III SAB/Gl 454/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-05-12
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Dorota Fleszer, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Miasta L. dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek dziennikarza, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Burmistrz dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, ponieważ nie załatwił wniosku w ustawowym terminie 14 dni. Jednakże, bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, gdyż organ poinformował o nieposiadaniu żądanych dokumentów z uwagi na przekazanie akt do organu II instancji. W związku z tym, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania sprawy, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący, dziennikarz, złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej nowej taryfy za odprowadzanie ścieków oraz taryfy Wód Polskich dla firmy P. Burmistrz poinformował, że obowiązuje dotychczasowa taryfa i brak jest nowej, a następnie, że akta sprawy zostały przekazane do organu II instancji. Skarżący domagał się udostępnienia skanów dokumentów i pism związanych ze zmianą taryfy, powołując się na Prawo prasowe. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania sprawy. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Burmistrza Miasta L. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Burmistrza Miasta L. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania sprawy, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Burmistrza Miasta L. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 30 marca 2024r. M. J. (dalej: Skarżący) złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta L. (dalej: Burmistrz) w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący w dniu 9 kwietnia 2024r. wniósł pismo oznaczone jako "zapytanie prasowe", w którym powołując się na art. 3a i 4 ustawy Prawo Prasowe w związku z przygotowaniem publikacji prasowej zwrócił się o informacje:
1. Jaka jest nowa taryfa za odprowadzanie ścieków na terenie m. L.?
2.Jaka jest nowa taryfa Wód Polskich dla firmy P.?
Oczekiwana formą udostępnianej informacji miał być skan dokumentacji i pism związanych ze zmianą taryfy a wymiennych pomiędzy P., Urzędem Miasta oraz Wodami Polskimi.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. organ poinformował Skarżącego że obowiązuje dotychczasowa taryfa za odprowadzanie ścieków i obecnie brak nowej taryfy dla odprowadzania ścieków. Do pisma doręczony był skan decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z 27 października 2022r. znak [...]
Następnie Skarżący jeszcze raz wezwał Burmistrza do wydania dokumentów zawiązanych z procedowaniem nowej taryfy, która została zaskarżona przez urząd do Wód Polskich.
W odpowiedzi pismem z 29 kwietnia 2024r. Burmistrz poinformował, że odwołanie od decyzji nr. [...] z dnia 6 marca 2024 r. wydanej przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. w sprawie skrócenia okresu obowiązywania taryfy zatwierdzonej decyzją z dnia 27 października 2022 r. znak [...] oraz zatwierdzenie nowej taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie Gminy L. na okres 3 lat, zostało wniesione do organu II instancji t.j.: Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej, ul. [...], W. i organ I instancji (t.j. PGW Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G.) przekazał temu organowi całość akt sprawy wraz z odwołaniem. Tym samym o udostępnienie szczegółowych informacji należy zwrócić się do w/w organu II instancji. Organ nie posiada żadnego dokumentu, gdyż całość akt sprawy została przekazana do organu II instancji.
W e-mail z 29 kwietnia 2024r. Skarżący ustosunkowując się do wymienionego pisma podkreślił, że domaga się wydania skanów odpisów dokumentów w sprawie jakie posiada urząd jako własne kopie pism. W przedmiocie dokumentów z postępowania taryfowego dokumenty (kopie własne pism) stanowią informację publiczna i winny być udostępnione. Na potwierdzenie tego przesłał link do orzeczenia sądowego.http://www.prawo.pl/samorząd/wsa-wojt-musi-udostepnic-wniosek-tarvfowy-gminie.98382.html. Zaznaczył przy tym, że o ile nie uzyska skanu dokumentów jutro - wniesie skargę do WSA z wnioskiem o ukaranie Burmistrza jako podmiotu zobowiązanego do wysokości trzykrotności wynagrodzenia - zgodnie z p.p.s.a.
W odpowiedzi w e-mail z 30 kwietnia 2024r. Burmistrz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie nr [...] z dn. 29.04.2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania; wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz zasądzenie odszkodowania w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia oraz o zasądzenie od zobowiązanego na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w przypadku jej wyznaczenia w kwocie 450 km X 1,15 zł/km x 2 strony co stanowi 1035 zł za każdą rozprawę stacjonarną.
W jej uzasadnieniu wskazał, że jest organem prasowym w rozumieniu ustawy Prawo Prasowe zarejestrowanym jako czasopismo przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 r., sygn. akt [...] pod numerem rejestru [...]
Skarżący w trybie art. 3a i 4 ustawy Prawo Prasowe pismem z dnia 9 kwietnia 2024r. zwrócił się do zobowiązanego o udzielenie informacji niezbędnych do sporządzenia krytyki prasowej oraz o skan dokumentów z postępowania o zatwierdzenie nowej taryfy. Zobowiązany poinformował Skarżącego, że postępowanie jest w toku.
Kolejnym ponagleniem Skarżący zwracał się do podmiotu zobowiązanego o wydanie dokumentacji w zakresie zapytania poprzez wydanie skanów z odpisów własnych (kopii) dokumentów wskazanych w wezwaniu z dnia 9 kwietnia 2024 r. Podmiot zobowiązany odmówił ich wydania.
Oznacza to, iż podmiot zobowiązany pozostaje w rażącej nieuzasadnionej zwłoce w zakresie udzielenia odpowiedzi na zapytanie o informacje publiczną. Uzasadnia to wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia tj. równowartości miesięcznego wynagrodzenia netto zarządu podmiotu zobowiązanego.
Ponadto w trybie art. 154 § 6 p.p.s.a Skarżący wniósł o zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia wskazując, iż w okolicznościach sprawy jest oczywistym iż doszło do uniemożliwienia zebrania materiału niezbędnego do sporządzenia krytyki prasowej. Takie właśnie działanie zobowiązanego może wyczerpywać znamiona przestępstwa określone w art. 43 i 44 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo Prasowe.
Wskazał także na gwarancyjny charakter odpowiedzialności władzy publicznej które zapewniają możliwość realnego uzyskania odszkodowania w sytuacji, w której nastąpienie szkody pozostaje w związku z czynem niedozwolonym organów władzy publicznej. Powołując się na tezy z orzeczeń sądów administracyjnych Skarżący podkreślił, że dochodzona przez niego kwota zadośćuczynienia ma przede wszystkich charakter prewencyjny i jest pochodną jednomiesięcznych dochodów w zarządzenie organu zobowiązanego.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi, z uwagi na jej bezzasadność.
Wskazał, że w przedmiotowej sprawie Skarżący oczekiwał udostępnienia informacji i dokumentów w postaci obowiązującej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Pismem z dnia 22 kwietnia 2024 r. organ poinformował Skarżącego i udzielił odpowiedzi na sformułowane pytania w wiadomości e-mail z dnia 09 kwietnia 2024 r.
Następnie pismem z dnia 29 kwietnia 2024 r. organ poinformował Skarżącego o tym, iż w związku z wniesieniem odwołania przekazał całość akt sprawy wraz z odwołaniem do Organu II instancji. Wobec tego nie posiada innych dokumentów i informacji w sprawie. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi więc bezczynność organu, albowiem w terminie poinformował Skarżącego o sposobie załatwienia wniosku.
W piśmie procesowym z 16 maja 2024r. Burmistrz podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W replice Skarżący w całości podtrzymał skargę na bezczynność organu. Podniósł także, że zwrócił się do podmiotu zobowiązanego o wydane skanów dokumentów z postępowania o zatwierdzenie nowej taryfy jakie pozostają w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. W szczególności chodzi o kopie z odpisów korespondencji, własne kopie dokumentów i notatek itp. W świetle doświadczenia życiowego jest bowiem nieprawdopodobnym iż organ nie posiadał własnych akt zastępczych w tym odpisów dokumentów znajdujących w aktach zasadniczych. Ponadto postępowanie toczy się elektronicznie, więc organ z istoty rzeczy musi dysponować kopiami plików w korespondencją elektroniczną. Nie chodzi bowiem o wydanie odpisów z akt analogowych, ale odpisów dokumentów (informacji na nośnikach w jakiejkolwiek formie) jakie znajdują się w posiadaniu organu. Udzielona odpowiedź wskazuje, że podmiot zobowiązany prozaicznie rzecz ujmując "stara się sobie pogrywać" nie tylko ze Skarżącym, ale także Sąd wprowadza w błąd co do istotnych okoliczności sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.).
Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.).
W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, 2005). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
Sąd wskazał, że dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a.
Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (por. art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Przechodząc kolejno do zbadania zasadności wywiedzionej skargi w kontrolowanej sprawie o bezczynność stwierdzić należy, że ocena działań organu podjęta w celu załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej uzasadnia zarzut jego bezczynności.
Postępowanie w badanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego z 9 kwietnia 2024r. We wniosku wskazał, że swoje żądanie udostępnienia informacji wywodzi z art. 3a i 4 Prawa prasowego.
W tym miejscu podkreślić należy, że przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 1914 z późn. zm.; dalej: P.p.) przewidują dwa tryby udzielania prasie wnioskowanych informacji publicznych. Zgodnie bowiem z art. 3a P.p. w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie – według art. 11 ust. 1 P.p. - dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4. Z przepisu art. 4 ust. 1 P.p. wynika natomiast, że przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji – o czym stanowi art. 4 ust. 3 P.p. - na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy. Wnosić zatem trzeba, że przytoczony przepis art. 4 P.p. zawiera określa szerszy krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji, które nie zostały uwzględnione w u.d.i.p. z jednej strony, z drugiej zaś - co należy szczególnie podkreślić – określa inny, odrębny, autonomiczny tryb weryfikacji wywiązywania się z obowiązku udzielenia prasie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 2 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2286/21).
Ustalenia wymaga, czy Skarżący może domagać się informacji na podstawie art. 4 P.p. czy też art. 3a P.p.
W badanej sprawie zastosowanie mieć będzie art. 3a P.p. Stanowi on o tym, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, udostępnienie prasie informacji, która ma walor informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy, odbywa się to w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie art. 4 P.p. Dodać należy, że art. 3a P.p. w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej zrównuje prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który o taką informację może się ubiegać (patrz: J. Sobczak, Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 2008 r., dostępny w LEX). Innymi słowy osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia, jak osoba działająca na podstawie przepisów u.d.i.p. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SAB/Wr 109/18). Sygn. akt III SAB/Gl 109/23
Wymaga podkreślenia, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2 u.d.i.p.; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne; po trzecie: według art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (wyrok WSA w Warszawie z 6 maja 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 104/11).
Dla powstania obowiązku udostępnienia informacji publicznej znaczenie ma regulacja art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Jak wynika z jego brzmienia zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Przywołany przepis jednoznacznie wskazuje, że dla realizacji obowiązku informacyjnego istotne znaczenie ma to, czy dany podmiot posiada informację publiczną żądaną przez wnioskodawcę. Organ ma obowiązek udostępnienia informacji tylko wtedy, gdy jest w jej posiadaniu. Nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas, gdy powinien ją posiadać (por. wyrok NSA z 23 września 2003 r. sygn. akt II SA 1852/03; wyrok NSA z 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2235/12; wyrok NSA z 14 września 2023 r. sygn. akt III OSK 1209/22). Oznacza to, że nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. negatywną przesłankę udostępnienia tej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14). Nie sposób bowiem nałożyć na organ obowiązku i wymagać od niego udostępnienia informacji publicznej, której nie posiada (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 478/23).
W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, iż w przypadku nieposiadania wskazanych we wniosku informacji adresat żądania zobligowany jest do powiadomienia o tym wnioskodawcy w drodze czynności materialno-technicznej (por. M. Jabłoński, K. Wygoda (w:) Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, Warszawa 2023, art. 4; wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 6612/21).
Przechodząc do zbadania przedmiotowej sprawy nie jest w niej sprawą sporną istnienie obowiązku Burmistrza do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 21 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej obowiązane są organy władzy publicznej. Natomiast jak wynika z art. 26 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 2024r. poz. 1465 z późn.z zm) organem wykonawczym gminy jest wójt.
W niniejszej sprawie nie jest też przedmiotem sporu okoliczność, że żądane przez Skarżącego informacje są informacjami publicznymi. Według art. 6 ust. 1 pkt. 1 lit.a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej oraz – stosownie do art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit.a u.d.i.p. danych publicznych, w tym treści i postaci dokumentów urzędowych.
Z akt administracyjnych wynika, że Burmistrz – wobec otrzymania wniosku Skarżącego w dniu 9 kwietnia 2024r. o udostępnienie informacji publicznej zobowiązany był do jego realizacji w terminie 14 dni jak wynika z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czyli do 23 kwietnia 2024r. Tymczasem odpowiedź na powyższy wniosek zawarta w piśmie z 23 kwietnia 2024r. nie odpowiadała w pełni zakresowi żądania Skarżącego. Uzupełnił ją zatem w kolejnym piśmie, datowanym na 29 kwietnia 2024r. Oznacza to zatem, że Burmistrz uchybił ustawowo określonemu terminowi na udostępnienie informacji publicznej. W tej sytuacji należało stwierdzić, że dopuścił się w niniejszej sprawie w bezczynności. (pkt 1 sentencji wyroku)
Jednocześnie dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). Zdaniem Sądu, bezczynność Burmistrza nie wynikała z celowego jego działania, czy też lekceważącego podejścia do obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Także sposób przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę wskazuje, że nie ma podstaw do przyjęcia, że po jego stronie zachodziła zła wola świadcząca o rażącym naruszeniu prawa.
Zważyć też trzeba na treść udzielonej przez Burmistrza odpowiedzi, który to w piśmie z 29 kwietnia oświadczył, że nie jest w posiadaniu żądanych dokumentów (akt sprawy), ponieważ przekazał całość akt wraz z odwołaniem do organu II instancji (karta 5 akt administracyjnych). Rzetelność udzielonych wyjaśnień Burmistrza nie budzi wątpliwości Sądu. Fakt nieposiadania żądanych informacji został wykazany w wyjaśnieniach udzielonych w odpowiedzi na skargę i nie został skutecznie podważony w zawartych przez Skarżącego w skardze wywodach. Skoro więc Burmistrz poinformował Skarżącego o nie posiadaniu żądanych informacji publicznych i wskazał podmiot, który je posiada, to zarzut Skarżącego co do nieprawidłowej realizacji jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest bezpodstawny. Ponieważ do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi na bezczynność wniosek o udostępnienie informacji publicznej został merytorycznie rozpoznany postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Skarżącego należało natomiast umorzyć, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).
W tym miejscu należy podkreślić, że nie ma racji Skarżący domagając się od Burmistrza udostępnienia elektronicznych wersji dokumentów tworzonych w ramach procedowania w sprawie zatwierdzenia nowej taryfy na zbiorowe zaopatrzenie w wodę. Dokument urzędowy to szczególna postać informacji publicznej. Jest nim bowiem – co wynika z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. - treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Wobec powyższego żądane przez Skarżącego de facto pliki elektroniczne nie można utożsamiać z dokumentami urzędowymi. Nie są one bowiem podpisane, a od spełnienia tego wymogu uzależniona jest kwalifikacja danego dokumentu jako dokumentu urzędowego.
Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (wyrok NSA z 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1662/16).
Odnosząc się do uzasadnienia wniosku o zasądzenie na rzecz Skarżącego odszkodowania oraz grzywny dla organu nie zostały w skardze podane konkretne okoliczności, które mogły skutkować wyżej wymienionymi negatywnymi skutkami dla skarżącego. Za taką nie może być uznana powołanie się przez Skarżącego na uniemożliwienie zebrania materiału do sporządzenia krytyki prasowej. Raz jeszcze należy wskazać, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać przekonujące uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją. W tej sprawie Sąd takiej argumentacji nie doszukał się i w tym zakresie - na podstawie art. 151 p.p.s.a.a - skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota 100 zł stanowi zwrot wpisu od skargi w wysokości 100 zł.
-----------------------
ii
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło