I SA/Go 178/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Go 178/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", odrzucił skargę J.S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok. W motywach uzasadnienia tego postanowienia Sąd wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 stycznia 2021 r. W konsekwencji 30 dniowy termin do wniesienia skargi na to postanowienie upłynął skarżącemu z dniem 22 lutego 2021 r. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że skarżący, wniósł przedmiotową skargę, dopiero w marcu 2021 r. Zatem z uchybieniem terminu przewidzianego na dokonanie tej czynności. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącemu 31 maja 2021 r. (z.p.o. - k. 29 akt sądowych). W piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. (data nadania 2 czerwca 2021 r. – k.31 akt sądowych) zatytułowanym "Wniosek ponowny o uwzględnienie mojego odwołania z [...].03.2021 oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – skargi o którym mowa w pkt 5.odwołania" skarżący zwrócił się do tut. Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Podniósł, że Sąd pominął jego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, zawarty w pkt. 5 skargi. Wniósł jednocześnie ponownie o uwzględnienie ww. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wyjaśnił, że powodem opóźnienia było odebranie przesyłek zawierających zaskarżone postanowienie przez jego chorą mamę, która z uwagi na stan zdrowia i zaniki pamięci nie przekazała ich skarżącemu. Skarżący nie załączył do wniosku żadnych dodatkowych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże, zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały sprecyzowane w art. 87 P.p.s.a., zgodnie z którym pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z powyższego przepisu wynika zatem, że zanim Sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu, w pierwszej kolejności zobowiązany jest poddać kontroli terminowość złożonego wniosku, a więc czy został złożony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Zaznaczyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że jeżeli z okoliczności sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, należy rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu merytorycznie (por. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II OZ 661/06, wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.). W rozpoznawanej sprawie skarżący utrzymuje, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zawarł w skardze. Natomiast wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. określa jako wniosek ponowny. Z treści skargi w żaden sposób nie można wywieść, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do jej złożenia. Okoliczności tych nie sposób też jednoznacznie wywieść z wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2021 r. Skarżący podniósł w nim jedynie, że powodem opóźnienia skargi do WSA nie było jego niedbalstwo ani niestaranność lecz odebranie przesyłek przez chorą mamę, która z uwagi na chorobę i zanik pamięci nie przekazała mu przesyłek w terminie. Stąd też nie miał wiedzy o konieczności wniesienia skargi. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został przez stronę zachowany. Z tego też względu Sąd rozpoznał wniosek skarżącego merytorycznie. Wyjaśnić należy, że o niezawinionym uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 P.p.s.a. wynika, ciążący na wnioskodawcy, obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W rozpoznawanej sprawie, jak już wyżej wskazano, skarżący uprawdopodabniając brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi podniósł że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została odebrana przez jego chorą mamę, która z uwagi na swój stan zdrowia i zaniki pamięci nie przekazała mu jej. Powyższym wyjaśnieniom skarżącego przeczy jednak znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2021 r. Na dokumencie tym, w miejscu, w którym należy wpisać datę oraz czytelny podpis odbiorcy widnieje imię i nazwisko skarżącego – J.S. Skarżący w żaden sposób nie podważył okoliczności wynikających ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. przesyłki. Wobec powyższego nie sposób uznać, że skarżący dochował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia skargi w sytuacji gdy własnoręcznie potwierdził on odbiór zaskarżonego postanowienia. Na marginesie wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu nie został rozpoznany przed odrzuceniem skargi z uwagi na fakt, iż skarżący w pkt 5 skargi nie wskazał, że wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia skargi lecz wskazał, że jeśli to konieczne do wydania decyzji uzupełniającej (prostującej) wcześniejsze decyzje wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku w tym zakresie. Dopiero w piśmie z [...] czerwca 2021 r. skarżący wyjaśnił, że zawarty w pkt. 5 skargi wniosek o przywrócenie terminu dotyczył wniesienia skargi do Sądu. Wniosek jednak nie stał się bezprzedmiotowy z uwagi na fakt odrzucenia skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, bowiem, że ewentualne postanowienie sądu o przywróceniu terminu znosi skutki postanowienia o odrzuceniu środka prawnego, bez potrzeby uchylenia tego orzeczenia (por. postanowienia NSA z dnia: 9 września 2011 r. II OSK 1692/11, 28 października 2015 r. II OSK 2557/15, 4 grudnia 2015 r. I OZ 1601/15, 20 stycznia 2016r. I GZ 729/15, 24 sierpnia 2016 r. II OSK 1973/16, 24 stycznia 2017 r. II OZ 1482/16, 23 marca 2017 r. II GZ 207/17). W niniejszej sprawie powyższa sytuacja nie miała jednak miejsca, gdyż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.