III SA/Gl 537/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-11-20
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Dorota Fleszer, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej i sąd administracyjny mogą samodzielnie oceniać merytoryczną zasadność orzeczenia lekarskiego w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej, czy też są związane jego treścią?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej oraz sąd administracyjny nie posiadają wiadomości specjalnych, które posiada lekarz orzekający w uprawnionej jednostce medycznej. W związku z tym nie są uprawnione do samodzielnej oceny merytorycznej dokumentacji medycznej ani do wkraczania w merytoryczną zasadność orzeczenia lekarskiego w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej. Mogą jedynie oceniać je pod względem formalnym. Orzeczenie lekarskie stanowi opinię kwalifikowaną, która jest wiążąca dla organu administracji.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego. Organy obu instancji, opierając się na dwóch orzeczeniach lekarskich, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak wystarczającego narażenia zawodowego na drgania mechaniczne oraz na inne przyczyny zgłaszanych dolegliwości. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 23 kwietnia 2024 r. nr NS-HP.2332.2.10.2024 Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŚPWIS) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej: PPIS) z 18 stycznia 2024 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia u P. K. (dalej: Skarżący) choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego, wymienionej w poz. 22 wykazu chorób zawodowych.
Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeksu pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465; dalej: k.p.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836; dalej: rozporządzenie)
Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 16 października 2018 r. zostało wniesione do PPIS zgłoszenie podejrzenia u Skarżącego choroby zawodowej.
W trakcie postępowania wyjaśniającego PPIS ustalił, że Skarżący był zatrudniony m.in.:
- od 15 czerwca 1992 r. do 15 października 1992 r. w Przedsiębiorstwie P - obecnie: P w T. Sekcja Eksploatacji w R. (ul. [...]) na stanowisku elektromechanik urządzeń sterowania ruchem kolejowym, gdzie wykonywał czynności związane z utrzymaniem, konserwacją i naprawami urządzeń sterowania ruchem kolejowym;
- od 16 czerwca 2003 r. do 9 stycznia 2019 r. w T Sp. z o.o. w G., na stanowisku operator maszyn, operator maszyn - spawacz. Skarżący pracował na linii montażu początkowego (lata 2003 - 2011) oraz na linii [...] (lata 2011 - 2017) obsługując rotacyjnie stanowisko cięcia prętów, stanowisko harfowania indukcyjnego prętów, stanowisko szlifowania, stanowisko toczenia prętów. Wykonywał też dodatkową pracę na linii chromowania. Ostatnim przepracowanym dniem pracy był 9 lipca 2017 r.
Skarżący był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K.-Poradnia Chorób Zawodowych w S.. Zostało wydane orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 21 czerwca 2019 r., w którym lekarze orzecznicy orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego. W jego uzasadnieniu wskazali, że Skarżący od 10 lipca 2017 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie na świadczeniach rehabilitacyjnych. Z informacji zawartych w kartach oceny narażenia zawodowego wypełnionych przez PPIS w W., PPIS w G., PPIS w R. oraz PPIS w R. wynika, że tylko w okresie od 15 czerwca 1992 r. do 15 października 1992 r. (4 miesiące) był narażony na działanie drgań mechanicznych. Podczas wywiadu lekarskiego skarżył się na bóle kręgosłupa, bole stawów kończyn górnych oraz stawu kolanowego prawego. Wykonane badanie palestezjometryczne wykazało znacznego stopnia zaburzenia czucia wibracji w palcach ręki lewej oraz umiarkowanego stopnia w palcach ręki prawej. Ujemnie wypadły próby oziębienia w temperaturze +10°C i +14°C, obserwowano jedynie brak powrotu temperatury skóry rąk do temperatury wyjściowej w temperaturze + 10 °C. Objaw białej plamy był ujemny. Obraz rtg kości stawów nadgarstkowych i łokciowych nie wykazuje zmian, które przemawiałyby za patologią związaną z narażeniem na drgania mechaniczne. Mając na uwadze krótkotrwałe narażenie na drgania mechaniczne, które ustało ponad 26 lat temu, lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do rozpoznania zespołu wibracyjnego, zarówno postaci naczyniowo-nerwowej, jak i kostno-stawowej oraz postaci mieszanej.
Od tego orzeczenia Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania.
Po ponownym badaniu Skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy im. [...] w L. w dniu 24 listopada 2023 r. zostało wydane orzeczenie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego. W ocenie lekarzy orzeczników z całości dokumentacji dotyczącej okresu narażenia nie wynika, aby Skarżący był narażony na działanie drgań mechanicznych zarówno o działaniu ogólnym jak i miejscowym, z wyjątkiem zatrudnienia w okresie 4 miesięcy w 1992 r. w Przedsiębiorstwie P w R. - Sekcji Urządzeń Sterowania Ruchem w R. (podczas pracy używał narzędzi ręcznych: szlifierki, wkrętarki, spawarki, wiertarki). W trakcie hospitalizacji badaniem przedmiotowym neurologicznym stwierdzono objawy korzeniowe: obustronny objaw Bikelesa i lewostronny objaw Laseque'a. W zakresie kończyn górnych nie stwierdzono zaburzeń czucia, niedowładów, ataksji. W badaniu przewodnictwa nerwowego (ENeG/EMG) stwierdzono prawidłowe wartości przewodzenia w zakresie włókien czuciowych i ruchowych obu nerwów pośrodkowych i nerwu łokciowego prawego, dyskretnie wydłużoną latencję końcową w badaniu włókien ruchowych nerwu łokciowego lewego (w zakresie włókien czuciowych nerwu łokciowego lewego były prawidłowe). Poza tym wartości przewodzenia w zakresie włókien czuciowych nerwu promieniowego prawego i lewego były prawidłowe. Na podstawie konsultacji neurologicznej rozpoznano chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa, stan po leczeniu operacyjnym dyskopatii E5/S1 (2018r.), chorobę zwyrodnieniową wielostawową. Wykonane badanie palestezjometryczne wykazało zaburzenia czucia wibracji umiarkowanego stopnia w zakresie ręki prawej oraz zaburzenia niewielkiego stopnia w zakresie ręki lewej. Wykonana próba oziębieniowa z termometrią skórną wykazała brak powrotu temperatury skóry wyjściowej po oziębieniu. Próba uciskowa była ujemna. W ocenianych radiogramach rąk i nadgarstków, stawów łokciowych i stawów barkowych z dnia 28 listopada 2018 r. i 23 stycznia 2019 r. stwierdzono spłaszczenie dystalnych odcinków kości łódkowatych obu nadgarstków, nieznaczne zwężenie szpar stawów promieniowo-łódkowych obu rąk, zaostrzenia na krawędziach powierzchni stawowych kości tworzących prawy staw łokciowy, nawarstwienia kostno-okostnowe w okolicy przyczepów mięśnia trójgłowego ramienia w obrębie wyrostków łokciowych obu kości łokciowych.
Lekarze orzecznicy podkreślili, że analiza narażenia zawodowego nie wykazała, aby na stanowiskach pracy Skarżącego występowała ekspozycja na wibrację o działaniu miejscowym o istotnych poziomach - narażenie takie mogło występować okresowo podczas obsługi narzędzi ręcznych będących źródłem drgań mechanicznych głównie w latach: 1992 oraz 1999-2002 podczas wykonywania pracy na stanowisku elektromechanika urządzeń sterowania ruchem kolejowym, ślusarza, ślusarza-mechanika (narażenie wątpliwe). W okresie 2003 - 2017 Skarżący nie był narażony na drgania mechaniczne o działaniu miejscowym (karta oceny narażenia zawodowego sporządzona przez PPIS w R.).
W ich ocenie stwierdzonych w palestezjometrii zaburzeń czucia wibracji w zakresie obu rąk (z przewagą w ręce prawej) i brak odnowy temperatury palców po oziębieniu, wobec ujemnego wyniku próby uciskowej nie można wiązać z obrazem zespołu wibracyjnego postaci naczyniowo-nerwowej. U Skarżącego nie stwierdzono zaburzeń przewodnictwa nerwowego w badaniu neurofizjologicznym (ENeG/EMG) wskazujących na zaawansowane stadia zespołu wibracyjnego. W wywiadzie lekarskim Skarżący nie zgłaszał objawów chorobowych pod postacią napadowego blednięcia palców rąk (objawu Raynauda) na skutek zaburzeń krążenia krwi w palcach rąk, które są charakterystyczne dla naczyniowej postaci zespołu wibracyjnego. Zgłaszane przez pacjenta dolegliwości ze strony kończyn górnych mogą mieć związek zarówno z uogólnionymi zmianami zwyrodnieniowymi, w tym zlokalizowanymi w stawach kończyn górnych jak i chorobami naczyń obwodowych tętniczych (np. miażdżyca). W przypadku Skarżącego przebieg kliniczny z występowaniem obrzęków drobnych stawów palców rąk oraz obraz radiologiczny rąk, nadgarstków i łokci wskazuje na obecność zmian zwyrodnieniowych stawów kończyn górnych związanych z wiekiem (biologicznym zużyciem) oraz przeciążeniowych.
W związku z powyższym zarówno wyniki wykonanych badań, jak i brak udokumentowanych danych o istotnym narażeniu zawodowym na wibracje nie upoważniają do rozpoznania u Skarżącego choroby zawodowej - żadnej z postaci zespołu wibracyjnego, tj. naczyniowo-nerwowej, kostno-stawowej lub mieszanej.
Decyzją z dnia 18 stycznia 2024 r. PPIS odmówił stwierdzenia u Skarżącego choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego - wymienionej w poz. 22 wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu.
Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie.
Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego ŚPWIS nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania Skarżącego. Nie został bowiem spełniony warunek rozpoznania u Skarżącego choroby zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych, a zatem nie uzyskano orzeczenia lekarskiego rozpoznającego chorobę zawodową. W ocenie ŚPWIS orzeczenie lekarskie jest spójne, logiczne, prawidłowo uzasadnione oraz oparte na materiale dowodowym. Uniemożliwia to wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie powyższej choroby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący, nie zgadzając się z wydaną przez ŚPWIS decyzją zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę ŚPWIS podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest decyzja ŚPWIS z 2 lutego 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję PPIS z 18 stycznia 2024 r. o braku podstaw do stwierdzenia u Skarżącego choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego - wymienionej w poz. 22 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy art. 2351 oraz art. 2352 k.p.
Jak wynika z art. 2351 k.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane zostało stanowisko, według którego pojęcie "choroby zawodowej" jest pojęciem prawnym, posiadającym ustawową definicję. Zatem dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczyno-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1335/20; wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Po 59/24). Sąd orzekający w sprawę podziela pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyrokach z 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 825/23 oraz z 2 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 946/23 co do tego, że na gruncie art. 2351 k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym") a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1111/19; wyrok NSA z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1408/18; wyrok NSA z 22 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 567/19).
Natomiast stosownie do art. 2352 k.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak stwierdził NSA w wyroku z 20 stycznia 2022, sygn. akt II OSK 654/19 z treści przepisów prawnych nie wynika, aby rozpoznanie choroby zawodowej było możliwe tylko wówczas, gdy w dacie wydawania decyzji choroba ta nadal istnieje. Jedynymi przesłankami wydania pozytywnej dla pracownika decyzji na podstawie art. 235¹ oraz 2352 k.p. jest stwierdzenie wystąpienia u niego w trakcie zatrudnienia lub po zakończeniu zatrudnienia w terminie określonym w załączniku do rozporządzenia dla konkretnej choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia, co do której można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Badając niniejszą sprawę Sąd musi uwzględnić także i to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 5 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej orzeczeniem lekarskim, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1). Jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5). Jak podkreślił NSA rolą orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby zawodowej, jego podstawą są wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r. II OSK 3615/19).
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności (§ 8 ust. 2).
Z przytoczonych regulacji prawnych wynika związanie organów inspekcji sanitarnej treścią wskazanych powyżej orzeczeń - w zakresie poczynionych w nim ustaleń, dotyczących stwierdzonego schorzenia i jego przyczyn oraz i braku uprawnienia do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Potwierdzenie tego wniosku znajduje się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 395/18; wyrok NSA z 10 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 221/18; wyrok NSA z 10 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 398/18; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 20 maja 2002 r., OPS 3/02, ONSA 2003, Nr 1, poz. 4). Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. O wartości merytorycznej orzeczenia lekarskiego przy tym nie decyduje obszerność wywodów uzasadnienia, lecz jego zawartość merytoryczna odnosząca się do istoty sprawy (por. wyrok NSA z 8 lutego 2011 r., II OSK 2056/10; wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1809/11). Dokonane ustalenia wskazują na charakter orzeczenia lekarskiego w procedurze rozpoznania choroby zawodowej. Jest to opinia biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii, bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1056/15). Dalej idący wniosek stawia WSA w Gdańsku. Wynika z niego, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny dopuszczalny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej (wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2021 r., III SA/Gd 1212/20, LEX nr 3176309). Ani sąd ani organy orzekające nie posiadają wiadomości specjalnych, którymi dysponuje biegły. Nie mogą w związku z tym wkraczać w merytoryczną zasadność orzeczenia lekarskiego. Mogą oceniać orzeczenie lekarskie jedynie pod względem formalnym. Z faktu, że orzeczenia lekarskie mają w sprawie choroby zawodowej charakter funkcjonalny opinii biegłego, wynika, że powinny one odpowiadać wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a. Tym samym prawidłowe orzeczenie lekarskie musi zawierać szczegółowe uzasadnienie zawartego w nim rozstrzygnięcia, które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2014 r., II OSK 2734/12).
Natomiast sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. Skoro organ inspekcji sanitarnej orzekający w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej nie jest upoważniony do analizy dokumentacji medycznej pod względem merytorycznym, to oczywiste jest, że nie gromadzi w aktach sprawy tejże dokumentacji, poza dokumentacją dołączaną przez strony jako dowód w sprawie. To uprawniona jednostka diagnostyczno-orzecznicza ocenia, czy dysponuje pełnym materiałem pozwalającym na wydanie orzeczenia w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej.
Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06 i wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08) Sąd uznał, że organy sanitarne, opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnęły sprawę.
W badanej sprawie postępowanie prowadzone było w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Właściwy PPIS, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczął postępowanie wyjaśniające zbierając wystarczający w sprawie materiał dowodowy, a mianowicie:
- świadectwa pracy – karta 1-4 akt administracyjnych
- kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej sporządzoną przez T sp. z o.o. (karta 9 akt administracyjnych);
- karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej sporządzone: 20 grudnia 2018 (karta 9 akt administracyjnych);14 stycznia 2019 r. (karta 22 akt administracyjnych); 7 grudnia 2018r. (karta 26 akt administracyjnych); 5 marca 2019r. (karta 29 akt administracyjnych);
- orzeczenie lekarskie z 21 czerwca 2019r. nr [...] wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K.-Poradnię Chorób Zawodowych w S. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (karta 32 akt administracyjnych);
- orzeczenie lekarskie z 24 listopada 2023r. nr [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. [...] w L. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej (karta 51 akt administracyjnych).
Z kart oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika, że podczas zatrudnienia w Przedsiębiorstwie P w okresie od 15 czerwca 1992 r. do 15 października 1992 r. (4 miesiące) Skarżący był narażony na działanie drgań mechanicznych (karta 29 akt administracyjnych).
W rozpoznawanej sprawie obydwie jednostki orzecznicze - Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K.-Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. [...] w L. zgodnie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u Skarżącego.
W ocenie Sądu wydane w sprawie orzeczenia lekarskie nie budzą wątpliwości co do treści, są właściwie i wyczerpująco uzasadnione, nie zawierają sprzeczności. Są logiczne, spójne, jednoznaczne i obiektywne. W sposób zrozumiały wyjaśniają poczynione rozpoznanie i przedstawiają wystarczająco metodologię tego rozpoznania oraz metodologię przeprowadzonych badań. Wydane zostały na podstawie oceny narażenia zawodowego. Organy administracji nie miały podstaw do poddania ich w wątpliwość. Podobnie Sąd nie posiada wiadomości specjalnych przynależnych lekarzom orzekającym w uprawnionych, z mocy § 5 rozporządzenia, jednostkach orzeczniczych. Nie jest zatem władny ingerować w proces diagnostyczny konkretnego badania. Wybór ten leży w gestii lekarza i jednostki orzeczniczej, która dysponuje specjalistyczną wiedzą w tym zakresie. Prawidłowe było zatem stanowisko ŚWPIS , który decyzją z 23 kwietnia 2024r. utrzymał w mocy decyzję PPIS z dnia 18 stycznia 2024 r.
W ocenie Sądu ŚPWIS prawidłowo ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego zostały dokonane zgodnie z zasadami oceny dowodów określonymi w art. 80 k.p.a. Ponadto odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, przedstawiając w tym zakresie stosowną argumentację. Dokonał powtórnej, wnikliwej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. przedstawił okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że decyzja PPIS odpowiada prawu. Również postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek zaistnienia choroby zawodowej zostało przeprowadzone przez organy administracji zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., która wymaga ażeby organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy.
W świetle przedstawionych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający i został oceniony należycie, tj. zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, pozwalając organowi drugiej instancji na utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło