II SA/Gl 937/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na zarządzenie Prezydenta Miasta S. z dnia 7 stycznia 2013 r. nr 4/2013 w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza na rzecz skarżącej od Prezydenta Miasta S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J.K. (dalej "Skarżąca") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. wniosła skargę na zarządzenie nr 4/2013 Prezydenta Miasta S. z dnia 7 stycznia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta S. w zakresie, w jakim dotyczy ono wskazanej w załączniku nr 1 do tego zarządzenia, a należącej do skarżącej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] i [...] zarzucając mu: I. przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1292) - dalej "u.o.z." przez ich zastosowanie, bez przeprowadzenia czynności zmierzających do ustalenia zindywidualizowanego zabytkowego charakteru ww. nieruchomości;  2. art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1-4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez dokonanie zasadniczego ograniczenia prawa własności skarżącej, mimo braku przyczyny uzasadniającej takie ograniczenie i przy zaniechaniu wyjaśnienia, czy przyczyna taka w istocie wystąpiła. II. przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej "k.p.a.", w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich działań w celu wyjaśnienia, czy nieruchomość skarżącej jest zabytkiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z., w tym w szczególności zaniechanie uwzględnienia faktu, że w 2003 roku, na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 6 czerwca 2003 r., nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, został wykonany kapitalny remont budynku, w tym został zmieniony/przebudowany dach budynku, zmieniono/powiększono okna i drzwi, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, że nieruchomość skarżącej jest zabytkiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z., podczas gdy budynek ten utracił wszelkie walory zabytku, uzasadniające jego wpisanie do rejestru zabytków. Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia organu oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów: 1. decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 6 czerwca 2003 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, znak [...], wraz dokumentacją projektową, 2. dokumentacji zdjęciowej obrazującej stan nieruchomości przed i po dokonaniu remontu w związku z udzielonym pozwoleniem na budowę, 3. pisma skarżącej do organu z dnia 17 lutego 2014 r., 4. pisma organu z dnia 10 kwietnia 2025 r., znak [...], 5. pisma skarżącej z dnia 22 kwietnia 2025 r., zawierające wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, 6. pisma organu z dnia 23 maja 2025 r., znak [...], - na fakt, że w 2003 r., na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 06.06.2003 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, został wykonany kapitalny remont budynku, w tym został zmieniony/przebudowany dach budynku, zmieniono/powiększono okna i drzwi, przez co w praktyce utracił on wszelkie walory uzasadniające jego wpisanie do rejestru zabytków oraz na fakt ustalenia daty dowiedzenia się przez skarżącą o zaskarżonym zarządzeniu i wzywaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, treści odpowiedzi udzielonej przez organ. Uzasadniając swoje wnioski dowodowe Skarżąca stwierdziła, że dopuszczenie wnioskowanych dowodów nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a wcześniej była ona pozbawiona możliwości uczestnictwa w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumenty uzasadniające jej zdaniem podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie i dopuszczenie dowodów: 1. zarządzenia 4/2013 Prezydenta Miasta S. z dnia 7 stycznia 2013 r. wraz ze zmianą, przyjętą zarządzeniem nr [...] z dnia 24 marca 2021 r. wraz z załącznikami (wykaz zabytków figurujących w gminnej ewidencji zabytków), 2. karty adresowej budynku przy ul. [...], 3. korespondencji z Wydziałem Ekologii i Gospodarki Odpadami, 3.1. pisma Skarżącej z dnia 18 kwietnia 2025 r., 3.2. pisma Wydziału Ekologii i Gospodarki Odpadami do miejskiego konserwatora zabytków z dnia 22 kwietnia 2025 r., 3.3. pisma miejskiego konserwatora zabytków z dnia 29 kwietnia 2025 r., 4. korespondencji ze Skarżącą w sprawie wyłączenia karty adresowej budynku przy ul. [...] z gminnej ewidencji zabytków. 4.1. pisma Skarżącej do Prezydenta Miasta S. z dnia 5 kwietnia 2025 r., 4.2. pisma Prezydenta Miasta S. z dnia 10 kwietnia 2025 r. 4.3. pisma Skarżącej z dnia 22 kwietnia 2025 r. 4.4. pisma Prezydenta Miasta S. z dnia 23 maja 2025 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił dlaczego w jego ocenie skarga Skarżącej jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., Sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (czynności), nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Sąd w składzie orzekającym podziela ocenę prawną, że ujęcie oraz wyłączenie zabytku z GEZ nie jest aktem organu samorządowego w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., lecz czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA): z 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK 2326/18, postanowienia NSA: z 20 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 753/20, z dnia 18 maja 2021 r. sygn. akt II OZ 218/21, z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 753/20 i z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt II OZ 218/21 - wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). Przed przystąpieniem do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do kwestii dopuszczalności samej skargi. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego dopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na czynność materialnotechniczną konserwatora zabytków polegającą na włączeniu do wojewódzkiej ewidencji zabytków zabytku nieruchomego (por. wyr. NSA z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 254/15, z dnia 8 maja 2018r., sygn. akt II OSK 1926/17, z dnia 29 listopada 2018r., sygn. akt II OSK 2225/18, dostępne www.orzeczenia.nas.gov.pl – dalej jako CBOSA). W wyroku z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II OSK 96/15 (CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że organ prowadzący ewidencję zabytków nie jest w świetle ustawy zobowiązany do przeprowadzenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przedmiocie włączenia karty danego obiektu do ewidencji i w związku z tym nie wydaje żadnej decyzji administracyjnej. Działanie organu stanowi czynność o charakterze materialno-technicznym z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta została kognicją sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W świetle czynności stron udokumentowanych w aktach sprawy Skarżąca dowiedziała o ujęciu należącej do niej nieruchomości się przed dniem 5 kwietnia 2025 r., ponieważ w piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta S. datowanym na dzień 5 kwietnia 2025 r. wyraźnie stwierdziła, że powzięła informację o wpisaniu do gminnej ewidencji zabytków należącej do niej nieruchomości. O treści samego zarządzenia Prezydenta Miasta dowiedziała się z jego pisma z dnia 10 kwietnia 2025 r. doręczonego jej w dniu 14 kwietnia 2025 r. Warto wspomnieć, że Skarżąca po otrzymaniu tego pisma wezwała pismem z dnia 22 kwietnia 2025 r. Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa i usunięcia należącego do niej budynku z gminnej ewidencji zabytków. Prezydent w odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia 23 maja 2025 r. zaproponował skarżącej spotkanie w urzędzie miasta z miejskim konserwatorem zabytków. Do spotkania nie doszło. Skarga do tutejszego Sądu na Zarządzenie 4/13 została natomiast złożona w dniu 23 czerwca 2025 r. a więc po upływie 30 dniowego terminu do wniesienia skargi na czynność Prezydenta Miasta. Sąd mając na uwadze formę, w jakiej doszło do potwierdzenia ujęcia ww. obiektów w GEZ oraz faktu braku jakichkolwiek pouczeń o możliwości zaskarżenia czynności uznał, że uchybienie wynikającego z art. 53 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a. terminu do wniesienia skargi miało miejsce bez winy Skarżącej. Orzekając w sprawie, Sąd identyfikuje się w pełni ze stanowiskiem WSA w Poznaniu zawartym w wyroku z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt II SA/Po 489/25 – dostępny w CBOSA. W judykaturze wskazuje się, że wniesienie skargi na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z uchybieniem terminu, nie powoduje bezwzględnego obowiązku jej odrzucenia, bowiem ustawodawca w art. 53 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. przyznał sądowi kompetencję do rozpoznania skargi, jeżeli uchybienie terminu do jej wniesienia nastąpiło bez winy skarżącego (zob. postanowienia NSA: z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt II OZ 335/22 i z 18 maja 2021 r. sygn. akt II OZ 218/21). Przyjęcie bardzo rygorystycznego podejścia dotyczącego terminu wniesienia skargi na zarządzenie o wpisie do GEZ, a co za tym idzie, konieczność badania kiedy Skarżąca mieli świadomość dokonanego wpisu, oznaczałoby w ocenie Sądu, że zamknięta zostałaby właścicielowi droga do weryfikacji prawidłowości wpisu do ewidencji, który to wpis głęboko ingeruje w przysługujące właścicielowi prawo własności. Z tych powodów Sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania sprawy uznając, iż wniesienie skargi co prawda nastąpiło z uchybieniem terminu, ale bez winy strony. Analizując przepisy prawa materialnego należy wskazać, że zgodnie z art. 22 ust. 4 i 5 u.oz. wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy, w której powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z treści art. 3 pkt 1 u.o.z. wynika natomiast, że zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Dana rzecz lub nieruchomość stanowi zabytek, jeżeli jej wartości historyczne, naukowe lub artystyczne są wyższe niż przeciętne. Stwierdzenie, że dany obiekt ma charakter zabytku wymaga poczynienia ustaleń w tym zakresie. Jakkolwiek przepisy u.o.z. nie przewidują, aby ujęcie zabytku w GEZ stanowiło rozstrzygnięcie podejmowane przez organ gminy w formie decyzji administracyjnej, niemniej ujęcie danego obiektu w GEZ nie może nastąpić bez zbadania przesłanek uzasadniających przypisanie temu obiektowi wartości zabytkowych. Umieszczając zabytek w GEZ organ gminy stwierdza, że obiekt ten charakteryzuje się cechami, które uzasadniają objęcie go szczególną formą ochrony nieruchomości ze względu na posiadaną przez niego wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Tego rodzaju czynność kwalifikująca stwarza wymóg określenia przez organ podstaw sformułowania oceny o wartości zabytkowej obiektu, której poprawność stanowi przedmiot kontroli sądu administracyjnego (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Po 751/23). W tym miejscu wskazać należy, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fundamentalne znaczenie ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18, w którym Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wyrok ten został wydany w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do konstytucyjności art. 22 ust 5 pkt 3 u.o.z., które Naczelny Sąd Administracyjny powziął w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu przywołanego wyroku Trybunał stwierdził wyraźnie, że osłabienie ochrony własności, przez wyłączenie udziału właściciela w postępowaniu skutkującym wpisem nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, nie służy realizacji żadnych konstytucyjnie określonych wartości. Sytuacja, w której właściciel dowiadując się, że należąca do niego nieruchomość ma zostać wpisana do gminnej ewidencji zabytków, nie ma możliwości zajęcia stanowiska w postępowaniu administracyjnym oraz zakwestionowania działań podejmowanych przez organ administracji gminnej w porozumieniu z konserwatorem uznana została za niezgodną z fundamentami demokratycznego państwa prawnego, do których należy możliwość obrony oraz ochrony swoich dóbr. W ocenie Trybunału postępowanie w przedmiocie wpisu do gminnej ewidencji zabytków powinno zostać oparte na możliwie jak najpełniejszych i najbardziej precyzyjnych kryteriach, wykluczających arbitralne działanie organu. Sąd orzekający w sprawie podziela również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 18 października 2023 r., sygn. akt II OSK 2781/17, że choć przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter zakresowy, w konsekwencji czego uznany za niekonstytucyjny przepis w określonym w tym orzeczeniu zakresie nie został w dosłownym sensie derogowany z systemu prawnego, to w niniejszej sprawie konieczne jest dokonanie wykładni art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. z uwzględnieniem tego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok zakresowy powoduje, że usuwane jest z systemu prawnego jego niekonstytucyjne rozumienie (zob. Roman Hauser, Janusz Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2008, s.42, J. Trzciński, Rozdział 9 Wokół art. 190 ust. 4 Konstytucji, Wybrane Zagadnienia, [w:] Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy administracyjne, Warszawa 2023). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18 usunął zatem z obrotu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z., co oznacza, że Sąd musi tę okoliczność brać pod uwagę i zastosować ww. wyrok jako formę stosowania Konstytucji. Musi to skutkować stwierdzeniem, że Prezydent Miasta S. dokonując zaskarżonych czynności zastosował wadliwą (niekonstytucyjną) procedurę, która uniemożliwiła czynny udział Skarżącej. W wyniku zastosowanej procedury sprzecznej z Konstytucją RP – właścicielka budynku nie mogła zakwestionować przyjętych przez organ ustaleń, formułować wniosków dowodowych, czy w inny sposób bronić się przed organem przed ograniczeniem prawa własności. Rozpoznając sprawę Sąd wziął pod uwagę, że obecna treść rozporządzania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz. U. z 2021 r., poz. 56) w § 18b ust. 1 przewiduje, iż o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, o włączeniu tej karty, o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku, o zamiarze wyłączenia karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków lub o wyłączeniu tej karty wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiadamia niezwłocznie właściciela lub posiadacza zabytku albo nieruchomości, która przestała być zabytkiem. Natomiast w myśl § 18b ust. 4 i 5 rozporządzenia wójt (burmistrz, prezydent miasta) o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku albo o zamiarze wyłączenia karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków zawiadamia właściciela lub posiadacza zabytku albo nieruchomości lub rzeczy ruchomej, która przestała być zabytkiem, na co najmniej 14 dni przed planowanym terminem włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków albo wyłączenia tej karty z gminnej ewidencji zabytków. Do zawiadomienia o włączeniu karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków lub o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku dołącza się odpowiednio potwierdzoną kopię karty adresowej zabytku albo nowej karty adresowej zabytku. Omawiane przepisy zostały dodane do ww. rozporządzenia dopiero z dniem 19 października 2019 r. (na mocy rozporządzania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 10 września 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem), a więc po umieszczeniu omawianego zespołu budynków w gminnej ewidencji zabytków, co przyznał sam Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę. W konsekwencji oznacza to, że wpis do ewidencji zabytków nastąpił bez jakiegokolwiek, choćby w stopniu minimalnym zagwarantowanym przez obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, udziału właściciela obiektu co skutkować musiało, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzeniem bezskuteczności czynności ujęcia nieruchomości w Gminnej Ewidencji Zabytków. W ocenie Sądu skoro Skarżąca nie była poinformowana o ujęciu nieruchomości w GEZ i a tym samym nie miała wiedzy o możliwości zaskarżenia powyższej czynności, to nie można uznać, że Skarżąca została pozbawiona możliwości ochrony swoich uprawnień wynikających z przysługującego jej prawa własności do nieruchomości. Wracając do twierdzeń Skarżącej dotyczących remontu budynku w 2003 r. i jego zakresu, Sąd w tym miejscu nie przesądza, iż przedmiotowy budynek w ogóle nie powinien znajdować się w ewidencji zabytków, a jedynie wskazuje, że ocena charakteru przedmiotowej zabudowy powinna zostać dokonana przez organ w postępowaniu poprzedzającym umieszczenie danego obiektu nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków z poszanowaniem uprawnień właściciela do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do kwestionowania przyjętych przez organ ustaleń, składania wniosków dowodowych, czy też zajęcia stanowiska w kwestii ograniczenia przez organ jego prawa własności. Sąd podziela pogląd reprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego, iż po wyroku Trybunału Konstytucyjnego powodem stwierdzenia bezskuteczności czynności ujęcie nieruchomości w GEZ jest naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Ze względu na zaistniałe uchybienia procesowe dotyczące postępowania w przedmiocie ujęcia nieruchomości w GEZ nie stanowi zatem przedmiotu oceny Sądu przesądzenie istnienia walorów zabytkowych należącego do Skarżącej budynku na tym etapie postępowania (por. m.in. wyroki NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 907/24; z dnia 5 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 404/24; z dnia 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 2272/23; z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1771/22; z dnia 5 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 94/22; dostępne w CBOSA). Mając na uwadze powyższe rozważania organ może zdecydować o ujęciu, bądź nie ujęciu przedmiotowej nieruchomości w GEZ jednak przy zapewnieniu Skarżącej gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem ewentualnego wpisu do tej ewidencji. Rzetelna, udokumentowana i wiarygodna ocena charakteru przedmiotowej zabudowy powinna zostać dokonana w postępowaniu poprzedzającym umieszczenie danego obiektu nieruchomego w GEZ z poszanowaniem uprawnień właściciela, z uwzględnieniem przedstawianej przez niego dokumentacji podważającej kwalifikację dokonaną przez organ. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 146 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność czynności dotyczącej włączenia karty adresowej budynku mieszkalnego należącego do Skarżącej położonego w S. przy ul. [...] i [...] do Gminnej Ewidencji Zabytków (pkt 1 sentencji wyroku), które to miało miejsce bez udziału właściciela nieruchomości. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 li. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na wysokość zasądzonej od organu kwoty składają się: koszty sądowe (wpis 200 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).