II SA/Gl 586/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-08-05
Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata planistyczna może zostać ustalona, gdy właściciel nieruchomości nie uzyskał bezpośredniego przysporzenia majątkowego ze sprzedaży nieruchomości, a jedynie zwolnił się z ciążącego na nim długu w wyniku przewłaszczenia na zabezpieczenie, które następnie zostało zaspokojone przez wierzyciela poprzez sprzedaż nieruchomości podmiotowi trzeciemu?Ratio decidendi
Opłata planistyczna jest wymagalna, gdy w związku z uchwaleniem planu miejscowego wzrosła wartość nieruchomości, a właściciel ją zbył. Zbycie nieruchomości, które skutkuje zwolnieniem się właściciela z ciążącego na nim długu (np. poprzez zaspokojenie wierzyciela z przewłaszczonej rzeczy), stanowi formę przysporzenia majątkowego uzasadniającą naliczenie opłaty, nawet jeśli właściciel nie otrzymał bezpośredniej zapłaty za sprzedaż. Kluczowe jest zaspokojenie wierzyciela i umorzenie długu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o ustaleniu opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Skarżący kwestionował zasadność naliczenia opłaty, argumentując, że nie uzyskał bezpośredniego przysporzenia majątkowego ze sprzedaży nieruchomości, a jedynie zwolnił się z długu w wyniku przewłaszczenia na zabezpieczenie. Organy administracji uznały, że zbycie nieruchomości przez spółkę F. sp. z o.o. na rzecz P. sp. z o.o., które nastąpiło w wykonaniu umowy przewłaszczenia i doprowadziło do zaspokojenia wierzyciela Skarżącego, stanowiło zbycie nieruchomości w rozumieniu przepisów o opłacie planistycznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 lutego 2025 r. nr SKO.UL/41.7/446/2024/18357/RS w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę.
Pismem nadanym dnia 26 marca 2025 r. J. P. (dalej: Skarżący, Strona), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 lutego 2025 r. nr SKO.UL/41.7/446/2024/18357/RS w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia 27 września 2024 r. nr [...] znak [...] Burmistrz Gminy i Miasta C. (dalej: organ pierwszej instancji), na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 7 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130, dalej: u.p.z.p.) ustalił Skarżącemu opłatę w wysokości 65.797,20 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w C., oznaczonej ewidencyjnie jako działka [...] o powierzchni 0,7463 ha, obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w R. w dacie zbycia prowadził księgę wieczystą nr [...], na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ w dniu 25 sierpnia 2023 r. wszczął postępowanie w sprawie. Ustalił, że Strona jako właściciel opisanej wyżej działki nr [...]: w dniu [...] 2020 r. zawarł z "P." sp. z o.o. z siedzibą w W. przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości (akt notarialny Rep. [...] nr [...]), w dniu [...] 2021 r. zawarł z G. sp. z o.o. z siedzibą w K. umowę przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie (Rep. [...] nr [...]), która jak wyjaśnił organ nie spowodowała skutku w postaci uiszczenia opłaty planistycznej, ponieważ intencją umowy nie było trwałe wyzbycie się własności, w dniu [...] 2022 r. G. sp. z o.o. z siedzibą w K. przeniosła własność nieruchomości na "F." sp. z o.o. z siedzibą w W., bez wynagrodzenia, celem udziału w przetargu (Rep. [...]), w dniu [...] 2022 r. F. sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarła umowę sprzedaży w wykonaniu warunkowej umowy sprzedaży z P. z siedzibą w W. (Rep. [...] nr [...]).
Zgodnie z poprzednio obowiązującym miejscowym planem zatwierdzonym przez Radę Miejską w C. Uchwałą z dnia [...] r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., Nr [...], poz. [...]) w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta C., przedmiotowa działka położona była w terenach: zieleni izolacyjnej o symbolu planu Zl, lokalnej strefy aktywności gospodarczej o symbolu planu PU1, dróg i ulic powiatowych i gminnych o symbolu planu [...] W obecnie obowiązującym planie miejscowym, zatwierdzonym Uchwałą Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz. [...]) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta C. obejmującego obszar w rejonie ulic [...], [...] i [...] w obrębie [...], przedmiotowe działki znajdują się na terenach: obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej o symbolu planu 1PU, oraz drogi wewnętrznej o symbolu planu [...] Określenie wartości nieruchomości nastąpiło na podstawie operatu szacunkowego z dnia 4 września 2023 r. Decyzja organu z dnia 25 października 2023 r. nr [...] została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia 18 lipca 2024 r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
W toku ponownie prowadzonego postępowania rzeczoznawca ustosunkowując się do wezwania organu, przedstawił nowy operat szacunkowy z dnia 12 sierpnia 2024 r. Stan nieruchomości rzeczoznawca określił na dzień wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego - na dzień [...] r., a wartość prawa własności nieruchomości określono według poziomu cen na dzień sporządzenia aktu notarialnego - [...] 2022 r. Na podstawie przyjętej metodologii wyceny i przeznaczenia nieruchomości rzeczoznawca oszacował wzrost wartości rynkowej dla przedmiotowej działki na kwotę 219.324 zł, tj. różnicę pomiędzy wartością nieruchomości przed zmianą planu 385.179 zł, a wartością nieruchomości po zmianie planu 604.503 zł. Strona nie wniosła uwag do operatu. Organ pierwszej instancji stwierdził, że operat uwzględnia uwagi zawarte w uzasadnieniu decyzji uchylającej, oraz pozostaje zgodny z zapisami rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego, zatem organ postanowił o nałożeniu opłaty w ww. wysokości.
Decyzja została doręczona w dniu 2 października 2024 r.
Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w ustawowym terminie złożył odwołanie od opisanej wyżej decyzji podnosząc zarzuty naruszenia: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez:
a) pominięcie, iż żadna z transakcji dotycząca działek przeznaczonych pod zieleń i tereny rolnicze, wytypowane jako podobne nie była zlokalizowana w obrębie [...],
b) zaakceptowanie, iż biegły przygotowując operat oparł się jedynie na trzech transakcjach działek o przeznaczeniu pod budownictwo przemysłowo-usługowe,
c) nieuwzględnienie z urzędu: wartości działek pod zieleń i tereny rolnicze oraz o przeznaczeniu pod budownictwo przemysłowo-usługowe, wynikających z innych operatów w analogicznych sprawach wykonanych na zlecenie organu,
d) niewyjaśnienie z jaką czynnością prawną podjętą przez Odwołującego się względem nieruchomości organ wiąże obowiązek ustalenia opłaty,
e) niewyjaśnienie, dlaczego organ po otrzymaniu wypisu aktu notarialnego Rep. [...] nr [...] wszczął postępowanie, skoro Odwołujący się nie był podmiotem sprzedającym przedmiotową nieruchomość,
a także naruszenie art. 8 k.p.a. przez niezastosowanie zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podkreślił, że w sprawie organ nie dokonał szczegółowej oceny operatu z dnia 12 sierpnia 2024 r. Wskazał, że organ ponownie pominął bliższą identyfikację notariusza sporządzającego powołane w decyzji akty notarialne. Zauważył też, że wszczęcie postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 37 ust. 6 u.p.z.p., tj. po ponad 14 miesiącach od daty otrzymania wypisu aktu notarialnego, nadto z rażącym naruszeniem art. 36 ust. 4 u.p.z.p., ponieważ w akcie notarialnym Rep. [...] Odwołujący się nie był podmiotem sprzedającym, zatem nie mógł być adresatem obowiązku określonego w decyzji.
Po rozpoznaniu odwołania, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 20 lutego 2025 r. nr SKO.UL/41.7/446/2024/18357/RS, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 19 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1-4, art. 37 ust. 1, ust. 6 i ust. 7 u.p.z.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przywołał treść przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie. Następnie wskazał, że Odwołujący się był właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] 2008 r., a przeniesienie własności dokonane dnia [...] 2021 r. nie stanowiło jeszcze zbycia nieruchomości. Wyjaśnił, że umowy zawarte pomiędzy wierzycielem Strony tj. Spółką A. sp. z o.o. z siedzibą w K. z F. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz pomiędzy F. sp. z o.o. w W., a P. sp. z o.o. z siedzibą w W. wskazują, iż doszło do zaspokojenia wierzyciela. W umowie z dnia [...] 2022 r., którą A. sp. z o.o. przeniosła własność nieruchomości na F. sp. z o.o. uczestniczył także Odwołujący się i wyraził m.in. zgodę na przeniesienie na niego przez spółkę pod firmą G. sp. z o.o. wynikającego z tej umowy zwrotnego roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości opisanych w § 2 przysługującego spółce pod firmą G. sp. z o.o. wobec spółki F. sp. z o.o. zamiast zwrotnego przeniesienia na niego własności tych nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, iż po zawarciu ww. umowy nie doszło jednak do zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości na rzecz Strony, lecz doszło do sprzedaży nieruchomości przez F. sp. z o.o. na rzecz P. sp. z o.o., w konsekwencji doszło do zaspokojenia wierzyciela. Ziściła się tym samym pierwsza z przesłanek naliczenia renty planistycznej.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż zaistniała także druga przesłanka, tj. wzrost wartości nieruchomości na skutek zmiany planu miejscowego, w poprzednio obowiązującym planie z dnia [...] r., Uchwała nr [...], nieruchomość położona była na terenie: zieleni izolacyjnej (ZI) - w części o powierzchni: 2942 m2, lokalnej strefy aktywności gospodarczej (PU1) - w części o powierzchni 4021 m2 - dróg i ulic powiatowych i gminnych (KL 1/2-II) - w części o powierzchni 500 m2, natomiast w obowiązującym planie miejscowym z dnia [...] r., Uchwała nr [...] nieruchomość położona jest na terenie: obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej (1PU) o powierzchni 7314 m2, drogi wewnętrznej (symbol planu 4KDW) o powierzchni 149 m2. Dokonując oceny operatu szacunkowego z dnia 12 sierpnia 2024 r. Kolegium wskazało, że prawidłowo ustalono istotne dla wyceny daty tj. datę stanu przedmiotu wyceny i datę poziomu cen (str. 6 operatu). W nowym operacie nie występują już zauważone przez Kolegium w uprzedniej decyzji wątpliwości. Na str. 23 operatu, działając w oparciu o § 49 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1832), rzeczoznawca wykazał, że nie ma możliwości dokonania wyceny nieruchomości drogowych przy uwzględnieniu cen transakcyjnych. Wynika to z braku wystarczającej ilości transakcji nieruchomościami podobnymi. Z tego względu wycenę dokonano, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, które to działanie jest dopuszczalne w świetle § 49 ust. 6 ww. rozporządzenia. Ponadto rzeczoznawca skorygował omyłkę w nazwie cechy rynkowej, uwidocznionej na str. 30 poprzedniego operatu szacunkowego. W operacie na str. 15 dokonana została analiza wpływu ustalonej strefy koncentracji zieleni na wartość nieruchomości. Rzeczoznawca wyjaśnił, a następnie uwzględnił fakt, iż strefa ta nie może być utożsamiana z terenami zieleni i w konsekwencji należy ją szacować wraz z terenami o symbolu PU. Dokonując oceny wartości dowodowej operatu Kolegium stwierdziło, że przy wycenie gruntów o symbolu planu PU zastosowano podejście porównawcze metodę porównywania parami, zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia. Dla każdej z nieruchomości rzeczoznawca wskazał cechy wpływające na wartość, a także położenia, wartość metra kwadratowego oraz numer księgi wieczystej. Różnice z nieruchomością wycenianą zostały skorygowane. Natomiast wyceny terenów o przeznaczeniu rolnym dokonano stosując podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, zgodnie z § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia. Tabela na str. 25 operatu zawiera informacje o 13 transakcjach nieruchomościami spełniającymi wymogi, pozwalające na uznanie ich za nieruchomości podobne. Został również spełniony wymóg § 5 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ transakcje do porównań dotyczą roku 2021 i 2022 (str. 21 i 25 operatu).
Z tych przyczyn Kolegium stwierdziło, że operat stanowi dowód w sprawie. Wzrost wartości nieruchomości wyniósł 219.324 zł, zatem przy zastosowaniu stawki 30% określonej w § 11 planu, wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości ustalona przez organ pierwszej instancji na kwotę 65.797,20 zł, jest zgodna z przepisami. Decyzja została doręczona w dniu 24 lutego 2025 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze względem zaskarżonej decyzji podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 36 ust. 4 u.p.z.p. przez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że sprzedaż działki w ramach umowy sprzedaży z dnia [...] 2022 r. Rep. [...] Nr [...] stanowiła czynność zbycia nieruchomości przez Skarżącego w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p, aktualizując obowiązek naliczenia renty planistycznej, podczas gdy Skarżący nie był stroną umowy, a czynność przewłaszczenia na zabezpieczenie dokonana przez Skarżącego na rzecz spółki G. A. sp. z o.o. nie zrodziła po stronie Skarżącego przysporzenia majątkowego, co tym samym sprawia, iż przeniesienie nieruchomości przez F. sp. z o.o. na rzecz P. sp. z o.o. nie może stanowić podstawy naliczenia renty planistycznej na rzecz Skarżącego,
- a ponadto zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez: a) niedostrzeżenie, iż Skarżący nie był stroną umowy Rep. [...] nr [...], co doprowadziło do bezpodstawnego wszczęcia postępowania, b) niedostrzeżenie, że biegły oparł kalkulacje na cenach z daty sporządzenia aktu notarialnego z dnia [...] 2022 r., nie uwzględniając, iż Skarżący nie był stroną tej umowy, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia na podstawie błędnego operatu, c) nieprawidłowe wyjaśnienie w jakiej dacie oraz w związku z jaką czynnością prawną podjętą przez Skarżącego względem nieruchomości organy wiążą obowiązek ustalenia renty planistycznej, d) niewyjaśnienie z jakim konkretnie przysporzeniem majątkowym wiąże organ zasadność naliczenia opłaty, e) oraz zarzuty – jak w pkt a) - c) odwołania,
- a także naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa, polegające na utrzymaniu decyzji ustalającej opłatę, gdy Skarżący nie był podmiotem sprzedającym nieruchomość, do czego organy się nie ustosunkowały określając w sposób nieuprawniony obowiązek zapłaty renty planistycznej, opierając się w sposób nieuprawniony na umowie sprzedaży z dnia [...] 2022 r.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wraz z wytycznymi wskazującymi na zasadność umorzenia postępowania w tym zakresie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów. Akcentował, iż Skarżący nie był stroną umowy pomiędzy F. sp. z o.o. a P. sp. z o.o., ale także nie osiągnął przysporzenia majątkowego, które mogłoby stanowić podstawę naliczenia opłaty planistycznej. Zdaniem strony skarżącej, organy nie dokonały prawidłowej analizy postanowień zawartych umów. Odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt II OPS 3/09 podjętej w odniesieniu do stanu faktycznego obejmującego darowiznę nieruchomości wskazał, iż znaczenie w sprawie ma kwestia przysporzenia majątkowego, które staje się przedmiotem obrotu, a brak korzyści w zakreślonym przez ustawodawcę terminie oznacza, że opłata nie jest wymagalna. Po stronie Skarżącego nie zmaterializowało się przysporzenie majątkowe, stanowiące ekwiwalent odpowiadający wzrostowi wartości przeniesionego prawa własności nieruchomości. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, pełnomocnik ponowił argumentację przedstawioną na etapie wniesionego odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się opisana na wstępie decyzja w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem jak wyjaśniono, dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Ramy prawne kontroli sądowej skarżonej decyzji wyznaczają przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do treści art. 36 ust. 4 tej ustawy, jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Z kolei zgodnie z art. 37 ust. 1 wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień sprzedaży. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem tego planu.
Ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jest ograniczone w czasie – pobiera się ją w przypadku zbycia nieruchomości w okresie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 3 w zw. z art. 37 ust. 4 u.p.z.p.). Pomocniczymi w zakresie ustalenia tej opłaty przepisami są: ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 z późn. zm., dalej: u.g.n.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1832). Mając powyższe na względzie wskazać należy, że ustalenie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na podstawie powołanego przepisu musi zostać poprzedzone stwierdzeniem zaistnienia kumulatywnie przesłanek, a mianowicie: 1) zmiany bądź uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego, 2) zbycia nieruchomości przez właściciela lub wieczystego użytkownika przed upływem pięciu lat od dnia wejścia w życie tego planu, 3) wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego lub jego zmianą, 4) określenia w planie stawki opłaty w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Stwierdzenie, iż chociażby jedna z tych przesłanek nie została spełniona, uniemożliwia ustalenie opłaty planistycznej. W przeciwnym wypadku wydanie decyzji w przedmiocie tej opłaty ma charakter obligatoryjny, od którego gmina nie może odstąpić (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 921/06). Przesądzając o obowiązku wniesienia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., w przypadku wskazanych w tym artykule okoliczności, ustawodawca wykluczył tym samym możliwość zastosowania stawki zerowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 979/10). W rozpoznawanej sprawie zaistniały łącznie wszystkie wymienione wyżej przesłanki.
Niesporne jest, że w związku z Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta C. obejmującego obszar w rejonie ulic [...], [...] i [...] w obrębie [...] (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz. [...], wejście w życie dni [...] r.) przedmiotowa działka nr [...] o powierzchni 7.436 m2 została objęta symbolami: 1PU – teren obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej o powierzchni 7314 m2 oraz 4KDW – teren drogi wewnętrznej o powierzchni 149 m2 (wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). W § 11 Uchwały ustalono stawkę procentową, na podstawie której ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. w wysokości: 30% dla wszystkich terenów objętych planem.
W uprzednio obowiązującym planie miejscowym zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta C. (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., Nr [...], poz. [...]) przedmiotowa działka była oznaczona symbolami: Z – tereny zieleni izolacyjnej o powierzchni: 2942 m2, PU1 – lokalne strefy aktywności gospodarczej o powierzchni 4021 m2, KL 1/2-II – tereny dróg i ulic powiatowych i gminnych - w części o powierzchni 500 m2 (zaświadczenie z dnia 7 grudnia 2021 r., informacja o powierzchni działek z dnia 16 sierpnia 2023 r.). Uchwała określała, że tereny zieleni izolacyjnej oznaczone na rysunku planu symbolem ZI pełnią funkcję ochronną z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zieleń wysoką. Na terenach tych dopuszczono realizację sieci i urządzeń infrastruktury technicznej oraz tras komunikacyjnych w sytuacji braku możliwości ich lokalizacji poza terenami ZI (§ 38 ust. 1 i 2). W odniesieniu do wyznaczonych lokalne stref aktywności gospodarczej oznaczonych na planie symbolem PU1 Uchwała określała natomiast - podstawowe przeznaczenie gruntów pod realizację usług komercyjnych takich jak: usług handlu i gastronomii, oraz funkcji produkcyjno-przemysłowej w postaci małych i średnich przedsiębiorstw, baz i składów, usług logistycznych itp. (§ 21 ust. 1).
W obowiązującym dla przedmiotowej działki planie miejscowym, dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolem od 1PU ustalono: przeznaczenie podstawowe: obiekty produkcyjne, bazy, składy, magazyny, zabudowa usługowa obejmująca usługi: konsumpcyjne, administracyjno-biurowe, turystyczne, handel hurtowy, a w ramach przeznaczenia dopuszczalnego: miejsca do parkowania, garaże, w tym garaże wielopoziomowe, dojazdy, dojścia, ciągi piesze, pieszo-rowerowe, rowerowe, zieleń urządzona, infrastruktura techniczna. Nie ulega zatem wątpliwości, że doszło do zmiany przeznaczenia działki objętej niniejszym postępowaniem.
W ocenie Sądu, fakt zbycia przez Skarżącego przedmiotowej działki, w rozumieniu art. 36 ust. 4 u.p.z.p., również jest niewątpliwy. Nastąpiło to wskutek ostatecznego przejścia prawa własności tej działki na podmiot trzeci. Prawidłowo organy przyjęły, że ostateczne zbycie nieruchomości nie nastąpiło w momencie zawarcia aktu notarialnego przewłaszczenia na zabezpieczenie, lecz z chwilą sprzedaży działki na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w W., w wykonaniu umowy przewłaszczenia, i zaspokojenia się wierzycieli z przewłaszczonej rzeczy na poczet zabezpieczonej tą umową wierzytelności. Odnotowania w tym miejscu wymaga, iż przewłaszczenie na zabezpieczenie jest umową zawieraną na podstawie art. 3531 Kodeksu cywilnego pomiędzy dłużnikiem - właścicielem rzeczy a jego wierzycielem, stosownie do której dłużnik przenosi na wierzyciela własność rzeczy w celu zabezpieczenia wykonania jakiegoś zobowiązania. Przewłaszczenie rzeczy w celu zabezpieczenia nie następuje z zamiarem trwałego wyzbycia się jej własności i już tylko z tego powodu wykluczone jest identyfikowanie stosunku przewłaszczenia w celu zabezpieczenia ze stosunkiem sprzedaży. Decyduje o tym nie tylko nazwa umowy, ale przede wszystkim treść stosunku prawnego wykreowanego przez oświadczenia woli prowadzące do jego nawiązania i ukształtowania wzajemnych praw i obowiązków stron. Intencją stron umowy o przewłaszczenie na zabezpieczenie (art. 65 § 2 k.c.) nie jest przeniesienie własności rzeczy celem zaspokojenia zobowiązania z umowy np. pożyczki i przyjęcie przez wierzyciela świadczenia w postaci rzeczy na poczet długu z tytułu spłaty pożyczki. Przy przewłaszczeniu na zabezpieczenie realizacja zamierzonego przez strony celu następuje w ten sposób, że w razie niespłacenia długu wierzyciel może, jako właściciel rzeczy, zaspokoić z niej swoją wierzytelność bez potrzeby zachowywania niektórych procedur dyktowanych interesem dłużnika. W każdym wypadku zaspokojenie się wierzyciela z przewłaszczonej rzeczy następuje nie z chwilą nabycia przez wierzyciela własności rzeczy, ale z chwilą dokonania czynności powodującej zaspokojenie się wierzyciela z tej rzeczy i prowadzącej do umorzenia w całości lub w części zabezpieczonej wierzytelności (zob. wyrok SN z dnia [...] r. sygn. akt [...]).
Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, w dniu [...] 2020 r. Skarżący zawarł z P. sp. z o.o. w W., przedwstępną warunkową umowę sprzedaży nieruchomości (w tym działki nr [...]), objętą aktem notarialnym zarejestrowanym Rep. [...] nr [...] (sporządzoną przed notariuszem M. W., Kancelaria Notarialna w W.), z której to Umowy w dniu [...] 2021 r. prawa i obowiązku Skarżącego nabyła m.in. F. sp. z o.o. w W. oraz G. w K. (akty notarialne Rep [...] oraz Rep. [...]). W dniu [...] 2021 r. została zawarta umowa przewłaszczenia nieruchomości na zabezpieczenie. Z zapisu § 1 ust. 2 wynika zobowiązanie Skarżącego do zapłaty na rzecz A. wskazanych kwot: 10.002.000 zł, 613.440 zł, 83.530 zł, 4.500.000 zł. Skarżący w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności A. opisanych w § 1 ust. 3, przeniósł na rzecz A. własność nieruchomości opisanych w § 1 ust. 3 (w tym przedmiotową działkę ewidencyjną o numerze [...] o obszarze 0,7463 ha położoną w miejscowości D.), a przedstawiciel A. działający w imieniu i na rzecz A. wyraził na to zgodę i nabył własność nieruchomości (§ 2 ust. 1 aktu notarialnego). Strony postanowiły, że w przypadku braku spłaty przez Skarżącego całości zadłużenia, o którym mowa w § 1 ust. 1 aktu w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. roszczenie Skarżącego o zwrotne przeniesienie własności nieruchomości wygasa z upływem tego dnia. Co istotne w § 2 ust. 5 i ust. 6 aktu notarialnego określono zasady zaspokojenia się A. z nieruchomości przed wygaśnięciem roszczenia o zwrotne przeniesienie własności nieruchomości (przed 31 grudnia 2023 r.), tj., że roszczenie to wygaśnie w przypadku sprzedaży nieruchomości przez A. na rzecz P. na warunkach Umowy przedwstępnej. Z chwilą dokonania takiej sprzedaży nastąpi rozliczenie wierzytelności A. wobec Skarżącego w sposób wskazany w ust. 8 § 2 tego aktu (akt notarialny z dnia [...] 2021 r., Rep. [...], sporządzona przed notariuszem M. W., Kancelaria Notarialna w W.).
Z kolejnego aktu notarialnego wynika natomiast, że doszło do spełnienia określonego wyżej warunku, sprzedaży nieruchomości, w tym działki objętej niniejszym postępowaniem, na rzecz P. na warunkach Umowy przedwstępnej. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] 2022 r. Rep. [...] (sporządzonego przed notariuszem M. W., Kancelaria Notarialna w W.) zawarto umowę przeniesienia własności nieruchomości, m.in. działki nr [...] w wykonaniu warunkowej umowy sprzedaży. Jak określono "W związku ze spełnieniem się warunków zawieszających (jak zdefiniowano w Umowie przedwstępnej) (...) przedstawiciel sprzedającego w imieniu sprzedającego sprzedaje na rzecz kupującego, a przedstawiciel kupującego w imieniu kupującego kupuje od sprzedającego, wolne od wszelkich praw i roszczeń osób trzecich, prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości D., województwie śląskim, stanowiącej działkę ewidencyjną o numerze [...] o obszarze 0,7463 ha", "za cenę sprzedaży netto 1.365.729 zł" (§ 5 ust. 5.3 aktu notarialnego). Spełnił się warunek zawieszający, a Skarżący był obecny podczas ww. aktu notarialnego z dnia [...] 2022 r. Rep. [...]. O rozliczeniu wierzytelności z A., a nawet zwrocie Skarżącemu ewentualnej nadwyżki stanowią wyraźnie zapisy § 2 ust. 8 lit. e aktu notarialnego z dnia [...] 2021 r.
Niewątpliwie doszło do przysporzenia majątkowego po stronie Skarżącego, nie sposób zatem odnieść okoliczności niniejszej sprawy do powołanego w skardze orzeczenia zapadłego w stanie faktycznym dotyczącym umowy darowizny. Sąd podziela stanowisko wyrażone w przywołanym również przez organ odwoławczy - wyroku SN z dnia [...] r. sygn. akt [...], iż zaspokojenie wierzyciela z przewłaszczonej rzeczy następuje nie z chwilą, gdy nabywa on rzecz na własność, bo to ma miejsce w momencie zawarcia umowy przewłaszczenia (art. 155 § 1 k.c.), ale z chwilą, gdy podejmie czynności prowadzące do zaspokojenia się z tej rzeczy w celu umorzenia w całości lub w części zabezpieczonej wierzytelności.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy czynnością prowadzącą do zaspokojenia się z nieruchomości, było zawarcie umowy przeniesienia własności działki nr [...] w wykonaniu warunkowej umowy sprzedaży, co nastąpiło w dniu [...] 2022 r.
Należy pamiętać, że opłata planistyczna jest związana ze zbyciem nieruchomości połączonym z odpłatnością, ewentualnie z osiągnięciem innej korzyści majątkowej związanej z jej zbyciem. Przy ocenie zasadności pobrania opłaty planistycznej należy jednak uwzględnić nie tyle formę zbycia nieruchomości, której wartość wzrosła w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co skutki dokonania tej czynności prawnej. Ekwiwalentne zbycie praw do nieruchomości następuje zawsze, gdy na podstawie czynności prawnej zbywca nieruchomości uzyskuje korzyść majątkową (por. m.in. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt II OSK 789/13 na gruncie przeniesienia własności nieruchomości w drodze datio in solutum). Strona wyzbywająca się własności nieruchomości - Skarżący uzyskał w zamian wymierną korzyść poprzez zwolnienie się z ciążącego na nim długu, co na gruncie kontrolowanej sprawy, co wynika wprost z zalegających w aktach sprawy aktów notarialnych.
Wbrew twierdzeniom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 36 ust. 4 u.p.z.p. ani też naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które Skarżący opierał o twierdzenie, że przeniesienie nieruchomości na rzecz P. sp. z o.o. nie może stanowić podstawy naliczenia renty planistycznej na rzecz Skarżącego (zarzut nr A, nr B lit a-d, nr C petitum skargi). Zasadnie zatem biegły dokonał kalkulacji na dzień sporządzenia aktu notarialnego z dnia [...] 2022 r.
Zbycie nieruchomości nastąpiło zatem przed upływem pięciu lat od dnia wejścia w życie planu miejscowego, przyjętego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w C. z dnia [...] r., jak wymaga tego art. 37 ust. 4 u.p.z.p.
Ustalając wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego organy oparły się na operacie rzeczoznawcy, który był podstawą wydanych decyzji. Według dominującego orzecznictwa sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych nie obejmuje weryfikacji wiadomości specjalnych przedstawionych przez rzeczoznawcę w operacie szacunkowym. Operaty szacunkowe niewątpliwie oceniane są przez organy, a następnie przez sąd administracyjny pod względem spełnienia określonych warunków formalnych. Organ na podstawie tego dokumentu może też samodzielnie ocenić jego wartość dowodową, może także w razie potrzeby żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści (co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce w toku ponownie prowadzonego postępowania, pismo z dnia 2 sierpnia 2024 r.). Na gruncie niniejszej sprawy rzeczoznawca ustalił wartość nieruchomości objętej postępowaniem przed zmianą planu ustalając ją na kwotę 385.179 zł oraz wartość tej nieruchomości po zmianie tego planu przyjętego Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. na kwotę 604.503 zł (str. 31 operatu szacunkowego z dnia 12 sierpnia 2024 r., karta nr 13 i nast. akt administracyjnych). Tym samym w oparciu o te ustalenia, organ ustalił, iż w wyniku przyjęcia nowego planu nastąpił wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości o 219.324 zł.
Stosownie do brzmienia art. 154 ust. 1 u.g.n. wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Z regulacji tej wynika w sposób jednoznaczny, iż to autor operatu w oparciu o posiadane w tym zakresie wiadomości specjalne, dokonuje wyboru podejścia i metody selekcji nieruchomości i wybiera te, które stanowią następnie przedmiot jego badań.
Ani sąd, ani organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Niemniej jednak obowiązany jest do oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym - czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny być sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 411/18; z dnia 17 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 428/19; z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt II OSK 1408/19). Taka ocena, w toku ponownie prowadzonego postępowania, została przez organy orzekające w sprawie dokonana w sposób wyczerpujący.
Nieruchomość objęta niniejszym postępowaniem to działka położona przy ul. [...], w C. w dzielnicy [...] w odległości 4 km od centrum miasta, wjazd na autostradę [...] węzeł [...] znajduje się w odległości 1 km, kształt działki jest regularny, prostokątny, działka niezabudowana, nieogrodzona, nieuzbrojona, teren płaski, porośnięty zielenią niską oraz pojedynczymi drzewami, dojazd gruntowy, utwardzony, w otoczeniu tereny użytkowane rolniczo, luźna zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, tereny przemysłowo-usługowe oraz tereny autostrady [...] (str. 6-7 operatu). Wzrost wartości oszacowano dla działki nr [...] o obszarze 0,7463 ha, dla której przeznaczenie w planie zmieniło się ze stref PU, ZI i KL na strefy PU i KDW. Tereny przeznaczone pod komunikację wyceniono w podejściu porównawczym przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych zgodnie z § 49 ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości. Zgodnie z treścią operatu przyjęto do wyceny podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej dla gruntów w strefie zieleni przed zmianą planu oraz metodę porównywania nieruchomości parami dla gruntów produkcyjno-usługowych po zmianie planu (str. 14 operatu). W myśl art. 153 ust. 1 u.g.n. podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Jak wynika z rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości, przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen (§ 4). Przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Do porównań wybiera się co najmniej trzy nieruchomości ze zbioru nieruchomości podobnych stanowiącego podstawę wyceny. Korekty cen transakcyjnych dokonuje się na podstawie różnic ocen cech rynkowych nieruchomości wycenianej i nieruchomości przyjętych do porównań określonych w przyjętych skalach (§ 8 ust. 1). Sposób obliczeń przy metodzie korygowania ceny średniej określa ust. 2 § 8.
Dla celu wyceny w podejściu porównawczym przyjęto rynek lokalny obrotu prawem własności do nieruchomości niezabudowanych przeznaczonych pod zabudowę przemysłowo-usługową oraz gruntów bez możliwości zabudowy przeznaczonych pod zieleń i tereny rolne (str. 15 operatu). Kontrola sądowoadministracyjna prowadzi do wniosku, iż rzeczoznawca rzetelnie przedstawił poszczególne etapy szacowania wartości nieruchomości, szczegółowo omówił zastosowane podejście i metodykę wyceny, dokonał analizy i charakterystyki lokalnego rynku nieruchomości obejmującego gminę C. – odrębnie dla rynku nieruchomości drogowych (str. 20-21 operatu), rynku transakcji działkami o przeznaczeniu pod budownictwo przemysłowo-usługowe (str. 21-24 operatu), rynku nieruchomości bez możliwości zabudowy przeznaczonych pod zieleń i tereny rolnicze (str. 24-27 operatu). W odniesieniu do rynku nieruchomości drogowych rzeczoznawca wyjaśnił przyczyny konieczności zastosowania metodologii zakładającej przyjęcie przeznaczenia nieruchomości przeważającego wśród gruntów przyległych (odnotowanie w bazie jedynie jednej transakcji gruntami przeznaczonymi pod komunikację dnia 14 września 2021 r., str. 20 operatu). Dla rynku transakcji działkami o przeznaczeniu pod budownictwo przemysłowo-usługowe oraz rynku nieruchomości bez możliwości zabudowy przeznaczonych pod zieleń i tereny rolnicze, rzeczoznawca wyjaśnił przesłanki doboru nieruchomości przyjętych do porównania parami, określił cechy rynkowe nieruchomości oraz ustalili wpływ ww. cech na wartość nieruchomości. Operat zawiera szczegółowo przedstawione czynności prowadzące do określenia wartości terenu pod zabudowę przemysłowo-usługową (str. 27-29 operatu), określenie wartości działki po uchwaleniu zmiany planu oraz obliczenie wartości działki przed uchwaleniem zmiany planu, przy omówieniu odrębnie dla każdego z tych obliczeń m.in. cech rynkowych i ich wagi oraz współczynnika korygującego. W niniejszej sprawie rzeczoznawca w toku postępowania ustosunkowywał się również do zarzutów, które pojawiły się na skutek złożonego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji (pismo z dnia 16 sierpnia 2024 r., skorygowany operat z dnia 12 sierpnia 2024 r.). Nieuzasadnione są wobec powyższego zarzuty skargi odnoszące się do nieprawidłowości w wyborze nieruchomości podobnych czy ich nieprawidłowej ilości (zarzut nr B lit e-f petitum skargi). Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt I OSK 377/17, nieruchomość podobna w rozumieniu art. 4 pkt 16 u.g.n. nie jest równoznaczna z pojęciem nieruchomości identycznej. Brak było również podstaw do odnoszenia się przez organ do operatów wydanych w innych sprawach (zarzut nr B lit g petitum skargi).
Oceniając wartość dowodową przygotowanego w sprawie operatu szacunkowego nie budzi wątpliwości ustalenie organów orzekających w sprawie, iż został on sporządzony prawidłowo. Analizując operat pod względem formalnym podnieść należy, że sporządzony został przez uprawnioną osobę i zawiera prawem wymagane elementy. Sąd nie dostrzegł przy tym oczywistych braków, które powinny zostać sprostowane czy uzupełnione.
Zwrócić uwagę należy, iż zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. O taką ocenę można zatem wystąpić we własnym zakresie, co było uprawnieniem strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2600/14), z którego Skarżący nie skorzystał. Organ nie miał obowiązku, by czynić to z urzędu, skoro nie znalazł podstaw do zakwestionowania ustaleń zawartych w operacie.
Wartość nieruchomości przed zmianą planu miejscowego została ustalona na 385.179 zł (4021 m2 x 81 zł/m2 + 3443 m2 x 17,28 zł/m2), natomiast po zmianie planu na 604.503 zł (7463 m2 x 81 zł/m2). Prawidłowo także została ustalona wysokość opłaty stosownie do stawki przyjętej w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (§ 11 tego planu, stawka 30%).
Wobec powyższych ustaleń - wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek zmiany planu miejscowego wyniósł 219.324 zł, zatem opłata, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p. została prawidłowo ustalona na kwotę 65.797,20 zł.
Jak już wskazano, podniesiony zarzut skargi - naruszenia art. 36 ust. 4 u.p.z.p., nie mógł zostać uznany na uzasadniony. Z przyczyn wskazanych powyżej Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, w tym podnoszonego w skardze naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej. Organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób pełny, prawidłowy i zupełny, uwzględniły przy tym dostępną dokumentację. Zebrany materiał dowodowy nie wymagał w ocenie Sądu uzupełnienia. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia zostały przez orzekające organy należycie i wyczerpująco uzasadnione.
Skarga nie mogła zatem odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło