III SA/Gl 206/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-10-30
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Magdalena Jankiewicz, Dorota Fleszer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zajmująca lokal mieszkalny, który pozostaje w dyspozycji organów Policji, ale nie jest funkcjonariuszem Policji ani nie spełnia przesłanek do uzyskania renty rodzinnej po funkcjonariuszu, posiada tytuł prawny do zajmowania tego lokalu w rozumieniu ustawy o Policji?Ratio decidendi
Osoba zajmująca lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji organów Policji, która nie jest funkcjonariuszem Policji ani nie spełnia przesłanek do uzyskania renty rodzinnej po funkcjonariuszu, nie posiada tytułu prawnego do zajmowania tego lokalu w rozumieniu ustawy o Policji. W takim przypadku organ Policji jest zobowiązany do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B., zobowiązującą M.S. do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Lokal ten został pierwotnie przydzielony ojcu skarżącego, a po jego śmierci matce. Skarżący, syn zmarłego funkcjonariusza, pozostał w lokalu po śmierci matki. Organy uznały, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu, ponieważ nie jest funkcjonariuszem Policji ani nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Skarżący kwestionował te decyzje, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak ustalenia jego uprawnień do zajmowania lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 23 grudnia 2024 r. nr 28/LOK/2024 w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 23 grudnia 2024 r. nr 28/LOK/2024 Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej jako KWP) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. (dalej jako KMP) z 11 października 2024 r. nr [...]. Na jej podstawie M. S. został zobowiązany do opróżnienia lokalu mieszkalnego w K. przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
Lokal mieszkalny położony w K. przy ul. [...] WUSW w K. przydzieliła Z. S. decyzją z 11 października 1984 r. nr [...]. Lokal ten stanowił własność gminy i pozostawał w dyspozycji Komendanta. W decyzji o przydziale mieszkania wymieniono członków rodziny: B. S. – żonę oraz M. S. - syna. Z. S. (główny najemca) zmarł 2 października 1996 r. Natomiast jego żona B. S. zmarła 27 grudnia 2023 r. W mieszkaniu pozostał syn M. S.. Matka za zgodą Komendanta Miejskiego Policji w K. , na podstawie umowy najmu z 4 kwietnia 1997 r. z Komunalnym Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w K. wstąpiła w stosunek najmu lokalu po zmarłym mężu.
KMP zwrócił się do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o udzielenie informacji czy skarżący figuruje w bazie ZER jako osoba uprawniona do pobierania policyjnej renty rodzinnej z funduszu emerytalnego MSWiA po zmarłym ojcu. Zakład poinformował, że skarżący w takim wykazie nie figuruje. Na tej podstawie Komendant zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego, które zakończyło się wydaniem 11 października 2024 r. decyzji nr [...] zobowiązującej skarżącego do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...].
Rozstrzygnięcie to na skutek złożonego przez skarżącego odwołania KWP w K. utrzymał w mocy nie znajdując podstaw do jego uchylenia lub zmiany (vide: decyzja z 23 grudnia 2024 r. nr 28/LOK/2024).
W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2024 r., poz. 145 t.j.). Wyjaśnił, że przepisy w nim zawarte stanowią rozwiązania szczególne wobec przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przewidują one w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji uprawnienie policjanta w służbie stałej do otrzymania przydziału do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Za członka rodziny policjanta, którego uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego uznaje się według art. 89 ustawy o Policji małżonka policjanta, dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej niż do ukończenia 25 roku życia oraz rodziców policjanta lub jego małżonka będących na jego wyłącznym utrzymaniu lub, jeżeli ze względu wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są oni niezdolni do wykonywania zatrudnienia. Uprawnienie tych osób do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego, jaki posiada policjant i osoby te nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu.
Z kolei decyzję o opróżnieniu zajmowanego przez w/w osoby lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku, gdy policjant lub członkowie jego rodziny albo inne osoby zajmują ten lokal bez tytułu prawnego (art. 95 ust. 3 ustawy o Policji).
Ponieważ skarżący nie był i nie jest funkcjonariuszem Policji oraz nie spełnia przesłanek z art. 29 ustawy zaopatrzeniowej, gdyż nie jest emerytem lub rencistą policyjnym albo osobą uprawnioną do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, która w chwili śmierci spełniała warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej, za prawidłowe KWP uznał stanowisko organu pierwszej instancji stwierdzające, że skarżący zajmował lokal mieszkalny będący w dyspozycji organu Policji bez tytułu prawnego. Jako osoba nieuprawniona do jego zajmowania powinna go opuścić.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że zarówno przepisy ustawy o Policji jak i obowiązującego rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów nie przewidują — w następstwie opróżnienia mieszkania - przeznaczenia na przekwaterowanie osób innego lokalu mieszkalnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16, opubl. w OTK-A 2017/75, stwierdził bowiem, że ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób o niskich dochodach należy do gminy, a nie do organów administracji publicznej realizujących zadania publiczne w zakresie swojej właściwości. Dlatego właściwy w sprawie organ Policji będący dysponentem lokalu mieszkalnego, jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej jego opróżnienie, kiedy stwierdzi, że jest on zajmowany w sposób nieuprawniony.
Nie zgadzając się z powyższym skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wnosząc o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji zarzucił im naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania to jest:
- art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w tym poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym poprzez brak ustalenia, że skarżący jako osoba najbliższa dla emerytowanego funkcjonariusza Policji (syn) posiadał uprawnienie do zajmowania lokalu i korzystania z niego co w konsekwencji nie pozwalało na wydanie decyzji o konieczności opróżnienia lokalu,
- art. 7, art. 77§ 1 i art. 80 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, w tym poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym poprzez brak ustalenia, że skarżący wstąpił w prawa najemcy w związku z zawarciem przez jego matkę z Komunalnym Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w K. umowy najmu lokalu, a co za tym idzie posiadał on legitymację do zajmowania lokalu,
- art. 89 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia w spawie rozprawy administracyjnej, w toku której ustalony zostałby wiarygodny stan faktyczny sprawy, w tym ustalone zostałyby okoliczności związane z zajmowaniem lokalu przez skarżącego, wartością poniesionych przez niego nakładów na nieruchomość, co mogło przyczynić się do polubownego rozwiązania sprawy,
- art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
- art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie posiada uprawnienia do zajmowania lokalu położonego w K. , przy ul. [...]
- art. 8 i 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej z uwagi na brak złożenia przez organ propozycji objęcia lokalu zastępczego lub wskazania miejsca do którego mógłby on przenieść zawartość dotychczas zajmowanego mieszkania,
- art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2022 r., poz. 1626) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji w przedmiocie prawa do zajmowania lokalu, którego dysponentem jest Policja na potrzeby zaopatrzenia funkcjonariuszy Policji wyłącznie w odniesieniu do oceny istnienia prawa skarżącego do renty rodzinnej po uprawnionym funkcjonariuszu policji podczas gdy ocena sprawa winna odbywać się również z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli z uwagi na okoliczności jakie wystąpiły w sprawie, w tym ponoszone przez skarżącego nakłady na nieruchomość oraz opiekowanie się nieruchomością,
- art. 691 § 1 k.c. w zw. z art. 8 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych oraz Kodeksu Cywilnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i brak ustalenia, że mimo braku posiadania prawa do renty po zmarłym funkcjonariuszu policji, wnioskodawca jako osoba najbliższa - syn - funkcjonariusza, a przy tym osoba stale zamieszkująca lokal posiada prawo do wstąpienia w stosunek prawny uprawniający go do zajmowania lokalu,
- art. 2 pkt 2 ppkt a i b ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 24 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezłożenie oświadczenia woli w przedmiocie rezygnacji z dalszego przeznaczenia mieszkania położonego w K. , przy ul. [...], [...] K. na mieszkanie dla policjantów celem stworzenia możliwości jego wykupu przez matkę skarżącego mimo złożonego wniosku w tym zakresie, co wpłynęło na dalszy sposób zajmowania lokalu przez skarżącego,
- art. 95 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171), poprzez jego błędną wykładnię i ustalenie, że w sprawie występują warunki do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu położonego w K. , przy ul. [...]. K.,
- art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r. poz. 171), poprzez jego błędną wykładnię i brak ustalenia, że skarżący posiadał uprawnienie do zajmowania lokalu położonego w K. , przy ul. [...] K., podczas gdy wraz z wydaniem decyzji stanowiącej przydział mieszkanie został on wskazany jako osoba uprawniona do zajmowania lokalu
- art. 691 § 1 k.c., poprzez jego błędną wykładnię i brak ustalenia, że mimo braku posiadania prawa do renty po zmarłym funkcjonariuszu policji, wnioskodawca jako osoba najbliższa - syn - funkcjonariusza, a przy tym osoba stale zamieszkująca lokal posiada prawo do wstąpienia w stosunek prawny uprawniający go do zajmowania lokalu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W postępowaniu sądowym przy ocenie aktu administracyjnego nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej ani też zasady współżycia społecznego. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.
W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia 23 grudnia 2024 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Miejskiego Policji z dnia 11 października 2024 r. nie naruszają prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Sąd zgadza się z rozstrzygnięciem zawartym w wyroku WSA w Warszawie z 10.04.2025 r., II SA/Wa 1494/24, LEX nr 3895974, a zawarte w nim uzasadnienie wyroku przyjęte przez skład orzekający w sprawie przytacza w niniejszym uzasadnieniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 145), zgodnie z którym w przypadku zajmowania lokalu, pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego.
Krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, został wyczerpująco określony w przepisach ww. ustawy o Policji oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1280 z późn. zm.). Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują również przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2024 r. poz. 519).
W świetle art. 90 ust. 1 ww. ustawy o Policji na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Za lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów uznaje się lokale mieszkalne uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej tych jednostek od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin, czy zakładów pracy, a także lokale, które zostały zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały od jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zaznaczenia wymaga też, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji).
Jak wskazał Sąd Najwyższy w tezie wyroku z 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. przepisu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. Dyspozycja organów Policji nie wiąże się automatycznie z prawem własności co do lokalu. Nadto podnieść należy, że kwestie dotyczące przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym, czy też zrzeczenie się przez organ prawa dysponowaniem lokalem nie następuje ani w formie decyzji administracyjnej, ani w formie postanowienia, ani w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak bowiem umocowania do rozstrzygania w kwestii przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym w jednej z wymienionych form przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Tym samym do kognicji sądu administracyjnego nie należą sprawy dotyczące przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji organów policyjnych (np. postanowienie NSA z 3 lipca 2009 r., I OSK 834/09, publ. CBOSA), czy też ewentualne spory powstałe na tle w czyjej dyspozycji pozostaje dany lokal mieszkalny.
Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest:
1) występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz
2) zajmowanie go bez tytułu prawnego.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy podkreślenia wymaga fakt, że nie ma sporu pomiędzy organami Policji, a Miastem K. co do tego, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w K. pozostaje w dyspozycji organów Policji. Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że ani ojciec skarżącego, któremu w 1984 r. przydzielono sporny lokal jako mieszkanie służbowe, ani matka skarżącego, której po śmierci męża Komenda Miejska Policji w K. potwierdziła prawo zamieszkiwania w tym lokalu, nie mieli wątpliwości co do statusu zajmowanego lokalu. Z akt sprawy nie wynika, też aby w okresie od 1984 r. wystąpiły jakiekolwiek zdarzenia prawne, które mogłyby stanowić podstawę do podważenia statusu wskazanego wyżej lokalu.
Obowiązujący w dacie przydziału przedmiotowego lokalu art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227) przewidywał, że nie podlegają publicznej gospodarce lokalami budynki i lokale przeznaczone na zakwaterowanie MO oraz funkcjonariuszy służby więziennej i zakładów poprawczych. Analogiczną regulację utrzymywały również kolejne ustawy poświęcone tej materii, tj. ustawa z dnia 16 lipca 1987 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165), ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 z późn. zm. zm.) i obowiązująca aktualnie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725 z późn. zm.). Wskazać dodatkowo należy, że dopiero na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), mienie ogólnospołeczne, stanowiące do tej pory własność Skarbu Państwa, podlegało komunalizacji na zasadach przewidzianych tą ustawą. Gminy przejmowały zatem dotychczasowe mienie państwowe razem z jego obciążeniami. Z tego powodu Miasto K., przejmując sporny lokal na własność, przejęło go jako pozostający już w dyspozycji MSWiA.
Tytuł prawny do lokalu należy rozumieć w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Tytułem prawnym do lokalu będzie więc decyzja o jego przydziale, a nie umowa najmu. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 96 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kluczowe znaczenie w świetle ustawy o Policji ma decyzja o przydziale lokalu. Jej brak świadczy o tym, że osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania w rozumieniu ustawy o Policji.
W związku z powyższym, skoro przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji organów podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a skarżący nie jest uprawniony do zajmowania kwatery stałej dla funkcjonariusza Policji, który zajmuje bez tytułu prawnego, to decyzja o opróżnieniu lokalu odpowiada prawu.
Problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania wynikające z innych regulacji prawnych rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, w tym art. 30 tej ustawy.
Status zajmowanego przez skarżącego lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 i 2 k.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w orzecznictwie (vide: wyroki NSA - z 16 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1122/10, z 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 220/12, publ. CBOSA).
Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym:
1) małżonek,
2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia,
3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem, który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant (vide: wyrok NSA z 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1479/07, publ. LEX nr 491472).
W przypadku natomiast zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ww. ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej.
Skarżący bezsprzecznie nie jest i nie był nigdy funkcjonariuszem Policji. W świetle unormowań resortowej ustawy emerytalnej, nie jest też członkiem rodziny uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełnia zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałaby go do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Jego uprawnienie do zamieszkiwania w przeszłości w tym lokalu wynikało jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego go najpierw z ojcem a następnie z matką (uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu).
Zgodnie natomiast z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego organ wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przez skarżącego przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostały spełnione.
W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło też do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło