III SA/Gl 401/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025 r. nr 683/RT/2025 w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę. Przedmiotem skargi G. J. (dalej "beneficjent" lub "skarżący") jest decyzja Zarządu Województwa Śląskiego wydana w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Zarząd Województwa Śląskiego (dalej "ZWŚ", "IZ" lub "organ") decyzją z dnia z 20 listopada 2024 r., wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 pkt 1, art. 60 pkt 6 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 z późn. zm., dalej "u.f.p."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "k.p.a."), art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818, dalej "ustawa wdrożeniowa"), zobowiązał skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G. G. J. z siedzibą w K. do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 23.607,47 zł powiększonej o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, w tym: 1) z środków Europejskiego Funduszu Społecznego w kwocie 22.802,67 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi: - dla kwoty 21.156,17 zł od dnia przekazania środków, tj. 20 grudnia 2019 r., - dla kwoty 1.646,50 zł od dnia przekazania środków, tj. 15 września 2020 r., 2) środków budżetu krajowego w kwocie 804,80 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi: - dla kwoty 746,68 zł od dnia przekazania środków, tj. 20 grudnia 2019 r., - dla kwoty 58,12 zł od dnia przekazania środków, tj. 15 września 2020 r. W dniu 3 sierpnia 2018 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim reprezentowanym przez ZWŚ pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 a beneficjentem prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą G. G. J. umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (dalej "Projekt"), w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dalej: "umowa o dofinansowanie Projektu"). Do ww. umowy w dniu 13 grudnia 2019 r. został zawarty aneks. Projekt był realizowany w okresie od 1 października 2019 r. do 22 czerwca 2021 r. W ramach realizowanego Projektu, beneficjent utworzył 1 placówkę na terenie G., zlokalizowaną przy ul. [...]. Zgodnie z Regulaminem konkursu nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oraz wnioskiem o dofinansowanie realizacji Projektu nr [...], Beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu, z uwagi na sfinansowanie w projekcie wydatków w ramach cross- financingu, które stanowiły koszty kwalifikowalne projektu (zgodnie z art. 71 Rozporządzenia ogólnego nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., dalej "rozporządzenie ogólne"). Mając powyższe na uwadze, po zakończeniu realizacji projektu beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości projektu do dnia 23 stycznia 2026 r. (3 lata od dnia 23 stycznia 2023 r., co stanowi 1096 dni). W dniu 23 kwietnia 2024 r. przeprowadzono kontrolę w miejscu realizacji projektu - w G. przy ul. [...]. W toku czynności kontrolnych zespół kontrolujący potwierdził, że we wskazanej lokalizacji funkcjonuje placówka żłobkowa, niemniej od dnia 1 grudnia 2023 r. organem prowadzącym żłobek jest L. Sp. z o.o. Okoliczność ta została potwierdzona poprzez zaświadczenie wydane z dniu 1 grudnia 2023 r. przez Prezydenta Miasta G. nr [...] o dokonaniu wpisu w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych spółki L. sp. z o.o. prowadzącej od dnia 1 grudnia 2023 r. Żłobek "[...]" w G. przy ul. [...]. Organ stwierdził, że w przypadku żłobka utworzonego w ramach Projektu zlokalizowanego przy ul. [...] w G. nastąpiło naruszenie zasady zachowania trwałości Projektu w dniu 1 grudnia 2023 r. Zgodnie z § 17 ust. 1 i 5 umowy o dofinansowanie Projektu wraz z aneksem beneficjent zobowiązał się zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego do utrzymania trwałości projektu oraz do niezwłocznego informowania IZ o wszelkich okolicznościach mogących powodować naruszenie trwałości projektu. W § 17 ust. 6 umowy o dofinansowanie Projektu określono, że: "Instytucja Zarządzająca ma prawo do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość projektu lub rezultatów nie została zachowana." Wytyczne wskazują, że zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Za datę płatności końcowej, o której mowa wyżej uznaje się w przypadku, gdy w ramach rozliczenia wniosku o płatność końcową beneficjentowi przekazywane są środki - datę obciążenia rachunku płatnika, a w pozostałych przypadkach - datę zatwierdzenia wniosku o płatność końcową (zgodnie z Rozdziałem 5, Podrozdziałem 5.3, pkt 3 Wytycznych). Zgodnie z Wytycznymi MŚP oznacza mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Pojęcia te zdefiniowane zostały w art. 7 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 236 z póżn. zm.). W świetle informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie nr [...] w oparciu o dane pozyskane z rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej a także oświadczenia beneficjenta składane w dokumentach pn. Roczne sprawozdania z zachowania trwałości, beneficjent posiada status MŚP (zgodnie z Załącznikiem I do Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. UE. L. z 2014r. Nr 187, str. 1 z póżn. zm.). Termin zachowania trwałości Projektu obejmuje okres 3 lat, liczonych od dnia 23 stycznia 2023 r., tj. od daty zatwierdzenia końcowego wniosku o płatność, tj.: [...]. Okres trwałości Projektu miał upłynąć zatem w dniu 23 stycznia 2026 r. Naruszenie trwałości Projektu, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego skutkuje koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania na realizację projektu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Organ stwierdził, że nie zachowano trwałości przez 785 dni (co stanowi 71,62% wymaganego okresu 1096 dni), a łączna wartość kwalifikowalnych wydatków, rozliczonych przez beneficjenta we wnioskach o płatność [...],[...] oraz [...] w ramach cross-financingu 31.214,13 zł wraz z kosztami pośrednimi rozliczanymi 20 % stawką ryczałtową (6.242,83 zł) wyniosła 37.456,96 zł. Organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie Projektu: "koszty pośrednie projektu rozliczane stawką ryczałtową zdefiniowane w Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 25 lit. e, stanowią 20% poniesionych, udokumentowanych i zatwierdzonych w ramach projektu wydatków bezpośrednich". W przypadku uznania za niekwalifikowalne kosztów bezpośrednich, w stosunku do których zostały naliczone koszty pośrednie pomniejszeniu powinny ulec także koszty pośrednie. Przy obliczaniu wysokości niekwalifikowalnych kosztów pośrednich, organ wziął pod uwagę powyżej wskazane kwoty wydatków niekwalifikowalnych. Mając powyższe na uwadze, kwota w wysokości 26.826,67 zł (37.456,96 zł x 71,62%) stanowi nieprawidłowość, z czego - zgodnie z montażem określonym w § 2 Umowy - 88% stanowi wartość dofinansowania w wysokości 23.607,47 zł (w tym: 22 802,67 zł - środki EFS oraz 804,80 zł - środki budżetu państwa), podlegającego zwrotowi, zgodnie z zestawieniem wskazanym w tabeli. Jednocześnie organ stwierdził, że niekwalifikowalny pozostaje wkład własny wniesiony do projektu przez beneficjenta w wysokości 3.218,20 zł (26 826,67 zł x 12%), który nie podlega zwrotowi. 2. Beneficjent pismem z 5 grudnia 2024 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z 20 listopada 2024 r., zarzucając: 1) niewykazanie przez organ pierwszej instancji choćby potencjalnej szkody w budżecie UE, 2) niewykazanie przez organ pierwszej instancji, że nieprawidłowość była wynikiem działania czy też zaniechania beneficjenta, 3) naruszenie zasady proporcjonalności, 4) nieprawidłowy sposób ustalenia kwoty do zwrotu. W ocenie beneficjenta organ nie wykazał chociażby potencjalnej szkody w budżecie UE, albowiem - jak ustalił organ - w placówce nadal prowadzona jest działalność realizująca cele projektu. Doszło jedynie do zmiany Realizatora - nie zaprzestano prowadzenia działalności ani też nie doszło do istotnej zmiany charakteru projektu. Wskazał, że art. 71 rozporządzenia ogólnego nie podaje, iż do naruszenia trwałości dochodzi na skutek zmiany podmiotu prowadzącego. Z art. 143 ust. 2 tego rozporządzenia jednoznacznie wynika, że wymiar korekty finansowej powinien zostać dokonany z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Organ tymczasem w treści decyzji w ogóle nie dokonuje rozważań dotyczących zasady proporcjonalności. Organ nie powinien zatem ograniczyć się do wyliczenia korekty w oparciu o ilości dni, ale odnieść się również do zasady proporcjonalności, ustalając, czy określoną w oparciu o zasady ogólne korektę, należy miarkować ze względu na charakteru stwierdzonej nieprawidłowości, wagi nieprawidłowości, straty finansowej poniesionej przez dany fundusz. Z brzmienia art. 71 rozporządzenia ogólnego wynika, że kwoty nienależnie wypłacone są odzyskiwane przez państwo członkowskie w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie spełniono wymogów. Beneficjent wskazał, że sposób obliczenia nieprawidłowości powinien odnosić się do faktycznych jej skutków. Skoro zatem zachowanie trwałości dotyczy infrastruktury, co w zaistniałej sytuacji, zakładając nawet naruszenie trwałości, zasadne jest odniesienie się do wartości wydatków w ramach cross-financingu, jako podstawy obliczeń. Beneficjent zwrócił uwagę na fakt, że organ w ogóle nie wyjaśnił dlaczego przyjmuje jako okres naruszenia trwałości taką, a nie inną liczbę dni. Treść rozporządzenia mówi o okresie, a więc winien on odpowiadać faktycznemu, realnemu okresowi naruszenia, a nie pełnym dniom, które obejmują również dni wolne od pracy, weekendy, a także czas, w którym placówka i tak by nie funkcjonowała. W tym okresie nie dochodziło do naruszeń. Beneficjent wyjaśnił, iż placówka czynna była nie więcej niż 10 godzin na dobę i ewentualnie w tym okresie dochodziło do naruszenia. Co więcej - okres ten należałoby pomniejszyć o weekendy, dni wolne od pracy (święta), a także przyjąć korektę o dni, w których czas opieki był skrócony. 3. ZWŚ, jako organ drugiej instancji, decyzją z dnia 28 lutego 2025 r., wydaną na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 67 u.f.p. oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy wdrożeniowej, utrzymał w mocy decyzję organu z dnia 20 listopada 2024 r. ZWŚ podtrzymał swoje stanowisko w zakresie naruszenia przez beneficjenta trwałości Projektu poprzez zaprzestanie działalności żłobka przy ul. [...] w G. ZWŚ wyjaśnił, że ustawodawca w art. 66a u.f.p. przyjął, iż termin przedawnienia zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. będzie wynosił 5 lat. Przepis ten wszedł w życie 2 września 2017 r., zatem znajduje on zastosowanie do przedawnień nieprawidłowości jakie zostały popełnione po tej dacie. Istotnym jest, że określony w art. 66a u.f.p. pięcioletni termin przedawnienia nieprawidłowości liczy się od momentu wypłaty salda końcowego przez Komisję Europejską, czyli od momentu zamknięcia programu operacyjnego w ramach którego zostały przyznane środki. RPO WSL na lata 2014-2020 nie jest jeszcze zamknięty na dzień wydania niniejszej decyzji. Jak bowiem wskazano w uzasadnieniu wyroku NSA z 11 kwietnia 2024 r. o sygn. I GSK 1604/23 "w kwestii przedawnienia kluczowym jest, że ustawą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1475, dalej: ustawa zmieniająca), która weszła w życie 2 września 2017 r., do u.f.p. dodano przepis art. 66a. Stosownie zaś do art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p., zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna - w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. W art. 60 pkt 6 u.f.p. do środków publicznych ustawodawca zaliczył należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Z kolei decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., to decyzja określająca kwotę przypadającą do zwrotu powyższych środków, czyli taka jak w niniejszej sprawie. W myśl zaś art. 28 ust. 2 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie zwrotu środków, o których mowa w u.f.p., wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawodawca użył precyzyjnego określenia "do postępowań", a nie na przykład "w sprawach zwrotu", zatem powyższy przepis intertemporalny dotyczy stosowania zmienionych przepisów wprowadzonych ustawą zmieniającą względem postępowań wszczętych po 2 września 2017 r.’’. Należy zatem stwierdzić, że nie doszło przedawnienia. Organ odniósł się do zarzutów odwołania i uznał je za bezzasadne. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zaskarżył w całości decyzję ZWŚ z 28 lutego 2025 r., zarzucając naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż doszło do chociażby potencjalnej szkody w budżecie UE; 2) art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego poprzez jego błędną interpretację i naruszenie zasady proporcjonalności, a co za tym idzie zastosowanie korekty nadmiernej bez uwzględnienia m.in. obiektywnych procesów gospodarczych, które wpłynęły na zmniejszenie wskaźników na poziomie rezultatu oraz produktu czy też starań beneficjenta poczynionych dla utrzymania pełni wskaźników. Skarżący wniósł o: - uwzględnienie skargi w całości przez organ w trybie autokontroli, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości; jako dodatkową podstawę wskazał na art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z występowaniem COVID-19; - w razie nieuwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji przez organ, uchylenie przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego organ w ogóle nie dokonał rozważań dotyczących zasady proporcjonalności. Organ nie powinien ograniczyć się do wyliczenia korekty w oparciu do ilości dni, ale odnieść się również do zasady proporcjonalności, ustalając czy określoną w oparciu o zasady ogólne korektę należy miarkować ze względu na charakteru stwierdzonej nieprawidłowości, wagi nieprawidłowości, straty finansowej poniesionej przez dany fundusz. Skarżący argumentował, że sposób obliczenia nieprawidłowości powinien odnosić się do faktycznych jej skutków. Skoro zatem zachowanie trwałości dotyczy infrastruktury, co w zaistniałej sytuacji, zakładając nawet naruszenie trwałości, zasadne jest odniesienie się do wartości wydatków w ramach cross-financingu, jako podstawy obliczeń. Beneficjent zwrócił też uwagę na fakt, że organ w ogóle nie wskazał dlaczego przyjmuje jako okres naruszenia trwałości taką, a nie inną liczbę dni. Treść rozporządzenia mówi o okresie, a więc winien on odpowiadać faktycznemu, realnemu okresowi naruszenia, a nie pełnym dniom, które obejmują przecież również dni wolne od pracy, weekendy, a także czas, w którym placówka i tak by nie funkcjonowała. W tym okresie nie dochodziło do naruszeń. Skarżący wyjaśnił, iż placówka czynna była nie więcej niż 10 godzin na dobę i ewentualnie w tym okresie dochodziło do naruszenia. Co więcej - okres ten należałoby pomniejszyć o weekendy, dni wolne od pracy (święta), a także przyjąć korektę o dni, w których czas opieki był skrócony.  Niezależnie od powyższego, zdaniem skarżącego, tak ustalona korekta winna być również poddana miarkowaniu w oparciu o zasadę proporcjonalności. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Przedmiotem sporu w sprawie jest legalność nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu części dofinansowania wraz z odsetkami udzielonego na realizację Projektu pn. "[...]" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego na podstawie umowy od dofinasowanie projektu. W ocenie Sądu, wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem, a zarzuty skargi niezasadne. Organy działały w sprawie zgodnie z prawem (art. 6 k.p.a.), podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), a nadto zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonały swobodnej jego oceny (art. 80 k.p.a.), co zresztą znalazło wyraz w uzasadnieniach wydanych przez nie decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.) - organy szczegółowo wskazały dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 9 ustawy wdrożeniowej do zadań Instytucji Zarządzającej - zarządu województwa w przypadku regionalnego programu operacyjnego - należy w szczególności wybór projektów do dofinansowania oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b u.f.p. Z kolei art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. stanowi, że w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Stosownie zaś do art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Ugruntowanym już w orzecznictwie stanowiskiem jest, że poprzez inne procedury w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. należy rozumieć nie tylko przepisy prawa powszechnego krajowego i unijnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę (np. wyroki NSA: z 14 września 2023 r., I GSK 1283/22; z 13 kwietnia 2023 r., I GSK 173/19; z 11 października 2018 r., I GSK 931/18; z 12 października 2018 r., I GSK 1076/18, z 11 lipca 2018 r., I GSK 712/18; wyroki: WSA w Warszawie z 13 października 2017 r., V SA/Wa 1316/17; WSA w Gliwicach z 12 marca 2018 r., IV SA/Gl 815/17 i z 27 lutego 2018 r., IV SA/Gl 886/17). Zgodnie z art. 207 ust. 8 i 9 pkt 1 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 tego przepisu (m.in. wykorzystania środków finansowych z naruszeniem procedur), instytucja zarządzająca wzywa beneficjenta do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu, instytucja zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków. Stosownie do art. 24 ust. 9 ustawy wdrożeniowej w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej: 1) przed zatwierdzeniem wniosku o płatność - instytucja zatwierdzająca wniosek o płatność dokonuje pomniejszenia wartości wydatków kwalifikowalnych ujętych we wniosku o płatność złożonym przez beneficjenta o kwotę wydatków poniesionych nieprawidłowo; 2) w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu. Według art. 60 pkt 6 u.f.p., należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Natomiast zgodnie z art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Ustawodawca, określając pojęcie "nieprawidłowości indywidualnej" w słowniku pojęć zawartym w art. 2 pkt 14) ustawy wdrożeniowej odsyła do definicji nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 36 w rozporządzeniu ogólnym (Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006; Dz.U.UE.L.2013.347.320 z dnia 2013.12.20). W myśl art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Zdaniem Sądu w sprawie skarżący dopuścił się naruszenia prawa w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego. Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżący na podstawie umowy o dofinasowanie Projektu utworzył 1 placówkę na terenie G., zlokalizowaną przy ul. [...]. Skarżący zobowiązany był do zachowania trwałości projektu do dnia 23 stycznia 2026 r. (3 lata od dnia 23 stycznia 2023 r., co stanowi 1096 dni). W ramach zadań projektowych zaplanował m.in. dokonanie zakupów związanych z elementami infrastrukturalnymi, będącymi jednocześnie wydatkami objętymi limitowaną kategorią cross-financingu. W dniu 23 kwietnia 2024 r. przeprowadzono kontrolę w miejscu realizacji Projektu - w G. przy ul. [...], w wyniku której ustalono, że we wskazanej lokalizacji funkcjonuje placówka żłobkowa, niemniej od dnia 1 grudnia 2023 r. organem prowadzącym żłobek jest L. Sp. z o.o. Okoliczność ta została potwierdzona poprzez zaświadczenie wydane z dniu 1 grudnia 2023 r. przez Prezydenta Miasta G. nr [...] o dokonaniu wpisu w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych spółki L. sp. z o.o. prowadzącej od dnia 1 grudnia 2023 r. Żłobek "[...]" w G. przy ul. [...]. W sprawie nie jest kwestionowane i wynika z dokumentów (wniosku o dofinansowanie nr [...], danych z rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej a także oświadczenia beneficjenta składane w dokumentach pn. Roczne sprawozdania z zachowania trwałości), że skarżący ma status MŚP. Wytyczne zaś wskazują, że zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres 5 lat; 3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta. Za datę płatności końcowej uznaje się w przypadku, gdy w ramach rozliczenia wniosku o płatność końcową beneficjentowi przekazywane są środki - datę obciążenia rachunku płatnika, a w pozostałych przypadkach - datę zatwierdzenia wniosku o płatność końcową (zgodnie z Rozdziałem 5, Podrozdziałem 5.3, pkt 3 Wytycznych). Zgodnie z Wytycznymi MŚP oznacza mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Pojęcia te zdefiniowane zostały w art. 7 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 236 z póżn. zm.). Zatem prawidłowo organ ustalił, że termin zachowania trwałości Projektu obejmuje okres 3 lat, liczonych od 23 stycznia 2023 r., tj. od daty zatwierdzenia końcowego wniosku o płatność do 23 stycznia 2026 r. Tymczasem skarżący zaprzestał prowadzenia żłobka przy ul. [...] w G. (na działalność którego otrzymał dofinansowanie) od grudnia 2023 r.; od dnia 1 grudnia 2023 r. w ww. lokalizacji zarejestrowano Niepubliczny Żłobek [...], dla którego organem prowadzącym jest L. Sp. z o.o. Z ustaleń organu wynika, że jako wykonanie zaleceń pokontrolnych wydanych przez Prezydenta Miasta G. w Protokole z przeprowadzonej kontroli w dniu 5 lipca 2024 r. skarżący złożył ostatecznie wniosek o wykreślenie wpisu w dniu 25 lipca 2024 r. i na tej podstawie Prezydent Miasta G. w dniu 26 lipca 2024 r. wydał decyzję administracyjną nr [...] ([...]), którą postanowił wykreślić pozycję [...], pod którą uprzednio zarejestrowany był żłobek prowadzony przez skarżącego w G. przy ul. [...]. Zgodnie z Wytycznymi (Rozdział 5 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności projektów. Podrozdział 5.3 Trwałość projektu, pkt 6): 6) Naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji wystąpienia w okresie trwałości co najmniej jednej z poniższych przesłanek: a) zaprzestano działalności produkcyjnej lub ją relokowano poza obszar wsparcia PO, b) nastąpiła zmiana własności elementu współfinansowanej infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści, c) nastąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki realizacji, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jego pierwotnych celów. (...); 8) zasada trwałości nie ma zastosowania w przypadku: a) instrumentów finansowych, b) sytuacji, gdy beneficjent zaprzestał działalności z powodu ogłoszenia upadłości niewynikającej z oszukańczego bankructwa w rozumieniu art. 71 rozporządzenia ogólnego. Z informacji dostępnych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynikało, że w odniesieniu do skarżącego brak było wpisów zawierających informacje dotyczące upadłości, postępowania naprawczego czy też postępowania restrukturyzacyjnego. W myśl art. 71 ust. 1 rozporządzenia ogólnego, w przypadku operacji obejmującej inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne dokonuje się zwrotu wkładu z EFSI, jeżeli w okresie pięciu lat od płatności końcowej na rzecz beneficjenta lub w okresie ustalonym zgodnie z zasadami pomocy państwa, tam gdzie ma to zastosowanie, zajdzie którakolwiek z poniższych okoliczności: a) zaprzestanie działalności produkcyjnej lub przeniesienie jej poza obszar objęty programem; b) zmiana własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści; c) istotna zmiana wpływająca na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów. Kwoty nienależnie wypłacone w odniesieniu do takiej operacji są odzyskiwane przez państwo członkowskie w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie spełniono wymogów. Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący nie dopełnił obowiązku utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat, tj. 1096 dni. Ze względu na fakt, że skarżący zaprzestał prowadzenia żłobka z dniem 1 grudnia 2023 r., skarżący nie dochował trwałości przez 785 dni i tylko za ten okres niedochowania trwałości jest zobowiązany zwrócić należną kwotę, o czym prawidłowo orzeczono w ramach kontrolowanej decyzji. Zaprzestanie prowadzenia przez skarżącego żłobka w G., począwszy od 1 grudnia 2023 r. skutkowało bowiem naruszeniem obowiązku zachowania trwałości projektu. Zgodnie z § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie Projektu skarżący zobowiązał się zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego do utrzymania trwałości Projektu. Naruszenie trwałości Projektu, o której mowa w § 17 umowy o dofinansowanie Projektu stanowi naruszenie zapisów tej umowy, a tym samym naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Powyższe oznacza także naruszenie zapisów Wytycznych (Rozdział 5 Wspólne warunki i procedury w zakresie kwalifikowalności projektów. Podrozdział 5.3 Trwałość projektu, pkt 1-11). Niezasadny jest zarzut skarżącego, że organ w ogóle nie wskazał dlaczego przyjmuje okres naruszenia trwałości taką, a nie inną liczbę dni. Zgodnie z zasadami obliczania zasad zachowania trwałości, beneficjent winien zachować trwałość, o której mowa wart. 71 rozporządzenia ogólnego przez 1096 dni, tj. począwszy od dnia 23 stycznia 2023 r. (daty zatwierdzenia końcowego wniosku o płatność). Naruszenie trwałości Projektu nastąpiło natomiast 1 grudnia 2023 r. (skarżący zaprzestał prowadzenia żłobka), co oznacza, że beneficjent nie zachował trwałości Projektu przez 785 dni. Wyliczenia wskazane w uzasadnieniu decyzji odpowiadają zatem prawu, a przy tym nie były kwestionowane w skardze. Sąd podzielił też stanowisko organu, co do tego, że nie można zastosować rozwiązania proponowanego przez beneficjenta, aby okres trwałości pomniejszyć o weekendy, dni wolne od pracy (święta), a także przyjąć korektę o dni, w których czas opieki był skrócony. Zgodnie bowiem z art. 71 rozporządzenia ogólnego, trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub FS musi być zachowana przez okres 5 lat (3 lat w przypadku MŚP - w odniesieniu do projektów, z którymi związany jest wymóg utrzymania inwestycji lub miejsc pracy). Treść rozporządzenia w analizowanym przypadku odnosi się do okresu 3 lat, tj. 1096 pełnych dni kalendarzowych bez wyszczególnienia na dni robocze i dni wolne. Zastosowanie rozwiązania zaproponowanego przez skarżącego, aby okres trwałości pomniejszyć o dni wolne, lub o dni w których opieka była skrócona, sprawiłoby, że okres trwałości nie trwałby 3 lata, ale o wiele dłużej. Nadto zgodnie z Regulaminem konkursu nr [...] w ramach RPO WSL 2014-2020, umową o dofinansowanie Projektu, WND, Beneficjent zobowiązał się do zachowania trwałości Projektu na wyżej określonych zasadach. Beneficjent, otrzymując dofinansowanie i zobowiązując się do realizacji Projektu określa czas trwania projektu w latach, miesiącach, dniach bez wyszczególnienia dni wolnych, świąt, czy godzin skróconego czasu opieki. Zarzut w tym zakresie jest niezasadny. Zakres regulacji nieprawidłowości obejmuje konieczność badania istnienia przesłanki szkody w znaczeniu szkodliwego wpływu na budżet UE. W niniejszej sprawie wystąpiła rzeczywista szkoda w postaci uzyskania dofinansowania z przeznaczeniem na sfinansowanie wydatków w ramach cross-financingu, do otrzymania którego nie kwalifikowałaby się bez konieczności utrzymania trwałości projektu. Tym samym brak utrzymania trwałości jest nie do pogodzenia z warunkami określonymi w umowie, przepisach prawa powszechnie obowiązującego i procedurami obowiązującymi w ramach RPO WSL 2014-2020, jak i z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie funduszy unijnych oraz celami dofinansowania (podobnie w: wyroku NSA z 9 stycznia 2024 r., I GSK 1620/22, Legalis nr 3032319). W przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda, bowiem skarżący, otrzymując środki na realizację projektu zapewnić miał w okresie trwałości "istnienie" zasobów infrastrukturalnych sfinansowanych ze środków unijnych, czego nie dochował, zaprzestając prowadzenia działalności w lokalizacji objętej wsparciem. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest przy tym obszerne, tj. wyjaśnia nie tylko wykładnię ww. pojęcia, ale także wskazuje na elementy stanu faktycznego sprawy, które spowodowały jej powstanie. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienie zasady proporcjonalności należy mieć na uwadze, że naruszenie trwałości Projektu, o której mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego skutkuje koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania na realizację Projektu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Również zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie Projektu z 3 sierpnia 2018 r. Instytucja Zarządzająca ma prawo do nałożenia korekty finansowej proporcjonalnie do okresu, w którym trwałość Projektu nie została zachowana. Także Wytyczne wskazują, że stwierdzenie naruszenia zasady trwałości oznacza konieczność zwrotu środków otrzymanych na realizację Projektu, wraz z odsetkami liczonymi, jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego i wpisują się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 143 ust. 2 Rozporządzenia 1303/13 stanowiącego, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Przepis ten nakłada na państwa członkowskie obowiązek zastosowania zasady proporcjonalności zastosowanych środków do przyjętych naruszeń, ale ich określenie należy do ustawodawcy krajowego, który może zarówno wprowadzić sztywny taryfikator korekt jak i przyznać organom decydującym swobodę wyboru sankcji w określonych granicach. W świetle zaistniałego stanu faktycznego, biorąc pod uwagę przepisy prawa materialnego, Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący w ramach Projektu współfinansowanego z RPO WSL 2014-2020 naruszył postanowienia zawarte w § 17 ust. 1 umowy o dofinansowanie Projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w myśl których beneficjent zobowiązany był do zachowania trwałości Projektu (żłobek przy ul. [...] w G.) zgodnie z art. 71 rozporządzenia ogólnego oraz zapisami Wytycznych wskazanych w rozdziale 5.3, pkt 2 i 6 lit. a) i c) oraz rozdziale 6.2 pkt 3 lit. b) i e). Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym samym Sąd podzielił stanowisko i argumentację zawartą w nieprawomocnych wyrokach tut. Sądu z 20 maja 2025 r., sygn. III SA/Gl 625/24 i 8 stycznia 2026 r., sygn. akt III SA/Gl 707/25, wydanych w analogicznych stanach faktycznych i prawnych odnośnie dofinansowania projektu skarżącego pn. [...] w K. i S. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.