IV SA/Gl 747/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-03-20

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga - Gajewska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego, w szczególności bez uwzględnienia dokumentacji medycznej z okresu poprzedzającego zatrudnienie u skarżącego pracodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stwierdziły chorobę zawodową, nawet jeśli nie uwzględniono pełnej dokumentacji medycznej sprzed okresu zatrudnienia u skarżącego pracodawcy. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowego między pracą a chorobą, a nie ustalenie odpowiedzialności konkretnego pracodawcy czy dokładnej daty powstania schorzenia. Orzeczenie lekarskie, wydane przez kompetentną placówkę, stanowi wiarygodny dowód, a organ administracji jest nim związany, o ile nie dysponuje przeciwdowodami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu u pracownicy choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Pracodawca (skarżący) kwestionował tę decyzję, zarzucając organom administracji naruszenie przepisów postępowania, w tym niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza dokumentacji medycznej z okresu sprzed zatrudnienia u niego. Twierdził, że brak tej dokumentacji uniemożliwia obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownicy i ustalenie przyczyn choroby.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] nr [...], stwierdzono u A. N. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę odwodowego układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka - wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), powoływanego dalej w skrócie jako: "rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.", wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż podstawą jej wydania było orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr[...], sporządzone przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. Organ przedstawił przebieg pracy zawodowej A. N. i podkreślił, że ocena kart narażenia zawodowego z dnia 1 sierpnia 2012 r. i z dnia 15 lutego 2013 r. wskazuje, iż wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych stwarzające możliwość powstania choroby zawodowej, w tym również w latach 1998-2008 i 2011 do nadal w A Sp. z o.o. w T. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik pracodawcy A Sp. z o.o. w T. domagał się jej uchylenia i orzeczenia braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie o uzupełnienie materiału dowodowego i orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia o dodatkowe uzasadnienie, po uwzględnieniu zebranej dokumentacji medycznej A. N. z lat 1988-2011. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 77 § 1 i art. 7 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia pracownicy oraz przyczyn wystąpienia u niej przewlekłej choroby układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni nadgarstka, a także chwili powstania tej choroby. Uchybienie to, zdaniem odwołującego, nastąpiło ze względu na zaniechanie zebrania i dołączenia dokumentacji medycznej pracownicy z lat 1988-2011, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu z okresu przed podjęciem pracy w A oraz dokumentacji powstałej w okresie jej pracy u innych pracodawców. Dokumentacja ta była, zdaniem odwołującego, konieczna w celu ustalenia przyczyn powstania stwierdzonej choroby, a także ustalenia czy choroba ta była związana wyłącznie z pracą wykonywaną oraz ustalenia okresu, w którym powstało schorzenie. Jednocześnie dostrzegł naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w stwierdzeniu, wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego, że praca w spółce przyczyniła się do powstania choroby zawodowej, podczas gdy z orzeczenia nie wynika, aby zespół orzekający zapoznał się z wnioskowaną dokumentacją medyczną z lat 1988-2011. Zarzut powyższy uzasadniono również brakiem wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy, ograniczając się wyłącznie do stwierdzenia, iż taki związek przyczynowy wynika z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzach narażenia zawodowego pracownika. W obszernym uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, że organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej i zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów pozwalających na wydanie decyzji zgodnej z istniejącym stanem faktycznym, w tym w szczególności na podstawie pełnej wiedzy o stanie zdrowia pracownicy zgodnie z istniejącym stanem faktycznym oraz jej chorobie. Przytoczywszy stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 28 czerwca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1231/2005) podniósł, że dopiero analiza poszczególnych zapisów z dokumentacji lekarskiej w połączeniu z analizą czynników występujących w środowisku pracy będzie stanowiła wyczerpującą treść orzeczenia lekarskiego, które będzie stanowiło jeden z zasadniczych dowodów do wydania rozstrzygnięcia. Z tego powodu niezbędna jest weryfikacja dokumentacji postępowania oraz zgromadzenie pełnego materiału dowodowego. Pełnomocnik powołał się na definicję choroby zawodowej zamieszczoną w treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych wskazując, iż organ zobligowany jest ustalić wystąpienie przesłanek, o których w tej definicji mowa, zgodnie z procedurą administracyjną, przyjmując jako naczelną zasadę prawdy obiektywnej. Podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a zatrudnieniem i warunkami pracy. Powołując się ponownie na stanowisko judykatury pełnomocnik wskazał, iż nie każda choroba z punktu widzenia medycznego może być uznana za chorobę zawodową, nawet jeśli cierpi na nią osoba, która była narażona na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, wówczas dokładnie w sposób wnikliwy zbadać narażenie na czynnik szkodliwy, a więc czy dotyczy on równo obu rąk. Co więcej, z akt postępowania nie wynika, czy przed wydaniem decyzji wzięto pod uwagę czynniki pozazawodowej etiopatogenezy zespołu cieśni nadgarstka. Powołując się na literaturę zaznaczono, że poza narażeniem zawodowym na rozwój zespołu cieśni nadgarstka duży wpływ mają choroby ogólnoustrojowe. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołała się na treść art. 235¹ Kodeksu pracy i podzielił dokonane w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ustalenia, co do przebiegu pracy zawodowej A. N. W tym zakresie wskazał, że strona w latach 1988-2011 pracowała w różnych zakładach pracy jako monter, szwaczka, pracownik fizyczny ogólny, krawcowa, gdzie zagrożenie zawodowe stwarzało możliwości powstania choroby zawodowej. W latach 1998-2008 i od 2011 do nadal A. N. była zatrudniona w A Sp. z o.o. jako szwaczka, krawcowa, pracownik logistyki, krojczy, monter, operator linii automatycznej, gdzie również wykonywała prace monotypowe, obciążające kończyny górne w stawach nadgarstkowych, a sposób ich wykonywania był związany z powtarzalnością notoryczną (monotypią) oraz obciążeniem kończyn górnych. Zatem wykonywała prace stwarzające możliwość powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią cieśni w obrębie nadgarstka. Podkreślił, że była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradni Chorób Zawodowych w S., gdzie lekarze specjaliści w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...], orzekli o rozpoznaniu u niej wspomnianej choroby zawodowej. Stwierdzono, że badanie EMG z dnia 18 stycznia 2012 r. wykazało początkową fazę zespołu cieśni nadgarstka głównie po stronie prawej, a obecnie przeprowadzone w dniu 13 listopada 2012 r. badanie potwierdziło obustronny zespół cieśni nadgarstka z przewagą zmian po stronie prawej, co jest związane z praworęcznością osoby badanej. Ostatecznie lekarze orzecznicy w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, przeprowadzoną diagnostykę różnicową pozwalającą wykluczyć pozazawodowe czynniki ryzyka oraz całokształtu obrazu klinicznego i neurograficznego schorzenia uznali, że istnieją podstawy do rozpoznania u pracownicy z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii stwierdzonego u niej zespołu cieśni nadgarstka. Odpowiadając na zarzuty odwołania stwierdzono, że rozpoznana u A. N. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej w obrębie cieśni nadgarstka. Ustawodawca bowiem w art. 235¹ K.p. zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego, ale także z wysokim prawdopodobieństwem związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Organ zaakcentował, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r. o sygn. akt II SA 372/82 ). Zauważono, że nie jest obowiązkiem organu inspekcji sanitarnej wskazanie, u którego z pracodawców wystąpiła choroba, gdyż postępowanie nie ma na celu ustalenia odpowiedzialności konkretnego pracodawcy, ale wydanie decyzji o stwierdzeniu bądź odmowie stwierdzenia istnienia choroby zawodowej. Ponadto przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. nie nakładają na organy orzekające potrzeby ustalenia w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. Organ wskazał, że nie przeprowadził wnioskowanego przez odwołującą dowodu poprzez wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego do jednostki orzeczniczej I stopnia, gdyż orzeczenie lekarskie z dnia [...] zostało uznane za uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia. Żądania pełnomocnika pracodawcy zmierzały do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, pomimo iż zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji. Zdaniem organu, analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej potwierdziła fakt wykonywania przez pracownicę pracy zawodowej związanej z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych, a to narażenie zawodowe stwarzało ryzyko powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstków. Tym samym, zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej, uregulowany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. został zachowany. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A Sp. z o.o. w T., zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza: art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A. N. oraz przyczyn wystąpienia u niej ewentualnych schorzeń, wyrażające się w zaniechaniu zebrania i dołączenia do akt kompletnej dokumentacji medycznej, w tym z okresu poprzedzającego podjęcie pracy u skarżącej w celu ustalenia przyczyn powstania u stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz okresu, w którym to schorzenie powstało. Naruszenie przepisów art. 77 § 1 K.p.a. i art. 7 K.p.a. wyrażało się również zaniechaniem wystąpienia do jednostki orzeczniczej, celem sporządzenia dodatkowego uzasadnienia wydanego w sprawie, gdyż w orzeczeniu z dnia [...] nie wskazano konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, na jakiej lekarze oparli swoje rozstrzygnięcie. Pełnomocnik zarzucił także naruszenie art. 80 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażające się w stwierdzeniu, iż praca w skarżącej spółce przyczyniła się do powstania u pracownicy choroby zawodowej, podczas gdy organ nie zapoznał się z wnioskowaną dokumentacją medyczną z całego okresu jej zatrudnienia z lat 1988-2011 oraz stwierdził chorobę zawodową wyłącznie na podstawie orzeczenia lekarskiego bez wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Ponadto, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, zwłaszcza § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby, oraz § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia poprzez brak zwrócenia się do właściwej jednostki orzeczniczej celem wydania dodatkowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, tj. zgodny z art. 84 K.p.a., zawierający uzasadnienie ze wskazaniem konkretnych zapisów dokumentacji medycznej, które stanowiły podstawę do wydania orzeczenia, bądź też domagał się uchylenia decyzji i wydania orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W treści uzasadnienia skargi podkreślił, że orzeczenie lekarskie jest środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 84 § 1 K.p.a. i powinno być szczegółowo uzasadnione. Tymczasem z treści sporządzonego w sprawie orzeczenia lekarskiego nie wynika, czy lekarze zapoznali się z wnioskowaną przez spółkę skarżącą dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia pracownicy. Zdaniem pełnomocnika jeżeli zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający, to organ powinien zażądać od lekarza, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego, który może wskazywać na pozazawodową etiologię schorzenia. W tym zakresie zauważono, że lekarze orzecznicy nie wykluczyli w sposób jednoznaczny ewentualnych pozazawodowych przyczyn powstania choroby zawodowej oraz nie wskazali konkretnej dokumentacji medycznej, na jakiej oparli swoje rozstrzygnięcie, wskazując jedynie wynik badania EMG. Tym samym pomimo uchybień wskazanych przez stronę skarżącą, organy administracji nie podjęły czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego, pozwalającego na wyjaśnienie istoty sprawy. Jednocześnie wydane w sprawie orzeczenie lekarskie nie zawierało właściwego uzasadnienia, czym organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a ponadto § 6 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W odpowiedzi na skargę, [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznacza definicja sformułowana w art. 235¹ Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wyjaśnić w tym miejscu należy, że "wysokie prawdopodobieństwo", o którym mowa w przywołanej definicji nie odnosi się do zakładu pracy, jako pracodawcy. Odnosi się natomiast do zakładu pracy jako środowiska, w którym znajdują się czynniki zagrażające zdrowiu pracownika. Spełnienie się tej przesłanki jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na nabawienie się choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Przesłankę "wysokiego prawdopodobieństwa" negować może wyłącznie porównanie oddziaływania czynników zawodowych i pozazawodowych prowadzące do stwierdzenia, iż chorobę spowodowały przyczyny niezwiązane z zatrudnieniem, występujące poza środowiskiem pracy. Prawdopodobieństwo występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia także w innych zakładach pracy, tak jak sugerowano w toku postępowania administracyjnego, nie obala natomiast domniemania, o którym mowa w art. 235¹ Kodeksu pracy, gdyż nie odnosi się do prawdopodobieństwa wpływu czynnika szkodliwego dla zdrowia na zachorowanie, stanowiącego ratio powyższej regulacji prawnej. Nawet w przypadku, gdyby pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, iż dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy, w konkretnym okresie czasu, spowodowała chorobę zawodową. Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do przywołanego powyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. oraz stwierdzenie - przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rolą organów inspekcji sanitarnej jest rozpoznanie lub odmowa stwierdzenia choroby zawodowej i badanie środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza środowiskiem pracy, oraz wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować takiego rodzaju skutki zdrowotne u konkretnego pracownika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2001r. o sygn. akt I SA 1780/00, pub. Lex nr 77662). Zatem rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 235¹ Kodeksie pracy. Jakiekolwiek ustalenia co do tego, czy choroba mogła istnieć przed rozpoczęciem pracy, czy też była "ukrywana" przed skarżącą Spółką, nie zmieniłoby jej sytuacji faktycznej i prawnej, jako pracodawcy. Nie można zatem zgodzić się, że ustalenie daty pojawienia się pierwszych objawów chorobowych u ma w tej konkretnej sprawie znaczenie, na co wskazuje treść odwołania, jak również skargi, bowiem choroba zawodowa powstała u podczas pracy uczestniczki postępowania u skarżącej. Wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w § 8 ust. 1 stanowi, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod poz. 20.1 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto przewlekłą chorobę układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż uczestniczka postępowania w latach 1998-2008 i 2011 do nadal pracowała i pracuje w A sp. z o.o. w T. obciążając kończyny górne w obrębie stawów nadgarstkowych czynnościami monotypowymi. Wykonywała bowiem prace związane z przeciążeniem i monotypią ruchów w zakresie kończyn górnych. W ocenie Sądu materiał dowodowy potwierdza, że w wyżej wskazanym okresie zatrudnienia uczestniczka postępowania wykonywała czynności powtarzalne i połączone z przeciążeniem kończyn górnych w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania tej choroby zawodowej. Co więcej, była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S., którego lekarze w orzeczeniu lekarskim orzekli o rozpoznaniu u niej choroby zawodowej. Orzeczenie to wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego, dokumentację medyczną, wyniki badań i konsultacji neurologicznych i ortopedycznych, dwukrotnie wykonane badanie EMG, przeprowadzoną diagnostykę różnicową pozwalającą wykluczyć pozazawodowe czynniki zespołu cieśni nadgarstka oraz całokształt obrazu klinicznego i neurograficznego schorzenia. W konkluzji orzeczenia stwierdzono, że istnieją podstawy do rozpoznania u badanej z przeważającym prawdopodobieństwem zespołu cieśni nadgarstka wywołanego sposobem wykonywania pracy. Skład orzekający podzielił stanowisko organów administracji dotyczące braku podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnej placówki orzeczniczej pierwszego stopnia. Lekarze tej jednostki oparli się na wynikach badań, ustalających związek pomiędzy wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, a istniejącym schorzeniem, przez co wykluczających możliwość samoistnego schorzenia. Podkreślenia wymaga, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Wynika to z faktu, iż stanowi to podstawowy wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenie podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/06, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 300/12). Bezsprzecznie dla stwierdzenia choroby zawodowej istotne jest ustalenie, czy zdiagnozowane u pracownika schorzenie, występujące w wykazie chorób zawodowych, zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Po myśli § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy. przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298¹ Kodeksu pracy przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Analiza akt administracyjnych dokonana przez Sąd pozwala na stwierdzenie, że procedura ta została w pełni zachowana przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy. W trakcie postępowania nie nastąpiło zatem naruszenie przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które mogło by mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż organy zgromadziły pełny materiał dowodowy, dlatego nie zachodziła konieczność wystąpienia przez organ, w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. o sporządzenie dodatkowego uzasadnienia orzeczenia bądź wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, ewentualnie o podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, badaniach lekarskich, przebiegu zatrudnienia oraz karty oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do wydania orzeczenia, więc nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację. Materiał zebrany w sprawie wskazywał w sposób jednoznaczny na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a stwierdzoną u uczestniczki postępowania chorobą zawodową. W sprawie wykazano pracę w warunkach szkodliwych i istnienie choroby, zaś zakład pracy nie obalił wspomnianego domniemania (por. wyroki NSA: z dnia 23 maja 2012 o sygn. akt II OSK 612/12 i II OSK 613/12; z dnia 15 czerwca 2012 r. o sygn. akt II OSK 748/12 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji, nie dopuścił się naruszenia art. 235¹ Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i wykazały wystąpienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy przez uczestniczkę postępowania, a stwierdzoną u niej chorobą zawodową. Ustaliły bowiem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wnioski wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami oceny dowodów, określonymi w art. 80 K.p.a. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował obowiązujące w tej sprawie przepisy prawa oraz ocenił zgromadzony materiał dowodowy, jak również nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak też prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło