I SA/Go 103/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-04-10

Skład orzekający: Barbara Rennert, Alina Rzepecka, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję o zabezpieczeniu wykonania przyszłych należności podatkowych, naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 33 § 1, poprzez brak wystarczających przesłanek uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, wydając decyzję o zabezpieczeniu wykonania przyszłych należności podatkowych, nie naruszył przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że analiza sytuacji finansowo-majątkowej skarżącego, w tym jego dochodów i wartości majątku w stosunku do przewidywanych zobowiązań podatkowych, a także inne okoliczności, takie jak nieterminowe regulowanie zobowiązań, uzasadniały obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, co czyniło zasadnym wydanie decyzji o zabezpieczeniu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu na majątku skarżącego należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. w kwocie 130.003 zł. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący uwzględniał w rozliczeniach faktury od firmy, która nie wykonała usług ani nie sprzedała towaru, co doprowadziło do uszczuplenia dochodów budżetu państwa. Skarżący zarzucił naruszenie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak wystarczających przesłanek uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant starszy sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku należności podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. oddala skargę. C.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2012r. nr [...], mocą której dokonano na majątku skarżącego zabezpieczenia wykonania przyszłych należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. w łącznej wysokości 130.003 zł (w tym należność główna – 96.504 zł i odsetki za zwłokę – 33.499 zł). W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny. Naczelnik US decyzją z [...] października 2012 r. orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżącego na poczet wykonania przyszłych należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. Uzasadniając decyzję podał, że postanowieniem z [...] marca 2012 r., wszczęto wobec skarżącego postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 2009 r. W ramach prowadzonych czynności Naczelnik US ustalił, że skarżący w okresie objętym kontrolą uwzględniał w rozliczeniach podatkowych faktury zakupu wystawione przez P.P.H.U. M R.K., dokumentujące wykonanie usług budowlanych i sprzedaży towaru w postaci styropianu. Kontrola podatkowa w w/w firmie wykazała natomiast, że R.K. nie wykonał usług budowlanych i nie sprzedawał towaru wykazanego na fakturach, lecz był jedynie pośrednikiem pomiędzy skarżącym, a firmą, która miała rzekomo wykonywać usługi i dostarczać towar, tj. P.P.H. "MA" A.M.. Organ I instancji zaznaczył również, że zarówno firma M R.K., jak i "MA" A.M. w okresie, w którym wystawiali faktury VAT nie składali żadnych deklaracji VAT, nie rozliczali się z wykonywanych prac budowlanych i pośrednictwa. Naczelnik US wskazał ponadto, że ze wszystkich wystawionych w miesiącach od stycznia do grudnia 2009 r. i od stycznia do grudnia 2010 r. przez R.K. faktur, skarżący w 2009 r. nienależnie odliczył wynikający z nich podatek VAT na łączną kwotę 214.720 zł, w tym w grudniu 2009 r. zaniżył kwotę podatku VAT do wypłaty o 96.504 zł. Organ I instancji ustalił również, że skarżący w 2009 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę netto 976.000 zł. Uszczuplenie w podatku dochodowym za ten rok wyniesie około 309.639 zł plus należne odsetki. Wskazał też, że zalegości powstaną w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. na kwotę netto około 453.473 zł plus należne odsetki. Następnie Naczelnik US, uwzględniając treść art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 oraz § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej uznał, że istnieje konieczność zabezpieczenia na majątku podatnika zaległości podatkowych, ponieważ jak stwierdził - ze względu na wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych oraz ich charakter (powstają z mocy prawa) zachodzi uzasadniona obawa, że w przypadku nie zabezpieczenia, ich uregulowanie mogłoby ulec znacznemu utrudnieniu, a nawet niewykonaniu. W ramach argumentów przekonywujących o trafności przyjętego stanowiska organ wskazał na dochody strony w latach 2010 - 2012. Podkreślił, że w 2010 r. skarżący składał deklaracje dla podatku od towarów i usług, w których wykazał obrót w wysokosći 4.477.864 zł oraz zakupy na wartość netto 4.199.615 zł. W 2011 r. skarżący wykazał obrót w wysokości netto 4.940.856 zł oraz zakupy w kwocie netto 4.680.439 zł. W okresie od stycznia do sierpnia 2012 r. sprzedaż wyniosła 3.099.331 zł, a zakupy za wskazane miesiące 2.914.870 zł. Z kolei w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w 2010 r. skarżący wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 3.078.424,68 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 3.011.924,39 zł i dochód w kwocie 66.500,29 zł. Natomiast w 2011 r. wykazał przychód w kwocie 4.940.854,44 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 4.890.745,97 zł i dochód w kwocie 50.108,47 zł. Nadto, Naczelnik US na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącego o nieruchomościach i prawach majatkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej oraz rzeczach ruchomych i zbywalnych prawach majatkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego ustalił, skład jego majątku. Aanaliza tych danych dowiodła, że skarżacy nie posiada majątku, którego wartość wystarcza na pokrycie zaległości wyliczonych w trakcie postępowania kontrolnego. Organ wskazał dodatkowo na istniejące na dzień wydania przedmiotowej decyzji zaległości strony o charakterze publicznoprawnym, tj. niezapłacony na rzecz Wojewody mandat karny w kwocie 1.000 zł. Jednocześnie podkreślił, że wcześniejsza płatność na rzecz Wojewody należności w kwocie 1.500 zł z [...] kwietnia 2012r. została przeksięgowana [...] kwietnia 2012 r. z nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. Skarżący nie dokonał dobrowolnej wpłaty przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w ww. zakresie. Naczelnik wskazał też na nieterminowe uiszczanie w okresie ostatnich 12 miesięcy należnych wpłat w zakresie podatku od towarów i usług oraz zaliczek na podatek dochodowy. Ostatecznie organ stanął na stanowisku, że skarżący nie osiąga dochodów, ani nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Podkreślił również, że skarżący unikał wykonania obowiązku podatkowego przez obniżanie zobowiązań o wartości wynikające z fikcyjnych faktur zakupowych oraz wykazywał nienależne kwoty do zwrotu na rachunek bankowy. W jego ocenie, poczynione ustalenia, tj. postępowanie strony, która błędnie ewidencjonowała podatek naliczony w 2009r., doprowadziła do uszczuplenia dochodów budżetu państwa w 2009 r. na łączną kwotę należności głównej w podatku od towarów i usług w kwocie 214.720zł z odsetkami, w tym za grudzień 2009 r. na kwotę należności głównej 94.504 zł oraz w podatku dochodowym na kwotę 309.639 zł z odsetkami, oraz fakt, że przybliżona wysokość stwierdzonego uszczuplenia nie ulegnie zmniejszeniu, przekonywały do podjęcia decyzji w trybie art.33 §2 i §3 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący wniósł o jego uchylenie w całości, zarzucając niekompletność zebranego przez kontrolujących materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że kontrolujący nie przesłuchali świadka A.M., którego firma organizowała front robót budowlanych i sprzedaż styropianu na rzecz Zakładu [...] C.K., a także świadczyła usługi za pośrednictwem firmy M R.K.. Zdaniem skarżącego, kwestionowanie przez organ podatkowy, że R.K. nie wykonywał usług budowlanych i nie sprzedawał towarów wskazanych w spornych fakturach nie odpowiada stanowi faktycznemu. To, że ww. osoba nie posiadała w swojej firmie zaplecza sprzętowego i ludzkiego nie przesądza, że nie mogła skutecznie funkcjonować na rynku jako firma pośrednicząca. W ocenie skarżącego powoływanie się przez organ podatkowy na okoliczność, że zarówno firma M R.K., jak i P.P.H. "MA" A.M., nie składały żadnych deklaracji VAT i nie rozliczały się z tego tytułu z podatków, nie może wywierać negatywnych skutków podatkowych po stronie nabywcy wspomnianych usług i sprzedanych towarów. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Według skarżącego, zebrany dotychczas materiał dowodowy nie uzasadnia twierdzenia organu podatkowego, że nie doszło do świadczenia usług i sprzedaży towarów na jego rzecz przez firmę M R.K.. Dlatego też należałoby przeprowadzić dowód w postaci oględzin obiektów wyremontowanych lub wybudowanych w okresie świadczonych usług i sprzedawanych materiałów przez firmę M R.K.. Dyrektor IS, utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie w mocy, podzielił stanowisko Naczelnika US, co do tego, że zaistniały uzasadnione obawy, co do niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. W uzasadnieniu, w ramach omówienia podstaw prawnych odniósł się do treści art. 33 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że w świetle tych uregulowań, warunkiem koniecznym dla dokonania zabezpieczenia przed wydaniem decyzji wymiarowej jest ustalenie na podstawie zgromadzonych dowodów, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. Niewątpliwie ocena, czy istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego należy do organu podatkowego i rozstrzygnięcie w tym zakresie winno opierać się na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych występujących w konkretnej sprawie i następnie znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Charakter przesłanek określonych w przepisie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, do którego odwołuje się § 2 tego artykułu, wymaga przeanalizowania aktualnej sytuacji finansowo-majątkowej podatnika. Istotą zabezpieczenia jest bowiem ochrona przyszłych interesów wierzyciela, która ma zapewnić wykonanie przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku. Okoliczności uzasadniające stan obawy, o jakim mowa w cytowanym wyżej przepisie, nie oznaczają jedynie wystąpienia przykładowo wymienionych tam przesłanek w postaci trwałego nieuiszczania wymaganych zobowiązań publicznoprawnych oraz zbywania składników swego majątku w celu udaremnienia egzekucji. W ramach prezentowanej argumentacji odwołał się również do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt I FSK 1383/08. Następnie wyjaśnił, że w wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających wycofanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przypomniał też, że poza zaskarżonym rozstrzygnięciem, Naczelnik US wydał decyzje w przedmiocie zabezpieczenia na majątku skarżącego zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń od marca do czerwca i od października do grudnia 2009 r. oraz decyzje w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. i 2010 r. Łączna kwota zaległości wynikająca z wszystkich ww. decyzji wynosi 1.250.442 zł, w tym należność główna w kwocie 977.832 zł i odsetki w kwocie 272.610 zł według stanu na dzień ich wydania. W ocenie organu odwoławczego, za słuszne należało uznać stanowisko Naczelnika US, że strona nie posiada majątku, którego wartość wystarczałaby na pokrycie zaległości wraz z odsetkami. W tej mierze odwołał się do ustaleń poczynionych w ramach prowadzonych wobec skarżącego postępowań - w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. i 2010 r. Przybliżona wysokość zobowiązań została bowiem oszacowana na łączną kwotę 293.049 zł (VAT) i 957.393 zł (podatek dochodowy od osób fizycznych), co oznacza, że łącznie wysokość przewidywanych zobowiązań przewyższa wartość ustalonego majątku. Odpowiadając z kolei na zarzuty odwołania dotyczące kwestii przesłuchania A.M., Dyrektor IS wyjaśnił, że w postępowaniu zabezpieczającym organ orzekający nie bada istnienia obowiązku podatkowego. Taki obowiązek ciąży na organie podatkowym wydającym decyzję wymiarową. Nawiązując do treści art. 33 § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej podkreślił, że w decyzji o zabezpieczeniu wskazuje się jedynie, przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, obliczoną według posiadanych w momencie wydawania decyzji informacji. Decyzja o zabezpieczeniu wierzytelności podatkowej nie rozstrzyga o jej wysokości, a stanowi jedynie podstawę do zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Ostateczna wartość nieuiszczonych należności budżetowych zostanie stwierdzona na mocy decyzji wymiarowych. Zatem w zakresie zasadności nałożonego obowiązku podatkowego (obecnie tylko przewidywanego) stronie przysługiwać będzie prawo wniesienia środka odwoławczego w odrębnym postępowaniu, w którym może nastąpić ocena prawidłowości dokonanego wymiaru pod względem proceduralnym i merytorycznym. Podkreślił, że ocena dowodów w postępowaniu w przedmiocie zabezpieczenia może dotyczyć jedynie kwestii związanych z zasadnością zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. W skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organom podatkowym oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej przez nie wskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji, dostatecznych przesłanek uzasadniających obawy organu, co do tego, że przyszłe przewidywane zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług może nie zostać przez niego wykonane. W uzasadnieniu podniósł, że zawarte w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej wyrażenie "trwałe nie uiszczanie" zobowiązań podatkowych jest pojęciem niedookreślonym, jednak uznać należy, że do zabezpieczenia zobowiązań na majątku podatnika nie wystarczy to, że podatnik nie uiszcza zobowiązań publicznoprawnych, lecz musi to jeszcze mieć charakter trwały. W jego ocenie, w niniejszej sprawie, taki stan rzeczy nie wystąpił. Podkreślił, że jedynymi argumentami podniesionymi przez organy, które przemawiają za dokonaniem zabezpieczenia na jego majątku jest znaczna kwota przewidywanego zobowiązania w stosunku do wykazywanych przez niego dochodów, jak też charakter przyszłego zobowiązania wskazujący na wykorzystanie tzw. "pustych faktur". W opinii skarżącego, organy nie wykazały, by trwale nie uiszczał zaległości podatkowych zarówno z podatku VAT jak i podatku dochodowego. Natomiast określone w decyzji przewidywane uszczuplenie w podatku, jest jak na razie jedynie przypuszczeniem organu podatkowego, a w związku z tym zastosowanie tego radykalnego środka, jakim jest zabezpieczenie może narazić podatnika na ujemne i nieuzasadnione konsekwencje. W chwili obecnej, w ramach realizacji decyzji organ egzekucyjny zabezpieczył cały jego majątek w postaci nieruchomości, środków transportu, innych ruchomości, rachunków bankowych a także należności, co wprost prowadzi do paraliżu i upadku jego firmy jeszcze przed wydaniem decyzji wymiarowej. Za błędne uznał przekonanie organu, że sama obawa jaką posiadł, co do możliwości nie wykonania w przyszłości zobowiązania, które może utrudnić bądź udaremnić ewentualną egzekucję, upoważnia organ do dokonania zabezpieczenia na jego majątku, przed wydaniem decyzji wymiarowej, w trybie wyjątkowym przewidzianym w art. 33 Ordynacji podatkowej. W opinii skarżącego, fakt, że obecnie obowiązującym stanie prawnym przesłanki zabezpieczenie nie są wymieniane expressis verbis (jak to miało miejsce przed 2003 r.), nie może oznaczać dowolności działania organów podatkowych i dokonywania zabezpieczenia także wówczas, gdy nie istnieją ku temu jednoznaczne przesłanki, tym bardziej, gdy zabezpieczenie następuje jeszcze przed ustaleniem lub określeniem zobowiązania podatkowego. Decyzja o zabezpieczeniu powinna być oparta na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych świadczących o tym, że w danej sprawie może nie dojść do wykonania zobowiązania podatkowego. Skarżący wskazał również, że ewentualnym źródłem pokrycia jego przyszłych zobowiązań, mogłyby być przychody z prowadzonej przez niego działalności, co nie będzie możliwe w przypadku doprowadzenia jego przedsiębiorstwa do upadłości. Podkreślił też, że na obecnym etapie postępowania, organ nie może przesądzać i używać argumentu, że wykorzystuje w obrocie faktury nie odzwierciedlające faktycznie dokonanych czynności, gdyż nie zostało to jeszcze stwierdzone żadną, nawet nieprawomocną decyzją. Fakt, że wobec niego prowadzone jest postępowanie o określonym charakterze, nie może prowadzić do wniosku o jego nieuczciwości. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA w Poznaniu z dnia 24 lutego 1994 r., SA/Po 1833/93 oraz wyrok NSA w Poznaniu z dnia 13 października 1994 r., SA/Po 1599/94), skarżący podniósł, że u podstaw wydania decyzji o zabezpieczeniu należności podatkowych nie może być tylko sama kwota (wysokość) przewidywanego zobowiązania podatkowego, lecz musi być odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej podatnika (jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego), która uprawdopodobnia nieściągalność zobowiązań w przyszłości. Podkreślił, że to na organie ciąży obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji wyraźnych przyczyn, dla których ustanawia takie zabezpieczenie oraz obowiązek wskazania konkretnych dowodów na poparcie swych twierdzeń. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu, wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym zarzucić naruszenia przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora IS utrzymująca w mocy orzeczenie organu I instancji, którym dokonano na majątku skarżącego zabezpieczenia wykonania przyszłych należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. w łącznej wysokości 130.003 zł. Spór, jaki strony wiodą na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, dotyczy odpowiedzi, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) i tym samym, czy uzasadnione było dokonanie na majątku skarżącego zabezpieczenia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. w kwocie 130.003 zł. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zostały dopełnione przesłanki warunkujące dopuszczalność wydania orzeczenia w przedmiocie zabezpieczenia. Kluczowe znaczenie dla sformułowanej powyżej tezy ma art. 33 Ordynacji podatkowej, który stanowi materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Zgodnie z jego brzmieniem, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio (§1). Z kolei w myśl § 2 tegoż artykułu zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w §1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji: 1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; 2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; 3) określającej wysokość zwrotu podatku. Zaś § 3 wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. Natomiast § 4 tegoż przepisu brzmi, że w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych, co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu. Decyzja o zabezpieczeniu, łączy się ściślej z toczącym się postępowaniem podatkowym, bowiem to w tej decyzji organ określa przybliżoną kwotę zobowiązania, które ma podlegać zabezpieczeniu. Jednakże, rozstrzygnięcie wydane w trybie w/w przepisów nie przesądza treści przyszłej decyzji wymiarowej. Postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, jest postępowaniem szczególnym, mającym za zadanie ochronę przyszłych interesów wierzyciela. Ma ono zagwarantować wykonanie przez zobowiązanego (podatnika) ciążącego na nim obowiązku. Samo zaś zabezpieczenie dokonywane jest w trybie, który określa ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r. sygnatura akt II FSK 506/11). Analiza powołanych przepisów wskazuje nadto, że przesłanką zabezpieczenia w każdym przypadku jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, którą należy rozumieć jako znaczne prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynikające z całokształtu okoliczności sytuacji finansowej podatnika. Norma ta wyraźnie stanowi o "uzasadnionej obawie", a więc takiej, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jak również o "wykonaniu" zobowiązania, a więc nie tylko dobrowolnie, ale i w drodze egzekucji. Nie ma przy tym wątpliwości, że to, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Niemniej jednak, uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Podkreślić również należy, że zgodnie z wypracowanym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury, trwałe nieuiszczanie zobowiązań podatkowych oraz dokonywanie czynności, które mogą udaremnić lub utrudnić egzekucję to tylko niektóre, przykładowe, egzemplifikacje uzasadniające obawę o braku wykonania zobowiązania podatkowego. O zaktualizowaniu przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania" przesądzać mogą także inne okoliczności, które nie zostały wyliczone w powołanym przepisie, a jednocześnie wskazują, że realna jest groźba niewykonania zobowiązania podatkowego (por wyroki: WSA w Poznaniu z 4 września 2012 r., III SA/Po 15/12, LEX nr 1230672; WSA w Gliwicach z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1000/09; WSA w Bydgoszczy z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 724/11, Lex nr 1053154; WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2011r., sygn. akt I SA/Po 56/11, Lex nr 991338). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji rozstrzygając o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. W konsekwencji, miały podstawy do uznania, że istnieje obawa, że prognozowane zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami nie zostanie wykonane. Przede wszystkim świadczy o tym przedstawiona w rozstrzygnięciach analiza sytuacji finansowo-majątkowej skarżącego, przeprowadzona pod kątem możliwości uregulowania przez niego przewidywanego zobowiązania podatkowego. Organy wskazały, że w deklaracjach za 2010 r. dla podatku od towarów i usług, skarżący wykazał obrót w wysokości 4 477 864 zł oraz zakupy na wartość netto 4.199 615 zł. W 2011 r. wykazał obrót w wysokości netto 4 940 856 zł oraz zakupy w kwocie netto 4.680 439 zł, zaś w okresie od stycznia do sierpnia 2012 r. sprzedaż wyniosła 3.099 331 zł, a zakupy 2.914 870 zł. Z kolei w zeznaniu o wysokości osiągniętego w 2010 r. dochodu, skarżący wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 3.078.424,68 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 3.011.924,39 zł i dochód w kwocie 66.500,29 zł. Natomiast w 2011 r. wykazał przychód w kwocie 4.940.854,44 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 4 890 745,97 zł i dochód w kwocie 50 108,47 zł. Naczelnik US, przeprowadził również analizę posiadanych przez skarżącego składników majątkowych. Na tej podstawie stwierdził, że łączna kwota przewidywanych zobowiązań podatkowych według stanu na dzień wydania decyzji zabezpieczających (1.250 442 zł), przewyższa szacunkową wartość majątku skarżącego, ustaloną według danych zawartych w jego oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2012 r. (tj. w przybliżeniu 678.000 zł). W tym stanie rzeczy, za trafną należy uznać tezę organów, że stan dochodów w latach 2010-2012 oraz istniejąca dysproporcja pomiędzy wartością czynną majątku strony (około 678.000 zł), a kwotą posiadanych zaległości podatkowych (około 1.250.442 zł) stanowiły zgodną z prawem i wystarczającą podstawę dla przyjęcia stanowiska, że sytuacja finansowa, majątkowa skarżącego uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Nawiązując natomiast do argumentów poniesionych przez stronę na rozprawie, koniecznym staje się podkreślenie, że organ ustalając skład i wartość majątku skarżącego oparł się na treści złożonego przez niego w trybie art. 39 § 1 Ordynacji podatkowej oświadczenia. Skarżący w dokumencie tym powinien był wskazać nie tylko nieruchomości i ruchomości, ale również pozostałe składniki majątkowe – zbywalne prawa majątkowe, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (zgodnie z art. 41 § 1 Ordynacji podatkowej). W złożonym oświadczeniu majątkowym strona wykazała tylko nieruchomości i samochody, nie powołała się na pieniądze na rachunkach bankowych i wierzytelności wobec usługobiorców. W tym stanie rzeczy, nie może więc czynić zarzutu, że Naczelnik US decydując o zabezpieczeniu wziął pod uwagę tylko to, co zostało wskazane w oświadczeniu. Jeśli w opisanej sytuacji prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego nie występowało, to skarżący, jako podmiot najlepiej poinformowany o własnej sytuacji majątkowej i własnych zdolnościach płatniczych, bez żadnych trudności był w stanie wykazać, że nie zachodzi, wsparta uprawdopodobnieniem, obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Podkreślić również należy, że stan dochodów skarżącego w latach 2010-2012, jak też dysproporcja pomiędzy wartością jego majątku, a wysokością zaległych zobowiązań podatkowych stanowiły zasadnicze, aczkolwiek nie jedyne okoliczności, które zdaniem organu I instancji przemawiały za wydaniem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego. Dodatkowo bowiem Naczelnik US zwrócił uwagę na nieterminowe regulowanie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące listopad i grudzień 2011 r., oraz zaliczek na podatek dochodowy w 2011 r. jak też na zaległość strony względem Wojewody z tytułu niezapłaconego mandatu karnego w kwocie należności głównej 1.000 zł. Zaznaczył też, że wcześniejsza płatność na rzecz Wojewody w kwocie 1.500 zł z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie została uregulowana dobrowolnie, lecz została przeksięgowana [...] kwietnia 2012 r. z nadpłaty za miesiąc styczeń 2012 r. w podatku od towarów i usług. Te dodatkowe okoliczności są mniej istotne w niniejszej sprawie i same w sobie, bez wskazanych wyżej okoliczności zasadniczych (tj. dochody i wartość majątku skarżącego oraz wysokość przewidywanych zaległości podatkowych) nie mogłyby stanowić podstawy zabezpieczenia na majątku skarżącego. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu strony, że nie uiszczanie przez nią zobowiązań publicznoprawnych, na które powołują się organy podatkowe, nie ma charakteru trwałego, lecz były to sytuacje sporadyczne, należy stwierdzić, że w świetle przedstawionych powyżej ustaleń argument ten jest niewystarczający do przyjęcia stanowiska, że zobowiązanie zostanie wykonane. Wbrew twierdzeniom skarżącego, także dalsze, "nieskrępowane" działaniami organu egzekucyjnego, który dokonał zabezpieczenia, prowadzenie przez stronę działalności gospodarczej i osiąganie z tego tytułu przychodów nie daje gwarancji zaspokojenia należności Skarbu Państwa. Takie zarzuty nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem - jak wykazano powyżej - nie odnoszą się do całokształtu okoliczności składających się na sytuację finansowo-majątkową skarżącego. Zważywszy powyższe, w ocenie Sądu, wyszczególnione przez organ okoliczności wskazują, że w stanie faktycznym sprawy istniała uzasadniona obawa, że przewidywane zobowiązanie podatkowe może nie zostać przez skarżącego wykonane, co w dalszej kolejności czyniło zasadnym wydanie decyzji o zabezpieczeniu. Tym samym, organ podatkowy nie naruszył art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę, jako niezasadną, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło