle którego stronami są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego, zgodnie z art. 3 pkt 20 PrBud (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym dotyczące zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Przepisem zaś prawa, wprowadzającym ograniczenie dla zagospodarowania działek budowlanych ze względu na oddziaływanie pól elektromagnetycznych generowanych przez stacje bazowe telefonii komórkowych, jest § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065). Według tego przepisu "Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych". Przepisy odrębne, o których mowa powyżej, zawarte były w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2019 r., (czyli w okresie gdy sporządzony był projekt budowlany przedmiotowej inwestycji), rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U z 2003r. Nr 192, poz. 1883). W związku z tym, w niniejszej sprawie obszar oddziaływania planowanej inwestycji został wyznaczony w oparciu o przepisy – poprzednio obowiązującego rozporządzenia, zgodnie z którym w miejscach dostępnych dla ludności gęstość mocy nie powinna przekraczać 0,1 W/m2. Wojewoda wskazał zarazem na utrwalony w orzecznictwie sądowo-administracyjnym pogląd, zgodnie z którym obszarem oddziaływania inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej jest teren, w zasięgu którego występują ponadnormatywne natężenia pola wyznaczone dla anten sektorowych z uwzględnieniem zjawiska sumowania pól elektromagnetycznych, co oznacza, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej - poza inwestorem - uczestniczyć powinni właściciele działek (użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości), ponad którymi, zgodnie z opracowaniami kwalifikacyjnymi, zlokalizowane są strefy o gęstości pól elektromagnetycznych wyższych niż dopuszczalne. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora sieci "A Sp. z o.o. wraz z kablową linią zasilającą na działkach o nr ewid 1 i 2 k.m. [...] obręb [...], położonej w D. przy ul. [...]. Przedmiotowa stacja bazowa składa się ze stalowej wieży kratowej typu BOT-E2 o wysokości trzonu 54,0 m wraz z odgromnikami oraz żelbetowymi cokołami, kotwami fundamentowymi, o łącznej wysokości nad poziomem terenu 55,95 m. Wieżę posadowiono na płycie fundamentowej o wymiarach w rzucie 9,0 m x 9,0 m, na głębokości 1,5 m poniżej poziomu terenu. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że na wieży zaprojektowano umieszczenie między innymi: - 6 anten sektorowych typu Huawei ATR45 18R6 na azymutach 120°, 240° i 330° (po dwie na każdym azymucie) z możliwością maksymalnego projektowanego kąta nachylenia tiltu wynoszącego 10° o mocach EIRP anten umieszczonych na poszczególnych azymutach wynoszących odpowiednio 1750, 1605, 1750, 1605, 1750, 1605 (W), - 5 anten radioliniowych. Według ustaleń organu inwestycja zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 3PU (tereny wytwórczości, baz, składów i magazynów oraz usług różnych), miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wojewoda zaakcentował jednocześnie, że przedsięwzięcie nie należy do kategorii mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko, ponieważ nie osiąga progów określonych w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 wymienionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Z przekroju pionowego terenu wzdłuż osi wiązki promieniowania dla maksymalnego projektowanego pochylenia wiązek anten sektorowych wynika, że w analizowanym obszarze o długości 70 m od środka elektrycznego anten, oś główna wiązki promieniowania zejdzie maksymalnie na wysokość: - na azymucie 120° - 37,1 m n.p.t. - na azymucie 240° - 41,2 m n.p.t. - na azymucie 330° - 38,5 m n.p.t. Na wysokościach tych nie wystąpią miejsca dostępne dla ludności t.j. przestrzenie do wysokości 2.0 m nad powierzchnią ziemi albo innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie (zgodnie z § 2 pkt 11 rozporządzenia Ministra Srodowiska z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów). Wojewoda wskazał również, że zgodnie z przedłożoną przez inwestora ‚"Analizą rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej" emitowane pola elektromagnetyczne o gęstości mocy powyżej przyjętej w tej analizie wartości dopuszczalnej 0,1 W/m2, wystąpią wyłącznie w obrębie działek o nr ewid. 3, 1 i 2 (oznaczonych w planie miejscowym symbolem 3PU), w odległości do 51,7 m od osi projektowanej stacji bazowej, a najmniejsza wysokość, na której będą znajdować się obszary pól o wartościach wyższych od dopuszczalnych wyniesie 39,0 m n.p.t. Zgodnie również z "Projektem zagospodarowania terenu" przedmiotowej inwestycji, oznaczony w legendzie numerem 16 "sumaryczny zasięg pola elektromagnetycznego o gęstości mocy > 0,1 W1m2 dla stacji bazowej [...] - obszar oddziaływania inwestycji" obejmuje jedynie działki o nr ewid. 3, 1 i 2. W konsekwencji, według organu odwoławczego, stronami postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej powinni zostać - poza inwestorem - właściciele (użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości). działek o nr ewid 3, 1 i 2, ponad którymi, zgodnie z opracowaniami kwalifikacyjnymi, zlokalizowana jest strefa o gęstości pól elektromagnetycznych wyższych niż dopuszczalne. Natomiast skarżąca jest współwłaścicielką działek o nr ewid. 4, 5 (oznaczonych w planie miejscowym symbolem 18MN) położonych poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, w odległości ponad 70 m od przedmiotowej stacji bazowej. Ponadto, odnosząc się do treści art. 28 k.p.a. organ stwierdził, że pojęcie interesu prawnego, użyte w powyższym przepisie oznacza interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Tymczasem skarżąca nie posiada interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej, lecz wyłącznie interes faktyczny, wobec czego nie jest stroną tego postępowania. Podsumowując swoje rozważania organ odwoławczy stwierdził, że należące do skarżącej działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 PrBud, a tym samym skarżącej nie przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 tej ustawy. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że w dniu 1 stycznia 2020 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U z 2019 r. poz. 2448), który to akt zwiększył wartość dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Wartości te zostały także zróżnicowane w zależności od zakresu częstotliwości pola elektromagnetycznego. Organ zaakcentował jednocześnie, ze objęta wnioskiem inwestycja została zaprojektowana na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia i tym samym spełnia bardziej restrykcyjne od obecnych normy dotyczące maksymalnego poziomu gęstości natężenia poła. Według zaś nowych regulacji przedmiotowa inwestycja tym bardziej nie będzie oddziaływać na nieruchomości skarżącej. Odnosząc się natomiast do zawartych w odwołaniu zarzutów dotyczących decyzji pierwotnej tj. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej, Wojewoda uznał, je za bezzasadne. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji o zgodności przedmiotowej inwestycji z planem miejscowym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ zarządzający terenem graniczącym z terenem inwestycji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa inwestycja nie dotyczy osobistych interesów majątkowych Prezydenta Miasta, zatem na gruncie art. 25 k.p.a. brak podstaw do jego wyłączenia. W kontekście zarzutów skarżącej organ stwierdził także, że skoro przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest na terenie, dla którego ustalono plan miejscowym, to brak było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła: 1. Pozbawienie właścicieli sąsiednich nieruchomości prawa strony tj. naruszenie art. 28 PrBud i art. 28 k.p.a. 2. Brak zgodność decyzji z planem miejscowym – Uchwała nr [...]. 3. Błędną interpretację ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w zakresie stosowania planu miejscowego. 4. Naruszenie art. 24 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ zarządzający terenem. 5. Naruszenie art. 72 ustawy z dnia 3 października 2008 r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ze względu na brak postępowania środowiskowego w celu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. 6. Brak oceny skumulowanego oddziaływania inwestycji. 7. Brak dopełnienia obowiązku zawiadomienia o prowadzonym postępowaniu i wydanej decyzji zgodnie z art. 53 Ustawy z dnia 27 marca 2003r, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła istotę podniesionych zarzutów, a na poparcie ich zasadności przytoczyła obszerne fragmenty licznych wyroków sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325, ze zm. ) dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o przedstawione powyżej kryteria wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Przedmiot kontroli sprawowanej w oparciu o powyższe kryteria stanowiła decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Kontrolowana decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest tryb wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 -152 k.p.a.). Postępowanie to składa się z kilku etapów. Etap wstępny takiego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia. Natomiast kolejny etap - po wydaniu postanowienia o wznowieniu - dotyczy badania istnienia przyczyny wznowienia. Przepisy art. 151 § 1 i 2 k.p.a. zawierają katalog rozstrzygnięć, które może wydać organ administracji po wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie. Organ może: odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (art. 151 § 1 pkt 1) k.p.a., może uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi zaistnienie podstaw do jej uchylenia na mocy ww. przepisów i wydać nową decyzję o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) albo stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa z jednoczesnym wskazaniem okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a.). Punktem wyjścia do wydania jednego ze wskazanych powyżej rozstrzygnięć jest stwierdzenie, czy w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, w oparciu o którą postępowanie zostało wszczęte. Należy przy tym zaakcentować, że jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ uzna, że taka przesłanka nie zaistniała, to powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jako przesłankę wznowienia postępowania wskazała na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (karta 18 akt administracyjnych). Skarżąca uważa, że będąc stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę wskazanej na wstępie stacji bazowej telefonii komórkowej została pozbawiona udziału w tym postępowaniu. Organem właściwym do prowadzenia postępowania wznowieniowego jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.), a więc w tym przypadku – Prezydent Miasta. Organ ten co prawda najpierw przedwcześnie odmówił wznowienia postępowania, gdyż pomimo braku wznowienia od razu dokonał merytorycznej oceny zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania. Jednak błąd ten został naprawiony przez Wojewodę poprzez wydanie postanowienia, uchylającego postanowienie Prezydenta Miasta i jednocześnie wznawiającego postępowanie. W konsekwencji należało, zdaniem Sądu, uznać, że postępowanie zostało prawidłowo wznowione. Zważywszy na wskazaną we wniosku przesłankę wznowienia kluczową kwestią wznowionego postępowania było rozstrzygnięcie, czy skarżącej przysługiwał przymiot strony postępowania o pozwolenie na budowę. Pozytywne rozstrzygnięcie uprawniałoby skarżącą do żądania ponownego rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu. Organy obu instancji prawidłowo wskazały, że dla rozstrzygnięcia tej kwestii zastosowanie znajduje art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 PrBud. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 28 ust. 2 PrBud stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jak natomiast wynika z art. 3 pkt 20 PrBud (według stanu prawnego na dzień wszczęcia postępowania o pozwolenie na budowę i wydania decyzji) pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudwy, tego terenu. Przepis art. 3 pkt 20 PrBud nie definiuje pojęcia obszaru oddziaływania obiektu wprost, lecz czyni to poprzez odesłanie do licznych regulacji, przewidujących m.in. szczegółowe wymagania dla odległości w zabudowie i zagospodarowaniu terenu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, bądź stwarzają możliwość ograniczenia w zagospodarowaniu i wykorzystaniu działek sąsiednich zgodnie z ich przeznaczeniem, to właściciele takich nieruchomości mają status strony i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 kwietnia 2011r., II OSK 644/10; z 1 marca 2012r., II OSK 282/12; z 17 kwietnia 2013 r., II OSK 2508/11, z 8 czerwca 2011 r., II OSK 1296/10; z 26 czerwca 2012 r., II OSK 1613/11; z 20 grudnia 2013 r., II OSK 841/13; z 21 sierpnia 2014 r., II OSK 449/13, z 26 sierpnia 2020 r., II OSK 561/20). W tym kontekście należy zauważyć, że do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr.Bud., należą m.in. przepisy rozporządzeń określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego. Mając na względzie to, że w realiach rozpoznawanej sprawy pozwolenie na budowę dotyczyło stacji bazowej telefonii komórkowej, jako przepis wprowadzający ograniczenia możliwości zagospodarowania, a w szczególności zabudowy terenu w kontekście oddziaływania pola elektromagnetycznego należało uznać § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.), dalej w skrócie "rozporządzenie MI z 2002 r.". Prawidłowo zatem na ten właśnie przepis wskazał Wojewoda. Zgodnie zaś z treścią tego przepisu budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych, dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Powoduje to, że kluczowe znaczenie mają przepisy normujące dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku. Dla określenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku w realiach rozpoznawanej sprawy kluczowe znaczenie miały przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883; zwanego dalej "rozporządzeniem MŚ z 2003 r."). Z przepisów tych wynika, że istotnymi parametrami, mającymi znaczenie przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu stacji bazowej telefonii komórkowej, są moc EIRP, tj. równoważna moc promieniowana izotropowo, oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny (przy uwzględnieniu azymutu i nachylenia). Punktem odniesienia są tu – znajdujące zastosowanie w kontrolowanej sprawie – przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397; w skrócie "rozporządzenie RM z 2010 r."). Mając na względzie powyższą regulację wskazać należy, że kryterium, które przede wszystkim powinno decydować o tym, czy określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, jest jej położenie w strefie o gęstości pola elektromagnetycznego większej niż 0,1 W/m2 (obecnie: 10 W/m2, zgodnie z rozporządzeniem MZ z 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku), emitowanego przez nadajniki tejże stacji. Chodzi zatem o położenie w strefie, w której występuje ponadnormatywne oddziaływanie. Kryterium tym posługuje się rozporządzenie MŚ z 2003 r., co powoduje, że to od ustalenia, czy działka należąca do danej osoby znajduje się w obszarze takiego oddziaływania, czy poza nim, powinna zależeć, ocena statusu tej osoby jako strony postępowania. Należy bowiem zaakcentować, że zgodnie z art. 143 k.c. w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Z kolei zgodnie z § 314 rozporządzenia MI z 2002 r. budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego. Mając na względzie dotychczas przedstawioną regulację prawna przyjąć należy, że jeżeli inwestor projektuje budowę urządzeń powodujących emisję pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 (obecnie 10 W/m2), a strefy tych pól przekraczać będą granice działek sąsiednich (choćby ingerując w przestrzeń ponad nimi), to właściciele (użytkownicy wieczyści) tych działek doznają ograniczenia w zagospodarowaniu należącego do nich terenu, co jednocześnie powodować będzie, że należąca do nich nieruchomość pozostawać będzie w prawnie relewantnym obszarze oddziaływania ww. obiektu. Tacy właściciele działek sąsiednich posiadają przymiot stron w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Natomiast właściciele tych działek sąsiednich, w granicach których projektowana stacja bazowa nie będzie powodować emisji pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2 nie będą posiadać przymiotu stron w postępowaniu, dotyczącym wydania pozwolenia na budowę tej stacji bazowej telefonii komórkowej. Należąca do nich nieruchomość nie będzie bowiem znajdowała się w prawnie relewantnym obszarze oddziaływania ww. obiektu (nie będzie na tych działkach występować ponadnormatywne pole elektromagnetyczne). Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że jak wynika z przedłożonej przez inwestora kwalifikacji przedsięwzięcia w analizowanym obszarze o długości 70 m od środka elektrycznego anten, oś główna wiązki promieniowania zejdzie maksymalnie na wysokość - na azymucie 120° - 37,1 m n.p.t. - na azymucie 240° - 41,2 m n.p.t. - na azymucie 330° - 38,5 m n.p.t. Na wysokościach tych nie wystąpią miejsca dostępne dla ludności t.j. przestrzenie do wysokości 2.0 m nad powierzchnią ziemi albo innymi powierzchniami, na których mogą przebywać ludzie (zgodnie z § 2 pkt 11 rozporządzenia MŚ z 2003 r.). Jak natomiast wynika z przedłożonej przez inwestora ‚"Analizy rozkładu pól elektromagnetycznych wokół stacji bazowej" emitowane pola elektromagnetyczne o gęstości mocy powyżej wartości dopuszczalnej tj. powyżej 0,1 W/m2, wystąpią wyłącznie w obrębie działek o nr ewid. 3, 1 i 2 (oznaczonych w planie miejscowym symbolem 3PU), w odległości do 51,7 m od osi projektowanej stacji bazowej, a najmniejsza wysokość, na której będą znajdować się obszary pól o wartościach wyższych od dopuszczalnych wyniesie 39,0 m n.p.t. Jak zaś wynika, z "Projektu zagospodarowania terenu" przedmiotowej inwestycji, "sumaryczny zasięg pola elektromagnetycznego o gęstości mocy > 0,1 W1m2 dla stacji bazowej Play - obszar oddziaływania inwestycji" obejmuje jedynie działki o nr ewid. 3, 1 i 2. Oznacza, to że właściciele tych działek powinni być uznani za strony postępowania. Ponad ich działkami zlokalizowana jest bowiem strefa o gęstości pól elektromagnetycznych wyższych niż dopuszczalne. Natomiast skarżąca jest współwłaścicielką działek o nr ewid. 4, 5 (oznaczonych w planie miejscowym symbolem 1 8MN), ponad którymi nie występuje strefa o gęstości pól elektromagnetycznych wyższych niż dopuszczalne. Zdaniem Sądu oznacza to, że działki skarżącej położone są poza obszarem oddziaływania planowanej inwestycji w odległości ponad 70 m od przedmiotowej stacji bazowej. W świetle przedstawionych powyżej rozważań dotyczących tego, kto jest stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem wskazanego powyżej ostatecznego pozwolenia na budowę. W konsekwencji nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 28 PrBud ani art.28 k.p.a. Należy przy tym zauważyć, że wbrew zarzutom skargi w "Analizie Rozkładu Pól ..." uwzględniono również zagadnienie kumulacji wiązek anten radioliniowych, a także uwzględniono pola wytwarzane przez wszystkie anteny stacji w tym również anteny radioliniowe oraz instalacje radiokomunikacyjne sąsiadujące z przedmiotową stacją i pracujące w zbliżonym zakresie częstotliwości. W związku z tym, że organy zasadnie odmówiły uznania skarżącej za stronę postępowania o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej, już z samej zasady nie mogły odnieść skutku te zarzuty skargi, które zmierzały do wykazania innych wad ostatecznego pozwolenia na budowę spornej stacji telefonii komórkowej. (Są to zarzuty skargi zawarte w pkt. 2, 3, 4, 5 i 7, a ich treść jest zbieżna z wcześniejszymi zarzutami odwołania). Zarzuty te dotyczą kwestii, które mogły być badane dopiero po uznaniu, że skarżącej przysługuje status stron wskazanego na wstępie postępowania. Niemniej organ odwoławczy odniósł się także do tych zarzutów przedstawiając w odniesieniu do każdej z nich stanowisko, wedle którego pierwotnie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa. Zawarta w tym stanowisku merytoryczna ocena decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej jest zdaniem Sądu prawidłowa i choć, nie było potrzeby do jej przeprowadzenia, to jednak jej treść nie budzi zastrzeżeń Sądu. Sąd działając z urzędu poza granicami zarzutów skargi nie dopatrzył się w działania procesowych organów obu instancji takich naruszeń prawa procesowego materialnego, które oznaczałyby konieczność wykorzystania kompetencji kasacyjnych z urzędu na podstawie art. 134 i art. 135 p.p.s.a. Skoro zatem Sąd, nie będąc związany zarzutami skargi, w ramach sprawowanej kontroli nie stwierdził żadnych naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powodowałyby konieczność uchylenia kontrolowanej decyzji Wojewody, to skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a., gdyż organ zgłosił wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a skarżąca w terminie 14 dni od zawiadomienia o tym wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło