I SO/Go 1/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2019 r. zażalenia na postanowienie z dnia 23 lipca 2019 r. sygn. akt I SO/Go 1/18 złożonego w sprawie ze skargi C.T., sygn. akt I SA/Sz 787/17 na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić zażalenie. Postanowieniem z 13 czerwca 2018 r. sygn. akt I GW 4/18, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim do rozpoznania wniosku C.T. o wyłączenie sędziów oraz referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Postanowieniem z 12 września 2018 r. sygn. akt I SO/Go 1/18 tut. Sąd wyłączył sędziów WSA w Szczecinie: s. WSA Marzenę Kowalewską, s. WSA Katarzynę Grzegorczyk-Meder, s. WSA Marzenę Iwankiewicz, s. WSA Annę Sokołowską, s. WSA Arkadiusza Windaka oraz s. WSA Ewę Wojtysiak, oddalając wniosek o wyłączenie pozostałych sędziów i referendarzy. W dniu [...] października 2018 r., na skrzynkę e-mail tut. Sądu, Skarżący wniósł zażalenie na ww. orzeczenie. Z kolei w dniu 13 listopada 2018 r. wpłynęło e-mailem pismo Skarżącego z [...] listopada 2018 r. zatytułowane "skarga". Z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych ww. pism, postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r. odrzucono zażalenie, zaś zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2019 r. - pozostawiono bez rozpoznania pismo Skarżącego zatytułowane "skarga". Pismem z dnia [...] lutego 2019 r., przesłanym do tut. Sądu drogą elektroniczną (data wpływu pisma na skrzynkę e-mailową Sądu w dniu 25 lutego 2019 r.) Skarżący wniósł zażalenie na orzeczenia z dnia 22 stycznia 2019 r. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił ww. zażalenia jako spóźnione. Ww. postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 sierpnia 2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019 r., za pośrednictwem skrzynki e-mail tut. Sądu, Skarżący nadesłał zażalenie na ww. orzeczenie, żądając jego uchylenia i stwierdzenia nieważności. Na podstawie zarządzenia z 14 sierpnia 2019 r., wezwano Skarżącego do usunięcia braku formalnego ww. zażalenia, w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia poprzez: podpisanie zażalenia znajdującego się w aktach sprawy, bądź nadesłanie podpisanego odpisu zażalenia, złożenie dwóch odpisów zażalenia celem doręczenia dla strony przeciwnej i uczestnika postępowania oraz podanie numeru PESEL strony. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 3 września 2019 r. W odpowiedzi, w dniu [...] września 2019 r., na skrzynkę e-mail tut. Sądu, wpłynęła kopia ww. zażalenia oraz pismo zatytułowane "Zażalenie", w którym Skarżący powielił zarzuty zawarte w zażaleniu z [...] sierpnia 2019 r. oraz wniósł o wskazanie podstaw prawnych żądania "podpisania i wysłania kilku egzemplarzy zażalenia i innych cudacznych żądań", jak również zakazania "wnoszenia do sądów pism drogą elektroniczną, a także wyjaśnienie "po co i komu potrzebny jest mój numer pesel wielokrotnie podawany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało odrzucić. W myśl art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."), zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. I tak, stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpisem strony jest podpis w rozumieniu art. 78 kodeksu cywilnego, który operuje pojęciem własnoręcznego podpisu. Dlatego też, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę do sądu administracyjnego drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem. Tylko taki podpis spełnia bowiem wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 12 grudnia 2018r. sygn. akt II FZ 699/18, z 4 września 2018r. sygn. akt I OZ 759/18, z 27 kwietnia 2018r. sygn. akt II OZ 425/18, z 23 marca 2018r. sygn. akt I GSK 157/18, z 16 stycznia 2018r. sygn. akt II OZ 1649/17, z dnia 9 stycznia 2013r. sygn. akt I OZ 969/12 dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo procesowe powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo. Wymóg podawania numeru PESEL w pierwszym piśmie w sprawie został wprowadzony w art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 934), a wszedł w życie z dniem 31 maja 2019 r. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do pierwszego pisma wniesionego przez stronę w danej sprawie po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepis art. 46 § 2 P.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. Oznacza to, że na stronie spoczywa obowiązek podania swojego numeru PESEL, w pierwszym piśmie, które wpłynie do danej sprawy po dniu 31 maja 2019 r. Ponadto, w myśl art. 47 § 1 P.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu tego przepisu mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 P.p.s.a.). Odpisem jest zatem każdy dalszy egzemplarz pisma, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2008r. sygn. akt II OSK 774/06). Jego istotą jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2008r., sygn. akt I OZ 407/08). Bez względu na to, czy jest to egzemplarz pisma zgodny z układem graficznym oryginału (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument zawsze niezbędne jest poświadczenie pełnej zgodności jego treści z oryginałem (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2017r. sygn. akt II FZ 821/16). W tym miejscu dodatkowo wskazać trzeba na przepis art. 195 § 1 P.p.s.a., który przewiduje w zdaniu pierwszym, że akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom. Zatem, aby zażalenie mogło otrzymać prawidłowy bieg, konieczne jest doręczenie jego odpisu pozostałym stronom. Doręczenie odpisu zażalenia daje bowiem możliwość wniesienia na nie odpowiedzi przez stronę przeciwną, zgodnie z art. 195 § 1 P.p.s.a., zdanie drugie. Nadto, w myśl art. 12 P.p.s.a., ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Stosowanie zaś do treści art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. I właśnie taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy, Skarżący, z zachowaniem ustawowego 7-dniowego terminu, za pośrednictwem skrzynki e-mail tut. Sądu, wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 23 lipca 2019 r. sygn. akt I SO/Go 1/18. Ww. zażalenie, oprócz braku podpisu, braku numeru PESEL Skarżącego, nie zawierało odpisów zażalenia. Dlatego też zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2019 r. prawidłowo wezwano Skarżącego do podpisania zażalenia przysłanego za pośrednictwem poczty elektronicznej, do złożenia dodatkowych dwóch odpisów zażalenia celem doręczenia organowi i uczestnikowi postępowania (w rozpoznawanej sprawie odpowiednio Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...] oraz Zarządowi Związku Gmin [...]), a także do podania swojego numeru PESEL - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącemu 3 września 2019 r., zatem siedmiodniowy termin do usunięcia ww. braków zażalenia upływał z dniem 10 września 2019 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu, Skarżący nie usunął ww. braków formalnych zażalenia: nie podpisał zażalenia znajdującego się w aktach sprawy, ani nie nadesłał podpisanego egzemplarza zażalenia do Sądu, nie dołączył jego odpisów, jak również nie wskazał numeru PESEL. Wprawdzie w dniu [...] września 2019 r. Skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej nadesłał zażalenie, niemniej jednak nie mogło ono odnieść zamierzonego skutku. Wskazane zażalenie, podobnie jak zażalenie które wpłynęło do tut. Sądu [...] sierpnia 2019 r., zostało bowiem złożone za pośrednictwem poczty elektronicznej tut. Sądu. Taka zaś forma jest niedopuszczalna w świetle obowiązującego stanu prawnego. Podnieść w tym miejscu należy, że w dniu 31 maja 2019 r. wszedł w życie, wprowadzony mocą ustawy z 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 183), przepis art. 12b P.p.s.a., zgodnie z którym określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (§ 1). Przy czym, w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a (§ 2). Zgodnie zaś z treścią art. 46 § 2a P.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie przy tym do treści art. 10 ust. 2 ustawy z 10 stycznia 2014 r., do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 4, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego przepisu, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że w postępowaniach tych strona może dokonać wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przez sąd do obsługi doręczeń oraz ich doręczania przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Tym samym, w przepisie art. 12b § 2 P.p.s.a., dopuszczono możliwość wnoszenia dokumentów elektronicznych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale wnoszenie ich możliwe jest jedynie przez elektroniczną skrzynkę podawczą, która zlokalizowana jest na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). W celu wniesienia takiego pisma strona powinna posiadać konto na platformie ePUAP (instrukcja zakładania konta dostępna jest pod adresem https://epuap.gov.pl/wps/portal). W aktualnym stanie prawnym, pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym mogą być zatem wnoszone w postaci papierowej, jak również w formie dokumentu elektronicznego, ale tylko i wyłącznie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej (ePUAP). Nie ma natomiast możliwości wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem adresu elektronicznego (e-mail). Pismo wniesione za pośrednictwem skrzynki e-mail, z pominięciem platformy ePUAP, tak jak w sprawie niniejszej, nie wywołuje skutków prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Skarżący został pouczony zarówno przy doręczeniu mu zaskarżonego postanowienia z dnia 23 lipca 2019 r. (k. 130 akt sądowych), jak i przy doręczeniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia na ww. postanowienie (k. 141 akt sądowych). Nadmienić przy tym należy również, że jest to już kolejne pismo wniesione za pośrednictwem adresu elektronicznego ( e-mail), którego brak formalny w postaci własnoręcznego podpisu nie jest konsekwentnie uzupełniany przez Skarżącego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.