II SA/Gl 914/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. [...] Komendant Wojewódzki Policji zwrócił się do Starosty [...] o wydanie decyzji kierującej S. R. na kontrolne badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, który w okresie od [...] r. do [...] r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał łącznie 28 punktów karnych. W toku wszczętego w tej sprawie postępowania pełnomocnik S. R. w piśmie procesowym z dnia [...] r. wniósł o jego umorzenie jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że S. R. odbył dnia [...] r. szkolenie o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym i dlatego posiada mniej niż 24 punkty karne. Po rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155, zwanej dalej ustawą lub ustawą o kierujących pojazdami) orzekł o skierowaniu S. R. na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. W uzasadnieniu decyzji powołał się na uzyskaną informację, że kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik S. R. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania powtórzył co do zasady stanowisko zajęte w w/w piśmie procesowym z dnia [...] r.. Podkreślił, że w świetle treści art. 130 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym, nie ma znaczenia czy do odbycia szkolenia o jakim w tym przepisie mowa doszło przed czy też dopiero po przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów karnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną w powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 3 b ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że przy wydawaniu decyzji Starosta [...] był związany wnioskiem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynikało, że odwołujący się wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za co zaledwie w okresie siedmiu miesięcy otrzymał 28 punktów karnych. Organy orzekające o skierowaniu na badania psychologiczne nie mają obowiązku prowadzenia postępowania dowodowego ukierunkowanego na zweryfikowanie danych zawartych w ewidencji kierowców co do ilości przypisanych im punktów karnych. Władne są jedynie do sprawdzenia czy liczba ta przekroczyła 24. Powołując się na wymienione w decyzji wyroki sądów administracyjnych Kolegium stwierdziło też, że odbycie szkolenia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, wyklucza możliwość zmniejszenia ilości tych punktów. To zaś oznacza, że w przypadku przekroczenia dopuszczalnego limitu 24 punktów kierowca poddawany jest obowiązkowemu badaniu psychologicznemu. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO w C. pełnomocnik S. R. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty [...] oraz o zarządzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem : - art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy o kierujących pojazdami przez jego niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na brak w dniu orzekania przez organy "na koncie skarżącego" 24 punktów karnych. - art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., zwanej dalej Prawem o ruchu drogowym) przez błędną jego wykładnię przejawiającą się w przyjęciu, że ze szkolenia zmniejszającego liczbę punktów nie może skorzystać kierowca, który dopuścił się naruszeń, za które otrzymał więcej niż 24 punkty. - § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488, zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2012 r.) poprzez jego błędne zastosowanie. W uzasadnieniu skargi podtrzymano w ogólnym zarysie stanowisko zaprezentowane wcześniej w odwołaniu. Zakwestionowano niekonstytucyjność treści § 8 ust. 6 w/w rozporządzenia, jako pozostającą w sprzeczności z treścią art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym i wykraczającą poza delegację określoną w ust. 4 tego artykułu. W odpowiedzi na skargę SKO w C. wniosło o jej oddalenie powołując co do zasady argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 22 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł, że istnieją wątpliwości co do ilości przypisanych skarżącemu punktów karnych w sytuacji gdy w wyroku karnym, którym uznano skarżącego za winnego popełnienia w dniu [...] r. w miejscowości L. wykroczenia z art. 92 a Kodeksu wykroczeń, nie określono o ile przekroczył on dozwoloną prędkość jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Zgodnie z treścią art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzję w tym zakresie, stosownie do art. 99 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy starosta wydaje m in. na wniosek organu kontroli ruchu drogowego. Z uwagi na użyte w art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy sformułowanie "podlega", nie budzi wątpliwości, że wniosek ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom orzekającym uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania o problematyce dotyczącej naruszania przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznacza to, że obligatoryjnemu badaniu podlega osoba kierująca pojazdem, która przekroczyła liczbę 24 punktów, otrzymanych zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. Warunki i sposób prowadzenia przedmiotowej ewidencji oraz tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, określiło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Stosownie do § 8 ust. 6 tego rozporządzenia, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczny punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Z dobrodziejstwa przewidzianego w cytowanym przepisie rozporządzenia mogą zatem korzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia opisanego w art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która nie rodzi po ich stronie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (mniej niż 24). Jeżeli bowiem dopuszczalny limit punktów zostaje przekroczony, wówczas odbycie szkolenia uprawniającego do zmniejszenia liczby punktów po zajściu tego zdarzenia pozostaje bez wpływu na uzyskane punkty, co oznacza, że zaliczenie takiego szkolenia nie zwalnia z obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i badaniu psychologicznemu. Pogląd taki, który Sąd przy rozpoznaniu niniejszej sprawy w pełni aprobuje został wyrażony w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, np. w wyrokach: z 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1550/12, opubl. LEX nr 1333091; z 1 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 225/12 opubl. LEX nr 1164087; z 15 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 419/11, opubl. LEX 1136703; z 22 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 723/10, opubl. LEX nr 990279, z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10, opubl. LEX nr 745196 i z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż prawidłowo SKO przyjęło, że odbycie przez skarżącego szkolenia o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym już po uzyskaniu przez niego 24 punktów jest nieskuteczne i nie powoduje zmniejszenia liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Tym samym sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym nie zasługiwał na uwzględnienie. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. przez jego niewłaściwe zastosowanie. W tej materii wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, wskazując, że przedmiotowy przepis rozporządzenia w rozważanym zakresie nie wykracza poza ramy delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazywał, że chociaż przepis ten ingeruje w sferę praw i wolności jednostki, jednakże ingerencja ta dokonana została już na gruncie ustawy. Jakkolwiek, zgodnie z art. 130 ust. 3 zd. pierwsze Prawa o ruchu drogowym, obniżenie posiadanych punktów z tytułu naruszenia przepisów drogowych po odbyciu reedukacyjnego szkolenia jest prawem przysługującym kierowcy, to jest to prawo warunkowe. Skorzystanie z niego uzależnione jest od tego, czy suma punktów uzyskanych przed odbyciem szkolenia nie przekroczy 24. Ustawa nie przewiduje sytuacji, w której bez względu na ilość posiadanych przez kierowcę punków można punkty te zredukować. W tej sytuacji nie można uznać, by przedmiotowy przepis rozporządzenia wykraczał poza delegację ustawową. Nie wprowadza on także żadnych odstępstw od zasad przewidzianych w ustawie. Kwestionowane w skardze unormowanie stanowi jedynie doprecyzowanie postanowień wynikających wprost z samej ustawy. Taki zabieg redakcyjny nie może przesądzać o niezgodności aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania. Takie stanowisko co do zgodności kwestionowanego przepisu aktu wykonawczego z upoważnieniem do jego wydania, zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w orzeczeniach: z 23 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1504/13; z 31 marca 2011r . sygn. akt I OSK 1013/10; z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 oraz z 13 lipca 2006 r. sygn. akt. I OSK 1087/05 i z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1386/13. Nie zasługiwał także na uwzględnienie zgłoszony na rozprawie sądowej zarzut wskazujący na wątpliwość co do ilości przypisanych skarżącemu punktów karnych w związku z treścią wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. sygn. akt [...], którym skarżący został uznany winnym popełnienia w dniu [...] r. w miejscowości L. wykroczenia z art. 92 a Kodeksu wykroczeń. W następstwie tego wyroku nie doszło bowiem do zmiany wpisu w prowadzonej zgodnie z treścią w/w rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r., przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w zakresie przyznanych skarżącemu za to wykroczenie punktów karnych. W świetle jednolitego orzecznictwa (np. wyrok NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11) organy właściwe w sprawie skierowania kierowcy na kontrolny egzamin sprawdzający i badanie psychologiczne są związane danymi wynikającymi z tej ewidencji, które w odpowiednim trybie nie zostały zweryfikowane. Należy nadto podnieść, że z dyspozycji art. 92 a Kodeksu wykroczeń nie wynika aby zastosowanie tego przepisu było uzależnione od wielkości przekroczenia obowiązującej na danym obszarze dopuszczalnej prędkości pojazdów. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).