II SAB/Gl 58/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2024 r. sprawy ze skargi O. P. (O. P.) na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w sprawie, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem nadanym dnia 8 lutego 2024 r. O. P., reprezentowany przez opiekuna tymczasowego H. L., wniósł skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zarzucając organowi naruszenie art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) przez przekroczenie terminu załatwienia sprawy oraz wnosząc o: stwierdzenie bezczynności organu i niezałatwienie sprawy w terminie, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przyznanie od organu odszkodowania w kwocie 5.000,00 zł za zwłokę i bezczynność w sprawie, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 21 marca 2023 r. H. L. jako opiekun faktyczny Skarżącego złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wnuka na terenie Polski. Podkreślono, że pomimo złożenia kompletu dokumentów, do dnia wniesienia skargi organ nie wydał żadnej decyzji w sprawie, a kierowane do organu pisma pozostały bez odpowiedzi. Rozpoznanie wniosku i uzyskanie zezwolenia na pobył czasowy Skarżącego jest natomiast niezbędne, celem kontynuowania przez niego edukacji na terenie Polski, jak i możliwości korzystania ze świadczeń socjalnych. Każda z instytucji wymaga od opiekuna faktycznego przedłożenia karty pobytu Skarżącego, którą on nie dysponuje. Dalej zaznaczono, że H. L.od listopada 2023 r. jest obywatelem Polski. Zwrócono uwagę, iż organ powinien załatwić sprawę niezwłocznie, w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a w sprawach szczególnie skomplikowanych w terminie dwóch miesięcy, zaś Strona oczekuje na rozstrzygnięcie w sprawie i podjęcie jakichkolwiek działań kilka miesięcy. Końcowo dodano, że w dniu 16 listopada 2023 r. zostało wniesione do organu ponaglenie, które jednak nie przyniosło żadnych rezultatów, ponieważ organ nie wydał rozstrzygnięcia, wobec czego nadal pozostaje on w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w dniu 21 marca 2023 r. do organu wpłynął wniosek o udzielenie obywatelowi Ukrainy - małoletniemu Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, natomiast w dniu 20 listopada 2023 r. do organu wpłynęło ponaglenie w sprawie. Na podstawie art. 37 § 3a k.p.a. w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 519 z późn. zm.) i w zw. z art. 100c ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 103, z późn. zm.), ponaglenie nie zostało przekazane do organu wyższego stopnia. W ocenie Wojewody zakresem przepisów art. 100c i art. 100d przywołanej ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, objęte są postępowania prowadzone wobec wszystkich cudzoziemców, a nie tylko wobec obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Organ wyjaśnił, że na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszony został bieg terminów na załatwienie spraw we wnioskowanym w sprawie zakresie, i wprowadzone zostało wyłączenie stosowania, w określonym w tym przepisie czasie, przepisów o bezczynności. Tym samym, zdaniem Wojewody, chybione są zarzuty skargi oraz żądanie przyznania wnioskowanej sumy pieniężnej. Ponadto zauważył, że terminu do uzupełnienia braku podania nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy. Wyjaśniając przyczynę przedłużonego procedowania organ zwrócił uwagę na: powiększającą się od kilku lat liczbę wniosków pobytowych powodujących znaczące zwiększenie obciążenia pracą poszczególnych pracowników, okres wprowadzonego stanu epidemii przekładający się na wzrost absencji chorobowej pracowników oraz zawieszenie bezpośredniej obsługi petentów, a także na rozpoczęcie w dniu 24 lutego 2022 r. działań zbrojnych na obszarze Ukrainy, które spowodowały przydzielenie dodatkowych zadań służbowych pracownikom w ramach punktów informacyjno-doradczych oraz rozszerzenie obowiązków w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców. Wszystkie te dodatkowe zadania nie przyczyniły się do skrócenia czasu załatwienia spraw dotyczących legalizacji pobytu. Wskazał, iż w związku z zaistniałą sytuacją, w dniu 15 kwietnia 2022 r. do porządku prawnego wprowadzono art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, zawieszający bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych przez wojewodów na okres do 31 grudnia 2022 r., następnie w dniu 28 stycznia 2023 r. art. 100d tej ustawy zawieszający bieg ww. terminów na okres do 24 sierpnia 2023 r., w dniu 27 czerwca 2023 r. – do dnia 4 marca 2024 r., zaś w dniu 9 lutego 2024 r. – do dnia 30 czerwca 2024 r. W ocenie organu sposób postępowania reprezentującego cudzoziemca pełnomocnika nie jest skierowany na szybkie i sprawne wszczęcie oraz prowadzenie postępowania, lecz ma charakter czynności skierowanych na dezorganizację pracy organu. Końcowo zauważył, że w związku z procedowaniem sprawy Skarżący nie odniósł żadnej szkody, czas ten nie wpływa na jego sytuację pobytową w Polsce, stosownie do art. 108 ustawy o cudzoziemcach pobyt Skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie uznawany za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w rozpoznawanej sprawie stanie się ostateczna. W dniu 16 maja 2024 r. do akt sprawy wpłynęło pismo organu informujące o wydaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. decyzji nr [...] o udzieleniu małoletniemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest jej poprzedzenie ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z kolei zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie, 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). W niniejszej sprawie wymóg złożenia ponaglenia do właściwego organu został spełniony. Skarżący wniósł ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. w dniu 29 listopada 2023 r. (karta nr 22 akt administracyjnych). Skarga jest zatem dopuszczalna. Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W sprawach o przedmiocie objętym skargą uwzględnienia wymaga zasada szybkości postępowania, zawarta w treści art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie w sprawie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do regulacji art. 35 k.p.a., określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki - art. 35 § 1 k.p.a., a załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania - art. 35 § 3 k.p.a., zaś w postępowaniu uproszczonym - niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – art. 35 § 3a k.p.a. Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej na mocy art. 36 § 1 k.p.a. obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Z perspektywy niniejszej sprawy istotne pozostaje również, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne, niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania spraw przez właściwe organy administracji publicznej. W obowiązującym stanie prawnym, bezczynność organu administracji publicznej definiowana jest w treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie nie ma znaczenia czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 2567/15, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2936/16 zgodnie z którymi: "bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten będąc właściwym w sprawie – nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu"). Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa - art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. (A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021). Analiza przeprowadzona w niniejszym postępowaniu, na skutek wniesionej skargi na bezczynność Wojewody, a dotycząca zweryfikowania czy organ dokonał czynności w zakreślonych przez przepisy ramach czasowych, prowadzi do wniosku, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd na podstawie akt administracyjnych przedłożonych do sprawy ustalił następujący tok postępowania. Wniosek Skarżącego o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 21 marca 2023 r. (karta nr 1 akt administracyjnych). Do akt przedłożono kserokopię paszportu małoletniego, kserokopię aktu urodzenia wraz z tłumaczeniem, zdjęcie, powiadomienie o nadaniu numeru Pesel, postanowienie Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] czerwca 2022 r. sygn. akt [...] o ustanowieniu opieki tymczasowej, Kartę Polaka opiekuna, gwarancję utrzymania, zaświadczenia potwierdzające: przyjęcie do szkoły z dnia 15 października 2021 r. oraz uczęszczanie do szkoły z dnia 22 czerwca 2022 r. i z dnia 13 marca 2023 r., a także opłatę skarbową od wniosku. Termin do osobistego stawiennictwa oraz uzupełnienia braków formalnych został wyznaczony na dzień 21 marca 2023 r. (notatka służbowa, karta nr 10 akt administracyjnych). Do pisma nadanego dnia 30 marca 2023 r. Strona przedłożyła odpis zupełny aktu urodzenia, kserokopię wizy, paszportu oraz legitymacji szkolnej, świadectwo szkolne za rok szkolny 2021/2022, druk ZUS P ZCNA, kserokopię Karty pobytu oraz paszportu opiekuna, zaświadczenie o zarobkach z dnia 23 marca 2023 r., informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r., umowę zlecenia z dnia 15 września 2022 r., natomiast do pisma nadanego dnia 5 kwietnia 2023 r. umowę zlecenia oraz druk ZUS P ZCNA (karty nr 17-30 akt administracyjnych). Pismem z dnia 6 kwietnia 2023 r. organ zwrócił się do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. - do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o udzielenie informacji o cudzoziemcu stosownie do art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (karta nr 15-16 akt administracyjnych). Dalej pismem z dnia 17 lipca 2023 r. opiekun Skarżącego zwróciła się o przyspieszenie rozpatrzenia sprawy (karta nr 31 akt administracyjnych). Następnie zostało nadane ponaglenie na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie. Pismem z dnia 27 lutego 2024 r. organ poinformował o zamiarze wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz wezwał do złożenia dokumentów wskazanych w tym piśmie (karta nr 37 akt administracyjnych). Skarga na bezczynność Wojewody została nadana w dniu 8 lutego 2024 r. Wniosek w przedmiocie udzielenie Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu, jak już wskazano - dnia 21 marca 2023 r., i w tym samym dniu uzupełnione zostały braki formalne wniosku, w tym złożono odciski linii papilarnych, natomiast od dnia skierowania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. pisma w dniu 21 kwietnia 2023 r. do dnia złożenia skargi, organ nie dokonał żadnej czynności w sprawie. Decyzja została natomiast wydana dopiero w dniu 19 kwietnia 2024 r. Ponadto jak wynika z akt administracyjnych, organ nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., zaniechał bowiem zawiadomienia Strony o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, jednocześnie nie zostały wypełnione pozostałe obowiązki w zakresie podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na treść art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, stosownie do którego decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, a termin ten obliczany jest zgodnie z ust. 2 tego przepisu. Cytowany przepis został dodany na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91) i obowiązuje od dnia 29 stycznia 2022 r. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (art. 112 ust. 2). Z kolei zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do wniosku: dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, natomiast w myśl art. 106 ust. 2a tej ustawy jeżeli do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie zostały dołączone dokumenty, o których mowa w ust. 2, wojewoda wzywa cudzoziemca do ich przedłożenia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Określając termin, wojewoda ocenia czas niezbędny do uzyskania przez cudzoziemca określonego dokumentu. Wskazać należy, że ocena zaistnienia bezczynności organu, wobec regulacji zawartej w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, wymaga odniesienia się do zagadnienia momentu wszczęcia postępowania administracyjnego. Zagadnienie to było już przedmiotem pogłębionej analizy, której wyraz dał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13. Skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2-3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Braki formalne podania mają istotny wpływ na dalsze prowadzenie postępowania, jednakże nie można uznać, że niekompletny wniosek nie powoduje zawisłości sprawy przed organem administracji publicznej. Skoro zatem momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 21 marca 2023 r. i od tego dnia na organie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku, w tym podjęcia czynności służących wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku. Uwzględniając, iż uzupełnienie braków formalnych wniosku, w tym osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim, miały miejsce w dniu 21 marca 2023 r., wobec tego rozpoczął bieg termin z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, który w przedmiotowej sprawie nie został dochowany. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd nie miał zatem wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej, naruszając tym zasady określone w art. 12 § 1 k.p.a. W kontekście argumentacji organu, warto zaakcentować podzielane przez Sąd orzekający w sprawie, stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt VII SAB/Wa 41/21, zgodnie z którym dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z wydaniem decyzji, a w szczególności czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela również pogląd wyrażany w orzecznictwie, w ramach którego wskazuje się, że trudności kadrowe organu administracji publicznej ani też znaczny wpływ spraw nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, nie stanowią też tzw. przyczyny "niezależnej od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 1233/19, "braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie". Podobnie należy ocenić dodatkowe zadania nałożone na organ na podstawie przywołanych w odpowiedzi na skargę przepisów pozostających w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy. Nadto wniosek Skarżącego został złożony po upływie roku od rozpoczęcia działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, zatem od wielu miesięcy podejmowane były wszelkie potrzebne czynności organizacyjne, aby umożliwić prawidłowe funkcjonowanie organów. Należy podkreślić, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 sierpnia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wr 134/22). Także panująca pandemia nie stanowi wystarczającej okoliczności usprawiedliwiającej. Terminy przewidziane dla załatwienia sprawy administracyjnej obowiązują i organy administracji publicznej pozostają nimi związane (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 17/21). Mając na względzie opisane wyżej podstawy prawne oraz opisaną postawę organu, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania Strony, bez żadnej wątpliwości dopuścił się bezczynności. Sąd dostrzegł jednak powyżej opisane okoliczności, które przemawiały za niekwalifikowaniem ww. wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego, w tym zważył, iż tok rozpoznawanej sprawy zbiegł się z nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy i związanym z tym napływem migrantów oraz dynamiką zmian prawnych. Stąd też Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku stwierdzając, że bezczynność w okolicznościach niniejszej sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zważył również, w kontekście przywołanej przez organ w odpowiedzi na skargę treści art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (dodanego przez art. 1 pkt 44 ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r. poz. 830, zmieniającej ww. ustawę z dniem 15 kwietnia 2022 r.) i art. 100d (dodanego przez art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r., Dz. U. z 2023 r. poz. 183, zmieniającej ww. ustawę z dniem 1 stycznia 2023 r.), iż art. 1 ust. 1 i 2 przywołanej ustawy ściśle określa zakres przedmiotowy i podmiotowy tego aktu, a jego analiza prowadzi do wniosku, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zbyt daleko idący jest bowiem wniosek, że samo odwołanie się w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 przywołanej ustawy, do terminów załatwienia spraw dotyczących "cudzoziemców" przesądza o rozszerzeniu zakresu zastosowania tego przepisu na wszystkich cudzoziemców. Pomimo, że z literalnego brzmienia art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wynika, że dotyczą biegu terminów wszystkich wymienionych w nim enumeratywnie spraw prowadzonych przez Wojewodę i nie ogranicza się do spraw zainicjowanych wnioskami obywateli Ukrainy, to analiza stanu prawnego, wykładnia systemowa i celowościowa oraz zasada racjonalnego ustawodawcy prowadzi do wniosku, że normy art. 100c i 100d omawianej ustawy, stosuje się wyłącznie do obywateli Ukrainy przebywający na terenie Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2023 r. sygn. akt III SAB/Gl 135/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 listopada 2023 r. sygn. akt III SAB/Łd 166/23). Sąd podziela pogląd, iż stosowanie uregulowanej w art. 100c ust. 1 do spraw zezwoleń dotyczących wszystkich innych cudzoziemców, stałoby w sprzeczności z wymaganiami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Nie zostali oni bowiem zwolnieni z obowiązku uzyskania zezwolenia na pobyt stały ani czasowy, tak więc nie sposób stwierdzić jakie ratio legis miałoby w tym przypadku przemawiać za zwolnieniem organów z obowiązku terminowego rozpatrywania ich wniosków (zob. m.in. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Wr 27/23 i z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wr 1411/22). Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, została uchwalona w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę do legalnego pobytu obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeniu do opuszczenia kraju swojego pochodzenia. Ponadto ustawa ta jest regulacją szczególną i z tego względu jej zapisy nie powinny być interpretowane rozszerzająco (zob. m.in. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt III SAB/Wr 319/23, z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt III SAB/Wr 141/23). Powołane przepisy nie mogą mieć zatem zastosowania do oceny bezczynności organu w sprawie toczącej się z wniosku Skarżącego, który, stosownie do akt sprawy, nie przybył na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2023 r. sygn. III SAB/Gd 175/22, z dnia 18 maja 2023 r. sygn. III SAB/Gd 82/23, wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2023 r. sygn. II SAB/Gl 135/22 i z dnia 14 lipca 2023 r. sygn. akt II SAB/Gl 60/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt IV SAB/Gl 39/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt III SAB/Łd 25/23). Skarżący uczęszczał do Szkoły Podstawowej Nr [...] w D. już w roku szkolnym 2021/2021 (data rozpoczęcia nauki [...] 2021 r., zaświadczenie z dnia 15 października 2021 r., karta nr 8 akt administracyjnych). Zasadnie w tym kontekście tut. Sąd zwrócił uwagę na regulacje art. 1 i art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), akcentując, iż z jednej zatem strony władza publiczna wprowadziła środki służące przeciwdziałaniu opieszałości organów (ponaglenie, skarga na bezczynność albo przewlekłość), z drugiej zaś strony doszło do zawieszenia możliwości korzystania z tych środków, przez co prawo to stało się iluzoryczne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II SAB/Gl 34/24). Sądowi znane jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko przeciwne, jednak w całości popieraną przez skład orzekający w niniejszej sprawie jest linia orzecznicza przedstawiona powyżej. Na dzień orzekania przez tut. Sąd, organ rozpoznał przedmiotowy wniosek wydając decyzję w dniu 19 kwietnia 2024 r., co uzasadniało umorzenie postępowania w tej części (pkt 2 sentencji wyroku). W odniesieniu natomiast do wniosku skargi w postaci przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej, podkreślenia wymaga, że wymieniony środek ma charakter fakultatywny a jego stosowanie pozostawiono uznaniu sądu. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. W doktrynie podkreśla się, że środek w postaci przyznania sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (M. Jagielska, J. Jagielski, M. Grzywacz, R. Stankiewicz, Wymierzenie grzywny lub zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 636). Jego celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 17/21). W ocenie Sądu niekwalifikowany charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej. Dlatego też skarga w tym zakresie została oddalona (pkt 3 sentencji wyroku). Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100,00 zł (pkt 4 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1 pkt 3, § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę w pozostałym zakresie. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a., stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.