II SA/Go 1034/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-02-15
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, która nie została skutecznie doręczona stronie, może wejść do obrotu prawnego i wywoływać skutki prawne, a w konsekwencji czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od takiej decyzji jest zasadny?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, która nie została skutecznie doręczona stronie, nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. W związku z tym, termin do wniesienia odwołania od takiej decyzji nie rozpoczyna biegu, a wniosek o przywrócenie terminu do jej zaskarżenia jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu. Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim prawomocnym orzeczeniu dotyczącym skuteczności doręczenia.Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta ustalającej opłatę za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej, jednocześnie domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy skarżącej. WSA uchylił to postanowienie, wskazując na brak dowodów skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. Następnie SKO umorzyło postępowanie w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, uznając go za bezprzedmiotowy, ponieważ decyzja nie została skutecznie doręczona. Skarżąca wniosła skargę na decyzję o umorzeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Burmistrz Miasta ustalił M.M. opłatę w wysokości 1.199,05 zł miesięcznie za pobyt jej ojca – S.K. w Domu Pomocy Społecznej, poczynając od [...] sierpnia 2013 r.
W dniu 24 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego na kopercie) M.M. wniosła odwołanie od wyżej wymienionej decyzji Burmistrza Miasta i jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tego orzeczenia wskazując, że w dniu 16 lipca 2015 r. otrzymała decyzję Urzędu Skarbowego o zajęciu wynagrodzenia za pracę na rzecz Gminy w związku z decyzją nr [...] orzekającą o zwrocie opłaty za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej zastępczo poniesionej przez Gminę. Wówczas zwróciła się do Burmistrza Miasta o nadesłanie powyższej decyzji oraz innych dokumentów dotyczącej przedmiotowej sprawy. W dokumentacji otrzymanej w dniu 17 sierpnia 2015 r. znajdowała się również wspomniana decyzja w formie uwierzytelnionego za zgodność z oryginałem odpisu. Strona wskazała, że w okresie od stycznia do listopada 2013 r. była obciążona psychicznie i fizycznie w związku z chorobą nowotworową jej męża, którym opiekowała się do jego śmierci ([...] listopada 2013 r.). W tym trudnym okresie życia strona ściśle współpracowała z opieką medyczną i jednocześnie pracowała zawodowo.
W piśmie z dnia [...] września 2015 r. strona opisała trudne relacje pomiędzy nią a jej ojcem, który traktował ją przedmiotowo, znęcał się fizycznie i moralnie również nad całą rodziną. Wskazała, że S.K. miał ograniczone prawa rodzicielskie. Przez 45 lat nie utrzymywała żadnych kontaktów ze swoim ojcem. Z uwagi na traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, nawiązanie kontaktu z MOPS sprawiało jej trudność, gdyż przywoływało okres dzieciństwa. W ocenie strony przyczyny uchybienia terminu nie ustały i trwają nadal, gdyż wspomnień przemocy fizycznej i molestowania seksualnego przez ojca nie może wymazać z pamięci.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podniósł, że w art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.) zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Na wnoszącym podanie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. Zdaniem organu wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powyższego wymogu nie spełnia. Wskazana bowiem przez stronę okoliczność faktyczna, iż nie odbierała decyzji ze względu na chorobę męża i sprawowaną nad nim opiekę, w ocenie organu, nie stanowi podstawy do uznania braku winy po stronie skarżącej. Przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. pomimo dwukrotnego awizowania nie została przez stronę odebrana. W związku z powyższym, na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. uznano przesyłkę za skutecznie doręczoną z dniem 6 grudnia 2016 r. Okoliczność, że strona opiekowała się chorym mężem i pracowała - zdaniem organu - nie powodowała niemożności odbioru przesyłki pocztowej. W tej sytuacji organ uznał, że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Dalej organ stwierdził, że nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że strona zachowała 7 – dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 58 § 3 k.p.a., to ze względu na fakt, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, przywrócenie terminu jest wykluczone. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła okoliczności przytoczone we wniosku z dnia [...] sierpnia 2015 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz w piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r.
Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. sygn. akt II SA/Go 59/16 uchylił powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. W uzasadnienie tego wyroku Sąd wskazał, iż mając na uwadze przepis art. 129 § 2 k.p.a., zasadniczą dla sprawy okolicznością, którą należało poddać ocenie w pierwszej kolejności, była kwestia doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji, gdyż od tego zdarzenia rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu z materiału dowodowego sprawy wynika, że przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. – skierowana na adres zamieszkania skarżącej była dwukrotnie awizowana (21 listopada 2013 r. oraz 29 listopada 2013 r.). Jednak na potwierdzeniu odbioru przesyłki brak jest adnotacji o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni w danej placówce pocztowej, jak również brak jest informacji o tym w jakim miejscu (w skrzynce pocztowej, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) złożono zawiadomienie o możliwości jej odbioru. Tym samym w analizowanej sprawie nie dowiedziono, że spełniony został wymóg z art. 44 § 2 k.p.a. W myśl tego przepisu zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Sąd odwołał się do poglądów judykatury, przytoczonych w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wydanym w dniu 18 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Go 60/16, zgodnie z którymi warunkiem skuteczności doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., jest aby wszystkie powyższe adnotacje znalazły się na druku doręczenia. Wobec powyższego Sąd uznał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że w trybie art. 44 k.p.a. skarżącej skutecznie doręczono decyzję organu I instancji. Z uwagi na treść art. 129 § 2 k.p.a., okoliczność w jakiej dacie nastąpiło skutecznie doręczenie orzeczenia, ma zasadnicze znaczenie dla istoty rozpatrywanej sprawy. Podstawowym i zarazem koniecznym warunkiem procedowania w przedmiocie przywrócenia terminu jest ustalenie skuteczności oraz daty doręczenia stronie pisma, którego dotyczy wniosek o przywrócenie terminu. W tym stanie sprawy, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało naruszeniem art. 44, art. 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 58 § 1 i 2 k.p.a.
Po ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2015 r. decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – określanej dalej jako k.p.a.) umorzyło postępowanie w sprawie wniosku M.M. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pozostaje związany przytoczonym powyżej stanowiskiem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie II SA/Go 59/16. Odnosząc się, w kontekście przywołanego wyroku, do wniosku M.M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta, z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Kolegium wskazało, że instytucja przewrócenia terminu ma zastosowanie tylko w przypadkach uchybienia przez zainteresowanego określonemu terminowi. Natomiast jeżeli decyzja nie została doręczona, to nie płynie termin do jej zaskarżenia i w związku z tym nie ma podstaw do jego przywrócenia. Decyzja Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2013 r. zgodnie z przytoczonym stanowiskiem Sądu nie została M.M. skutecznie doręczona, wobec czego nie weszła do obrotu. Wykluczone jest zatem skuteczne wniesienie odwołania, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji jest bezprzedmiotowy. W zaistniałych okolicznościach organ zobowiązany jest do zastosowania art. 105 § k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyn stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W skardze na powołane powyżej postanowienie z dnia [...] września 2016 r., M.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie;
2. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie;
3. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia stwierdzającego, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. jest bezprzedmiotowy.
W oparciu o te zarzuty strona skarżąca wnosiła o:
- uchylenie zaskarżonego orzeczenia, gdyż nie dokonało ono uchylenia decyzji nakładających na nią prawne i finansowe obowiązki,
- uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]
- przyznanie kosztów postępowania " zgodnie z taryfikatorem".
W motywach skargi strona skarżąca zarzucała, że Kolegium nie zapoznało się dokładnie z materiałem dowodowym, zawartym w aktach sprawy, a w szczególności z treścią zawartą w: piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. zawierającym odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania się od decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2013r., piśmie z dnia [...] sierpnia 2015r. zawierającym odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania się od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., piśmie z dnia [...] września 2015 r. w związku z otrzymaną korespondencją z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. od postanowień nr [...] z dnia [...] października 2015r., a także w wyrokach WSA w Gorzowie Wlkp. w sprawach II SA/Go 58/16, II SA/Go 59/16 SA/Go 60/16, II SA/Go 61/16.
W ocenie skarżącej, Kolegium w zaskarżonym postanowieniu dokonało tym samym tylko częściowej analizy materiału dowodowego przedmiotowej sprawy i pominęło, że wyroki WSA w Gorzowie Wlkp. odnoszą się wyłącznie do dokumentacji przekazywanej skarżącej ( bez skutecznego doręczenia) w 2013 i 2014 roku. Natomiast 8 lipca 2015 r. otrzymała ona pismo z Urzędu Skarbowego o zajęciu jej wynagrodzenia za pracę w Urzędzie Wojewódzkim na kwotę 6473, 04 zł na rzecz Burmistrza Miasta, za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej. W związku z nim skarżąca zwróciła się do Burmistrza Miasta i MOPS-u o przesłanie jej decyzji, nakładającej na nią obowiązek finansowy oraz inne dokumenty mające związek ze sprawą. W korespondencji otrzymanej w dniu 17 sierpnia 2015 r. od MOPS skarżąca otrzymała m.in. potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2013r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem, stosownie do wymogu art. 45 §1 k.p.a. i w przypisanym terminie, tj. 23 sierpnia 2015 r. złożyła odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu odwołania od tych decyzji.
Z uwagi na opisane powyżej, udokumentowane fakty, bezzasadne jest stwierdzenie Kolegium, że wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest bezprzedmiotowy, gdyż decyzja nie weszła do obrotu prawnego, a zatem w przypadku gdy została wydana, ale nie została doręczona stronie. Podkreśliła, że stosownie do "wyroku NSA z 15 września 2015 r., II SA/Kr 748/15", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawalnej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia.
Skarżąca podkreśliła, że w okolicznościach sprawy rodzi się pytanie, czy w opinii Kolegium tytuł wykonawczy TW-1 z dnia [...] marca 2015 r., wystawiony przez Burmistrza Miasta na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], nakładający na nią obowiązek finansowy ponoszenia kosztów pobytu za pobyt ojca skarżącej wszedł do obrotu prawnego? Tytuł ten został przez Burmistrza Miasta przekazany do Urzędu Skarbowego w celu przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącej, skutkował jego wszczęciem i zajęciem wynagrodzenia za pracę w Urzędzie Wojewódzkim. Aktualnie na jej prośbę Urząd Skarbowy zawiesił postępowanie egzekucyjne, oczekując na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.
Tym samym – zdaniem skarżącej - nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nie weszła do obrotu prawnego skoro spowodowała ona dla niej drastyczne konsekwencje prawne i finansowe.
Skarżąca podkreśliła również, iż nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. wydanie decyzji o umorzeniu postępowania kończącej formalne postępowanie w sprawie, w której strony są zainteresowane uzyskaniem decyzji merytorycznej po dokładnym ustaleniu okoliczności sprawy.
Podsumowując skarżąca stwierdziła, iż organ odwoławczy poprzez "błędną interpretację niektórych przepisów prawnych" oraz niedokładne zapoznanie się z treścią merytoryczną, dotyczącą całej sprawy, doprowadziło do chaosu prawnego w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, powoływanej jako p.p.s.a.) kontrola sądowa sprawowana jest w granicach danej sprawy administracyjnej bowiem sąd, dokonując oceny legalności działań administracji publicznej, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016r. umarzająca postępowanie w sprawie wniosku M.M. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...]. Przeprowadzona kontrola sądowa w wyżej wskazanych granicach doprowadziła do uznania, iż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, Zdaniem Sądu organ zasadnie wskazał na jego związanie przy rozstrzyganiu, oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w uzasadnieniu prawomocnego od 30 lipca 2016 r. wyroku z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 59/16. Wyrokiem tym Sąd uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...] października 2015r. nr [...] odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2013r. W jego uzasadnieniu Sąd jednoznacznie wskazał, iż Kolegium nie miało podstaw do stwierdzenia, iż decyzja Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2013 r. została skutecznie doręczona skarżącej, a to z uwagi na błędne uznanie przez organ, że spełnione zostały przesłanki z art. 44 § 2 k.p.a. Zatem nie zaistniał skutek o jakim mowa w art. 44 § 4 k.p.a., tj. skutek w postaci jej doręczenia adresatowi ( tu: stronie ).
Uprawomocnienie się wyroku w sprawie II SA/Go 59/16 i dokonany zwrot akt administracyjnych Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu obligował ten organ do ponownego odniesienia się do wniesionego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r., przy czym pozostawał on związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Owo związanie wynikało z przepisu art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tak więc w ramach wszczętego wnioskiem skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji postępowania Kolegium obligowane było przyjąć, że decyzja od której zostało złożone odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, nie została skarżącej skutecznie doręczona. Skoro tak, to nie nastąpił skutek o jakim mowa w art. 44 § 4 k.p.a. Tym samym termin do wniesienia odwołania dla skarżącej w ogóle nie zaczął biec, a w konsekwencji również bezprzedmiotowy był wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pozostaje on przedwczesny w sytuacji, gdy w obrocie prawnym nie ma jeszcze decyzji administracyjnej, od której środek prawny w postaci odwołania mógłby przysługiwać. Odwołanie, czy też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, aby mogły zostać wniesione konieczne jest uprzednie zaistnienie zdarzenia prawnego wywołującego skutki prawne jakim jest w tym przypadku doręczenie decyzji stronie. Nie jest dopuszczalne wyprzedzające dokonanie czynności procesowej (por. wyroki NSA z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn., akt OSK 831/07 i z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1178/11 oraz postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r.,sygn. akt II OSK 721/12). W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że decyzje doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 109§ 1 k.p.a o.p.). W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 k.p.a decyzja może być ogłoszona ustnie ( art. 109 § 2 k.p.a.), ale z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Doręczenie decyzji stronie postępowania rodzi doniosłe skutki prawne. Od chwili doręczenia decyzji organ, który wydał decyzję, jest nią związany (art. 110 k.p.a.). W terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, strona może zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (art. 111 § 1 k.p.a.). Również odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). W ujęciu procesowym, decyzja jako akt zewnętrzny, musi być zatem zakomunikowana stronie. Dopóki decyzja nie zostanie zakomunikowania stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 4 grudnia 2000 r., FPS 10/00, ONSA 2001 r. nr 2, poz. 56). Decyzja, która nie została doręczona stronie jest decyzją, która nie weszła do obrotu prawnego (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, LexisNexis 2012, s. 311-312). Szczególny przypadek zachodzi wówczas, gdy w postępowaniu występuje wielość stron, a decyzja kończąca to postępowanie doręczona została tylko niektórym z nich. W takiej sytuacji nie można przyjąć, że decyzja nie weszła do porządku prawnego, a organ nie jest nią związany. W przypadku wielości stron postępowania istnienie prawne decyzji rozpoczyna się w chwili jej doręczenia przynajmniej jednej ze stron (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 1176/05, LEX nr 236587). Taka sytuacja nie zachodzi jednak w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca była jedyną stroną postępowania administracyjnego, w którym wydano decyzję z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]. W przypadku gdy adresatem decyzji pozostaje wyłącznie jedna strona, to brak skutecznego doręczenia jej wydanej decyzji nie rodzi de facto skutku wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego. Oznacza to w rezultacie nieistnienie takiej decyzji w obrocie. W konsekwencji powoduje to również, że nie rozpoczyna się bieg terminu z art. 129 § 2 k.p.a. do złożenia odwołania od tejże decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1650/06).
Powyższe stanowisko - wbrew odmiennemu przekonaniu strony skarżącej - stanowi w okolicznościach sprawy realizację oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku, wydanego w sprawie II SA/Go 59/16. Wskazać przy tym należy, że prawomocny pozostaje również wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 58/16, którym Sąd uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...] października 2015r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. także ze względu na to, że powyższa decyzja nie została skutecznie doręczona skarżącej i w konsekwencji nie weszła do obrotu prawnego. Zważywszy na poczynione rozważania bezzasadne zatem pozostawały zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. W celu rozstrzygnięcia sprawy nie było bowiem Kolegium obowiązane do analizy pism, rozstrzygnięć, skarg i uzasadnień wyroków powołanych w skardze, poza wyrokiem w sprawie II SA/Go 59/16, co organ uczynił. Bezzasadne jest też stanowisko skargi w zakresie twierdzeń, iż decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] weszła do obrotu prawnego, bowiem doszło do skutecznego doręczenia jej M.M. przez fakt otrzymania przez skarżącą, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, kopii tej decyzji w ramach korespondencji prowadzonej przez nią z Burmistrzem Miasta. Z załącznika do skargi wynika bowiem, że skarżąca zwróciła się do tego organu o doręczenie jej, poświadczonej za zgodność z oryginałem, kopii decyzji nr [...] oraz związanej z nią dokumentacji ( w ramach, której znalazła się również decyzja z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]), a to z uwagi na otrzymanie zawiadomienia o wszczęciu przeciwko niej przez Urząd Skarbowy postępowania egzekucyjnego i tytułu wykonawczego, wystawionego w wyniku tej decyzji. Doręczenie skarżącej uwierzytelnionej kopii decyzji, ma jedynie walor informacyjny i nie wywiera skutku prawnego w postaci jej doręczenia w rozumieniu art. 109 § 1 k.p.a., związania nią organu (art. 110 k.p.a.), jak też wejścia do obrotu prawnego. W orzecznictwie dominuje bowiem pogląd, że przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie jej oryginału. Każda "kopia" decyzji, która zostaje doręczona stronom, musi być podpisana przez osobę (osoby) upoważnioną do wydania decyzji, przez co każdy egzemplarz jest decyzją na prawach oryginału. Nie ma podstaw do uznania, że w aktach sprawy można pozostawić oryginał wydanej decyzji, a stronie doręczyć li tylko wypis lub odpis decyzji ( por. postanowienie NSA z dnia 27 października 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 1618/96, Lex nr 44208; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 782/10, Lex 9520600). Stanowisko takie jest także konsekwentnie prezentowane w piśmiennictwie. Przyjmuje się mianowicie, iż przepis art. 109 § 1 k.p.a. stanowi o doręczeniu stronie "decyzji", a więc oryginału, a nie odpisu, wyciągu z protokołu posiedzenia organu czy też kopii decyzji. Strona jest uprawniona do otrzymania w oryginale, z własnoręcznym podpisem osoby reprezentującej organ, dokumentu, jakim jest decyzja sporządzona na piśmie" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz, C.H. Beck 2011, s. 443; M. Jaśkowska, A. Wróbel, K.p.a, Komentarz, Wolters Kluwer Polska 2011, s. 680-681). Gdyby ustawodawcy chodziło o doręczenie jedynie "odpisu" decyzji, przesądziłby o tym w wyraźny sposób zarówno w treści art. 109 k.p.a., jak i innych przepisach dotyczących doręczenia pism uczestnikom postępowania administracyjnego (w szczególności art. 39 i n. k.p.a.). Skoro zatem nie czyni tego wyraźnie, w sposób niebudzący wątpliwości, to zamiaru takiego przypisać mu nie można. Warto w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca w niektórych przepisach szczególnych wyraźnie zezwala na doręczanie jedynie odpisu decyzji, określając expressis verbis krąg adresatów, którym odpis decyzji może zostać doręczony. Sytuacje takie są jednak zupełnie wyjątkowe w systemie postępowania administracyjnego (por. A. Skóra, Glosa do wyroku SN z dnia 12 grudnia 2003 r., III RN 135/03, GSP-PO 2005, nr 1-2, poz. 31, wyrok NSA z dnia 28 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2322/11 ). Zauważyć też należy, że również sama strona skarżąca nie wiązała z faktem doręczenia jej kopii decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] – w celach informacyjnych - skutku doręczenia (art. 109, 110 k.p.a.), skoro wraz z odwołaniem od tej decyzji, złożyła też wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Również wystawienie administracyjnego tytułu wykonawczego nie spowodowało, iż wspomniana decyzja weszła do obrotu prawnego. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż tytuł dotyczy wierzytelności stwierdzonej innym orzeczeniem, a mianowicie decyzją z dnia [...] marca 2014r. [...]. Ponadto wystawienie tytułu spowodowało jedynie, iż w tym zakresie przysługują skarżącej odrębne środki przewidziane ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji t.j. Dz. U z 2016 r., poz. 599 ze zm. (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2431/14). Skutki procesowe ustawy procesowe łączą z doręczeniem stronie decyzji w formie prawem przewidzianej, a nie z zapoznaniem się z treścią decyzji przez stronę, jak i z faktycznym otrzymaniem takiej decyzji przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 2 września 2010 r., sygn. akt II FSK 636/09).
W kontekście zarzutów skargi, wywodów jej uzasadnienia oraz wniosków obejmujących także żądanie uchylenia, prócz zaskarżonego decyzji, także decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia strony pozostawała wyłącznie decyzja Kolegium z dnia [...] września 2016 r. Kontroli legalności w niniejszej sprawie podlegało zatem jedynie powyższe orzeczenie organu odwoławczego umarzające postępowanie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym, ani merytorycznym zgodności z prawem decyzji z [...] listopada 2013 r. nr [...]. Zresztą musiałoby się to odbyć z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, wynikającej z art. 15 k.p.a., gdyż dotychczas powyższa decyzja nie podlegała merytorycznej ocenie przez organ odwoławczy.
Niezasadne są również zarzuty skarżącej, iż wadliwie organ odwoławczy umorzył postępowanie w przedmiocie jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. Zważyć należy, iż w orzecznictwie wskazywano, że z przepisu art. 58 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że może on stanowić podstawę wydania wyłącznie postanowienia o przywróceniu terminu do dokonania czynności procesowej albo postanowienia o odmowie jego przywrócenia. Przy czym odmowa przywrócenia terminu dotyczyć będzie nie tylko przypadku, gdy strona mylnie sądzi, że uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej, czy nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, ale dotyczyć też będzie wszystkich innych sytuacji, w których wniosek o przywrócenie terminu nie może być uwzględniony np. wniosek jest bezprzedmiotowy. W razie bowiem stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania z wniosku o przywrócenie terminu brak jest możliwości jego umorzenia, a to ze względu na treść art. 126 k.p.a., który nie zawierał odesłanie o odpowiednim stosowania przepisu art. 105 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt I OSK 2108/10; wyrok NSA z dnia 25 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 769/10). Powyższe orzeczenia dotyczyły jednak rozstrzygnięć, które uwzględniały art. 126 k.p.a. w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – K.p.a oraz ustawy – P.p.s.a. ( Dz.U. z 2011 nr 6, poz. 18 ), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. Powyższa nowelizacja wprowadziła bowiem, iż do postanowień ma zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Stąd też również w odniesieniu do postępowań incydentalnych dopuszczalne jest aktualnie stosowanie instytucji umorzenia postępowania. Wniesienie odwołania od decyzji, która nie została skutecznie doręczona stronie, czyli przed rozpoczęciem terminu do dokonania tej czynności było przedwczesne i nie mogło wywołać skutków prawnych. Tym samym w tej sprawie nie mógł być merytorycznie rozpatrzony - jako również przedwczesny - wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji postępowanie dotyczące tego wniosku, jako bezprzedmiotowe winno było zostać na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzone (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r. , sygn. akt II FSK 2431/114). Wadliwie jedynie organ odwoławczy swemu rozstrzygnięciu nadał formę decyzji. Skoro bowiem postępowanie incydentalne kończy się merytorycznie wydaniem postanowienia, to również jego umorzenie winno przybrać formę postanowienia. Przepis bowiem art. 105 §1 k.p.a. zgodnie z art. 126 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik postępowania, a w konsekwencji brak było podstaw w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Podkreślić należy, iż konsekwencją uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie i zwrotu akt administracyjnych sprawy do Kolegium będzie ciążący na organie odwoławczym, zwrot tych akt Burmistrzowi Miasta jako organowi I instancji. To na tym organie ciąży obowiązek skutecznego doręczenia M.M. decyzji z dnia [...] listopada 2013 r., która dotychczas nie weszła do obrotu prawnego, wobec czego zawarte w niej rozstrzygnięcie nie może wywoływać skutków prawnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło