IV SA/Gl 858/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-08-02

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji przyznającej zasiłek rodzinny na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest uzasadnione, gdy dochód rodziny został obliczony z zastosowaniem §18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., polegającego na dodaniu pełnej kwoty dochodu uzyskanego w pierwszym miesiącu po zakończeniu roku kalendarzowego do dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchylenie decyzji przyznającej zasiłek rodzinny było niezasadne, ponieważ sposób obliczenia dochodu rodziny z zastosowaniem §18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. był wadliwy. Sąd stwierdził, że przepis ten wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego i jest niezgodny z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Prawidłowe obliczenie dochodu powinno uwzględniać przeciętną miesięczną wysokość uzyskanych dochodów, a nie ich pełną kwotę za pierwszy miesiąc.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny J. S. na dziecko. Organ pierwszej instancji pierwotnie przyznał świadczenie, a następnie je uchylił, uznając, że dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe po uwzględnieniu dochodów uzyskanych przez J. S., jego żonę i córkę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o uchyleniu świadczenia. J. S. zaskarżył decyzję, kwestionując sposób obliczenia dochodu rodziny oraz zarzucając nieuwzględnienie faktu, że jego córka ukończyła 25 lat.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działający z upoważnienia Wójta Gminy K. przyznał J.S. zasiłek rodzinny na dziecko – K. S., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...]r. do [...]r. wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, w jednorazowej kwocie [...] zł. Następnie, to jest decyzją nr [...] wydaną w dniu [...]r., organ pierwszej instancji uchylił wyżej wymienioną decyzję własną. Omawiana decyzja z dnia [...]r. wydana została na podstawie art. 104 i art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 pkt 24, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz w oparciu o §2 i §18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że u podstaw rozstrzygnięcia z dnia [...]r. przyznającego wnioskodawcy sporne świadczenie legły ustalenia, iż dochód jego rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy (to jest z roku 2008) został uzyskany z tytułu przysługującego mu wynagrodzenia za pracę i wyniósł [...]zł, co daje na miesiąc [...]zł. Równocześnie, mając na względzie treść art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych uwzględniono, iż strona dochód ten utraciła, jako że przedłożyła świadectwo pracy potwierdzające ustanie stosunku zatrudnienia. W toku postępowania ustalono przy tym, że córka wnioskodawcy – M. S. nabyła z dniem [...]r. prawo do stypendium przyznanego przez Powiatowy Urząd Pracy w L. w związku z podjęciem stażu, w rozmiarze brutto [...]zł (netto [...]zł). W konsekwencji, kwotę wspomnianego stypendium ([...]zł) uznano za dochód uzyskany w rozumieniu art. 3 pkt 24 przywołanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. W wyniku zaprezentowanych wyżej obliczeń przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie strony wyniósł [...]zł, a tym samym nie przekraczał kryterium warunkującego nabycie prawa do zasiłku rodzinnego. W dniu [...]r. J.S. dostarczył jednak decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., na mocy której uzyskał prawo do renty oraz decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w L. o przyznaniu jego żonie – M. S. prawa do stypendium w związku z podjęciem stażu, od dnia [...]r., w kwocie [...]zł. Okoliczności te spowodowały, że sytuacja dochodowa jego rodziny uległa zmianie, gdyż w myśl art. 3 pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzyskanie prawa do stypendium i renty potraktowano jako uzyskanie dochodu, w następstwie czego, stosując wskazania wynikające z §18 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r., do miesięcznego dochodu rodziny uzyskanego w roku 2009 ([...]zł) dodano miesięczną kwotę dochodu uzyskanego za kwiecień 2010 r. przez wnioskodawcę ([...]zł) i jego małżonkę ([...]zł), co ogółem daje [...] zł, zaś w przeliczeniu na osobę w rodzinie [...]zł, która to kwota przekracza kryterium dochodowe uprawniające do dalszego pobierania spornych świadczeń o wartość większą niż wysokość najniższego zasiłku rodzinnego obowiązującą w ostatnim okresie zasiłkowym ([...] zł), co z kolei powoduje konieczność uchylenia decyzji o przyznaniu tych świadczeń. W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia [...]r., wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., J. S. dał wyraz swojemu niezadowoleniu z tego rozstrzygnięcia podnosząc, iż zostało ono wydane z naruszeniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołujący się zakwestionował wysokość dochodu jego rodziny uwzględnioną przy ustalaniu prawa do świadczeń. Podkreślił bowiem, że została ona obliczona w sposób błędny, polegający na dodaniu do przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny, kwot dochodów uzyskanych w pierwszych pełnych miesiącach przez niego ([...]zł) oraz przez jego córkę ([...]zł) i żonę ([...]zł). W tym miejscu strona powołała się na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym taka metoda ustalania dochodu została uznana za chybioną. Prawidłowym byłoby bowiem dodanie do dochodu jego rodziny z 2008 r. nie kwot dochodów uzyskanych za pierwszy miesiąc, lecz przeciętnej miesięcznej wysokości tych uzyskanych dochodów, czyli innymi słowy ilorazu tych kwot i liczby 12 (ilość miesięcy w roku). Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. W uzasadnieniu Kolegium zaprezentowało dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołało się na mające zastosowanie w sprawie uregulowania. W tym zakresie podniosło, że okoliczności sprawy dawały podstawę do uchylenia decyzji o przyznaniu stronie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem, w trybie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten określa bowiem, że organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła świadczenia między innymi wtedy, gdy uległa zmianie jej sytuacja dochodowa lub rodzinna mająca wpływ na prawo do świadczeń. Zdaniem organu odwoławczego, zmiana taka miała w niniejszej sprawie miejsce. Wystąpiło bowiem uzyskanie dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 24 cytowanej ustawy, a dochód rodziny J. S. po doliczeniu dochodu uzyskanego przy zastosowaniu §18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. wyniósł w przeliczeniu na jedną osobę [...]zł, a tym samym przekroczył kryterium warunkujące nabycie prawa do spornych świadczeń, co uzasadniało wyeliminowanie decyzji o ich przyznaniu z obrotu prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J.S. oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją organu drugiej instancji. Skarżący powtórzył argumentację, na którą powołał się w odwołaniu ponownie wskazując na nieprawidłowy jego zdaniem sposób, w jaki doliczono do dochodu jego rodziny dochód uzyskany przez niego, żonę i córkę. Raz jeszcze bowiem zaakcentował, że skoro podstawą ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego ma być przeciętny miesięczny dochód rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, to uwzględniając dochód uzyskany należy doliczyć do wspomnianego dochodu "bazowego" przeciętną miesięczną wysokość dochodu uzyskanego, nie zaś jego pełną wysokość za pierwszy miesiąc, w którym nastąpiło uzyskanie. Nadto skarżący zarzucił organom obydwu instancji, że nie wzięły pod uwagę faktu, iż w dniu [...]r. jego córka ukończyła 25 rok życia, a w konsekwencji przestała być członkiem rodziny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. i dlatego jej dochód nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do spornych świadczeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie i powołując się na argumentację analogiczną do podniesionej w uzasadnieniu swojej decyzji wywiodło, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), wykazała bowiem, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. Materialnoprawną podstawą aktu stanowiącego przedmiot skargi był art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Orzekające w sprawie organy uzasadniały uchylenie decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2009/2010 wraz z dodatkiem podnosząc, iż w związku z uzyskaniem przez niego, żonę i córkę dochodu, wystąpiła zmiana w sytuacji dochodowej rodziny wywierająca wpływ na prawo do pobierania spornych świadczeń, jako że dochód tej rodziny po doliczeniu dochodu uzyskanego przekroczył kryterium warunkujące ich pobieranie ustalone stosownie do art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Przepis ten stanowi (w ust. 1), że prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje osobom wymienionym w art. 4 ust. 2 omawianego aktu prawnego, czyli: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Także w przypadku przekroczenia tego kryterium o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje - jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Nie przysługuje on jednak w przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym (ust. 3 cytowanego uregulowania). Zgodnie przy tym z brzmieniem art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pod pojęciem dochodu rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W świetle powyższych unormowań nie budzi wątpliwości, że - co do zasady -przesłanką warunkującą uzyskanie przez rodzica prawa do pobierania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest, aby średnia miesięczna z sumy dochodów w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., uzyskanych przez wszystkich członków jego rodziny w ciągu roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, podzielona przez liczbę osób wchodzących w skład tego gospodarstwa domowego, nie przekraczała kryterium dochodowego ustalonego stosownie do art. 5 ust. 1 (ewentualnie ust. 3) tej regulacji. Trzeba jednak w tym miejscu zaznaczyć, że ustawodawca przewidział możliwość modyfikowania wysokości dochodu branego pod uwagę przy ustalaniu uprawnień do świadczeń rodzinnych na wypadek, gdyby w sytuacji dochodowej danej rodziny nastąpiły zmiany polegające na pomniejszeniu lub zwiększeniu kwoty pozyskiwanych środków pieniężnych. W tym celu ustanowiona została instytucja utraty dochodu - umożliwiająca ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o dochód utracony (art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych) i odpowiednio instytucja uzyskania dochodu - obligująca organy administracyjne do ustalenia tego prawa na podstawie dochodu rodziny powiększonego o dochód uzyskany (art. 5 ust. 4a tej ustawy). O utracie dochodu można jednak mówić tylko wtedy, gdy zachodzą przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Jedną z nich (lit. c cytowanego przepisu) jest utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło. Z uzyskaniem dochodu mamy natomiast do czynienia, jeśli stanowi ono efekt jednej z okoliczności wyraźnie wskazanych w art. 3 pkt 24 przywołanej ustawy, wśród których wymieniono uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło (lit. c), a także uzyskanie prawa do emerytury bądź renty (lit. d) albo do zasiłku lub stypendium dla osoby bezrobotnej (lit. b). Z akt niniejszej sprawy, a w szczególności z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., decyzji wydanych z upoważnienia Starosty L. w dniu [...]r. oraz w dniu [...]r. (vide: karty nr odpowiednio 24, 23 i 12) wynika, że córka skarżącego – M. S., z dniem [...]r. uzyskała prawo do pobierania stypendium dla osoby bezrobotnej w okresie odbywania stażu, w kwocie [...] zł miesięcznie brutto ([...]zł netto), jego żonie z dniem [...]r. przyznano takie samo świadczenie, w rozmiarze brutto [...]zł, z kolei on sam z dniem [...]r. uzyskał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, w miesięcznej wysokości netto (do wypłaty) [...]zł. Organy administracyjne, opierając się na §18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. nr 105, poz. 881 ze zm.) przyjęły, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego po uwzględnieniu wszystkich wyżej wymienionych dochodów uzyskanych wyniósł [...]zł. Dodały bowiem do przeciętnego miesięcznego dochodu jego rodziny za rok 2008 ([...]zł), pomniejszonego następnie o dochód utracony przezeń w następstwie rozwiązania umowy o pracę, całe miesięczne wysokości wspomnianych wyżej dochodów uzyskanych, to jest odpowiednio [...]zł, [...]zł oraz [...]zł i uzyskując sumę [...]zł, co w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie daje [...]zł (trzeba zwrócić uwagę na popełniony w tym miejscu błąd rachunkowy, jako że suma rzeczonych kwot wynosi [...]zł, co daje [...]zł na osobę). Tymczasem taki sposób obliczenia dochodu służący ustaleniu uprawnień do świadczeń rodzinnych nie może zostać uznany za prawidłowy. Należy podkreślić, że - jak trafnie podnosił skarżący - zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, przepis §18 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego, co przesądza o jego niezgodności z ustawą (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1842/07 - publ.: LEX Nr 510165 oraz z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1200/08, z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 710/09 i z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1321/10 - wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przepis art. 23 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiący ustawową delegację do wydania rozporządzenia, upoważniał bowiem Ministra Polityki Społecznej do określenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego od świadczeń rodzinnych, a nie do określania dodatkowych kryteriów dochodowych mających bezpośredni wpływ na wysokość dochodu rodziny, zdefiniowanego w art. 3 pkt 2 tej ustawy. W konsekwencji, stosowanie §18 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r., tak jak rozumie to organ - polegające na dodaniu kwoty miesięcznego dochodu uzyskanego przez członka rodziny już po zakończeniu roku, z którego dochody stanowiły podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do kwoty przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy - nie daje się pogodzić z celami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Prowadziłoby to do trudnych do zaakceptowania skutków, gdyż nawet jednorazowy miesięczny dochód uzyskany po zakończeniu roku poprzedzającego okres zasiłkowy mógłby pozbawić rodzinę świadczenia bądź ograniczyć jego wysokość, czego nie zakładał ustawodawca ustalając zupełnie inne kryteria. Literalna wykładnia tego przepisu prowadziłaby zatem do wniosku, że jest on niezgodny zarówno z przepisami ustawy jak i z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że dla prawidłowego rozumienia §18 ust. 1 omawianego rozporządzenia, które odpowiadałoby normom ustawowym, konieczna jest jego wykładnia przy zastosowaniu metody systemowej, funkcjonalnej i celowościowej. Przy odczytaniu jego treści nie można mianowicie pominąć nakazu zachowania korelacji z wartościami ujętymi w art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. W tym kontekście, wymieniony przepis rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. należy interpretować jako obowiązek ponownego ustalenia przez organ administracyjny, przeciętnego miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącego w roku kalendarzowym z uwzględnieniem uzyskanego dochodu. Przeciętny miesięczny dochód przypadający na jednego członka rodziny powinien być więc liczony w ten sposób, że do dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy (z uwzględnieniem utraty dochodu, o jakiej mowa w art. 3 pkt 23 lit. c ustawy) należy dodać dochód uzyskany np. z tytułu podjęcia zatrudnienia, otrzymania prawa do renty lub do stypendium dla osoby bezrobotnej i dopiero od tej kwoty zsumowanego dochodu obliczyć dochód miesięczny rodziny, a następnie podzielić uzyskaną wartość przez liczbę osób wchodzących w jej skład. W ocenie Sądu, taka metoda ustalenia dochodu odpowiada regulacjom ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wskazówkom zawartym w akcie wykonawczym, lecz rozumianym w sposób uwzględniający dobra chronione konstytucyjnie, jak dobro rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej czy zasadę równości wobec prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 października 2009 r., sygn. akt I OSK 351/09 oraz z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1568/09, a także wyrok tutejszego Sądu z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 469/10 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Niezależnie od powyższego, warto wskazać na inną nieprawidłowość, którą obarczone są dokonane w toku postępowania obliczenia dochodu rodziny strony. Jakkolwiek bowiem uwzględniając dochód uzyskany przez M. S., organy obydwu instancji przyjęły kwotę netto przyznanego jej stypendium (wynoszącą, jak ustalono w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Powiatowego Urzędu Pracy w L., [...]zł), to już dodając do dochodu jego rodziny wartość tego samego świadczenia uzyskanego przez M. S. uwzględniły pełną kwotę [...] zł określoną w decyzji o przyznaniu tego świadczenia, czyli wartość brutto. Nie budzi wątpliwości, że w drugim z wyżej opisanych przypadków doszło do naruszenia art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyraźnie definiuje pojęcie dochodu jako przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia mogły rzutować na wynik sprawy, jako że poskutkowały nieprawidłowym ustaleniem wysokości dochodu na osobę w rodzinie skarżącego przy zastosowaniu art. 5 ust. 4a w związku z art. 3 pkt 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., czego następstwem mogło być bezpodstawne uchylenie decyzji o przyznaniu mu świadczeń rodzinnych, w trybie art. 32 ust. 1 tej ustawy. Uchylenie to byłoby bowiem uzasadnione wyłącznie wówczas, gdyby spowodowana uzyskaniem dochodu zmiana sytuacji dochodowej rodziny miała wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, to jest jedynie w sytuacji, gdyby była ona tego rodzaju, że skutkowałaby ustaniem prawa do spornych świadczeń, czyli gdyby spowodowała przekroczenie kryterium warunkującego ich pobieranie, ustalonego stosownie do art. 5 cytowanej ustawy. Dlatego ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji kierując się zaleceniami zawartymi w niniejszym wyroku, dokona ustaleń zgodnych ze wskazaniami Sądu i raz jeszcze oceni, czy okoliczności sprawy dawały podstawę do zastosowania art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Nie jest natomiast zasadna podnoszona przez J. S. argumentacja, jakoby organy obydwu instancji ustalając wysokość dochodu jego rodziny bezpodstawnie uwzględniły w jej składzie córkę, która w dniu [...]r. ukończyła 25 lat. Jakkolwiek bowiem trzeba zgodzić się z tym, że z chwilą osiągnięcia tego wieku M. S. przestała być członkiem rodziny skarżącego w rozumieniu definicji sformułowanej w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to jednak zmiana składu osobowego rodziny osoby pobierającej sporne świadczenia (do której niewątpliwie w niniejszej sytuacji doszło) nie jest tożsama z uzyskaniem (utratą) dochodu, o których mowa w art. 3 pkt 23 i 24 przywołanej ustawy i nie może wywierać wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie zmiany lub uchylenia na podstawie art. 32 ust. 1 omawianej regulacji, ostatecznej decyzji, mocą której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych. Ewentualne skutki zmiany składu osobowego rodziny, powodujące zmianę jej sytuacji dochodowej, mogą być natomiast uwzględnione jedynie w postępowaniu o prawo do tych świadczeń na nowy okres zasiłkowy - w zakresie o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (pogląd utrwalony w orzecznictwie sądowym - patrz: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia z 2 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 783/10 oraz w Poznaniu z dnia 13 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 192/2008 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 132, art. 135 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Nadto Sąd, działając w oparciu o art. 152 p.p.s.a. określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło