IV SA/Gl 658/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-03-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Beata Kozicka (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc u B.G. jest zgodna z prawem, pomimo zarzutów strony o błędne ustalenie stanu faktycznego i niewykonanie wskazań wyroku sądu?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że decyzja organu sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc jest zgodna z prawem. Organ prawidłowo oparł się na szczegółowo uzasadnionych orzeczeniach lekarskich spełniających wymogi opinii biegłego, a także zastosował się do wskazań zawartych w prawomocnym wyroku sądu. Skarga została oddalona, gdyż nie wykazano naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego mającego wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
B.G. wniósł skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej – pylicy płuc. Decyzja ta utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i niewykonanie wskazań wyroku WSA w Gliwicach z 15 stycznia 2013 r., który uchylił wcześniejszą decyzję i nakazał uzyskanie szczegółowego orzeczenia lekarskiego. Organ odwoławczy oparł się na szczegółowych orzeczeniach lekarskich i opinii uzupełniającej Instytutu Medycyny Pracy, które nie potwierdziły rozpoznania pylicy płuc.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. G. (G.) na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Zasakrżoną decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: [...]PWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: Kpa), art. 2351 z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm., dalej: Kp) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm., dalej: rozporządzenie), a także w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 282/12 – po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] B.G. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (dalej: PPIS) z dnia [...] nr [...] orzekającej o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej - pylica górników kopalń węgla wym. w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 z późn. zm.) – decyzję pierwszoinstancyjną utrzumał w mocy.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach podał, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u B.G. przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 Kodeksu pracy, która stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Przypomniał także, że postępowanie administracyjne w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej – pylicy płuc – u B.G. toczy się ponownie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 282/12, mocą którego uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Zaznaczył, że w wyroku tym uznano, że doszło w sprawie do naruszenia prawa procesowego wskutek oparcia się organu na zbyt ogólnikowo uzasadnionych orzeczeniach placówek diagnostycznych. Orzeczenia lekarskie będące podstawą zaskarżonej decyzji nie spełniają wymagań stawianych opinii biegłego, która powinna być szczegółowo uzasadniona. Ograniczają się do lakonicznego stwierdzenia o braku zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc.
Sąd wskazał na konieczność uzyskania takiego orzeczenia lekarskiego, które zawierać będzie uzasadnienie wyjaśniające z jakiego względu, z powołaniem się na wiedzę medyczną stwierdzone u badanego objawy nie mogą uchodzić za charakterystyczne objawy choroby pylicy i nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych nie ograniczonej tam żadnymi kryteriami diagnostyczno- orzeczniczymi.
W dalszej kolejności organ drugoinstancyjny zwrócił uwagę, że w postępowaniu poprzedzajacym wydanie przez tut. Sąd wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 282/12 – B.G. badany był w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. – Poradnia Chorób Zawodowych w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu z dnia [...] nr [...] orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc wymienionej w poz. 3.2 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia, gdyż wykonane badanie radiologiczne z dnia [...] nie ujawniło zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc.
Jednocześnie wskazał, że również lekarze specjaliści ze Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (dalej: IMPiZŚ), po przeprowadzonej obserwacji klinicznej w dniach [...] w orzeczeniu z dnia [...] (nr [...]) nie znaleźli podstaw do rozpoznania pylicy górników kopalń węgla.
Ponadto zwrócił uwagę, że wykonany w ówczesnym czasie radiogram klatki piersiowej B.G. oceniony zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy nie wykazuje obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie u niego pylicy płuc. W badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej.
W postępowaniu po już po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 lipca 2012 r. [...]PWIS zwrócił się pismem z dnia [...] do IMPiZŚ w S. o wydanie orzeczenia lekarskiego uwzględniającego zalecenia zawarte w uzasadnieniu w/wym. wyroku. W opinii uzupełniającej IMPiZŚ w S. z dn. [...] (L.dz. [...]) do orzeczenia lekarskiego z dnia [...] (nr [...]) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc górników kopalń wyjaśniono, że z punktu widzenia orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych podstawą rozpoznania pylicy płuc górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym (RTG) klatki piersiowej w pozycji tylno - przedniej (p-a) zmian ogniskowych w miąższu płuc, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających środowiska kopalnianego na miąższ płucny. Rozpoznanie tego rodzaju pylicy wymaga wykazania obecności na zdjęciu RTG określonego typu zmian, tj. zacienień okrągłych i regularnych (typu p, q, r) oraz odpowiedniej kategorii tych zmian, czyli ich gęstości (kategorie 1, 2, 3), ocenianych przez porównanie ze standardowymi radiogramami Klasyfikacji radiologicznej pylic, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (International Labour Office - ILO 1980 z rewizją 2000 i 2011).
Zaakcentował, że pełnowymiarowy radiogram klatki piersiowej wykonany u B.G. w trakcie jego pobytu w Oddziale Chorób Zawodowych IMPiZŚ w S. nie wykazał obecności w miąższu płuc zacienień regularnych, okrągłych, które uzasadniałyby rozpoznanie u niego pylicy górników kopalń węgla. Na zdjęciu RTG stwierdzono wzmożoną przejrzystość płuc, co – na co zwrócił uwagę – może odpowiadać zmianom rozedmowym, ponadto wykazano jedynie nieregularne zacienienia smużkowo - siateczkowe skupiające się w polach dolnych, które mogą występować u osób zdrowych, nigdy nie narażonych na działanie pyłów zwłókniających; w żadnym wypadku nie uzasadniają one rozpoznania pylicy płuc.
Wyjaśniono nadto, iż nowelizacje Klasyfikacji radiologicznej pylic ILO z 2000r. i 2011 r. miały na celu m.in. uzyskanie lepszych przykładów zmian radiologicznych w przebiegu pylic opisanych w Klasyfikacji. Zostały więc one wzbogacone o jeszcze lepsze jakościowo i technicznie radiogramy standardowe klatki piersiowej oraz wersje zapisów cyfrowych standardowych radiogramów, obrazujące różny stopień zaawansowania i charakter zmian pyliczych (nie tylko w przebiegu pylicy górników kopalń węgla), ponadto w rewizjach rozszerzone zostało nazewnictwo symboli dodatkowych. Zaznaczył, że zmiany te wprowadzone w Klasyfikacji są wykorzystywane nie tylko dla celów klinicznych, ale w badaniach epidemiologicznych oraz dla monitoringu stanu zdrowia osób pracujących w narażeniu na pyły o działaniu zwłókniającym. Z punktu widzenia orzecznictwa lekarskiego podstawowe zasady rozpoznawania zmian pyliczych przez porównanie z radiogramami standardowymi Klasyfikacji nie uległy zmianie.
Podsumowując podał, że w opinii uzupełniającej z dnia [...] zostało podtrzymane stanowisko wyrażone w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania u B.G. choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla. Podkreślono, że w przypadku pylicy górników kopalń węgla z uwagi na możliwą progresję zmian w miąższu płuc wskazana jest kontrola radiologiczna i taką kontrolę w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. – Poradni Chorób Zawodowych w S. zalecono przy wypisie Panu B.G. Po rozpoznaniu klinicznym pylicy płuc może zostać wszczęte kolejne postępowanie prowadzące do stwierdzenia choroby zawodowej.
Orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych z kręgu pylic opiera się na metodzie porównawczej standardów rtg klatki piersiowej - wydanych przez Międzynarodowe Biuro Pracy (ILO), traktowanych jako zalecenia pomocne przy wydawaniu orzeczeń lekarskich - z radiogramami badanego.
Klasyfikacja ta nie implikuje prawnych definicji pylicy ani zasad oceny zdolności do pracy i uprawnień do odszkodowania, ale umożliwia systematyczny i porównywalny opis radiologicznych zmian w obrębie narządów klatki piersiowej, wywołanych wdychaniem pyłów i jest przeznaczona do oceny radiogramów tylno-przednich klatki piersiowej.
W przypadku strony, jak stwierdził, nie stwierdzono obecności zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc. Organ odwoławczy podkreślił, że B.G. był badany w kompetentnych placówkach diagnostycznych, gdzie lekarze specjaliści w wydanych orzeczeniach oraz opinii IMPiZS w S. wydanej w postępowaniu po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2013 r. uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno - medycznych do rozpoznania pylicy płuc.
W ocenie organu drugoinstancyjnego powołane opinie dwóch niezależnych placówek diagnostycznych (I i II stopnia) są wyczerpujące, spójne i zgodne w swoich konkluzjach, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ich zasadność. Jego zdaniem nie ma również podstaw by orzeczenia te kwestionować, gdyż są oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony zaskarżonej decyzji – analogicznie jak w poprzednio wywiedzionych środkach zaskarżenia – zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że dolegające odwołującemu schorzenie nie jest pylicą płuc, mimo że na fakt występowania tego schorzenia wskazuje dokumentacja medyczna, a także dodatkowo niewypełnienie wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 282/12.
Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz Kancelarii Adwokackiej kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego oznaczonej według spisu lub norm przypisanych.
Autor skargi nie zgodził się ze stanowiskiem organu sanitarnego, jakoby B.G. nie cierpiał na pylicę płuc. Jego zdaniem diagnoza ta jest nietrafna albowiem strona leczyła się na schorzenie płuc, i w trakcie tego leczenia rozpoznano u niej pylicę. W tym zakresie jego zdaniem "organ sanitarny dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych", a przeprowadzone przez placówki orzecznicze postępowanie epidemiologiczne nie było wyczerpujące nie wzięto bowiem pod uwagę dokumentacji leczenia odwołującego.
Podkreślił, że organ sanitarny "zbagatelizował" wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 282/12. Podniósł, że "organ sanitarny niewiele uwagi zwrócił na powołany wyrok WSA w Gliwicach, i wydał decyzje tej samej treści, co decyzja zaskarżona wcześniejszą skargą i uchylona przez WSA". W jego opinii w tych okolicznościach "podobnie jak ta wcześniejsza decyzja, tak i ta decyzja, która jest przedmiotem skargi narusza przepisy prawa i winna zostać uchylona", gdyż B.G. był przez wiele lat pracy narażony na działanie czynnika szkodliwego w postaci pyłów drażniących, co prowadzi do logicznego wniosku, że warunki pracy miały niewątpliwy wpływ na wystąpienie zachorowania.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Tym samym wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on po części sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów podatkowych jak i strony skarżącej. Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organ drugiej instancji przedstawił w uzasadnieniu decyzji.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że działania organów podejmowane w tej sprawie, były już przedmiotem oceny sądowej, a ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie wyrażone zostały w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 282/12. W związku z tym dostrzec trzeba, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpoznawania sprawy przez Sąd oznacza ono z kolei, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Odnotować też trzeba, że nawet w wypadku sporu, w zakresie stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny Sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z wyroku Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi natomiast prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem Sądu. Stanowisko tożsame z prezentowanym wyraził NSA w wyrokach z dnia 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, i z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1129/12 i z tego samego dnia o sygn. akt I FSK 1101/12. Związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani Sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, istotnej zmiany okoliczności faktycznych, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyroki NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1296/10 i sygn. akt II FSK 1328/10 przytoczone w wyroku WSA w Opolu z dnia 20 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Op 87/13).
Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Sąd nie stwierdził, ażeby zaistniały okoliczności umożliwiające odstąpienie od oceny i wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w przywołanym orzeczeniu sądowym WSA w Gliwicach z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt IV SA/Gl 891/11.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że kompetencja jednostek diagnostycznych obejmuje jedynie rozpoznanie stanu chorobowego i jego przyczyn. O stwierdzeniu choroby zawodowej, decyduje natomiast organ inspekcji sanitarnej na podstawie całokształtu materiału dowodowego obejmującego orzeczenia lekarskie uprawnionych placówek diagnostycznych, jak również wyniki oceny narażenia zawodowego. Organ ten w postępowaniu w sprawie choroby zawodowej jest związany rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, jednakże nie wyłącza to jego uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej w świetle całości materiału dowodowego (art. 80 Kpa).
W tym miejscu – z uwagi na zarysowany w sprawie spór – wskazać należy, że Sąd w wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 282/12 zobowiązał organ do uzyskania "takiego orzeczenia lekarskiego, które zawierać będzie uzasadnienie wyjaśniające z jakiego względu, z powołaniem na wiedzę medyczną, stwierdzone u badanego objawy nie mogą uchodzić za charakterystyczne objawy choroby pylicy i nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych nie ograniczonej tam żadnymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi. Być może, że pylica płuc w jej początkowych stadiach nie odpowiada jeszcze chorobie zawodowej pylicy górników kopalń węgla. Takie stwierdzenie wynikać musi jednak z przekonywujących i logicznych ustaleń medycznych zamieszczonych w orzeczeniu lekarskim. Tego rodzaju rozważań nie zawierają jednak wydane w sprawie orzeczenia. Z tych przyczyn w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych organ zwróci się do Instytutu Medycyny Pracy o wydanie opinii uzupełniającej".
Zdaniem składu orzekającego w przedmiotowej sprawie rygorom tym podporządkowały się orzekające w niej organy i instytucje orzecznicze. Jak jednoznacznie wynika opinii uzupełniającej IMPiZŚ z dnia [...] – "podstawą rozpoznania pylicy płuc górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu radiologicznym (RTG) klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej (p-a) zmian ogniskowych w miąższu płuc, mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających środowiska kopalnianego na miąższ płucny. Rozpoznanie tego rodzaju pylicy wymaga wykazania obecności na zdjęciu RTG określonego typu zmian, tj. zacienień okrągłych i regularnych (typu p, q, r) oraz odpowiedniej kategorii tych zmian, czyli ich gęstości (kategorie 1, 2, 3), ocenianych przez porównanie ze standardowymi radiogramami Klasyfikacji radiologicznej pylic, która została opracowana przez ekspertów Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie (International Latour Office – ILO 1980 z rewizją 2000 i 2011)". Podkreślono w niej że "pełnowymiarowy radiogram klatki piersiowej wykonany u B.G. w trakcie jego pobytu w tut. Oddziale nie wykazał obecności w miąższu płuc ww. zacienień regularnych, okrągłych, które uzasadniałyby rozpoznanie u niego pylicy płuc górników kopalń".
W tym miejscu podkreślenia wymaga także – na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy – że obraz na zdjęciu RTG, na którym stwierdzono wzmożoną przejrzystość płuc, co może odpowiadać zmianom rozedmowym, ponadto wykazano jedynie nieregularne zacienienia smużkowo - siateczkowe skupiające się w polach dolnych, które mogą występować u osób zdrowych, nigdy nie narażonych na działanie pyłów zwłókniających – w żadnym wypadku nie uzasadnia rozpoznania pylicy płuc.
Wyjaśniono także podstawy i kryteria orzeczniczo – diagnostyczne, które legły u podstaw podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Wskazano, że nowelizacje Klasyfikacji radiologicznej pylic ILO z 2000 r. i 2011 r. miały na celu m.in. uzyskanie lepszych przykładów zmian radiologicznych w przebiegu pylic opisanych w Klasyfikacji. Zostały one wzbogacone o jeszcze lepsze jakościowo i technicznie radiogramy standardowe klatki piersiowej oraz wersje zapisów cyfrowych standardowych radiogramów, obrazujące różny stopień zaawansowania i charakter zmian pyliczych (nie tylko w przebiegu pylicy górników kopalń węgla). Ponadto w rewizjach tych rozszerzone zostało nazewnictwo symboli dodatkowych. Organ odwoławczy wskazał, że zmiany wprowadzone w Klasyfikacji są wykorzystywane nie tylko dla celów klinicznych, ale w badaniach epidemiologicznych oraz dla monitoringu stanu zdrowia osób pracujących w narażeniu na pyły o działaniu zwłókniającym. Z punktu widzenia orzecznictwa lekarskiego podstawowe zasady rozpoznawania zmian pyliczych przez porównanie z radiogramami standardowymi Klasyfikacji nie uległy zmianie. Szczegółowo przedstawiono system i standardy rozpoznawania zmian pylicznych wespół z odniesieniem się do źródeł je klasyfikujących (Klasyfikacji), a także w dniu [...] pouczono stronę o prawie zajęcia stanowiska w przedmiocie uzyskanych dowodów i prawie wypowiedzenia się. Z prawa tego strona nie skorzystała.
W ocenie Sądu zasadnie organ drugiej instancji uznał to orzeczenie, za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swoich rozstrzygnięć. Trafnie zatem powyższe wnioski orzeczenia lekarskiego organ ten przyjął jako podstawę ustaleń w sprawie. Wnioski przytoczonych powyżej orzeczeń, w szczególności podtrzymane i uzupełnione orzeczeniem z dnia [...] były bowiem jednoznaczne, a ponadto wzajemnie spójne i zgodne ze sobą, o czym była mowa wyżej.
W konsekwencji prawidłowo również organ uznał, że okoliczności sprawy uzasadniają wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Ponadto podkreślenia wymaga, że zakres ustaleń w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jest wyznaczony przedmiotem tego postępowania.
Wbrew zatem zarzutom skargi, organ odwoławczy, nie dopuścił się naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ani też art. 153 P.p.s.a. Autor skargi wprawdzie sformułował zarzut, że "organ sanitarny niewiele uwagi zwrócił na powołany wyrok WSA w Gliwicach, i wydał decyzje tej samej treści, co decyzja zaskarżona wcześniejszą skargą i uchylona przez WSA" jednakże nie znajduje on potwierdzenia w aktach sprawy. Na uwagę zasługuje to, że już po wydaniu wyroku [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...], nota bene wykonując zalecenia zawarte w orzeczeniu tut. Sądu, skierował do Ordynatora Oddziału Chorób Zawodowych z Pododdziałem Chorób Wewnętrznych IMPiZŚ pismo, w którym zwrócił się o wydanie opinii uzupełniającej w przedmiocie rozpoznania, obszernie przy tym cytując fragmenty zawarte w tym wyroku oraz wskazując na konieczność ustosunkowania się do przywołanych treści. W odpowiedzi stanowiącej de facto opinię uzupełniającą do orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – pylicy płuc górników kopalń węgla – IMPiZŚ uwzględniając te zalecenia wyjaśnił przesłanki będące przedmiotem rozpoznania, uzasadniając z jakiego względu, z powołaniem się na specjalistyczną wiedzę, stwierdzone u badanego objawy nie mogą uchodzić za charakterystyczne objawy choroby pylicy i nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych.
Wobec tego, wbrew zarzutom skarżącej, organ nie naruszył również reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i 77 § 1 Kpa. Ustalił bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały dokonane zgodnie z zasadami oceny dowodów określonymi w art. 80 Kpa.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło