II SA/Gl 928/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; W treści skargi z dnia 5 listopada 2011 r. M. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację życiową. Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. stronę wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Skarżący nadesłał rzeczony formularz w dniu 27 grudnia 2011 r. potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ponownie podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Sam bowiem jest schorowany, w podeszłym wieku (78 lat), jego żona to osoba [...], wymagająca stałej opieki, z kolei syn [...] i choruje na ciężkie, przewlekłe schorzenie. Nadto wnioskujący oświadczył, iż posiada mieszkanie o powierzchni 38 m2 i środki pieniężne w kwocie 35.000 zł oraz podał, że miesięczny dochód jego rodziny to 4.390 zł, na co składają się emerytury pobierane przez niego (3.107 zł) oraz przez jego małżonkę (1.283 zł). W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku M. K. należy podnieść, iż w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy przyznać, że skarżący znajduje się niewątpliwie w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej. Zarówno bowiem on sam jak i jego małżonka to osoby starsze i schorowane, z kolei jego syn [...] i cierpi na poważną, przewlekłą chorobę. Pomimo to jednak, w świetle przywołanego wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., brak było podstaw do pozytywnego rozstrzygnięcia jego wniosku. Konstrukcja przesłanki sformułowanej w tym przepisie jest bowiem jednoznaczna i nie pozostawia wątpliwości co do tego, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje wyłącznie ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego rodziny. Decydujące znaczenie ma tu więc stan majątkowy strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Zastosowanie prawa pomocy powinno mianowicie sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla wnioskodawcy rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone między innymi w postanowieniach: z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z. 1, poz. 8, z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II GZ 201/08, z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 oraz z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 801/09 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Prawo pomocy może zatem zostać przyznane wyłącznie stronie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 52/09 i z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 113/08 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Tymczasem nie sposób uznać, aby skarżący należał do takich osób, skoro - jak wyraźnie podał we wniosku - posiada zasoby pieniężne w kwocie 35.000 zł. Nie budzi wątpliwości, że tak znaczna ilość środków pozostająca w dyspozycji wnioskodawcy pozwala na pokrycie pełnych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem, które na obecnym etapie sprowadzają się wszak do wpisu od skargi w wysokości 500 zł, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jego i rodziny. W tym stanie rzeczy, nawet uwzględniwszy bardzo trudną sytuację życiową skarżącego, zwolnienie go od kosztów sądowych nie było możliwe, jako że nie sposób uznać, aby spełnił on ustawową przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy, wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Mając na uwadze wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.