I SA/Go 270/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2017 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu Związku Międzygminnego [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., określającą K.Z. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2015 r. Ww. decyzję organu drugiej instancji doręczono skarżącemu 2 maja 2017 r. (zpo – k. 151 akt administracyjnych). W dniu 2 czerwca 2017 r. (k. 11 akt sądowych), skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił tę skargę, stwierdzając, że została wniesiona z uchybieniem 30 – dniowego terminu do jej wniesienia, który upłynął 1 czerwca 2017 r. W skierowanym do Sądu piśmie z [...] lipca 2017r. skarżący wniósł o nieuwzględnienie argumentacji SKO o nierozpatrywaniu jego sprawy z uwagi na przekroczenie terminu do wniesienia "odwołania". Wyjaśnił, że 2 maja 2017 r. odebrał korespondencję a kilka dni później w sekretariacie SKO powiedziano mu, że do 2 czerwca ma czas na złożenie "odwołania". Dodał, że z tego też względu, mimo że sporządził "odwołanie" znacznie wcześniej, niż upływał termin, zostało ono wysłane 2 czerwca 2017 r. Nie mógł dostarczyć go osobiście do organu z uwagi na obowiązki służbowe. Jego zdaniem nieszczęśliwy zbieg okoliczności spowodował całą tę sytuację. Zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2017r. wezwano skarżącego do wskazania, w terminie 7 dni, czy jego pismo z [...] lipca 2017 r. jest zażaleniem na postanowienie z dnia 18 lipca 2017 r. odrzucające skargę, czy też stanowi wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jednocześnie pouczono skarżącego o treści art. 87 § 2 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej P.p.s.a. W piśmie z [...] sierpnia 2017 r. skarżący wskazał, że jego pismo jest wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dodał, że nieszczęśliwy zbieg okoliczności, o którym wcześniej wspominał wynika również z jego sytuacji zdrowotnej. Od wielu lat pozostaje bowiem pod stałą opieką kardiologiczną po przebytej operacji serca, a od maja 2017 r. nastąpiło znaczne pogorszenie stanu zdrowia. Wykonywał szereg badań, przy których towarzyszył mu stres i bolesne duszności, co również miało wpływ na złożenie skargi w terminie. W załączeniu przedłożył zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] lipca 2017 r. wraz z wynikiem badania echokardiograficznego z [...] lipca 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu, zgodnie z dyspozycją art. 87 § 3 P.p.s.a., przekazano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. ww. organ podkreślił, że skarżący został w zaskarżonej decyzji prawidłowo pouczony o terminie do wniesienia skargi. Poinformował ponadto, że nie ma takiej praktyki, aby jego pracownicy ustalali stronie termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 tej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona wystąpi z takim wnioskiem w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i równocześnie ze złożeniem wniosku dokona czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). W przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, powinien on nadto być złożony za pośrednictwem organu (art. 87 § 3 cyt. ustawy). Oceniając wniosek skarżącego pod kątem ww. przesłanek należy stwierdzić, że nie wszystkie z nich zostały spełnione, w związku z czym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że nadany w dniu 31 lipca 2017 r. wniosek skarżącego został wniesiony w terminie, tj. w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, co w sprawie należy wiązać z datą 26 lipca 2017 r., kiedy to doręczono skarżącemu odpis postanowienia, z którego dowiedział się, że jego skarga jako spóźniona została odrzucona (tak w orzecznictwie, np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt II OZ 181/09, z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 75/09, z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 65/09, z dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 364/09, z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I GZ 123/11 – dostępne w CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadmienić należy przy tym, że mimo, iż wniosek został złożony bezpośrednio do Sądu, a nie za pośrednictwem organu, do czego zobowiązuje art. 87 § 3 P.p.s.a., Sąd uznał, że uchybienie to nie dyskwalifikuje tego wniosku. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, od ogólnej zasady wyrażonej w art. 87 § 3 P.p.s.a. można przyjąć jeden wyjątek, mianowicie w sytuacji, w której skarga złożona została z uchybieniem terminu, a strona – nieświadoma tego uchybienia - nie wystąpiła wraz ze złożeniem skargi z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skoro w takiej sytuacji skarga z aktami znajdują się już w sądzie, to za dopuszczalne uznaje się przyjęcie do rozpoznania wniosku złożonego bezpośrednio do Sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1343/10 - CBOSA). Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił natomiast w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją, brak swojej winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ww. ustawy). Kryterium braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się bowiem z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. W konsekwencji, dla przyjęcia winy wystarcza nawet niewielkie zaniedbanie. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy; przy czym sąd dokonuje tej oceny samodzielnie, uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy. Skarżący w piśmie z [...] lipca 2017 r. podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia skargi wynika z faktu, że w sekretariacie SKO uzyskał informację, że skargę może złożyć do dnia 2 czerwca 2017 r. Pomija jednak, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r., którą odebrał 2 maja 2017 r., został prawidłowo pouczony, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. W gestii strony pozostaje już obliczenie, kiedy przypada ostatni dzień terminu. Wskazać poza tym można, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że w maju 2017 r. w sekretariacie SKO uzyskał informację, że ostatni dzień terminu do wniesienia skargi przypada na dzień 2 czerwca 2017 r. Jego twierdzenia w tym zakresie uznać zatem należy za gołosłowne. Natomiast nawet gdy hipotetycznie przyjąć, że taka sytuacja miała miejsce, to obciąża ona skarżącego, który należycie został pouczony w decyzji o trybie oraz terminie wniesienia skargi. Wspomnieć też wypada, że skarżący sam przyznał, iż skargę napisał znacznie wcześniej, zatem należy przyjąć, że mógł wnieść ją przed 2 czerwca 2017 r., czego nie uczynił, mimo że – jak wynika z pisma z [...] lipca 2017 r. - miał wątpliwości co do upływu terminu do jej złożenia. W piśmie z [...] sierpnia 2017 r. skarżący podniósł dodatkowo, że nieszczęśliwy zbieg okoliczności, na który powoływał się wcześniej wynika również z jego sytuacji zdrowotnej. Od wielu lat pozostaje bowiem pod opieką kardiologa, a w maju 2017 r. nastąpiło znaczne pogorszenie stanu zdrowia. Wykonywał szereg badań, przy których towarzyszył mu stres i bolesne duszności, jego uwaga była skupiona przede wszystkim na zdrowiu. W ocenie Sądu także ta argumentacja nie uprawdopodabnia braku winy w niedochowaniu terminu. Trzeba bowiem wskazać, że w orzecznictwie ukształtowany został pogląd, że tylko nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, może uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Natomiast sama okoliczność choroby, nawet nagłej, nie jest automatycznie związana z brakiem winy (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 540/14 - CBOSA). Zatem sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie wiążącego terminu. Przesłanką do przywrócenie terminu może być bowiem jedynie choroba, która ma charakter niespodziewany i poważny, uniemożliwiający w sposób obiektywny podjęcie określonej czynności (por. postanowienia NSA: z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 339/15; z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FZ 490/15 - CBOSA). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Z pisma skarżącego z [...] lipca 2017 r. wynika bowiem, że w terminie do wniesienia skargi, tj. w przedziale czasowym 3 maja – 1 czerwca 2017 r., skarżący - jak twierdzi - złożył osobiście wizytę w sekretarce SKO, a skargę nadał za pośrednictwem poczty, a nie osobiście, w dniu 2 czerwca 2017 r., z uwagi na obowiązki służbowe. W związku z powyższym nie sposób przyjąć, że we wskazanym okresie stan zdrowia skarżącego uległ pogorszeniu w stopniu nagłym i uniemożliwiającym dokonanie w terminie czynności procesowej. Przeczą temu bowiem same twierdzenia strony zawarte we wniosku z [...] lipca 2017 r., dotyczące jego aktywności w tym okresie, i zaraz po nim, z których nie wynika, aby stan zdrowia skarżącego uległ nagłemu pogorszeniu. Takiego pogorszenia stanu zdrowia, które uniemożliwiałoby dokonanie czynności w terminie, nie potwierdza również zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia z [...] lipca 2017 r. Bo choć wynika z niego, że skarżący jest po operacji serca i od dłuższego czasu pozostaje pod opieką lekarską, to brak w nim informacji, że w dniach 3 maja – 1 czerwca 2017 r., a więc w terminie otwartym do dokonania czynności procesowych, skarżący – ze względu na stan zdrowia - był niezdolny do jakiejkolwiek aktywności. Co więcej, wynika z niego, że skarżący nie wymaga opieki osoby drugiej ze względu na niemożność samodzielnej egzystencji (pkt 12 zaświadczenia lekarskiego – k.41 akt sądowych). Ponadto zauważyć należy, że to, iż dana osoba pozostaje pod opieką poradni, jest w niej leczona od jakiegoś czasu, nie oznacza, że nie mogła dokonać określonych czynności. Autor wniosku, skupiając się na potwierdzeniu swojego stanu zdrowia zaświadczeniem lekarskim, nie wziął pod uwagę, że ocena braku winy nie ogranicza się tylko do potwierdzenia samej dolegliwości. Powołując się na zły stan zdrowia skarżący zobowiązany jest bowiem także wykazać choćby to, że nie mógł wyręczyć się inną osobą w dokonaniu czynności. W ocenie Sądu także podnoszona okoliczność stresu i bolesnych duszności sama w sobie nie należy do tego rodzaju okoliczności, które pozwoliłyby przyjąć, że skarżący nie mógł złożyć skargi w terminie. Szczególnie w sytuacji, kiedy skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na to, że w dniach 3 maja – 1 czerwca 2017 r. poddawany był jakimkolwiek badaniom. Nie sposób bowiem nie dostrzec, że wynik przedstawionego przez stronę badania echokardiograficznego jest niczym innym, jak jedynie potwierdzeniem stanu badanego narządu w dniu 19 lipca 2017 r. Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.