IV SA/Gl 429/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-12-17
Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga – Gajewska, Beata Kozicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie narządu wzroku, które ujawniło się po upływie 10 lat od ustania narażenia zawodowego na promieniowanie podczerwone, może zostać uznane za chorobę zawodową?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie zachodzą podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że objawy chorobowe ujawniły się po upływie 32 lat od ustania narażenia zawodowego, a dla chorób układu wzrokowego wywołanych promieniowaniem podczerwonym okres ten wynosi maksymalnie 10 lat od ustania zatrudnienia. Brak spełnienia tego warunku uniemożliwia uznanie schorzenia za chorobę zawodową.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia u A.S. choroby zawodowej układu wzrokowego. A.S. pracował jako hartownik w latach 1963-1988, a w latach 1963-1982 w warunkach narażenia na promieniowanie podczerwone. Schorzenia narządu wzroku ujawniły się po ponad 30 latach od ustania narażenia. Organy uznały, że okres 10 lat na rozpoznanie choroby zawodowej od ustania zatrudnienia minął, a schorzenie mogło mieć inną etiologię.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K.h (dalej: [...]PWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: Kpa) w związku z art. 2351 Kodeksu pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 z późn. zm., dalej: Kp) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1367 ze zm., dalej: rozporządzenie) – po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. [...] odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej w postaci choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi wymienionej w pozycji 25 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy – orzeczenie pierwszoinstancyjne utrzymał w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach przypomniał, że decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ pierwszoinstancyjny – Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (PPIS) odmówił stwierdzenia u A.S. choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi wym. w poz. 25 wykazu chorób zawodowych. Decyzję tę, na co zwrócił uwagę, organ pierwszej instancji wydał w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe strony oraz orzeczenia lekarskie: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. Nr [...], z dnia [...] r. Nr [...] (dalej także: WOMP PChZ lub WOPM) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. Nr [...] i z dnia [...] r. Nr [...] (dalej także: IMPiZŚ).
Wskazał także, że w odwołaniu od tej decyzji (PPIS w K. z dnia [...]r.) strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu ją wydającego i zanegowała orzeczenia lekarskie podnosząc, iż badanie okulistyczne w roku 1995 wykazało [...] początkową obu oczu oraz stan po [...] oka prawego i [...] oka prawego.
Rozstrzygając sprawę organ drugoinstancyjny podał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u strony [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy Kodeks pracy, która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zaakcentował, że strona:
po pierwsze – pracowała w latach 1963 - 1988 w A S.A. w S. na stanowisku hartownika, natomiast
po drugie – w warunkach stwarzających z przeważającym prawdopodobieństwem możliwość powstania choroby zawodowej narządu wzroku (promieniowanie podczerwone) pracowała w latach 1963 – 1982.
W dalszej kolejności uwypuklił, że A.S. była badana zgodnie z przepisami rozporzadzenia w sprawie chorób zawodowych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S., który wydał dwa orzeczenia lekarskie z dnia [...] r. Nr [...] i uzupełnione z dnia [...] r. Nr [...]. Strona została skierowana na badanie w kierunku choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi przez PPIS w K. Według informacji przekazanych przez PPIS w K. brak było czynników, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej narządu wzroku. W wyniku ponownie dokonanej oceny narażenia zawodowego PPIS w K. uzyskał nową opinię, zgodnie z którą z przeważającym prawdopodobieństwem można przyjąć, że czynności zawodowe wykonywane przez A.S. w latach 1963-1982 stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej narządu wzroku (promieniowanie podczerwone).
W oparciu o przeprowadzone badania okulistyczne u pacjentki rozpoznano: [...] dojrzałą obu oczu, opadnięcie powiek górnych obu oczu, [...]oka prawego, [...]obu oczu w wywiadzie, [...] oka prawego w wywiadzie.
Argumentując, organ drugiej instacji podkreśłił, że lekarze specjaliści biorąc pod uwagę fakt ustania narażenia zawodowego w 1982 r., czyli przed 32 latami, przy uwzględnieniu okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego ustania pracy w narażeniu zawodowym, w przypadku chorób ujętych w pozycji 25 wykazu chorób zawodowych, wynoszącym maksymalnie 10 lat, i przy braku udokumentowanego czasu powstania [...] oraz uwzględniając dane z udostępnionej dokumentacji medycznej, tj.: zaświadczenia o stanie zdrowia z 1995 r. i wynik badania okulistycznego z tego roku (1995) oraz aktualny stan narządu wzroku, uznali, iż obecnie brak jest podstaw do rozpoznania schorzenia ujętego w pozycji 25 wykazu chorób zawodowych.
Zaznaczył również, że po wniesieniu odwołania od orzeczenia uzupełniającego WOMP PCHZ w S. z dnia [...] r. strona była ponownie badana w Przychodni Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...] de facto potwierdzajace dotychczasowe ustalenia diagnostycze. Przypomniał, że A.S. była badana w WOMP PCHZ w S.: w lipcu 2014 r., gdzie otrzymała negatywne orzeczenie lekarskie o chorobie zawodowej, oraz we wrześniu 2014 r. kiedy także odnośnie choroby zawodowej otrzymała negatywne orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...]).
W dakszych motywach podniósł, że podstawą orzeczenia lekarskiego był brak narażenia na czynniki szkodliwe stwierdzony przez PPIS w K. oraz ponad 30-letni okres jaki upłynął od zakończenia zatrudnienia, a lekarze specjaliści Instytutu po zapoznaniu się z uzupełnioną dokumentacją medyczną uznali, że warunki pracy mogły mieć wpływ na powstanie choroby zawodowej, jednakże nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Wskazał, że uzasadniając brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. Nr [...], wyjaśniono, iż promieniowanie podczerwone nie jest jedynym czynnikiem powodującym [...]. [...] powstaje również w wieku starszym. Brak jest dowodów, że schorzenie powstało w okresie pracy. Od momentu zakończenia pracy upłynęło 32 lata, a schorzenie jako zawodowe można rozpatrywać do 10 lat licząc od ustania zatrudnienia.
Podsumowując organ drugoinstancyjny zaakcentował, że lekarze orzecznicy kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia (WOMP PCHZ w S., IMPiZŚ w S.) uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno-orzeczniczych do rozpoznania u A.S. choroby zawodowej - choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi wymienionej w poz. 25 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy Kodeks pracy. Zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej jest uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, i –zdaniem [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego – w rozpoznawanej sprawie podejrzenia choroby zawodowej u A.S. został zachowany.
W ocenie organu odowławczego orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia, wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę są wyczerpujące, spójne oraz zgodne w swoich konkluzjach i pozwalają wydać rozstrzygnięcie.
Na zakończenie wskazał, że w orzecznictwie przedmiotu ujednolicony jest pogląd, że orzeczenia lekarskie jednostek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nimi związany. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Na poparcie wyrażonego stanowiska przywołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 02 lutego 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 582/09.
Jednocześnie wskazał na specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia. Pogląd ten – jak zauważył –jest prezentowany od lat w orzecznictwie sądów administarcyjnych, jak np.: w wyrokach NSA z dnia 05 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, a także w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 18 maja 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06, czy w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 436/11 – wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy zaakceptował w pełni pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji.
W jego ocenie zasadnie organ pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, gdyż orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia (WOMP PCHZ w S. oraz IMPiZŚ w S.) wydane w oparciu o szczegółową diagnostykę są wyczerpujące, spójne oraz zgodne w swoich konkluzjach i pozwalały wydać rozstrzygnięcie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona zaskarżonej decyzji – analogicznie jak w poprzednio wywiedzionych środkach zaskarżenia – zarzuciła, co do istoty, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W jej motywach autor skargi wyraził niezrozumienie i niemożność pogodzenia się z rozstrzygnięciem, które nie uwzględnia warunków jego pracy. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, które jest dla niego krzywdzące.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. dalej Ppsa), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, że stan faktyczny sprawy jest w zasadniczej części bezsporny i został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie rozpoznanie stanu chorobowego i jego przyczyn. O stwierdzeniu choroby zawodowej, decyduje natomiast organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego obejmującego orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych, jak również wyniki oceny narażenia zawodowego. Niemniej jednak organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 Kpa).
W tym miejscu – z uwagi na zarysowany w sprawie spór – wskazać także należy, że bezspornie o istnieniu choroby zawodowej, która jest pojęciem prawnym rozstrzygają medyczne jednostki orzecznicze, jednak rolą organów inspekcji sanitarnej jest ocena wydanych orzeczeń poprzez ocenę ich formalnych kryteriów w szczególności, czy zawierają one uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia w języku powszechnie zrozumiałym, który nie wymaga posiadania wiadomości specjalistycznych. Zaznaczenia wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydawane w sprawach chorób zawodowych przez jednostki orzecznicze ma charakter dowodu z opinii biegłego (art. 84 Kpa) w postępowaniu prowadzonym przez organy Inspekcji Sanitarnej. Oznacza to, że orzeczenie takie, mimo że ocena zdrowia osoby, co do której zachodzi podejrzenie występowania choroby zawodowej, wymaga specjalistycznej wiedzy, także podlega ocenie. Ocena ta dotyczy jednak nie rozpoznania danej jednostki chorobowej, lecz przede wszystkim sposobu argumentacji, jasności przekazu, kompletności, rzetelności, wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, a także braku sprzeczności orzeczenia z definicją choroby zawodowej, określoną przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie stan zdrowia skarżącego, czyli to, że cierpi na ubytek słuchu był niewątpliwy, oceny natomiast wymagała kwestia – czy schorzenie skarżącego jest chorobą zawodową. Zgodnie z art. 2351 kodeksu pracy choroba może być uznana za chorobę zawodową, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że: "nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia a stwierdzoną dolegliwością. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, tylko wtedy, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby: - tak NSA w wyroku z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12.
Jednocześnie – z uwagi na zarysowany w sprawie spór – podkreślenia wymaga, że na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 237 § 1 ustawy Kodeks pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, które weszło w życie 3 lipca 2009 r., stosownie do treści tego rozporządzenia na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy zespolone ze sobą co do charakteru i rodzaju jej rozpoznania oraz jej związku z warunkami pracy oraz jeden determinujący działanie organów, to jest czas wystąpienia i udokumentowania objawów jednostki badanej, zdiagnozowanej, czyli:
pierwszy – wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz
drugi – istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, a także
trzeci – wystąpienie i udokumentowanie objawów chorobowy w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany rozporządzeniu.
Sąd zwraca uwagę, że w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, co do niektórych schorzeń sprecyzowano dodatkowo, że związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany w tym rozporządzeniu. Toteż ażeby doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie osoby badanej powinno być nie tylko wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonych do rozporządzenia ale powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem w określonym czasie.
W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi, zatem wykazać bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W przedmiotowej sprawie lekarze specjaliści biorąc pod uwagę fakt ustania narażenia zawodowego w 1982 r., czyli przed 32 latami, przy uwzględnieniu okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego ustania pracy w narażeniu zawodowym, w przypadku chorób ujętych w pozycji 25 wykazu chorób zawodowych, wynoszącym maksymalnie 10 lat, i przy braku udokumentowanego czasu powstania [...] oraz uwzględniając dane z udostępnionej dokumentacji medycznej, tj.: zaświadczenia o stanie zdrowia z 1995 r. i wynik badania okulistycznego z tego roku (1995) oraz aktualny stan narządu wzroku, uznali, iż obecnie brak jest podstaw do rozpoznania schorzenia ujętego w pozycji 25 wykazu chorób zawodowych. Podkreślenia wymaga, że także po wniesieniu odwołania od orzeczenia uzupełniającego WOMP PCHZ w S. z dnia [...] r. strona była ponownie badana w Przychodni Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...] potwierdzajace dotychczasowe ustalenia diagnostycze. Strona była badana w WOMP PCHZ w S. w lipcu 2014 r., gdzie otrzymała negatywne orzeczenie lekarskie o chorobie zawodowej, oraz we wrześniu 2014 r. kiedy także odnośnie choroby zawodowej otrzymała negatywne orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. Nr [...]. Podstawą orzeczenia lekarskiego był brak narażenia na czynniki szkodliwe stwierdzony przez PPIS w K. oraz ponad 30-letni okres jaki upłynął od zakończenia zatrudnienia. Nadto lekarze specjaliści Instytutu – po zapoznaniu się z uzupełnioną dokumentacją medyczną – uznali, że warunki pracy mogły mieć wpływ na powstanie choroby zawodowej, jednakże nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Uzasadniając brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. Nr [...], wyjaśniono, iż promieniowanie podczerwone nie jest jedynym czynnikiem powodującym [...].[...], co wymaga podkreślenia, powstaje także w wieku starszym. Brak jest dowodów, że schorzenie strony skarżącej powstało w okresie pracy jest elementem determinujacym w zakresie rozpoznania choroby zawodowej przy jednoczesnym istnieniu korespondujących ze sobą negatywnych orzeczeniach lekarskich w tym przedmiocie. Od momentu zakończenia pracy upłynęło 32 lata, a schorzenie wad wzroku, jako zawodowe można rozpatrywać od jednego roku do 10 lat, w zależności od jego rodzaju, licząc od ustania zatrudnienia. W przypadku zdiagnozowania [...] wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego okres ten wynosi lat 10. Tymczasem – czego nie wywiodła strona skarżąca inaczej – czynności zawodowe wykonywane przez nią były w warunkach narażenia, wyłącznie w latach 1963 – 1982. W tym też okresie, jak podnosiły organy, stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej narządu wzroku. Zatem okres 10-letni ziszczał się w roku 1992.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy w sposób zasadny poparty przepisami prawa uznały, że nie zachodzą podstawy do uznania, iż u strony występuje choroba zawodowa układu wzrokowego wymieniona w wykazie chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. stanowiąca o jej zawodowej etiologii.
Jak wskazano powyżej, ażeby można było uznać dane schorzenie za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie trzy warunki dwa określające chorobę zawodową i jej związek z warunkami wykonywanej pracy oraz jeden wskazujący na czas jej ujawnienia, i tak:
pierwszy – wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych,
drugi – istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy oraz
trzeci – warunek niezbędny, konieczny, wynikający z rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych – tj. wystąpienie i udokumentowanie objawów chorobowy w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany rozporządzeniu.
Brak któregokolwiek z tych elementów, w kształcie wskazanym przez normodawcę, czy też nie wystąpienie jednej z przytoczonych powyżej przesłanek w określonych przez normę warunkach, co do czasu, miejsca i rodzaju zdiagnozowanej jednostki chorobowej uniemożliwia organom sanitarnym rozpoznanie choroby zawodowej.
Prawodawca wskazał, ażeby wymienione w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych schorzenia ujawniły się i zostały udokumentowane w określonym przez niego czasie, od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. I – co istotne – są to warunki prawnie określane jako sine qua non, czyli konieczne, niezbędne.
Tym samym w ocenie Sądu organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej obu instancji zgromadziły w sposób prawidłowy wystarczający materiał dowodowy do oceny, czy u skarżącej wystąpiła choroba zawodowa. Organy dysponowały orzeczeniem lekarskim Ośrodka Medycyny Pracy oraz orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie można zatem zarzucić im, że opierały się na niepełnym, czy też nieaktualnym materiale dowodowym. W sposób pełny i wystarczający dla kwestii choroby zawodowej rozpoznały także rozmiar występowania narażenia zawodowego w środowisku pracy skarżącej. W konsekwencji Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło