II SA/Gl 913/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Wnioskiem z dnia 10 lutego 2015 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starosty [...] o wydanie decyzji kierującej S. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, który w okresie od [...] r. do [...]r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał łącznie 28 punktów karnych. W toku wszczętego w tej sprawie postępowania pełnomocnik S. R. w piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2015 r. wniósł o jego umorzenie jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że S. R. odbył dnia [...] r. szkolenie o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym i dlatego posiada mniej niż 24 punkty karne. Po rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155, zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) i art. 104 k.p.a. orzekł o skierowaniu S. R. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii B. W uzasadnieniu decyzji po zrelacjonowaniu postępowania stwierdził, że nie jest uprawniony do kwestionowania prawomocnych rozstrzygnięć stwierdzających fakt popełnienia wykroczeń i nakładających za nie kar. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik S. R. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania powtórzył co do zasady stanowisko zajęte w w/w piśmie procesowym z dnia 1 czerwca 2015 r.. Podkreślił, że w świetle treści art. 130 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym, nie ma znaczenia czy do odbycia szkolenia o jakim w tym przepisie mowa doszło przed czy też dopiero po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów karnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną w powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że przy wydawaniu decyzji Starosta [...] był związany wnioskiem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynikało, że odwołujący się wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co zaledwie w okresie siedmiu miesięcy otrzymał 28 punktów karnych. Przesądza to o tym, że w odniesieniu do niego istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji jako kierowcy, o których mowa w ustawie o kierujących pojazdami. Powołując się na wymienione w decyzji wyroki sądów administracyjnych Kolegium stwierdziło też, że odbycie szkolenia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, wyklucza możliwość zmniejszenia ilości tych punktów. To zaś oznacza, że w przypadku przekroczenia dopuszczalnego limitu 24 punktów kierowca poddawany jest obowiązkowemu badaniu psychologicznemu i kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO w C. pełnomocnik S. R. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem : - art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przez jego niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na brak uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji skarżącego jako kierowcy, w sytuacji gdy przed dniem orzekania przez organy obu instancji odbył specjalistyczne szkolenie mające poprawić jego kwalifikacje i w związku z tym liczba przypisanych mu punktów nie przekroczyła 24. - art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym) przez błędną jego wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że ze szkolenia zmniejszającego liczbę punktów nie może skorzystać kierowca, który dopuścił się naruszeń, za które otrzymał więcej niż 24 punkty. - § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488, zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2012 r.) poprzez jego błędne zastosowanie. W uzasadnieniu skargi podtrzymano w ogólnym zarysie stanowisko zaprezentowane wcześniej w odwołaniu. Zakwestionowano niekonstytucyjność treści § 8 ust. 6 w/w rozporządzenia, jako pozostającą w sprzeczności z treścią art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym i wykraczającą poza delegację określoną w ust. 4 tego artykułu. W odpowiedzi na skargę SKO w C. wniosło o jej oddalenie powołując co do zasady argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 22 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł, że istnieją wątpliwości co do ilości przypisanych skarżącemu punktów karnych w sytuacji gdy w wyroku karnym, którym uznano skarżącego za winnego popełnienia w dniu [...] r. w miejscowości L. wykroczenia z art. 92 a Kodeksu wykroczeń, nie określono o ile przekroczył on dozwoloną prędkość jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Zgodnie z treścią art. 99 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek organu kontroli ruchu drogowego w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (według stanu obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Z uwagi na użyte w art. 99 ust. 1 ustawy sformułowanie "wydaje", nie powinno budzić wątpliwości, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom orzekającym uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania o problematyce dotyczącej naruszania przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznacza to, że obligatoryjnemu kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba kierująca pojazdem, która przekroczyła liczbę 24 punktów, otrzymanych zgodnie z art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednia liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. Warunki i sposób prowadzenia przedmiotowej ewidencji oraz tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, określało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Stosownie do § 8 ust. 6 tego rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczny punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Z dobrodziejstwa przewidzianego w cytowanym przepisie rozporządzenia mogą korzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia opisanego w art. 130 ust. 3 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która nie rodzi po ich stronie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (mniej niż 24). Jeżeli bowiem dopuszczalny limit punktów zostaje przekroczony, wówczas odbycie szkolenia uprawniającego do zmniejszenia liczby punktów po zajściu tego zdarzenia pozostaje bez wpływu na uzyskane punkty, co oznacza, że zaliczenie takiego szkolenia nie zwalnia z obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Pogląd taki, który Sąd przy rozpoznaniu niniejszej sprawy w pełni aprobuje został wyrażony w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w wyrokach: z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1550/12, opubl. LEX nr 1333091; z 1 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 225/12 opubl. LEX nr 1164087; z 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 419/11, opubl. LEX 1136703; z 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 723/10, opubl. LEX nr 990279, z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10, opubl. LEX nr 745196 i z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż prawidłowo SKO przyjęło, że odbycie przez wnoszącego skargę szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym już po uzyskaniu przez niego 24 punktów jest nieskuteczne i nie powoduje zmniejszenia liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Tym samym zarzut naruszenia art. 130 ust. 3 tej ustawy oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami nie zasługiwał na uwzględnienie. Na uwzględnienie nie zasługiwał także wynikający ze skargi zarzut naruszenia przepisu art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w powiązaniu z art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym i z § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W tej materii wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując, że ww. przepis rozporządzenia w rozważanym zakresie nie wykracza poza ramy delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Jakkolwiek bowiem przepis ten ingeruje w sferę praw i wolności jednostki, to ingerencja ta dokonana została już na gruncie ustawy. Chociaż, zgodnie z jej art. 130 ust. 3 zd. pierwsze Prawa o ruchu drogowym, obniżenie posiadanych punktów z tytułu naruszenia przepisów drogowych po odbyciu reedukacyjnego szkolenia jest prawem przysługującym kierowcy, to jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego uzależnione jest od tego, czy suma punktów uzyskanych przed odbyciem szkolenia nie przekroczy 24. Ustawa nie przewiduje bowiem sytuacji, w której bez względu na ilość posiadanych przez kierowcę punków można punkty te zredukować. Nie można zatem uznać, by przedmiotowy przepis rozporządzenia wykraczał poza delegację ustawową. Nie wprowadza on także żadnych odstępstw od zasad przewidzianych w ustawie. Kwestionowane w skardze unormowanie stanowi jedynie doprecyzowanie postanowień wynikających wprost z samej ustawy. Taki zabieg redakcyjny nie może przesądzać o niezgodności aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania (por. pogląd prezentowany w wyroku TK z 5 stycznia 1998 r., sygn. akt P 2/97, opubl. OTK 1998/1/1). Takie stanowisko co do zgodności kwestionowanego przepisu aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania, zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w orzeczeniach: z 23 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1504/13; z 31 marca 2011r . sygn. akt I OSK 1013/10; z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 oraz z 13 lipca 2006 r. sygn. akt. I OSK 1087/05 i z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zgłoszony na rozprawie sądowej zarzut wskazujący na wątpliwość co do ilości przypisanych skarżącemu punktów karnych w związku z treścią wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] , którym skarżący został uznany winnym popełnienia w dniu [...]r. w miejscowości L. wykroczenia z art. 92 a Kodeksu wykroczeń. W następstwie tego wyroku nie doszło bowiem do zmiany wpisu w prowadzonej zgodnie z treścią w/w rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r., przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w zakresie przyznanych skarżącemu za to wykroczenie punktów karnych. W świetle jednolitego orzecznictwa (np. wyrok NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11) organy właściwe w sprawie skierowania kierowcy na kontrolny egzamin sprawdzający są związane danymi wynikającymi z tej ewidencji, które w odpowiednim trybie nie zostały zweryfikowane. Należy nadto podnieść, że z dyspozycji art. 92 a Kodeksu wykroczeń nie wynika aby zastosowanie tego przepisu było uzależnione od wielkości przekroczenia obowiązującej na danym obszarze dopuszczalnej prędkości pojazdów. Co do uzasadnionych zastrzeżeń kwalifikacji skarżącego jako kierowcy (art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami) w związku z dopuszczeniem się przez niego licznych naruszeń przepisów ruchu drogowego należy dodatkowo podnieść, że jak wynika z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych, skarżący w [...] r. był także skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zwiazku z przekroczeniem 24 punktów. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). ec