I SA/Go 507/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi L sp. z o.o. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę. L Sp. z o.o. - zwana dalej Spółką, Skarżącą, Stroną, Wnioskodawca - złożyła skargę na dokonaną przez Zarząd Województwa negatywną ocenę projektu Spółki w postępowaniu konkursowym oraz nieuwzględnienie protestu Strony z dnia [...] października 2017 r. . Pismem z dnia [...] października 2017 r. Zarząd Województwa poinformował Skarżącą, iż wniosek uzyskał negatywny wynik podczas oceny merytorycznej. Organ wskazał, że wniosek oceniony przez panel ekspertów nie spełnił wszystkich kryteriów dopuszczających (horyzontalnych). Wniosek został poddany ocenie ekspertów, w wyniku której uzyskał 41 pkt. W dniu 2 listopada 2017 r, do Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym - 2020 wpłynął protest Wnioskodawcy, dotyczący weryfikacji merytorycznej projektu nr [...], pn.: "Internacjonalizacja i rozwój eksportu Firmy L Sp. z o.o. poprzez udział w krajowych i międzynarodowych Targach branżowych i Misjach gospodarczych", ubiegającego się o dofinansowanie w ramach konkursu nr [...] Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020, Oś Priorytetowa 1 "Gospodarka i innowacje", Działanie 1.4 "Promocja regionu i umiędzynarodowienie sektora MŚP", Poddziałanie 1.4.1 "Promocja regionu i umiędzynarodowienie sektora MŚP - projekty realizowane poza formułą ZIT". Wnioskodawca w swoim proteście nie zgodził się z oceną merytoryczną Ekspertów w zakresie kryterium horyzontalnego dopuszczającego - "Niezbędność planowanych wydatków" wskazując, że projekt nie został oceniony w sposób dokładny, rzetelny i wiarygodny. Wnioskodawca wskazał, że zakwestionowane kryterium odnosi się do planowanych wydatków dotyczących Misji gospodarczych, a nie Udziału w targach, jednocześnie podając, że udział w Misjach gospodarczych to 5,64 % całkowitych kosztów projektu. Udział w Misji gospodarczej do USA to kwota 10.500 zł., a udział we wszystkich pozostałych misjach, do których odnoszą się zastrzeżenia ekspertów będące podstawą negatywnej oceny projektu, to kwota 16.500 zł (3,45% całkowitych wydatków w ramach projektu). W wyniku rozstrzygnięcia protestu w dniu [...] grudnia 2017 r. Organ stwierdził, że zgodnie z regulaminem konkursu nr [...] ocenę pozytywną uzyskują projekty, które spełnią łącznie dwa warunki, tj. spełnią wszystkie kryteria dopuszczające i osiągną co najmniej 60% punktów możliwych do zdobycia na ocenie merytorycznej (tj. 33 z 55 punktów). Organ poinformował, że w wyniku rozstrzygnięcia protestu liczba punktów nie uległa zmianie (41 pkt.), ponadto projekt nie spełnił kryterium horyzontalnego dopuszczającego - "Niezbędność planowanych wydatków". Wobec powyższego orzeczono, że protest nie został uwzględniony. Instytucja Zarządzająca wskazała, że zarzuty podniesione w treści protestu są bezzasadne, ponieważ nie można uznać niezbędności części wydatków na rynkach, które nie zostały przez Wnioskodawcę należycie opisane i zbadane. Dodatkowo wskazano, że ekspert powołany w ramach procedury odwoławczej, którego ocena miała charakter wyłącznie pomocniczy, również stwierdził, że Wnioskodawca nie spełnił kryterium horyzontalnego dopuszczającego. Na przedmiotową informację Strona złożyła skargę do Sądu. Zaskarżonej czynności zarzucono naruszenie przepisów: - art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2017 poz. 1460 ze zm. - zwanej dalej u.z.r.p., poprzez nieprecyzyjne, nieprzejrzyste i nierzetelne skonstruowanie kryterium horyzontalnego wyboru projektów, tj. kryterium merytorycznego o treści: "Niezbędność planowanych wydatków" poprzez brak wskazania w opisie ww. kryterium w jaki sposób należy udokumentować niezbędność ponoszenia wydatków, czy należy dokonać opisu i analizy rynków oraz w jaki sposób należy dokonać opisu i analizy rynków - art. 37 ust. 1 u.z.r.p. poprzez zaniechanie szczegółowej analizy dokumentacji aplikacyjnej i protestu skarżącego oraz brak rozróżnienia pojęć "udziału w targach" oraz "udziału w misjach gospodarczych" i stosowanie takich samych wymogów w zakresie opisu i analizy w stosunku do rynków na których ma się odbywać udział w targach, jak i w stosunku do rynków na których ma być prowadzona misja gospodarcza, przy jednoczesnym braku sformułowania takich wymogów w opisie kryterium i w konsekwencji uznanie, że projekt nie spełnia kryterium niezbędności planowanych wydatków. W ocenie Skarżącego z rozstrzygnięciem IZ nie sposób się zgodzić, gdyż narusza ono prawo w sposób istotny. Przede wszystkim, kryterium merytoryczne oceny projektów o treści: "Niezbędność planowanych wydatków" skonstruowano w sposób nieprecyzyjny, nieprzejrzysty i nierzetelny, naruszając w ten sposób reguły postępowania określone w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. Taki sposób opisu kryterium pozwoliło IZ na jego dowolną interpretację, która doprowadziła IZ do wniosku o niespełnieniu tego kryterium przez wnioskodawcę. Zgodnie z opisem ww kryterium - "Celem kryterium jest ocena zasadności poniesienia konkretnych wydatków, należy wskazać, czy wydatki zostały odpowiednio dobrane do planowanej inwestycji, są niezbędne do realizacji projektu i osiągania jego celów". Przy tak skonstruowanym kryterium IZ zarzuca wnioskodawcy, że ten w sposób nienależyty opisał i przeanalizował rynki pośrednie i w ten sposób nie można uznać niezbędności ponoszenia wydatków. IZ wytykając wnioskodawcy rzekome niedostatki nie wskazuje jednocześnie, w jaki sposób powinny być zbadane i opisane rynki pośrednie - w jaki sposób i jak bardzo szczegółowo. W opisie tego kryterium nie wskazano też, w jaki sposób należy udokumentować niezbędność ponoszenia wydatków, ani, czy w ogóle należy dokonać opisu i analizy rynków. Skarżąca wskazała dalej, że IZ pomija zasadniczą różnicę miedzy udziałem w Targach branżowych a Misją gospodarczą. Z istoty Misji gospodarczej, które mają się odbywać właśnie na rynkach pośrednich zakwestionowanych przez IZ, wynika, że mają one służyć dopiero rozpoznaniu danego rynku, zaznajomieniu się z nim. Pojęcie Misji gospodarczej nie zostało nigdzie szczegółowo opisane. Posiłkując się definicją zawartą w Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka (PO IG) misja gospodarcza to służbowy wyjazd zagraniczny przedstawicieli firmy przeprowadzany m.in. w celu poznania obyczajów handlowych innych krajów, ich preferencji i wymagań, zwiedzenia wybranych targów bądź wystaw i wzięcia udziału w zorganizowanych spotkaniach branżowych lub bezpośrednich. Misje są najtańszą bezpośrednią formą docierania do odpowiedniego potencjalnego partnera biznesowego w naturalnym miejscu jego działalności i pozwalają na zapoznanie się nie tylko z jego możliwościami ale i naturalnym otoczeniem biznesowym i prawnym. Zdaniem Strony poziom szczegółowości opisu i analizy rynków docelowych (najważniejszych dla wnioskodawcy), na których wnioskodawca planuje wziąć udział w Targach nie może być z natury rzeczy taki sam jak w przypadku rynków pośrednich, na których wnioskodawca planuje jedynie przeprowadzenie Misji gospodarczej, w celu rozpoznania rynku. IZ przyjmuje zaś (str. 3 informacji), że wnioskodawca który przyjął podział rynków na kluczowe i uzupełniające, nie może przyjąć mniej restrykcyjnych kryteriów co do opisu rynków uzupełniających, a wszystkie rynki powinny być opisane jednolicie. Uznanie takie jest dowolne w związku z tym, że przedmiotowe kryterium w ogóle nie określa poziomu szczegółowości opisu rynków, nie wyjaśnia tego, co oznacza jednolity opis rynków. Strona wskazał, że planowane koszty na udział w Targach i Misjach gospodarczych diametralnie różnią się - udział w Misjach to jedynie 5,64% całkowitych kosztów projektu (str. 32,33,36 wniosku aplikacyjnego), a wszystkie pozostałe koszty dotyczą udziału w Targach. Wydatki na Misje gospodarcze zostały przez wnioskodawcę opisane w Strategii Rozwoju Przedsiębiorstwa tak samo szczegółowo, co wydatki na udział w Targach. Zdaniem Strony IZ przy ocenie wniosku i rozpatrywaniu protestu kierowała się przesłankami, które nie zostały wymienione i zdefiniowane w przywoływanym kryterium oceny, co narusza zasady postępowania określone w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. Organ w odpowiedzi n skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiot skargi stanowiła informacja Zarządu Województwa z [...] grudnia 2017 r. nr [...] o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny projektu "Internacjonalizacja i rozwój eksportu Firmy L Sp. z o.o. poprzez udział w krajowych i międzynarodowych Targach branżowych i Misjach gospodarczych", ubiegającego się o dofinansowanie w ramach konkursu nr [...] Regionalnego Programu Operacyjnego - 2020, Oś Priorytetowa 1 "Gospodarka i innowacje", Działanie 1.4 "Promocja regionu i umiędzynarodowienie sektora MŚP", Poddziałanie 1.4.1 "Promocja regionu i umiędzynarodowienie sektora MŚP - projekty realizowane poza formułą ZIT", zawartej w piśmie tego samego organu z dnia [...] października 2017 r. Powyższa informacja została wydana na podstawie art. 53 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 57 i 58 ust. 1 u.z.r.p. Kognicja sądu administracyjnego do rozpoznawania skarg na tego rodzaju rozstrzygnięcia wynika z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) w związku art. 61 ust. 1 u.z.r.p. Dokonując kontroli wskazanego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd w myśl art. 64 u.z.r.p. stosuje w zakresie nieuregulowanym w u.z.r.p. przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. Według regulacji art. 61 ust. 8 pkt 1 a u.z.r.p. w wyniku rozpoznania skargi sąd może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że: ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. Sąd może również oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia - art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p. Odnośnie procedury wyboru projektu do dofinansowania wyjaśnić należy, iż przepisy u.z.r.p. przewidują tryb konkursowy lub pozakonkursowy (art. 38 ust. 1 u.z.r.p.). W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1 u.z.r.p.). Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust.2 u.z.r.p.). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 u.z.r.p.). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.r.p.) lub pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55 u.z.r.p.). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1 u.z.r.p.). W przedmiotowej sprawie strona wnosząc skargę do Sądu zachowała wszystkie wymogi formalne i wyczerpała tryb zaskarżenia określony w u.z.r.p., umożliwiając Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.z.p.r. właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Obligatoryjne elementy regulaminu konkursu zostały zawarte w art. 41 ust. 2 u.z.p.r., regulamin ten określa m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.p.r.). W myśl art. 7 Konstytucji RP wszystkie organy państwa obowiązane są do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Przepis ten widzieć należy w kontekście postanowień art. 87 Konstytucji RP i systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Z regulacji tej wynika, że jedynie tego typu źródła prawa mogą kształtować sytuację prawną adresata działań administracji publicznej. Przywołanie powyższych unormowań jest niezbędne z tego powodu, że w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana została czynność organu administracji publicznej, która posiada zakotwiczenie w normach prawa powszechnie obowiązującego, jak również w akcie, który nie legitymuje się statusem aktu normatywnego, a mianowicie w regulaminie konkursu przyjętym przez właściwą instytucję, czyli instytucję przeprowadzającą konkurs. W niniejszej sprawie jest to Zarząd Województwa. Regulamin ten dostępny jest jedynie na stronach internetowych właściwej instytucji i nie legitymuje się statusem aktu normatywnego, jednakże w tego rodzaj sprawach stanowi wzorzec kontroli sądowej. Przyjęcie regulaminu przewiduje art. 41 u.z.p.r. Jakkolwiek regulamin ten nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Mając na uwadze normatywny charakter regulaminu stwierdzić należy, że jako akt tworzący system realizacji odpowiednich programów, przyjętych na podstawie stosownych umocowań ustawowych przyznanych instytucjom zarządzającym, regulamin konkursu, określany w doktrynie między innymi jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, winien stanowić podstawę oceny legalności rozstrzygnięcia konkursowego, jednakże tylko łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego (por. m.in. wyroki WSA w Szczecinie z 9 listopada 2016 r,, I SA/Sz 1033/16, WSA w Gdańsku z 23 listopada 2016 r., I SA/Gd 1094/16 oraz WSA w Rzeszowie z 13 grudnia 2016 r., I SA/Rz 823/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji wzorcem sądowej kontroli czynności prawnej podejmowanej przez organ administracji publicznej jest przywołana powyżej ustawa, inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak również regulamin konkursu, w ramach którego zgłoszono wniosek podlegający ocenie w niniejszej sprawie. Z punktu widzenia przepisów unijnych Sąd dokonując kontroli negatywnej oceny projektu wydanej w trybie u.z.r.p. bada przede wszystkim czy wybór projektu został przeprowadzony zgodnie z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.), zgodnie z którym procedury wyboru i kryteria powinny zapewniać, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów, są niedyskryminacyjne i przejrzyste oraz są zgodne z zasadą równości płci i niedyskryminacji oraz zasadą zrównoważonego rozwoju. Natomiast z punktu widzenia przepisów ustawy u.z.p.r. dokonując kontroli zaskarżonego aktu sąd bada czy wybór projektu został przeprowadzony zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 37 ust. 1 u.z.p.r. tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 u.z.p.r. - stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru, (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17). Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (zob. J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 - 2020"; LEX/el. 2014 nr 208524). (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2017 r, II GSK 339/17 i z dnia 3 lutego 2017 r., II GSK 1/17). Dodać należy, iż zgodnie ze stanowiskiem sądów administracyjnych, rozpatrując skargę wniesioną na negatywną ocenę projektu, sąd administracyjny powinien badać zasadność oceny projektu, czyli sięgać do argumentacji, na podstawie której projekt został oceniony. Należy przy tym zaznaczyć, że kontrola sądu administracyjnego przeprowadzana w tym zakresie, powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających z regulaminu. Trzeba bowiem mieć na uwadze, iż sądowa kontrola legalności działań IZ w procesie wyboru projektu do dofinansowania jest ograniczona, albowiem sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez ekspertów, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność, wywodzonych z przepisów u.z.p.r., a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., II GSK 2249/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy zauważyć, że - jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2011 r. II GSK 1115/11 (orzeczenia.nsa.gov.pl), rola ekspertów w postępowaniu dotyczącym oceny projektów jest podobna do roli biegłych w postępowaniu sądowym i tak też powinna być traktowana przez sąd administracyjny. Kontrolując ocenę sąd bada, czy jest ona spójna, wyczerpująca, logiczna i czy odpowiada na zasadnicze pytania. Sama treść oceny nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, bowiem to oceniający jest ekspertem w danej dziedzinie. Przeprowadzona w tak rozumianych ramach kontrola zaskarżonego aktu nie wykazała w ocenie Sądu naruszeń ani uchybień, które miałyby istotny wpływ na wynik oceny w rozumieniu art. 61 ust. 8 u.z.p.r. Skarżąca w swojej skardze podnosi, że kryterium horyzontalne dopuszczające "Niezbędność planowanych wydatków" skonstruowano w sposób nieprecyzyjny, nieprzejrzysty i nierzetelny. Zdaniem Strony taki sposób opisu kryterium pozwoliło IZ RPO-2020 na jego dowolną interpretację, która doprowadziła do wniosku, że ww. kryterium nie zostało spełnione przez Skarżącą. Prawidłowej oceny spełnienia przedmiotowego kryterium, można dokonać po analizie wszystkich zaplanowanych przez Skarżącą wydatków i odniesieniu jej do zaplanowanego udziału we wszystkich imprezach targowych i misjach gospodarczych. W konsekwencji powyższego to na Skarżącej ciąży obowiązek udokumentowania zasadności poniesienia wszystkich wydatków w sposób jednoznaczny i jednakowo przyjęty. W punkcie 9 regulaminu konkursu nr [...] - Szczegółowe warunki ubiegania się o wsparcie w konkursie, zawarto m. in. informację, że "warunkiem ubiegania się o dofinansowanie w konkursie będzie przedstawienie strategii rozwoju przedsiębiorstwa uwzględniającej: plan rozwoju działań eksportowych i harmonogram planowanych działań eksportowych na okres 3 lat. Strategia powinna obejmować działania przewidziane do realizacji w projekcie i ewentualnie inne działania eksportowe realizowane/planowane do realizacji przez wnioskodawcę. 3 letni okres musi obejmować rok/lata, w których zaplanowano rzeczową realizację projektu". Ponadto określono, że "strategia rozwoju przedsiębiorstwa powinna uwzględniać m.in.: - opis celów i strategii eksportowej (w tym strategia eksportowa w zakresie produktu, ceny, dystrybucji, promocji); - wskazanie i uzasadnienie wyboru działań do realizacji strategii eksportu wraz z harmonogramem działań eksportowych na okres 3 lat (nazwa, miejsce, czas trwania targów/wystaw/ misji gospodarczych dofinansowanych w ramach projektu, informacje dotyczące innych rodzajów zaplanowanych działań eksportowych); - szacowaną wielkość kosztów niezbędnych do sfinansowania działań koniecznych do realizacji opracowanej strategii (należy podać informacje osobno w odniesieniu do każdej imprezy targowo- wystawienniczej czy też koszty udziału w misjach lub koszty realizacji innych rodzajów zaplanowanych działań eksportowych)". Co istotne w regulaminie zawarto informację, że wsparcie będzie udzielane tylko na działania uwzględnione w planie rozwoju działań eksportowych zamieszczonych w ww strategii. W związku z tym, działania przewidziane do realizacji w zawarte we wniosku aplikacyjnym muszą być spójne z przedstawioną strategią rozwoju przedsiębiorstwa. Również w regulaminie w punkcie 6 znalazła się definicja "misji gospodarczej". Jest nią wyjazd mający na celu przeprowadzenie rozmów handlowych z potencjalnymi partnerami biznesowymi, który może być połączony z udziałem przedsiębiorcy w targach gospodarczych w charakterze wystawcy, bądź realizowany jako osobny, niezależny projekt. Biorąc pod uwagę całość dokumentacji aplikacyjnej oraz zapisy ww. regulaminu konkursu, panel złożony z dwojga ekspertów w ramach oceny merytorycznej stwierdził, że nie można uznać wszystkich założonych w projekcie wydatków jako niezbędnych do realizacji projektu "gdyż zagrożenie że środki publiczne zostaną nieracjonalnie zaangażowane w takie przedsięwzięcia jest wysoce prawdopodobne". Organ na podstawie art. 57 u.z.r.p. postanowił skorzystać z pomocy kolejnego Eksperta celem wydania przez niego opinii w zakresie zarzutów podniesionych w proteście. Ekspert na etapie procedury odwoławczej również stwierdził, że Skarżąca nie spełniła przedmiotowego kryterium. Opis kryterium tj. "Celem kryterium jest ocena zasadności poniesienia konkretnych wydatków, należy wskazać czy wydatki zostały odpowiednio dobrane do planowanej inwestycji, są niezbędne do realizacji projektu i osiągania jego celów", jest zapisany w sposób wystarczający bowiem jest powiązany z całością projektu i wymaga analizy całości złożonej w ramach konkursu dokumentacji aplikacyjnej. Istotnym faktem jest, że powyższe kryterium odnosi się do oceny wszystkich wydatków ujętych w projekcie współfinansowanych ze środków unijnych a nie jedynie wybranych. Sam Wnioskodawca wskazał, że w Strategii rozwoju Przedsiębiorstwa opisał metodologię sporządzania oceny konkurencyjności na poszczególnych rynkach. Dokonał przy tym podziału na rynki docelowe i uzupełniające, czego oczywiście regulamin konkursu nie zabraniał. Jednak z żadnego zapisu w regulaminie nie wynika możliwość dokonywania na różnych zasadach analizy rynków. Strona określiła swoje rynki docelowe, ale również te które traktuje jako uzupełniające. W taki sam sposób więc powinna dokonać ich analizy. Należy zwrócić uwagę, że z zawartej w regulaminie definicji misji gospodarczej wynika, że jest to wyjazd mający na celu przeprowadzenie rozmów handlowych z potencjonalnymi partnerami biznesowymi. Strona we wniesionym proteście wskazała, że "udział Wnioskodawcy w Misjach gospodarczych w ramach projektu przy minimalnych nakładach finansowych podniesie gwarancję osiągnięcia zakładanych w projekcie wskaźników takich jak ilość podpisanych kontraktów i wzrost dochodów z eksportu. Poza tym stworzy niepowtarzalną możliwość dotarcia do nowych rynków, poznania ich obyczajów, preferencji, zapoznania się z ofertą konkurencji, co w przyszłości pozwoli na uczestnictwo w innych imprezach gospodarczych organizowanych na tych rynkach np. Targach branżowych (bez ponoszenia zbędnego ryzyka) co zaowocuje zdobyciem nowych klientów, podpisaniem nowych umów handlowych i wzrostem dochodów z eksportu." Niewątpliwie misje gospodarcze mogą stanowić gwarancję osiągnięcia zakładanych w projekcie wskaźników takich jak ilość podpisanych kontraktów i wzrost dochodów z eksportu. Jednak z zastrzeżeniem, że będą to misje gospodarcze w rozumieniu regulaminu konkursu, a więc wyjazdy mające na celu przeprowadzenie rozmów handlowych z potencjalnymi partnerami biznesowymi. Natomiast wskazanie przez Stronę na możliwość dotarcia do nowych rynków, poznania ich obyczajów, preferencji, zapoznania się z ofertą konkurencji, co w przyszłości pozwoli na uczestnictwo w innych imprezach gospodarczych organizowanych na tych rynkach – wskazuje, że Strona misje gospodarcze rozumie jako wyjazd mający na celu poznanie możliwości jakie daje określony rynek, takie "badanie" możliwości, a nie jako wyjazd mający na celu przeprowadzenie rozmów handlowych z potencjalnymi partnerami biznesowymi. Wnioskodawca w Strategii Rozwoju Przedsiębiorstwa tylko wymienił rynki pośrednie (uzupełniające) na których zamierzał organizować Misje gospodarcze. Nie dokonał analizy tych rynków, nie opisał ich w Strategii. Z opisu kryterium "niezbędności planowanych wydatków" nie wynika by wymogi w zakresie opisu i analizy były inne do rynków na których ma być prowadzona misja gospodarcza oraz udział w targach. Zasadnie więc w ramach zasady jasności i rzetelności wymagać należy, aby rynki te były opisane jednolicie. Przy tym zgodzić się należy ze Stroną, że w kwestionowanym kryterium nie określono poziomu szczegółowości rynków, nie wyjaśniono co oznacza opis rynków. Strona przyjęła metodologię sporządzenia oceny i opisu poszczególnych rynków i powinna ją zastosować do planowanych przedsięwzięć czyli do udziału w targach i misjach gospodarczych. Stosując ją tylko do opisu rynków na których Strona chce wziąć udział w targach, pomijając misje gospodarcze Strona nie wykazała, niezbędności planowanych wydatków, że są niezbędne do realizacji projektu i osiągania jego celów. Nie ma znaczenia, że planowane koszty na udział w Targach i Misjach gospodarczych diametralnie się różnią oraz że wydatki na misje gospodarcze to jedynie 5,64% całkowitych kosztów projektu. Zasadnie organ wskazał, że nie można relatywizować określonego procentu wydatków finansowanych ze źródeł publicznych, co do których nie trzeba spełniać wymogów rzetelności, w stosunku do reszty opisanych kosztów, gdyż jest to jednoznaczne z niegospodarnością środkami publicznymi. Z punktu widzenia wydatkowania i rozliczania pieniędzy publicznych, wszystkie finansowane ze środków publicznych przedsięwzięcia muszą być w 100% niezbędne, dobrze opisane oraz udokumentowane. Skarżąca zarzuca Organowi, że pomija on zasadniczą różnicę pomiędzy udziałem w Targach branżowych i Misjach gospodarczych oraz wywodzi, że poziom szczegółowości opisu i analizy rynków docelowych, na których Skarżąca planuje swój udział, może być różny od tego przy Targach branżowych i Misjach gospodarczych. Skarżąca dokonała podziału na rynki kluczowe (Targi branżowe) i uzupełniające (Misje gospodarcze). Taki podział nie jest zabroniony regulaminem, jednakże dokonanie takiego podziału nie oznacza, że Skarżąca może przyjąć mniej restrykcyjne kryteria co do opisu rynków, które sama zaklasyfikowała jako uzupełniające. Wszystkie rynki, niezależnie od poziomu bytności Skarżącej na nich, powinny być opisane jednolicie. Skarżąca sama w swoim proteście (str. 5) podniosła, że "Wnioskodawca nie dokonał szerokiej analizy rynków pośrednich (uzupełniających) na których zamierzał organizować Misje gospodarcze, ale wymienił i opisał je w Strategii Rozwoju Przedsiębiorstwa (...)". We wniosku aplikacyjnym zabrakło podstawowych informacji, dlaczego akurat na rynkach uznanych za uzupełniające - Zjednoczone Emiraty Arabskie, Austria, Portugalia, Włoch i Chorwacja - to rynki perspektywiczne z punktu widzenia lokacji produktów Wnioskodawcy. Strona nie przeprowadziła analizy rynków na których miały być prowadzone misje gospodarcze. W związku z powyższym ocena dokonana przez organ, że w dokumentacji aplikacyjnej część rynków opisano w sposób wyczerpujący i rzetelny, niemniej jednak część opisów rynków, została dokonana w sposób mało precyzyjny, nie jest oceną dowolną czy też nielogiczną. Powyższe spowodowało, że na etapie oceny merytorycznej eksperci nie mieli podstaw do uznania wszystkich wydatków, jako niezbędne do realizacji projektu i osiągnięcia celu projektu. Skarżąca podnosi również, że "IZ w zaskarżonej informacji wskazuje, że wnioskodawca nie udokumentował niezbędności ponoszenia wydatków, jednocześnie nie wskazując, w jaki sposób niezbędność takich wydatków powinna być wykazana". Sąd podziela stanowisko organu, że wszystkie rynki, niezależnie od poziomu bytności Skarżącej na nich, powinny być opisane jednolicie o czym Skarżąca została poinformowana w rozstrzygnięciu protestu z dnia [...] grudnia 2017r. Eksperci na etapie oceny merytorycznej oraz procedury odwoławczej, nie mieli podstaw do uznania wydatków za niezbędne na rynkach które w ich ocenie zostały opisane sposób niewystarczający. Z tych też względów jako niezasadne należ uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 37 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p. oraz art. 37 ust. 1 u.z.r.p. Mając powyższe na uwadze skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.r.p.