I SA/Go 97/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-04-18

Skład orzekający: Krystyna Skowrońska – Pastuszko, Barbara Rennert, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 33 Ordynacji podatkowej, dokonując zabezpieczenia należności podatkowych na majątku podatnika w sytuacji uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, jeszcze przed wydaniem decyzji wymiarowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 33 Ordynacji podatkowej, dokonując zabezpieczenia należności podatkowych. Analiza sytuacji finansowo-majątkowej skarżącego, w tym dysproporcja między wartością majątku a kwotą zaległości podatkowych, nieterminowe regulowanie zobowiązań oraz inne okoliczności, uzasadniały istnienie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Postępowanie zabezpieczające ma charakter ochronny i nie przesądza ostatecznie o wysokości zobowiązania.
Stan faktyczny
Skarżący C.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu na jego majątku należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący uwzględniał w rozliczeniach faktury od firmy, która nie wykonywała usług, lecz była pośrednikiem. Wskutek tego doszło do uszczuplenia dochodów budżetu państwa. Organy uznały, że istnieje obawa niewykonania zobowiązania podatkowego ze względu na wysokość przewidywanych zobowiązań i stan majątkowy skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi C.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku należności podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. oddala skargę. C.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku skarżącego zabezpieczenia należności podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. w łącznej wysokości 304,00 zł, w tym należność główna w kwocie 214,00 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 90,00 zł, naliczone według stanu na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji. Z akt wynika następujący stan sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonując w drodze decyzji z dnia [...] października 2012r. zabezpieczenia na majątku skarżącego na poczet należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. w wyżej wymienionych kwotach w motywach podał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. wszczęto wobec skarżącego postępowanie kontrolne w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 2009 r. W ramach prowadzonych czynności organ ustalił, że skarżący w okresie objętym kontrolą uwzględniał w rozliczeniach podatkowych faktury zakupu wystawione przez P.P.H.U. M R.K., dokumentujące wykonanie usług budowlanych i sprzedaż towaru w postaci styropianu. Kontrola podatkowa w firmie będącej wystawcą faktur wykazała natomiast, że R.K. nie wykonał usług budowlanych i nie sprzedawał towaru wykazanego na fakturach, lecz był jedynie pośrednikiem pomiędzy skarżącym a firmą, która miała rzekomo wykonywać usługi i dostarczać towar, tj. P.P.H. "MA" A.M.. Organ pierwszej instancji zaznaczył również, że zarówno firma M R.K., jak i "MA" A.M. w okresie, w którym wystawiali faktury VAT nie składali żadnych deklaracji VAT, nie rozliczali się z wykonywanych prac budowlanych i pośrednictwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał ponadto, że z wszystkich wystawionych od stycznia do grudnia 2009 r. i od stycznia do grudnia 2010r. przez R.K. faktur, skarżący w 2009 r. nienależnie odliczył wynikający z nich podatek VAT na łączną kwotę 214.720,00 zł, w tym w marcu 2009r. zaniżył kwotę VAT do wpłaty o 214,00 zł. Organ pierwszej instancji ustalił również, że skarżący w 2009 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych zawyżył koszty uzyskania przychodów o kwotę netto 976.000,00 zł. Uszczuplenie w podatku dochodowym za ten rok to wielkość około 309.639,00 zł plus należne odsetki. Wskazał też, że zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. wyniosą na kwotę netto około 453.473,00 zł plus należne odsetki. Uwzględniając treść art.33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 oraz § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), zwanej dalej Ordynacja podatkowa, uznał, że istnieje konieczność zabezpieczenia na majątku podatnika zaległości podatkowych, ponieważ ze względu na wysokość przewidywanych zobowiązań podatkowych oraz ich charakter (powstające z mocy prawa) zachodzi uzasadniona obawa, że w przypadku braku zabezpieczenia, ich uregulowanie mogłoby być znacznie utrudnione, a nawet nie być wykonane. W ramach argumentów na poparcie przyjętego stanowiska organ wskazał na dochody skarżącego w latach 2010 - 2012. Podkreślił, że w roku 2010 składał on deklaracje dla podatku od towarów i usług, w których wykazał obrót w wysokości 4.477.864,00 zł oraz zakupy na wartość netto 4.199.615,00 zł. W 2011r. skarżący wykazał obrót w wysokości netto 4.940.856,00 zł oraz zakupy w kwocie netto 4.680.439,00 zł. W okresie od stycznia do sierpnia 2012 r. sprzedaż wyniosła 3.099.331,00 zł, zakupy za wskazane miesiące wyniosły 2.914.870,00 zł. Z kolei w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2010, skarżący wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 3.078.424,68 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 3.011.924,39 zł i dochód w kwocie 66.500,29 zł. Natomiast w 2011r. wykazał przychód w kwocie 4.940.854,44 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 4.890.745,97 zł i dochód w kwocie 50.108,47zł. Nadto, na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącego o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i o rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił skład jego majątku. Analiza tych danych dowiodła, że strona nie posiada majątku, którego wartość wystarcza na pokrycie zaległości wyliczonych w trakcie postępowania kontrolnego. Organ zasadność podjętego rozstrzygnięcia dodatkowo upatrywał w istnieniu na dzień wydania jego decyzji zaległości skarżącego o charakterze publicznoprawnym, tj. niezapłaconego na rzecz Wojewody mandatu karnego w kwocie należności głównej 1.000,00 zł. Jednocześnie podkreślił, że wcześniejsza płatność na rzecz Wojewody w kwocie należności głównej 1.500,00 zł z dnia [...] kwietnia 2012r. została przeksięgowana dnia [...] kwietnia 2012 r. z nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń 2012 r. Skarżący nie dokonał dobrowolnej wpłaty przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w zakresie wyżej wymienionej należności. Organ wskazał też na nieterminowe uiszczanie w okresie ostatnich 12 miesięcy należnych wpłat w zakresie podatku od towarów i usług oraz zaliczek na podatek dochodowy. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego stanął na stanowisku, że skarżący nie osiąga dochodów, ani nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Podkreślił też, że skarżący unikał wykonania obowiązku podatkowego przez obniżanie zobowiązań o wartości wynikające z fikcyjnych faktur zakupowych oraz wykazywał nienależne kwoty do zwrotu na rachunek bankowy. W ocenie organu pierwszej instancji poczynione ustalenia dotyczące m.in. postępowania strony, która błędnie ewidencjonowała podatek naliczony w 2009 r., doprowadziła do uszczuplenia dochodów budżetu państwa w 2009 r. na łączną kwotę należności głównej w podatku od towarów i usług w kwocie 214.720,00zł plus należne odsetki, w tym za marzec 2009 r. na kwotę należności głównej 214,00 zł oraz w podatku dochodowym na kwotę 309.639,00 zł plus należne odsetki oraz fakt, że przybliżona wysokość stwierdzonego uszczuplenia nie ulegnie zmniejszeniu, przekonywały do podjęcia decyzji w trybie art.33 § 2 i § 3 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości. Zarzucił niekompletność zebranego przez kontrolujących materiału dowodowego oraz jego błędną ocenę. W motywach wskazał, że kontrolujący nie przesłuchali świadka A.M., którego firma organizowała front robót budowlanych i sprzedaż styropianu na rzecz Zakładu C.K. a także świadczyła usługi za pośrednictwem firmy M R.K.. Zdaniem skarżącego, kwestionowanie przez organ podatkowy, że R.K. nie wykonywał usług budowlanych i nie sprzedawał towarów wskazanych w spornych fakturach nie odpowiada stanowi faktycznemu. To, że nie posiadał on w swojej firmie zaplecza sprzętowego i ludzkiego nie przesądza, że nie mógł skutecznie funkcjonować na rynku jako firma pośrednicząca. W ocenie skarżącego powoływanie się przez organ podatkowy na okoliczność, że zarówno firma M R.K., jak i P.P.H. "MA" A.M., nie składały żadnych deklaracji VAT i nie rozliczały się z tego tytułu z podatków, nie może wywierać negatywnych skutków podatkowych po stronie nabywcy wspomnianych usług i sprzedanych towarów. Podniósł, że zgodnie z art. 88 ust.3a pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Według skarżącego, zebrany dotychczas materiał dowodowy, nie uzasadnia twierdzenia organu podatkowego, że nie doszło do świadczenia usług i sprzedaży towarów na jego rzecz przez firmę M R.K.. Dlatego też należałoby przeprowadzić dowód w postaci oględzin obiektów wyremontowanych lub wybudowanych w okresie świadczonych usług i sprzedawanych materiałów przez firmę M R.K.. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do tego, że zaistniały uzasadnione obawy co do niewykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. W uzasadnieniu, w ramach omówienia podstaw prawnych, organ odwoławczy odniósł się do treści art.33 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że w świetle tych uregulowań, warunkiem koniecznym dla dokonania zabezpieczenia przed wydaniem decyzji wymiarowej jest ustalenie na podstawie zgromadzonych dowodów, że zobowiązanie może nie zostać wykonane. Niewątpliwie ocena, czy istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego należy do organu podatkowego i rozstrzygnięcie w tym zakresie powinno opierać się na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych występujących w konkretnej sprawie i następnie znaleźć swoje odzwierciedlenie w wydanej decyzji. Charakter przesłanek określonych w przepisie art.33 §1 Ordynacji podatkowej, do którego odwołuje się § 2 tego artykułu, wymaga przeanalizowania aktualnej sytuacji finansowo-majątkowej podatnika. Istotą zabezpieczenia jest bowiem ochrona przyszłych interesów wierzyciela, która ma zapewnić wykonanie przez zobowiązanego ciążącego na nim obowiązku. Okoliczności uzasadniające stan obawy, o jakim mowa w cytowanym powyżej przepisie, nie oznaczają jedynie wystąpienia przykładowo wymienionych tam przesłanek w postaci trwałego nieuiszczania wymaganych zobowiązań publicznoprawnych oraz zbywania składników swego majątku w celu udaremnienia egzekucji. W ramach prezentowanej argumentacji odwołał się również do poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1383/08. Następnie wyjaśnił, że w wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził okoliczności uzasadniających wycofanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przypomniał też, że poza zaskarżonym rozstrzygnięciem, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzje w przedmiocie zabezpieczenia na majątku skarżącego zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, od kwietnia do czerwca i od października do grudnia 2009 r. oraz decyzje w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. i rok 2010. Łączna kwota zaległości wynikająca z wszystkich wyżej wymienionych decyzji, według stanu na dzień ich wydania, wynosi 1.250.442,00 zł, w tym należność główna w kwocie 977.832,00 zł i odsetki w kwocie 272.610,00 zł. W ocenie organu odwoławczego za słuszne należało uznać stanowisko organu pierwszej instancji, że strona nie posiada majątku, którego wartość wystarczałaby na pokrycie zaległości wraz z odsetkami. W tej mierze odwołał się do ustaleń poczynionych w ramach prowadzonych wobec skarżącego postępowań - w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. i 2010 r. Przybliżona wysokość zobowiązań została bowiem oszacowana na łączną kwotę 293.049,00 zł (VAT) i 957.393,00 zł (podatek dochodowy od osób fizycznych). Oznacza to, że łącznie wysokość przewidywanych zobowiązań przewyższa wartość ustalonego majątku. Odpowiadając z kolei na zarzuty odwołania dotyczące przesłuchania A.M., Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w postępowaniu zabezpieczającym organ orzekający nie bada istnienia obowiązku podatkowego. Taki obowiązek ciąży na organie podatkowym wydającym decyzję wymiarową. Nawiązując do treści art.33 § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej podkreślił, że w decyzji o zabezpieczeniu wskazuje się jedynie przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, obliczoną według posiadanych w momencie wydawania decyzji informacji. Decyzja o zabezpieczeniu wierzytelności podatkowej nie rozstrzyga o jej wysokości, a stanowi jedynie podstawę do zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. Ostateczna wartość nieuiszczonych należności budżetowych zostanie stwierdzona na mocy decyzji wymiarowych. Zatem w zakresie zasadności nałożonego obowiązku podatkowego (obecnie tylko przewidywanego) stronie przysługiwać będzie prawo wniesienia środka odwoławczego w odrębnym postępowaniu, w którym może nastąpić ocena prawidłowości dokonanego wymiaru pod względem proceduralnym i merytorycznym. Podkreślił, że ocena dowodów w postępowaniu w przedmiocie zabezpieczenia może dotyczyć jedynie kwestii związanych z zasadnością zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organom podatkowym oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art.33 §1 Ordynacji podatkowej, przez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji dostatecznych przesłanek uzasadniających obawy organu co do tego, że przyszłe przewidywane zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług w kwocie 1.250.422,00 zł może nie zostać przez niego wykonane. W motywach podniósł, że zawarte w art.33 §1 Ordynacji podatkowej wyrażenie "trwałe nieuiszczanie" zobowiązań podatkowych jest pojęciem niedookreślonym, jednak uznać należy, że do zabezpieczenia zobowiązań na majątku podatnika nie wystarczy to, że podatnik nie uiszcza zobowiązań publicznoprawnych, lecz musi to jeszcze mieć charakter trwały. W jego ocenie, w niniejszej sprawie taki stan rzeczy nie wystąpił. Podkreślił, że jedynymi argumentami podniesionymi przez organy, przemawiającymi za dokonaniem zabezpieczenia na jego majątku jest znaczna kwota przewidywanego zobowiązania w stosunku do wykazywanych przez niego dochodów, jak też charakter przyszłego zobowiązania wskazujący na wykorzystanie tzw. "pustych faktur". W opinii skarżącego organy nie wykazały, by trwale nie uiszczał zaległości podatkowych zarówno w podatku VAT jak i podatku dochodowym. Określone w decyzji przewidywane uszczuplenie w podatku, jest jak na razie jedynie przypuszczeniem organu podatkowego, a w związku z tym zastosowanie tego radykalnego środka, jakim jest zabezpieczenie może narazić podatnika na ujemne i nieuzasadnione konsekwencje. W chwili obecnej, w ramach realizacji decyzji organ egzekucyjny zabezpieczył cały jego majątek w postaci nieruchomości, środków transportu, innych ruchomości, rachunków bankowych a także należności, co wprost prowadzi do paraliżu i upadku jego firmy jeszcze przed wydaniem decyzji wymiarowej. Za błędne uznał przekonanie organu, że sama obawa jaką posiadł, co do możliwości niewykonania w przyszłości zobowiązania, które może utrudnić bądź udaremnić ewentualną egzekucję, upoważnia organ do dokonania zabezpieczenia na jego majątku, przed wydaniem decyzji wymiarowej, w trybie wyjątkowym przewidzianym w art. 33 Ordynacji podatkowej. W opinii skarżącego fakt, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym przesłanki zabezpieczenie nie są wymieniane expressis verbis (jak to miało miejsce przed 2003 r.), nie może oznaczać dowolności działania organów podatkowych i dokonywania zabezpieczenia także wówczas, gdy nie istnieją ku temu jednoznaczne przesłanki; tym bardziej, gdy zabezpieczenie następuje jeszcze przed ustaleniem lub określeniem zobowiązania podatkowego. Decyzja o zabezpieczeniu powinna być oparta na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych świadczących o tym, że w danej sprawie może nie dojść do wykonania zobowiązania podatkowego. Skarżący wskazał również, że ewentualnym źródłem pokrycia jego przyszłych zobowiązań mogłyby być przychody z prowadzonej przez niego działalności, co nie będzie możliwe w przypadku doprowadzenia jego przedsiębiorstwa do upadłości. Podkreślił też, że na obecnym etapie postępowania, organ nie może przesądzać i używać argumentu, że wykorzystuje w obrocie faktury nieodzwierciedlające faktycznie dokonanych czynności, gdyż nie zostało to jeszcze stwierdzone żadną, nawet nieprawomocną decyzją. Fakt, że wobec niego prowadzone jest postępowanie o określonym charakterze, nie może prowadzić do wniosku o jego nieuczciwości. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyroki NSA OZ w Poznaniu z dnia 24 lutego 1994 r., SA/Po 1833/93 oraz z dnia 13 października 1994 r., SA/Po 1599/94, POP 1996/5/155, Lex nr 25655), skarżący podniósł, że u podstaw wydania decyzji o zabezpieczeniu należności podatkowych nie może być tylko sama kwota (wysokość) przewidywanego zobowiązania podatkowego, lecz musi być odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej podatnika (jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego), która uprawdopodobnia nieściągalność zobowiązań w przyszłości. Podkreślił, że to na organie ciąży obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji wyraźnych przyczyn, dla których ustanawia takie zabezpieczenie oraz obowiązek wskazania konkretnych dowodów na poparcie swych stwierdzeń. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji tylko z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej P.p.s.a, wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym zarzucić naruszenia przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora IS utrzymująca w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, którym dokonano na majątku skarżącego zabezpieczenia należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. w łącznej wysokości 304,00 zł, w tym należność główna w kwocie 214,00 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 90,00 zł, naliczone według stanu na dzień wydania decyzji. Spór jaki strony wiodą na etapie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy odpowiedzi, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z art.33 § 1 Ordynacji podatkowej i tym samym, czy uzasadnione było dokonanie na majątku skarżącego zabezpieczenia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. w podanej wyżej kwocie wysokości. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zostały dopełnione przesłanki warunkujące dopuszczalność wydania orzeczenia w przedmiocie zabezpieczenia. Kluczowe znaczenie dla sformułowanej powyżej tezy ma art.33 Ordynacji podatkowej, który stanowi materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. Zgodnie z jego brzmieniem, zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Z kolei w myśl § 2 tego artykułu zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w §1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji: 1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; 2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; 3) określającej wysokość zwrotu podatku. Zaś § 3 wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art.54 §1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. Natomiast § 4 tego przepisu określa, że w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania. Decyzja o zabezpieczeniu łączy się ściślej z toczącym się postępowaniem podatkowym, to w tej decyzji organ określa przybliżoną kwotę zobowiązania, które ma podlegać zabezpieczeniu. Jednakże, rozstrzygnięcie wydane w trybie przepisów o zabezpieczeniu nie przesądza treści przyszłej decyzji w przedmiocie podatku. Postępowanie zmierzające do wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego jest postępowaniem szczególnym, mającym za zadanie ochronę przyszłych interesów wierzyciela. Ma ono zagwarantować wykonanie przez zobowiązanego (podatnika) ciążącego na nim obowiązku. Samo zaś zabezpieczenie dokonywane jest w trybie, który określa ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2012 r., sygnatura akt II FSK 506/11). Analiza powołanych przepisów wskazuje, że przesłanką zabezpieczenia w każdym przypadku jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, którą należy rozumieć jako znaczne prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynikające z całokształtu okoliczności sytuacji finansowej podatnika. Norma ta wyraźnie stanowi o "uzasadnionej obawie", a więc takiej, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jak również o "wykonaniu" zobowiązania, a więc nie tylko dobrowolnie, ale i w drodze egzekucji. Nie ma przy tym wątpliwości, że to, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Niemniej jednak, uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Podkreślić również należy, że zgodnie z wypracowanym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury, trwałe nieuiszczanie zobowiązań podatkowych oraz dokonywanie czynności, które mogą udaremnić lub utrudnić egzekucję to tylko niektóre, przykładowe, egzemplifikacje uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. O zaktualizowaniu przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania" przesądzać mogą także inne okoliczności, które nie zostały wyliczone w powołanym przepisie, a jednocześnie wskazują, że realna jest groźba niewykonania zobowiązania podatkowego (por wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 4 września 2012 r., III SA/Po 15/12, Lex nr 1230672; WSA w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 1000/09; WSA w Bydgoszczy z dnia 16 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Bd 724/11, Lex nr 1053154; WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2011r., sygn. akt I SA/Po 56/11, Lex nr 991338; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji rozstrzygając o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. W konsekwencji miały podstawy do uznania, że istnieje obawa, że prognozowane zobowiązanie podatkowe wraz z odsetkami nie zostanie wykonane. Przede wszystkim świadczy o tym przedstawiona w rozstrzygnięciach analiza sytuacji finansowo-majątkowej skarżącego, przeprowadzona pod kątem możliwości uregulowania przez niego przewidywanego zobowiązania podatkowego. Organy wskazały, że w deklaracjach za 2010 r. dla podatku od towarów i usług, skarżący wykazał obrót w wysokości 4. 477.864,00 zł oraz zakupy na wartość netto 4.199.615,00 zł. W 2011r. wykazał obrót w wysokości netto 4.940.856,00 zł oraz zakupy w kwocie netto 4.680.439,00 zł, natomiast w okresie od stycznia do sierpnia 2012 r. sprzedaż wyniosła 3.099.331,00 zł a zakupy 2.914.870,00 zł. Z kolei w zeznaniu o wysokości osiągniętego w 2010r. dochodu, skarżący wykazał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 3.078.424,68 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 3.011.924,39 zł i dochód w kwocie 66.500,29 zł. Natomiast w 2011r. wykazał przychód w kwocie 4.940.854,44 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 4.890.745,97zł i dochód w kwocie 50.108,47 zł. Organ pierwszej instancji przeprowadził również analizę posiadanych przez skarżącego składników majątkowych. Na tej podstawie stwierdził, że łączna kwota przewidywanych zobowiązań podatkowych według stanu na dzień wydania decyzji zabezpieczających (1.250.442,00 zł), przewyższa szacunkową wartość majątku skarżącego, ustaloną według danych zawartych w jego oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2012 r. (w przybliżeniu 678.000,00 zł). W tym stanie rzeczy, za trafną należy uznać tezę organów, że stan dochodów w latach 2010-2012 oraz istniejąca dysproporcja pomiędzy wartością czynną majątku strony (około 678.000,00 zł), a kwotą posiadanych zaległości podatkowych (około 1.250.442,00 zł) stanowiły zgodną z prawem i wystarczającą podstawę dla przyjęcia stanowiska, że sytuacja finansowa, majątkowa skarżącego uzasadnia obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Organ ustalając skład i wartość majątku skarżącego oparł się na treści oświadczenia, złożonego przez niego w trybie art.39 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący w dokumencie tym powinien był wskazać nie tylko nieruchomości i ruchomości, ale również pozostałe składniki majątkowe, zbywalne prawa majątkowe, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (zgodnie z art.41 § 1 Ordynacji podatkowej). W złożonym oświadczeniu majątkowym skarżący wykazał tylko nieruchomości i samochody, nie wykazując pieniędzy na rachunkach bankowych i wierzytelności wobec usługobiorców. W tym stanie rzeczy, nie można więc czynić zarzutu, że organ decydując o zabezpieczeniu wziął pod uwagę tylko to, co zostało wskazane w oświadczeniu. Jeśli w opisanej sytuacji prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego nie występowało, to skarżący, jako najlepiej poinformowany o własnej sytuacji majątkowej i własnych zdolnościach płatniczych, bez żadnych trudności był w stanie wykazać, że nie zachodzi, wsparta uprawdopodobnieniem, obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Podkreślić również należy, że stan dochodów w latach 2010-2012, jak też dysproporcja pomiędzy wartością majątku skarżącego, a wysokością zaległych zobowiązań podatkowych stanowiły zasadnicze, aczkolwiek nie jedyne okoliczności, które zdaniem organu przemawiały za wydaniem decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego. Dodatkowo bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił uwagę na nieterminowe regulowanie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2011r. oraz zaliczek na podatek dochodowy w 2011r., jak też na zaległość strony względem Wojewody z tytułu niezapłaconego mandatu karnego w kwocie należności głównej 1.000,00 zł. Zaznaczył też, że wcześniejsza płatność na rzecz Wojewody w kwocie 1.500,00zł z dnia [...] kwietnia 2012r. nie została uregulowana dobrowolnie, lecz została przeksięgowana dnia [...] kwietnia 2012r. z nadpłaty za styczeń 2012 r. w podatku od towarów i usług. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu, że nieuiszczanie przez skarżacego zobowiązań publicznoprawnych, na które powołują się organy podatkowe, nie ma charakteru trwałego, lecz były to sytuacje sporadyczne, należy stwierdzić, że w świetle przedstawionych powyżej ustaleń, argument ten jest niewystarczający do przyjęcia, że zobowiązanie zostanie wykonane. Wbrew twierdzeniom skarżącego, także dalsze, "nieskrępowane" działaniami organu egzekucyjnego, który dokonał zabezpieczenia - prowadzenie przez stronę działalności gospodarczej i osiąganie z tego tytułu przychodów, nie daje gwarancji zaspokojenia należności Skarbu Państwa. Takie zarzuty nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem jak wykazano powyżej, nie odnoszą się do całokształtu okoliczności składających się na sytuację finansową - majątkową strony. Reasumując, w ocenie Sądu, wyszczególnione przez organ okoliczności wskazują, że wobec ustalonego stanu faktycznego sprawy zasadnie przyjęto istnienie uzasadnionej obawy, że przewidywane zobowiązanie podatkowe może nie zostać przez skarżącego wykonane, co też uzasadniało wydanie decyzji o zabezpieczeniu, na podstawie i zgodnie z art.33 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło