II SAB/Gl 44/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-05-15

Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Agnieszka Kręcisz-Sarna, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w okresie obowiązywania przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, organ administracji publicznej może zostać uznany za bezczynny lub prowadzący postępowanie w sposób przewlekły w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, uznając, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE. W związku z tym, w okresie obowiązywania tych przepisów, organ nie może być uznany za bezczynny ani prowadzący postępowanie w sposób przewlekły, a zaprzestanie czynności lub opóźnienie w ich dokonywaniu nie stanowi podstawy do wnoszenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Złożyła wniosek w grudniu 2022 r., a mimo podjętych czynności przez organ, postępowanie nie zostało zakończone. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach dotyczących terminów załatwiania spraw. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi V. S. (V. S.) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oddala skargę. Pismem z 17 stycznia 2025 r. W. S. (dalej "Skarżąca"), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego (dalej "Wojewoda" lub "Organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Organu do wydania decyzji w terminie 30 dni; 2) stwierdzenie, że Organ dopuścił się przewlekłości postępowania, a nadto, iż miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od Organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Skarżąca zarzuciła Organowi naruszenie: - art. 35 § 1-3 i § 4 k.p.a. w związku z art. 223 oraz art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach poprzez przekroczenie terminu na wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE; - art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie Skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz niepodanie przyczyny zwłoki i nowego terminu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wyjaśniła, że 30 listopada 2022 r. złożyła do Wojewody wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. W dniu 27 marca 2023 r. od Skarżącej pobrano odciski linii papilarnych. Następnie Skarżąca za pośrednictwem pełnomocnika skierowała do Organu cztery pisma dotyczące stanu sprawy oraz informacji na temat przewidywanego terminu wydania decyzji. Pisma te pozostały bez odpowiedzi. Skarżąca pismem z 14 października 2024 r. wniosła ponaglenie do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. Ponaglenie pozostało bez odpowiedzi. Skarżąca - powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - podkreśliła, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 337 z późn. zm.; dalej "u.o.p.o.U."), w szczególności jej art. 100c oraz art. 100d. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wniosek Skarżącej w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Organu 30 grudnia 2022 r. Następnie 14 października 2024 r. do Organu wpłynęło ponaglenie na bezczynność i przewlekłość, adresowane do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Ponaglenia nie zostały przekazane do organu wyższego stopnia w związku z regulacjami art. 37 § 3a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a.".), art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 769 z późn. zm.; dalej "u.o.c.") oraz art. 100d ust. 3 i 4 u.o.p.o.U. W dalszej części odpowiedzi na skargę Wojewoda przywołał przepisy art. 210 u.o.c. oraz art. 100d u.o.p.o.U. Podkreślił, że skoro z woli ustawodawcy zawieszony został bieg terminów na załatwianie spraw określonych w art. 100d u.o.p.o.U. oraz wprowadzone zostało wyłączenie stosowania w określonym czasie przepisów o bezczynności to tym samym bezzasadny jest sformułowany przez Skarżącą zarzut bezczynności i przewlekłości, a w szczególności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W związku z opóźnieniem w procedowaniu sprawy Skarżąca nie odniosła żadnej szkody, a czas procedowania nad jej wnioskiem nie wpływa na jej sytuację pobytową w Polsce. Regulacja art. 100d u.o.p.o.U. zakresem obowiązywania obejmuje nie tylko sprawy dotyczące obywateli Ukrainy, ale w ogóle cudzoziemców. Na poparcie tego stanowiska Wojewoda przywołał wyroki sądów administracyjnych. Zdaniem Wojewody wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony ma miejsce zgodnie z zasadą określoną w art. 61 § 3 k.p.a. jednak pod warunkiem, że podanie, żądanie, wniosek spełnia wymogi określone w art. 63 § 2 k.p.a. Terminu do uzupełnienia braku podania nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy i wyprowadzenia przewlekłości postępowania. Wojewoda odwołał się do problemów kadrowych i trudności związanych z ogromnym napływem wniosków pobytowych. Wskazał, że nastąpił lawinowy wzrost liczby wniosków cudzoziemców składanych na terenie województwa śląskiego. Następnie podkreślił, że wejście w życie przepisów u.o.p.o.U. dodatkowo obciążyło pracowników urzędu. Dodatkowe zadania pracowników związane były m. in. z przedłużeniem ważności wiz krajowych dla obywateli Ukrainy oraz Białorusi. Ponadto z wydawaniem, przedłużaniem ważności, wydawaniem duplikatu lub wymianą Karty Polaka dla obywateli Ukrainy, Republiki Białorusi, Federacji Rosyjskiej oraz osób posiadających w tych państwach status bezpaństwowca. W piśmie procesowym z 11 kwietnia 2025 r. Skarżąca wskazała, że w późniejszym terminie niż ona wnioski złożyli jej mąż i syn, a postępowania w ich sprawach zostały już dawno zakończone. Zatem twierdzenia Organu, iż wnioski są realizowane zgodnie z kolejnością wpływu nie ma pokrycia w okolicznościach faktycznych. W piśmie procesowym z 14 kwietnia 2025 r. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wyjaśniła, że na żadne z pism skierowanych do Organu w toku postępowania nie uzyskała odpowiedzi, co podważa zaufanie do organów administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skarga została poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu (Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców), a zatem jest dopuszczalna. Zaznaczyć trzeba, że skarga na bezczynność bądź przewlekłość jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") z 13 października 2020 r., II OSK 71/20 oraz z 25 września 2018 r., II OSK 1659/18; postanowienie NSA z 25 maja 2018 r., II OSK 1210/18 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Następnie należy zauważyć, że skarga na bezczynność do sądu administracyjnego może być wniesiona w okresie od zaistnienia stanu bezczynności aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA). Zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego - w okresie od zaistnienia stanu przewlekłości aż do jego ostatecznego zakończenia (por. uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie skarga na przewlekłość została wniesiona w toku postępowania administracyjnego, a zatem brak jest przeszkód w merytorycznym rozpoznaniu skargi w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przypomnieć trzeba, że bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., I OSK 1987/2018, opubl. w CBOSA). Przy czym dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu. Z kolei z przewlekłością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania administracyjnego niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 138). Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, opubl. w CBOSA). Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, z uwzględnieniem terminów określonych w § 3 i 3a. W myśl art. 35 § 4 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać inne terminy załatwiania spraw niż określone w k.p.a. Taką szczególną normę stanowi art. 210 ust. 1 w związku z art. 223 u.o.c., który na moment składania przez Skarżącą wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stanowił, że decyzję w ww. sprawie wydaje się w terminie 6 miesięcy. Stosownie do ust. 2 tego przepisu termin 6 miesięcy, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 203 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 203 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Zauważyć należy, że regulacja art. 210 ust. 1 i ust. 2 u.o.c. nie modyfikuje ogólnej reguły wynikającej z art. 61 § 3 k.p.a. Mianowicie, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przepis art. 210 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 223 u.o.c. określa jedynie termin na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oraz dzień, od którego on biegnie. Wskazana regulacja nie odnosi się w ogóle do terminu wszczęcia w takiej sprawie postępowania administracyjnego. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż choć zastosowanie określonego w art. 210 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 223 u.o.c. terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. w związku z art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. Dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku niezawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków, rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 210 ust. 1 u.o.c. W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, iż odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi pierwszej instancji swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę (por. wyrok WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., III SAB/Łd 129/22, opubl. w CBOSA). Wobec tego organ prowadzący postępowanie nie jest zwolniony z obowiązku podejmowania czynności zmierzających do załatwienia sprawy w szczególności wezwania cudzoziemca do ewentualnego uzupełnienia braku formalnego wniosku lub złożenia dokumentów, o których mowa w ww. przepisie. Brak działania organu winien być – co do zasady – oceniany przez pryzmat przepisów dotyczących przewlekle prowadzonego postępowania. Jednakże dla rozpoznania niniejszej sprawy decydujące znaczenie mają regulacje art. 100c i art. 100d u.o.p.o.U. Wskazać trzeba, że 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wprowadzona ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano art. 100c do u.o.p.o.U. Zgodnie z art. 100c ust. 1 u.o.p.o.U. w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji; 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie na mocy ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185) został dodany z mocą od 1 stycznia 2023 r. przepis art. 100d. Regulacja ta w ust. 1 pkt 1 lit. c wskazuje, że bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na okres w niej wskazany. Początkowo był to okres do 24 sierpnia 2023 r. Kolejnymi zmianami ustawy przedłużono ten termin do 4 marca 2024 r., do 30 czerwca 2024 r., a aktualnie do 30 września 2025 r. W myśl art. 100d ust. 3 u.o.p.o.U. w ww. okresach nie wymierza się grzywny ani nie zasądza na rzecz skarżących sum pieniężnych za niewydanie przez organ prowadzący postępowanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100d ust. 4 u.o.p.o.U.). Sąd ma świadomość, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją rozbieżne poglądy co do zakresu stosowania regulacji art. 100c i art. 100d u.o.p.o.U. Sąd w składzie orzekającym uznał, że regulacje art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 u.o.p.o.U. nie wyłączają dopuszczalności skargi na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach wskazanych w ust. 1. Regulacje te wpływają jedynie na ocenę, czy w okresach w nich wskazanych można organowi zarzucić bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę przychyla się także do stanowiska, że przepisy art. 100c i art. 100d u.o.p.o.U. obejmują wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy. Stanowisko to jest już ugruntowane w orzecznictwie NSA (zob. np. wyroki z: 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22; 4 lipca 2023 r., II OSK 2421/22; 25 lipca 2024 r., II OSK 206/24; 10 sierpnia 2023 r., II OSK 2521/22; 11 października 2024 r., II OSK 1074/24; 23 października 2024 r., II OSK 1301/24; 10 stycznia 2025 r., II OSK 1341/24; 29 stycznia 2025 r., II OSK 1890/24; 20 lutego 2025 r., II OSK 2146/24 i II OSK 2212/24, 27 lutego 2025 r., II OSK 2515/24; 4 marca 2025 r., II OSK 2344/24; 12 marca 2025 r., II OSK 2299/24; 13 marca 2025 r., II OSK 1710/24; 9 kwietnia 2025 r., II OSK 1188/24; 10 kwietnia 2025 r., II OSK 1237/24; 23 kwietnia 2025 r., II OSK 2242/24 - opubl. w CBOSA). Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest - zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. - legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i art. 100d u.o.p.o.U. dotyczą wyłącznie osób przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Objęcie zakresem unormowań art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c i art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.p.o.U. cudzoziemców, którzy z natury rzeczy nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o jasnym zamiarze ustawodawcy objęcia zakresem także art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a nie tylko osób przybyłych na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, a wszystkich cudzoziemców ubiegających się o udzielenie zezwolenia na pobyt, zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu (por. wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., II OSK 2362/23, opubl. w CBOSA). Wobec powyższego należy przyjąć, że status Skarżącej ze względu na obywatelstwo i okoliczności przybycia na terytorium Polski pozostaje irrelewantny dla sprawy. Wskazane wyżej przepisy dotyczą bowiem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.o.p.o.U. W utrwalonym i jednolitym orzecznictwie NSA przyjmuje się także, że art. 100c i 100d nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym KPP, jak również art. 6 i 13 EKPCz (zob. np. wyroki NSA z: 23 października 2024 r., II OSK 801/24; 30 października 2024 r., II OSK 1303/24; 18 listopada 2024 r., II OSK 926/24; 17 grudnia 2024 r., II OSK 1355/24; 21 stycznia 2025 r., II OSK 1123/24; 18 lutego 2025 r., II OSK 2057/24; 20 lutego 2025 r., II OSK 1961/24; 26 lutego 2025 r., II OSK 1287/24; 27 lutego 2025 r., II OSK 2470/24 – opubl. w CBOSA). Wskazać należy, że art. 100c ust. 4 i 100d ust. 4 u.o.p.o.U. wprowadzają czasowe ograniczenie prawa do sądu w zakresie dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ograniczenie to jest uzasadnione sytuacją kryzysową związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą 24 lutego 2022 r. W tym miejscu trzeba zauważyć, że decyzją wykonawczą Rady (UE) 2024/1836 z dnia 25 czerwca 2024 r. w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony wprowadzonej decyzją wykonawczą (UE) 2022/382 przedłużono do dnia 4 marca 2026 r. ochronę czasową w przypadku kategorii osób wysiedlonych, o których mowa w decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z uwagi na utrzymujące się powody przyznawania tymczasowej ochrony. Zaś w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 342, X Kadencja, s. 68) wskazano m.in., że uzasadnieniem dla przedłużenia obowiązywania przepisów u.o.p.o.U. do dnia 30 września 2025 r. jest zapewnienie sprawnego i nieobciążającego dodatkowo organów administracji rządowej, procesu przechodzenia przez obywateli Ukrainy, korzystających obecnie z ochrony czasowej, na pobyt czasowy. Jednocześnie z danych statystycznych wynika, że liczba złożonych w Polsce wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej w 2024 r. była o 79% większa w porównaniu do 2023 r. (zob. https://www.gov.pl/web/udsc/ochrona-miedzynarodowa-w-2024-r). Podkreślić także należy, że rozwiązanie wprowadzone w art. 100c i art. 100d u.o.p.o.U. nie jest tożsame z zawieszeniem postępowania. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że na organie administracji w dalszym ciągu spoczywa obowiązek podejmowania czynności zmierzających do zakończenia postępowania, przy czym w okresach wskazanych w tym przepisie organ nie jest związany ustawowym terminem załatwienia sprawy, co ma ułatwić mu opanowanie wpływu spraw (por. wyrok NSA z 13 lutego 2024 ., II OSK 2362/23, opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w dniu 2 grudnia 2022 r. (data wpływu wniosku do Organu). W toku postępowania Organ podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania. Wojewoda pismem z 19 stycznia 2023 r. wezwał Skarżącą do osobistego stawienia się 27 marca 2023 r. celem pobrania odcisków linii papilarnych oraz uzupełnienia braków formalnych wniosku. Organ przyjął Skarżącą 27 marca 2023 r. i w tym terminie braki zostały uzupełnione. Po uzupełnieniu wniosku Wojewoda skierował zapytania do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (pismo z 3 kwietnia 2023 r.), Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (pismo z 10 maja 2023 r.) oraz Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w R. (pismo z 10 maja 2023 r.). W myśl art. 109 ust. 4 i art. 207 ust. 7 u.o.c., informacje od tych organów powinny być przekazane w terminie 30 dni, a jeśli nie zostaną przekazane w tym terminie, uznaje się, że wymóg ich uzyskania zostaje spełniony. Informacja od Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w R. została przekazana 10 maja 2023 r. Pismem z 27 kwietnia 2023 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o przedłużenie terminu udzielenia informacji, a informacji udzielił pismem z 26 maja 2023 r. Z powyższego wynika, że wniosek Skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wpłynął do Organu w okresie obowiązywania art. 100c u.o.p.o.U. (przepis ten wszedł w życie 15 kwietnia 2022 r.), zaś aktualnie obowiązuje art. 100d tej ustawy. Wobec powyższego termin na załatwienie sprawy Skarżącej w dacie orzekania przez Sąd nie rozpoczął jeszcze biegu, a zatem nie mógł zostać przekroczony. Oznacza to, że nie doszło do zarzucanej w skardze przewlekłości ani bezczynności Organu. Zgodnie bowiem z art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.o.p.o.U., zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania ww. przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło