II SA/Go 1/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-06-25
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać uznana za nieważną z powodu istotnego naruszenia trybu sporządzania planu, polegającego na braku ponowienia wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu po wprowadzeniu istotnych zmian?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały dotyczącej przebiegu tranzytowego gazociągu wysokiego ciśnienia oraz strefy kontrolowanej na terenie oznaczonym jako ZP1 z powodu istotnego naruszenia trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiana projektu planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu bez ponowienia tego etapu procedury pozbawiła zainteresowanych podmiotów możliwości udziału i zgłaszania uwag, co stanowi naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Stan faktyczny
Rada Miasta uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący teren Osiedla i Specjalnej Strefy Ekonomicznej, w którym ustalono przebieg tranzytowego gazociągu wysokiego ciśnienia DN200 przez tereny KDL1, KDL2 i ZP1. Skarżąca, właścicielka działki położonej na terenie ZP1, zarzuciła naruszenie procedury planistycznej poprzez brak poinformowania jej o przedsięwzięciu i uniemożliwienie udziału w konsultacjach społecznych, co ogranicza jej prawo własności. Organ odmówił zmiany uchwały, a skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność § 7 ust. 7 pkt 2 uchwały nr IV/29/11 z dnia 10 lutego 2011 r. wraz z załącznikiem nr 1 w zakresie ustalającym przebieg tranzytowego gazociągu wysokiego ciśnienia oraz strefę kontrolowaną przez teren oznaczony jako ZP1; orzekł, że zaskarżona uchwała w tym zakresie nie podlega wykonaniu; zasądził od Miasta na rzecz skarżącej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M.D. na uchwałę Rady Miasta z dnia 10 lutego 2011 r., nr IV/29/11 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Osiedla [...] oraz kompleksu nr [...] Specjalnej Strefy Ekonomicznej I. stwierdza nieważność § 7 ust. 7 pkt 2 zaskarżonej uchwały wraz z załącznikiem nr 1 w zakresie ustalającym przebieg tranzytowego gazociągu wysokiego ciśnienia oraz strefę kontrolowaną przez teren oznaczony jako ZP1, II. stwierdza, iż zaskarżona uchwała w zakresie wskazanym w punkcie I wyroku nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Miasta na rzecz skarżącej M.D. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uchwałą nr IV/29/11 z dnia 10 lutego 2011 r. Rada Miasta uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w rejonie Osiedla [...] oraz kompleksu nr [...] Strefy Ekonomicznej.
Plan ten zawiera m. in. ustalenia w zakresie infrastruktury technicznej w zakresie zaopatrzenia w gaz w § 7 ust. 7 uchwały. W pkt 2 ust. 7 § 7 uchwały wskazano, iż ustala się przebieg tranzytowego gazociągu wysokiego ciśnienia DN200 w terenach KDL1, KDL2 i ZP1 dla którego ustala się strefę kontrolowaną o szerokości 3 m na każdą stronę od osi gazociągu. Uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 21 kwietnia 2011 r. nr 48 poz. 911 i weszła w życie stosownie do treści § 23 uchwały, po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia tj. 22 maja 2011 r.
W dniu 8 października 2013 r. do Rady Miasta wpłynęło wezwanie z dnia [...] października 2013 r. do usunięcia naruszenia prawa wystosowane przez M.D., w którym strona wskazała, że uchwalając uchwałę nr IV/29/11 z dnia 10 lutego 2011 r. Rada Miasta naruszyła procedurę planistyczną w zakresie braku informowania właścicielki nieruchomości – działki nr [...] o całym przedsięwzięciu, co przełożyło się na uniemożliwienie jej wniesienia uwag co do planowanych inwestycji przebiegających przez jej nieruchomość oraz uniemożliwiło wzięcie udziału w szeroko pojętej dyskusji publicznej. Strona podkreśliła, iż projektowana linia gazociągu tranzytowego wysokiego ciśnienia DN 200 wyznaczona została w terenach KDL1, KDL2 i ZP1, czyli również przez należącą do niej nieruchomość, co w znacznym stopniu wkracza w chronione konstytucją prawo własności i uniemożliwia jej korzystanie z tejże nieruchomości.
W związku z tym domagała się zmiany tej uchwały i ustalenie innego przebiegu linii gazociągu, omijającego jej nieruchomość.
Uchwałą NR XXXIV/264/13 z dnia 14 listopada 2013 r. Rada Miasta odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Skargą nadaną w urzędzie pocztowym w dniu 29 listopada 2013 r. M.D. wniosła skargę na uchwałę nr IV/29/11 z dnia 10 lutego 2011 r. Rady Miasta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Osiedla [...] oraz kompleksu nr [...] Strefy Ekonomicznej, zarzucając naruszenie art. 28 ust. 1 w związku z art. 19 i art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zmianami) przez naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez brak poinformowania jej jako właścicielki nieruchomości - działki nr [...] o całym przedsięwzięciu, co przełożyło się na uniemożliwienie jej wniesienia stosownych uwag co do planowanych inwestycji przebiegających przez jej nieruchomość oraz wzięcie udziału w szeroko pojętej dyskusji publicznej.
Skarżąca wskazała, że w § 7 ust. 7 tego planu ustalono przebieg tranzytowego gazociągu wysokiego ciśnienia DN200 w terenach KDL1, KDL2 i ZP1, dla którego ustalono również strefę kontrolowaną o szerokości 3 m na każdą stronę od osi gazociągu. Pismem z dnia [...] września 2013 r., doręczonym 23 września 2013 r. P Sp. z o.o. poinformował skarżącą, iż realizuje publiczne zadanie inwestycyjne polegające na wybudowaniu gazociągu wysokiego ciśnienia DN 200 przechodzącego m.in. na długości 392,5 mb przez działkę nr [...], obręb Osiedle [...]. W wyżej wymienionej uchwale działka stanowiąca jej własność znajduje się w terenie oznaczonym symbolem ZP1.
Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że wyznaczenie w uchwalonym w przez Radę Miasta miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przebiegu linii tranzytowego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 200 w terenach KDL1, KDL2 i ZP1, czyli również przez nieruchomość należącą do skarżącej, w znacznym stopniu wkracza w chronione konstytucją prawa własności i uniemożliwi jej korzystanie z tejże nieruchomości.
Ponadto skarżąca podkreśliła, iż w chwili opracowywania planu zagospodarowania przestrzennego nie miała możliwości uczestniczyć w konsultacjach społecznych, albowiem nie była w tym czasie właścicielką działki nr [...], którą nabyła w dniu [...] czerwca 2013 r. Nie mogła w tym czasie składać również żadnych zastrzeżeń do planu. Tymczasem planowana inwestycja, której podstawę stanowi zaskarżona uchwała, będzie bezpośrednio oddziaływała na sferę wykonywania prawa własności nieruchomości przysługującego jej na podstawie art. 140 kc. Zdaniem skarżącej ma zatem interes prawny w zaskarżeniu wyżej wymienionej uchwały.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej wyjaśnił, że przeprowadził procedurę uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru określonego w przedmiotowej uchwale, w sposób prawidłowy oraz zgodny z przepisami prawa. Po podjęciu przez Radę Miasta Uchwały Nr XXV/197/08 z dnia 06 listopada 2008 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego terenów dla potrzeb Strefy Ekonomicznej, Burmistrz Miasta rozpoczął procedurę prac planistycznych zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym .
Zdaniem organu w procedurze prac planistycznych zapewniono udział społeczeństwa poprzez dopełnienie ustawowych obowiązków wynikających zarówno z wyżej cytowanych przepisów jak i z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Ogłoszenie o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ukazało się w dniu 26 marca 2009 roku w prasie regionalnej (Gazeta [...]) oraz lokalnej (Tygodnik Ziemi [...]). Obwieszczenie Burmistrza Miasta zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2009 r. oraz w dniu [...] marca 2009 r. umieszczone zostało w Biuletynie Informacji Publicznej. Następnie w dniu [...] czerwca 2010 r. ukazało się w prasie regionalnej (Gazeta [...]) oraz lokalnej (Tygodnik Ziemi [...]) ogłoszenie w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko prowadzonej na potrzeby planu oraz o możliwości składania uwag i wniosków do prowadzonej oceny. Obwieszczenie Burmistrza Miasta zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń w dniu [...] czerwca 2010 r. oraz umieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej. Ze strony społeczeństwa w ustawowym terminie nie wpłynęły żadne wnioski oraz nie wniesiono uwag i wniosków do prowadzonej oceny.
Kolejnym etapem prac planistycznych umożliwiającym udział społeczeństwa było ogłoszenie o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko. Ogłoszenie ukazało się w dniu [...] czerwca 2010 r. w prasie regionalnej (Gazeta [...]) oraz lokalnej (Tygodnik Ziemi [...]). Również w dniu [...] czerwca 2010 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta, a także w Biuletynie Informacji Publicznej, ukazało się obwieszczenie o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania ustaleń planu na środowisko oraz o możliwościach składania uwag do projektu.
Wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu miało miejsce w dniach od [...] czerwca 2010 r. do [...] lipca 2010 r. a do dnia [...] lipca 2010 r. można było składać uwagi do projektu planu. Do wyłożonego projektu planu nie zostały złożone uwagi, co zostało potwierdzone w dniu [...] lipca 2010r. w rozstrzygnięciu Burmistrza Miasta.
Ponadto organ podkreślił, że skarżona uchwała podlegała sprawdzeniu przez organ nadzoru - Wojewodę - pod względem jej zgodności z prawem. Wojewoda pismem z dnia [...].03.2011r., znak: [...], stwierdził zgodność z prawem przedłożonej uchwały wraz z załącznikami oraz dokumentacją planistyczną.
Organ stwierdził również, że nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej jakoby nie mogła składać żadnych zastrzeżeń co do projektu planu w czasie procedury jego uchwalania. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uwagi do projektu planu miejscowego może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu wyłożonym do publicznego wglądu. Co do zasady więc skarżąca nie była ograniczona w możliwości składania uwag na etapie projektu planu mimo, że w tamtym czasie nie była właścicielką nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – określanej dalej jako ppsa ) - zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy uchwały nr IV/29/11 z dnia 10 lutego 2011 r. Rady Miasta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie Osiedla [...] oraz kompleksu nr [...] Strefy Ekonomicznej, (określanej dalej jako uchwała mpzp), która zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. dalej powoływanej jako upzp ) , jest aktem prawa miejscowego, a więc objęta jest zakresem pkt 5 § 2 art. 3 ppsa i jako taka podlega kontroli sądu.
Skargę wniesiono w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591; ze zm. - określanej dalej jako usg ). Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Na wstępie koniecznym jest więc ustalenie, czy skarga będąca przedmiotem rozpoznania spełnia warunki formalne wynikające z przepisu art. 101 ust. 1 usg. Z akt sprawy wynika, że wniesienie skargi poprzedzone zostało wezwaniem Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] października 2013r. oraz że w odpowiedzi na to wezwanie Rada Miasta w dniu 14 listopada 2013r. podjęła uchwałę nr XXXIV/264/13, którą to uchwałą odmówiła uwzględnienia zmiany umpzp. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że powodem nie uwzględnienia wniosku skarżącej jest zachowanie przewidzianych przez prawo obowiązków zapewniających możliwość udziału społeczeństwa w procedurze planistycznej poprzedzającej podjęcie uchwały mpzp. Skarżąca nadała skargę na uchwałę mpzp w dniu 29 listopada 2013 r. , a więc z zachowaniem 30 - dniowego terminu wynikającego z art. 53 § 2 ppsa. Podkreślić również należy, że zaskarżona uchwała jest niewątpliwie uchwałą z zakresu administracji publicznej jako akt prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 upzp), skierowany do podmiotów pozostających poza strukturą organizacyjną gminy, rozstrzygający o sytuacji materialnoprawnej adresatów.
W następnej kolejności koniecznym było wyjaśnienie czy skarżąca jest legitymowana do skutecznego kwestionowania legalności zaskarżonej uchwały w trybie art. 101 ust. 1 usg, to znaczy, czy skarżącej przysługuje interes prawny umożliwiający zaskarżenie przedmiotowej uchwały oraz czy jej interes prawny został naruszony tą uchwałą. Stwierdzenie istnienia powyższych przesłanek otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) skargi. Wskazać w związku z tym należy, że w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia musi być norma prawna, czy to ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny), czy też jednostkowa i konkretna (decyzja administracyjna lub uchwała), przy czym nie musi to być norma z zakresu prawa administracyjnego. Konieczne jest także wykazanie przez skarżącą uchwałę w sprawie planu miejscowego istnienia związku pomiędzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Taki związek musi istnieć aktualnie, a nie w przyszłości powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków. Interes prawny powinien też być aktualny, osobisty (własny, indywidualny) i dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Wiąże się on - zdaniem sądu - z przysługującej skarżącej prawem własności działki nr [...], która wraz z działką nr [...], położone są na terenie objętym kwestionowaną uchwałą, oznaczonym na rysunku planu symbolem ZP1. Przy czym zaznaczyć należy, iż sama okoliczność nabycia wspomnianej nieruchomości przez skarżącą po wejściu w żucie uchwały mpzp ( tj. w dniu 27 czerwca 2013 r. ), nie uzasadnia odmowy stwierdzenia, iż przysługuje jej legitymacja do zaskarżenia tej uchwały . Nabycie nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie oznacza bowiem automatycznie, że nabywcy tej nieruchomości nie przysługują uprawnienia przewidziane w art. 101 ust. 1 usg. U podstaw legitymacji skargowej wynikającej z art. 101 ust. 1 usg leży aktualny interes prawny. Nowy właściciel nieruchomości wstępuje w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym wynikające z uprawnień, o jakich mowa w art. 101 ust. 1 usg, które posiadał poprzedni właściciel. Dotychczasowy właściciel wraz ze zbyciem nieruchomości traci na rzecz nowego właściciela, będącego jego następcą prawnym, niezrealizowane uprawnienie z art. 101 ust. 1 usg. Z dniem zbycia nieruchomości legitymacja skargowa w zakresie uprawnień, z których zbywca nieruchomości nie skorzystał, przechodzi na nabywcę. To zaś oznacza, że aktualny właściciel nieruchomości posiada legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 usg na uchwałę rady gminy w przedmiocie uchwalenia (zmiany) miejscowego przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel (lub właściciele) nie skorzystał z tego uprawnienia w stosunku do tej uchwały. Także zasada prawa do sądu przemawia za przyjęciem stanowiska, że legitymacja skargowa przysługuje również tym podmiotom, które w przyszłości tj. po dniu uchwalenia i wejścia w życie aktu prawa miejscowego staną się adresatem postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2011 r, II OSK 1093/1, wyrok NSA z 7 kwietnia 2010 r., II OSK 186/10, wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., II OSK 1064/12, wyrok NSA z 11 października 2012 r., II OSK 1428/12, wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r. II OSK 2105/12, wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2014 r., II OSK 2684/12 ). Z notatki urzędowej z dnia [...] kwietnia 2014r. ( k. 75 ) wynika, iż zbywcy nieruchomości, od których nabyła je skarżąca nie skorzystali z uprawnienia do zaskarżenia uchwały mpzp. Tego rodzaju sprawa nie została bowiem zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim, jako właściwym miejscowo do jej rozpoznania ani też w żadnym innym sądzie administracyjnym.
W dalszej kolejności koniecznym jest ustalenie, czy interes prawny lub uprawnienie skarżącej zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Nie ulega wątpliwości, że zarzucając naruszanie interesu prawnego należy wskazać konkretną normę prawa materialnego, z której to uprawnienie lub interes prawny są wywodzone i która to norma została naruszona. Nie wystarczy przy tym wskazanie naruszenia szeroko rozumianych przepisów dotyczących prawa własności. Uprawnienia wynikające z prawa własności mogą być naruszone uchwałą organu gminy, ale wykazanie tego naruszenia nie może opierać się na ogólnym jedynie wskazaniu prawa własności opartego na art. 140 Kodeksu cywilnego. Zważyć bowiem należy, iż Konstytucja jako zasadę przyjmuje ochronę własności, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego, skoro art. 64 Konstytucji wprost przewiduje ograniczenia własności w drodze ustaw. Również wspomniany powyżej art. 140 Kodeksu cywilnego wskazuje, że właściciel może z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy i nią rozporządzać. Ale równocześnie zastrzega, iż może to robić zgodnie z jej przeznaczeniem i w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Z wszystkich tych przepisów można wyciągnąć w zasadzie jednolity wniosek – prawo własności może być ograniczane w drodze ustawy ze względu na szeroko rozumiany "interes publiczny", który stawiany jest jednak wyżej niż interes jednostki, a rozumiany jest jako suma interesów pozostałych obywateli państwa, czy też jak w niniejszej sprawie: członków wspólnoty samorządowej.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 upzp ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z kolei art. 6 ust. 2 upzp stanowi, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich, 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Należy zatem stwierdzić, że regulacje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą dotyczyć interesu prawnego wynikającego z norm materialnoprawnych kształtujących prawo własności, z którego wynika tytuł prawny do nieruchomości. Legitymowany do zaskarżenia planu miejscowego jest zatem taki podmiot, który wykaże, że "ukształtowanie sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości" jest takie, że narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Do naruszenia takiego dochodzi zatem wtedy, gdy ukształtowanie wykonywania prawa własności nieruchomości prowadzi do zawężenia sfery wolności związanej z prawem własności. Nie można przyjąć, że każde oddziaływanie na prawo własności jest naruszeniem interesu prawnego. Narusza interes prawny podmiotu uchwała nakładająca nań nowy obowiązek lub zwiększająca zakres obowiązku już istniejącego albo też pomniejsza uprawnienie przysługujące podmiotowi lub całkowicie to uprawnienie odejmuje" ( por. wyrok NSA z dnia 8 października 2008 r., II OSK 487/08, LEX nr 511475). Stwierdzenie zatem legitymacji skarżącej konieczne jest wykazanie "pogorszenia jej praw" na skutek podjęcia uchwały. Przy ocenie legitymacji procesowej w sprawach ze skarg na uchwały w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego istotna jest więc "moc oddziaływania" planu miejscowego na prawo własności, jako że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje "ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu" (art. 4 ust. 1). Postanowienia miejscowego planu ingerują bowiem bezpośrednio w sposób wykonywania praw rzeczowych przysługujących skarżącej ( por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., II OSK 1799/11 ) . Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, niewątpliwie bowiem zapisy § 7 ust. 7 pkt 2 uchwały mpzp określające przebieg rurociągu gazowego wysokiego ciśnienia DN 200 oraz wyznaczające strefę ochroną przez teren oznaczonym symbole ZP1, w tym również przez działkę nr [...], stanowiącą własność skarżącej, prowadzą do pogorszenia jej praw, jej władztwa właścicielskiego, ograniczają bowiem w sposób znaczący możliwość korzystania z działki w części w jakiej przewidziany jest przebieg wspomnianego rurociąg oraz w strefie 3 m po każdej ze stron rurociągu . Zgodnie bowiem z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie ( Dz. U z 2013 r. poz. 640 , określanego dalej jako rwtsg ) dla gazociągów należy wyznaczyć, na okres ich użytkowania, strefy kontrolowane. W strefach kontrolowanych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowania (§ 10 ust. 2 rwtsg.). Ponadto w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów oraz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania ( § 10 ust. 3 rwtsg. ) oraz nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej ( § 10 ust. 4 rwtsg ). Wspomniana strefa kontrolowana wynosi w przypadku spornego rurociągu 6 m ( § 10 ust. 6 pkt 3 b rwstg). Podobne rozwiązania przewidywał również § 9 uchylonego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. nr 97, poz. 1055 ) , a obowiązującego w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały .
Mając na uwadze powyższe należało, iż uznać, że uchwała podlegająca ocenie w niniejszej sprawie narusza interes prawny skarżącej, a tym samym posiada ona legitymację do jej zaskarżenia do sądu administracyjnego.
Przy czym samo tylko stwierdzenie, iż zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącej nie przesądza o zasadności wniesionej skargi. Wykazanie naruszenia interesu prawnego przez uchwałę organu gminy stanowi warunek konieczny, ale niewystarczający do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, gdy naruszony został co prawda interes prawny lub uprawnienie skarżącego, ale odbyło się to w granicach wyznaczonych obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 6 września 2011 r., II OSK 1208/11, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r. II OSK 1765/07 ) .
W niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż naruszenie interesu prawnego skarżącej nie odbyło się w granicach wyznaczonych przez obowiązujące przepisy, mianowicie w sposób istotny doszło do naruszenia trybu sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego. Przede wszystkim doszło do naruszenia art. 17 pkt 10 upzp. Wprawdzie w dacie podejmowania przez Radę Miasta zaskarżonej uchwały powyższy przepis był już uchylony na mocy art. 1 pkt 5 lit. f ustawy z 25 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 30, poz. 871), niemniej z art. 4 ust. 2 tej ustawy wynika, że do planów miejscowych, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do ich sporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, jeśli postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie cyt. ustawy. Biorąc pod uwagę art. 5 cyt. ustawy i datę jej ogłoszenia, chodziło o te plany, w stosunku do których wszczęto i nie zakończono postępowania przed 20 października 2010 r. Uwzględniając powyższą regulację Burmistrz Miasta z mocy art. 17 uzp po podjęciu przez radę miasta uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu był obowiązany do podjęcia kolejno oznaczonych w tym przepisie czynności. Z mocy przepisu art. 17 pkt 10 upzp zobowiązany był m. in. do ogłoszenia, w sposób określony w pkt 1 (tj. poprzez ogłoszenie w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości), o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wyłożenia tego projektu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz zorganizowania w tym czasie dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. Burmistrz winien wyznaczyć w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 10, termin w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogły wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu (art. 17 pkt 11 upzp), rozpatrzyć uwagi, o których mowa w pkt 11, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania (art. 17 pkt 12 upzp), wprowadzić zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponowić uzgodnienia (art. 17 pkt 13 upzp).
Zważyć należy, iż w niniejszej sprawie projekt, który został wyłożony do publicznego wglądu różnił się zasadniczo od planu, który ostatecznie został uchwalony, w tym również w odniesieniu do terenu oznaczonego na planie jako ZP1, na którym położone są nieruchomości skarżącej m.in. działka nr [...]. Otóż projekt wyłożony do publicznego wglądu i oznaczony jako wersja z dnia 01 czerwca 2010 r. ( k. 129-139 ) w § 8 ust. 6 ustalał przebieg tranzytowego gazociągu wysokiego ciśnienie DN200 przez teren oznaczony jako KLD1 i KLD2 oraz strefę kontrolowaną o szerokości 3 m na każdą stronę osi gazociągu . Również załącznik graficzny do tego projektu wskazywał na przebieg gazociągu po terenach oznaczonych jako KLD1 i KLD 2 z pominięciem terenu oznaczonego jako ZP1. Zmiany te - jak przyznał organ w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. - zostały wprowadzone w dniach [...] grudnia 2010 r. i było konsekwencją konsultacji prowadzonych z przedstawicielami P oraz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych ( k. 126 ). Z przedłożonych akt postępowania planistycznego nie wynika, aby po wprowadzeniu powyższych zmian do projektu ponawiano procedurę planistyczną w szczególności, aby ponownie wykładano do publicznego wglądu projekt planu. Wskazują na to zawarte w aktach ogłoszenia oraz uzasadnienie z dnia [...] lutego 2011 r. podpisane przez Burmistrza Miasta. Nie ulega więc wątpliwości, że merytoryczna zmiana treści projektu planu miejscowego została dokonana po wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Kwestię konieczności ponowienia czynności planistycznych w stosunku do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ustawodawca uregulował przede wszystkim w art. 19 ust. 1 upzp stanowiąc, że jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. Analizując zakres obowiązku rady gminy ponowienia określonych czynności w wyniku zmian wprowadzonych do projektu planu po jego wyłożeniu do publicznego wglądu trzeba zwrócić uwagę na okoliczność, że procedura planistyczna jest procedurą sformalizowaną, wyznaczającą zakres i kolejność czynności proceduralnych wymaganych przy sporządzaniu planu miejscowego i obejmuje: ogłoszenie o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, etap składania wniosków do planu i ich rozpatrzenia przez organ sporządzający plan, wystąpienie o opinie do wskazanych w ustawie podmiotów, uzgodnienie projektu planu z organami wymienionymi w ustawie, wprowadzenie ewentualnych zmian w sporządzonym projekcie planu, wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu, dyskusję publiczną, etap zgłaszania uwag do projektu planu, rozstrzygnięcie rady gminy nieuwzględnionych przez organ wykonawczy uwag. Sformalizowane – również w zakresie chronologii podejmowanych działań - uregulowanie tej procedury z jednoczesną sankcją nieważności uchwały w sytuacji istotnego naruszenia trybu uchwalania planu miejscowego prowadzi do wniosku, że kształt uchwalanego planu miejscowego powinien być wcześniej znany właściwym organom, a także osobom prawnym i fizycznym oraz jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, skoro podmioty te są uprawnione do wyrażenia swojego stanowiska przed uchwaleniem planu, tj. na jednym z ostatnich etapów procedury poprzedzającym uchwalenie planu. Celem sformalizowanej procedury planistycznej jest zatem m.in. zagwarantowanie znajomości aktu planistycznego, którego treść będzie kształtowała sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 upzp), a także zagwarantowanie możliwości wpływu na treść przyszłego planu. Należy podkreślić, że każde uchwalenie bądź zmiana planu zagospodarowania przestrzennego pociąga za sobą konsekwencje nie tylko w sferze prawa własności, ale również w sferze obciążeń finansowych. Wykładnia celowościowa powyższych przepisów uzasadnia zatem wniosek, iż treść uchwalonego planu nie powinna stanowić zaskoczenia dla lokalnej społeczności. Z wnioskiem tym korespondują rezultaty wykładni systemowej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 upzp należy uwzględniać szereg wartości, w tym m.in. prawo własności oraz potrzeby interesu publicznego rozumianego jako uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym (art. 2 pkt 4 upzp). W ocenie sądu w świetle art. 19 ust. 1 upzp oraz uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, iż skutki braku ponowienia określonych czynności planistycznych w przypadku stwierdzenia konieczności dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego (a tym bardziej w przypadku dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego), w tym uwzględnienia przez organ planistyczny uwag dotyczących projektu, należy oceniać na gruncie konkretnego przypadku. Brak ponowienia określonych czynności planistycznych może mieć różne skutki prawne – może nie mieć wpływu na prawidłowość podjętej uchwały, może jednakże w określonych sytuacjach skutkować koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Kryterium powinien być tu stopień modyfikacji treści projektu uchwały w stosunku do projektu uchwały sprzed dokonania zmian. Bardziej rygorystycznie należy podejść do sytuacji, gdy merytoryczna zmiana ustaleń zawartych w projekcie planu, następuje bez jakiegokolwiek uzasadnienia, a zwłaszcza nie jest następstwem uwzględnienia uwag złożonych do projektu planu , jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Taka sytuacja, gdy zainteresowane podmioty, których interesów prawnych będą dotyczyły ustalenia przyszłego planu, nie mają – nawet przy dołożeniu szczególnej staranności - możliwości wcześniejszego zapoznania się z projektem aktu prawa miejscowego, ani nawet sugestiami co do jego modyfikacji wyrażonymi w złożonych uwagach, ma w ocenie sądu znamiona istotnego naruszenia trybu sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 upzp. Jakkolwiek z art. 19 ust. 1 upzp wynika, że zmiany w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego nie muszą być następstwem wyłącznie uwzględnienia uwag do projektu planu, to w sytuacji, w której treść aktu prawa miejscowego jest kształtowana z pominięciem i tak wyjątkowo słabych ustawowych gwarancji ochrony interesów zainteresowanych podmiotów, konieczne staje się ponowienie co najmniej tych etapów procedury planistycznej, w których gwarancje tego rodzaju ustawodawca przewidział, tj. etapów od wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Zaniechanie tego obowiązku wywołało daleko idące skutki dla właścicieli przedmiotowych działek, gdyż w istocie postępowanie organu planistycznego uniemożliwiło im obronę swych praw, w tym prawa zgłoszenia uwag co do proponowanych zmian, którymi mogliby być żywotnie zainteresowani. Treść zaskarżonej uchwały jest wynikiem zmiany projektu planu. Jest to zmiana merytoryczna dotycząca obligatoryjnych elementów planu tj. zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej (art. 15 ust. 2 pkt 10 upzp). Zaskarżona uchwała odbiega przy tym w znaczący sposób od projektu, który był przedmiotem przeprowadzonego postępowania. Wprowadzenie na ostatnim etapie procedury planistycznej istotnej modyfikacji w zakresie przebiegu rurociągu gazowego stanowi znaczną zmianę treści projektu uchwały w stosunku do projektu wyłożonego do publicznego wglądu. W ten sposób cele sformalizowanej procedury planistycznej nie zostały zrealizowane, a w konsekwencji należy stwierdzić, że w sytuacji wprowadzania tego rodzaju istotnych merytorycznych zmian w uchwalanym planie - brak ponowienia czynności planistycznych ma znamiona istotnego naruszenia trybu postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 1 upzp. Zdaniem sądu uwagi powyższe dotyczą zarówno działalności rady gminy, jak i burmistrza miasta jako organów mających kompetencje do uwzględnienia uwag do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Również wykładnia art. 17 pkt 13 upzp nie może ograniczyć się wyłącznie do literalnego rozumienia tego przepisu. Wprawdzie literalne brzmienie art. 17 pkt 13 upzp wskazujące, że wójt, burmistrz albo prezydent podejmując kolejne działania zmierzające do opracowania projektu planu, wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, zgłoszonych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, będąc zobowiązany jedynie do ponowienia uzgodnień i to tylko w niezbędnym zakresie, mogłoby wskazywać, że organ ten - w przeciwieństwie do rady gminy, która chcąc dokonać zmian w projekcie planu przedłożonym jej do uchwalenia jest zobowiązana z mocy art. 19 ust. 1 upzp. ponowić w niezbędnym zakresie całą a przynajmniej istotną część procedury planistycznej - jest uprawniony do wprowadzenia zmian do projektu planu bez powtarzania procedury planistycznej w tak szerokim zakresie. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie miałby nawet w takiej sytuacji obowiązku powtórnego wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Rozumienie takie pozostawałoby jednak w sprzeczności z rezultatami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Jak zasadnie podkreśla się w orzecznictwie, interpretując przepisy art. 17 pkt 13 w związku z art. 19 ust. 1 upzp trzeba mieć na uwadze charakter prawny uwag wnoszonych do wyłożonego do publicznego wglądu projektu planu. Są to uwagi o charakterze indywidualnym zgłaszane w odniesieniu do poszczególnych działek i jako takie mogą być uwzględniane przez wójta, burmistrza czy prezydenta miasta w trybie art. 17 pkt 13 wskazanej ustawy, tj. bez obowiązku ponowienia procedury planistycznej. Czym innym jest natomiast wprowadzanie zmian o charakterze ogólniejszym, wówczas gdy możemy mieć do czynienia z konfliktem interesów różnych grup właścicieli działek położonych na obszarze objętym zmianami. Zmiany leżące w interesie jednych, naruszają interesy innych właścicieli i jeżeli dokonywane są arbitralnie przez wójta, burmistrza czy prezydenta miasta powodują, że ci którzy są w opozycji do zmian tracą możliwość ich kwestionowania w formie uwag do projektu, rozpatrywanych przez radę gminy na sesji uchwalającej plan.
Powyższe stanowisko ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 5 października 2011 r., II OSK 1435/11, wyrok NSA z dnia 23 września 211 r. II OSK 1281/11, wyrok NSA z 2 października 2012 r., II OSK 1426/12, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. , II OSK 505/13, wyrok NSA z dnia 3 października 2008 r. sygn. akt II OSK 367/08 oraz wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1948/10 , wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 września 2008 r. , II SA/Go 335/08 )
Właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie , gdyż projekt uchwały wyłożony do wglądu nie przewidywał przebiegu rurociągu przez teren oznaczony jako ZP1, a jedynie przez tereny oznaczone jako KDL1, KDL2, natomiast projekt przedstawionych do uchwalenia, a następnie sama uchwała zawierała już przebieg przez teren oznaczony jako ZP1, w tym działkę nr [...]. Tym samym zbywcy tej działki nie mieli możliwości kwestionowania przebiegu rurociągu w toku prac planistycznych, a ponadto zachodził konflikt interesów między właścicielami działek położonych na terenie oznaczonym KDL 2 ( na którym zrezygnowano częściowo z budowy gazociągu ) a właścicielami działek położonych na terenie ZP 1 ( na którym wyznaczono nowy przebieg gazociągu) .
Znamienne jest również, iż prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego nosząca datę 3 stycznia 2011 r. nie uwzględniała przebiegu gazociągu dla terenów oznaczonych symbolem ZP1.
Wprawdzie w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, iż istotne naruszenie trybu postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 1 upzp należy rozumieć jako takie naruszenie trybu, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego, jednakże nie odnosi się do sytuacji braku ponowienie wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu . Nie można bowiem z góry założyć i przewidzieć, że podjęta uchwała miałaby takie same postanowienia, gdyby jej projekt wcześniej był ponownie wyłożony do publicznego wglądu. Przyjmując takie założenia naruszamy podstawowe zasady demokracji, przewidujące udział społeczeństwa w sprawowaniu władzy w niezbędnym zakresie. Nigdy bowiem do końca nie można przewidzieć wyniku wyborów przeprowadzanych demokratycznie ani tego czy wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu nie spowoduje jego zmian ( por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2011 r. , II OSK 894/11 ). Zresztą należy podkreślić, iż mimo , iż w niniejszej sprawie niewątpliwie organy były – zgodnie z art. 9 ust. 4 upzp - zdeterminowane koniecznością dostosowania planu do nowego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta uchwalonego już po wyłożeniu projektu planu, a mianowicie uchwałą |Rady Miasta z dnia 17 czerwca 2010 r. nr XLII/317/10 , w której przewidziano przebieg gazociągu przez teren oznaczony symbolem ZP1, jednakże mając na uwadze ustalenia studium ( s. 86 załącznika nr 1 do tej uchwały ) oraz skalę mapy ( załącznik nr 2 do tej uchwały) można mówić jedynie o orientacyjnym przebiegu gazociągu w studium. Tym samym skonkretyzowanie przebiegu gazociągu należało już do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji powyższego nie sposób przewidzieć jaki konkretnie byłby przebieg rurociągu w wyniku ponowienia wyłożenia projektu, czy w ogóle przebiegałby przez działki należące do skarżącej i w jaki sposób.
Przy czym zaznaczyć należy, iż zasady kształtowania infrastruktury technicznej nie są niewiążącą częścią planu miejscowego, bowiem są to ustalenia o charakterze obowiązkowym w myśl art. 15 ust. 2 pkt 10 upzp. Ustalenia w tym zakresie są nadto wiążące dla przyszłych inwestorów. Niedopuszczalna jest sytuacja, iż organ z jednej strony w części tekstowej ustala przebieg gazociągu przez określone tereny, a z drugiej strony w części graficznej nadaje temu przebiegowi jedynie charakter niewiążący jako element informacyjny ( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 lipca 2007 r. , II SA/Kr 1314/06 i zawartą tam argumentację) Mając na uwadze powyższe sąd uznał, iż doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzenia planu, co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały zgodnie z art. 28 ust. 1 upzp, przy czym jedynie częściowo , a mianowicie w zakresie ustalającym przebieg gazociągu oraz strefy kontrolowanej przez teren oznaczony symbolem ZP 1.
Sąd uwzględnił bowiem, iż skarżącą wiąże zakres wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia jakie wcześniej skierowała do organu, który wydał kwestionowaną uchwałę ( por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2011 r., II OSK 1082/11 ). Z powołanego wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 7 października 2013 r. wynika jednoznacznie , iż skarżąca domagała się zmiany tej uchwały i ustalenie innego przebiegu linii gazociągu , omijającego jej nieruchomość, a w treści w sposób wyraźny kwestionowała jedynie § 7 ust. 2 uchwały mpzp. Ponadto podkreślić należy, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 usg stroną może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Powyższe oznacza więc, że skarga złożona w trybie tego przepisu nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1.03.2005 r., OSK 1437/04 ). Z tych też względów należy przyjąć, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 usg orzeka się jedynie "w granicach" interesu prawnego skarżącego ( por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt OSK 978/08, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2008 r. , IV SA/Wa 59/08 , wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2013 r. , II SA/Bd 270/13). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy oznacza to, że skarżąca ma uprawnienie do zaskarżenia uchwały mpzp jedynie w części dotyczącej działek będących jej własnością, a więc położonych na terenie oznaczonym jako ZP1. Przy czym ze względu na liniowy charakter zakwestionowanego elementu infrastruktury, strefy oddziaływania tego elementu oraz związanych z tym wspomnianych stref kontrolowanych, zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności ustaleń dotyczących przebiegu gazociągu w odniesieniu do całego terenu określonego jako ZP1.
Ponadto zwrócić należy uwagę, iż co do zasady nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, ale wyjątek stanowi w tym względzie akt prawa miejscowego (art. 94 ust. 1 usg ), a takim właśnie aktem jest zaskarżona uchwała .
Stąd też sąd - zgodnie z art. 147 § 1 ppsa - orzekł jak w sentencji .
Stosownie do postanowień art. 152 p.p.s.a., z uwagi na uwzględnienie wniesionej skargi , należało również orzec, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w zakresie w jakim stwierdzono jej nieważność ( pkt II ) .
Skład orzekający w niniejszej sprawie skłania się ku poglądowi, że uregulowana w tym ostatnim przepisie instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu dotyczy także aktu prawa miejscowego ( por. M. Jagielska, J.Jagielski, R. Stankiewicz /w/ R.Hauser i M. Wierzbowski /red/, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H.Beck 2013 , s. 589 ). Zakres zastosowania tego przepisu dotyczy wykonalności w szerokim jej sensie. Zwrot "w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie akt lub czynność nie mogą być wykonane", użyty w komentowanym przepisie, należy zatem traktować jako synonim określenia "czy i w jakim zakresie zawieszona jest moc (skutek prawny) aktu lub czynności". W tej sytuacji, to czy konkretny akt poddaje się wykonaniu w sensie czynienia użytku z uprawnienia bądź wypełnienia obowiązku z niego wynikającego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, o którym stanowi wymieniony przepis (por. Z. Kmieciak, glosa do wyroku NSA z dnia 29 kwietnia 2004 r., OSK 591/04, OSP 2005/4/50; także R. Sawuła, Stosowanie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wybrane zagadnienia, PiP z 2004/8/71 i powołane tam poglądy). W ocenie Sądu, dla zapewnienia ochrony porządku prawnego konieczne jest wstrzymanie wykonania aktu prawa miejscowego, co do którego domniemanie zgodności z prawem zostało obalone. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała jako akt prawa miejscowego, stanowiła podstawę indywidualnych aktów stosowania prawa kierowanych do mieszkańców gminy, dlatego też sąd zobligowany był zastosować przewidziane ustawowo środki ochrony tymczasowej uniemożliwiające dalsze kształtowanie stosunków prawnych i sytuacji prawnej obywateli, na podstawie norm aktu prawa powszechnie obowiązującego, dotkniętego kwalifikowanymi wadami skutkującymi stwierdzeniem jego nieważności. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 92 ust. 1 usg , stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Rozstrzygnięcie nadzorcze staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd (art. 98 ust. 5 usg ). O ile zatem ustawodawca przewidział, że taki skutek z mocy prawa wywołuje stwierdzenie nieważności uchwały rady gminy, w tym aktu prawa miejscowego, przez organ nadzoru (rozstrzygnięciem nadzorczym), tym bardziej zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały przez sąd, której nieważność stwierdzono wyrokiem uwzględniającym skargę, nadto rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku ( por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 09 stycznia 2014 r. IV SA/Gl 876/13, wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2013 r. ,I OSK 2125/12, wyrok NSA z dnia 26 września 2012 r. , I OSK 1345/12, wyrok NSA z dnia 5 maja 2012 r. , I OSK 639/12 ).
Jako, iż skarga została uwzględniona, należało - na podstawie art. 200 ppsa i art. 205 § 1 ppsa w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) - zasądzić od Miasta na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, które sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 300, zł (pkt III wyroku ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło