II SA/Go 111/11

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-03-30

Skład orzekający: Michał Ruszyński, Maria Bohdanowicz, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może umorzyć postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku, gdy zgłoszenie zmiany zostało dokonane po faktycznej zmianie sposobu użytkowania obiektu?
Ratio decidendi
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga zgłoszenia przed dokonaniem tej zmiany. Zgłoszenie dokonane po faktycznej zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych i powoduje bezprzedmiotowość postępowania, co obliguje organ do umorzenia postępowania. W takiej sytuacji właściwym organem do rozpatrzenia sprawy jest organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 71a Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Inwestorzy J. i J.M. dokonali zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pawilonu handlowego na lokal gastronomiczno-hotelowy po faktycznej zmianie sposobu użytkowania obiektu. Organ I instancji (Prezydent Miasta) umorzył postępowanie z uwagi na bezprzedmiotowość, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczących terminu wniesienia sprzeciwu przez organ.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2011 r. sprawy ze skargi J.M. i J.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia J. i J.M. z dnia 4 października dotyczącego zmiany sposobu użytkowania pawilonu handlowego na budynek przeznaczony do świadczenia usług w zakresie organizowania imprez okolicznościowych wraz zapleczem kuchennym oraz pokojami gościnnymi na poddaszu przy ul. [...] nr ewidencyjny działki [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w toku postępowania, w tym w oparciu dokumenty przedstawione przez inwestorów, treść oświadczenia J.S. (sąsiada) z dnia [...] września 2010 r. oraz ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2010 r. ustalił, że J. i J.M. rozpoczęli w budynku pełniącym funkcję sklepu rowerowego działalność polegającą na organizowaniu imprez okolicznościowych wraz z zapleczem kuchennym oraz pokojami gościnnymi na poddaszu - dotychczas nieużytkowym. W tym zakresie organ powołał na treść decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. zatwierdzającej lokal gastronomiczny "L" oraz funkcjonującą strona internetową lokalu. W świetle zgromadzonych dokumentów, zdaniem organu, ustalono jednoznacznie, że Państwo J. i J.M. prowadzą działalność polegającą na prowadzeniu lokalu o funkcji gastronomicznej i hotelowej, świadczącą o już dokonanej zmianie sposobu użytkowania budynku. Zatem dokonanie zgłoszenia nie może być skuteczne zgodnie z art. 71 ust. 4 Prawo budowlane. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż wniesiona do protokołu z dnia [...].10.2010r. uwaga inwestorów, że w dniu oględzin obiekt nie jest użytkowany w poddaszu i parterze, informuje jedynie o tym, że w trakcie dokonywania kontroli w obiekcie nie odbywała się impreza okolicznościowa, a w pokojach nie przebywali goście. W tej sytuacji organ administracji architektoniczno - budowlanej, wobec faktu dokonania zmiany sposobu użytkowania, stwierdził, że w analizowanej sprawie zastosowanie ma art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego i nie może załatwić sprawy co do jej istoty. Skoro zgłoszenie należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania po zmianie sposobu użytkowania obiektu lub jego części nie wywołuje skutków prawnych, to dokonanie zgłoszenia po dokonaniu zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego powoduje, że zachodzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to zatem bezprzedmiotowość postępowania i konieczność umorzenia. Podkreślił także, że dokonanie przekształceń istniejącego obiektu budowlanego doprowadzających do zmiany dotychczasowego przeznaczenia z funkcji sklepu rowerowego na funkcję usługową w zakresie "organizowania imprez okolicznościowych wraz z zapleczem kuchennym" oraz "poddasza na cele mieszkalne i pokoje gościnne" mogło nastąpić po 30 dniach od skutecznego zgłoszenia. W analizowanej sprawie inwestorzy warunku tego nie zachowali. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 71a Prawa budowlanego, który należy do kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i J.M., reprezentowani przez pełnomocnika r. pr. R.W., zarzucając jej naruszenie art. 30 ust. 5 i art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego. Odwołujący się podkreślili uchybienie przez organ terminowi, o którym mowa w art. 71 ust. 4 ustawy Prawo budowlane wskazując, iż dokonali oni zgłoszenia w dniu [...] października 2010 r., zaś termin 30 dniowy do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 3 listopada 2010 r. Decyzja natomiast została sporządzona w dniu [...] listopada, gdyż taka data widnieje na dowodzie nadania w urzędzie pocztowym. Nadto decyzja doręczona została w dniu 8 listopada 2010 r. Odwołując się do regulacji art. 30 ust. 5 ustawy strona wskazała, iż 30 – dniowy termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem sprzeciw w formie decyzji administracyjnej został doręczony inwestorowi. W tym zakresie strona powołała orzeczenia sądów administracyjnych: wyrok NSA z dnia 6 marca 2009 r. II OSK 307/08 i z dnia 21 maja 2009 r. II OSK 724/0 i in. Tym samym, strony wskazały, iż organ po upływie określonego w art. 30 ust. 5 terminu utracił kompetencję do wydania decyzji o sprzeciwie. Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy zakwestionowaną w odwołaniu decyzję Prezydenta Miasta. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż Państwo J. i J.M. rozpoczęli, w budynku pełniącym dotąd funkcję sklepu rowerowego, działalność polegającą na organizowaniu imprez okolicznościowych wraz z zapleczem kuchennym oraz pokojami gościnnymi na poddaszu, przed dopełnieniem obowiązku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku. Fakt ten znajduje potwierdzenie w wielu dowodach, m.in. w protokole oględzin sporządzonym podczas kontroli budynku przy ul. [...] w dniu [...].10.2010 r. przez inspektorów Wydziału Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego, i ekspertyz oraz decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego znak: [...] z dnia [...].11.2008 r. zatwierdzającej lokal gastronomiczny "L" przy ul. [...], w którym prowadzi się działalność polegającą na organizacji imprez okolicznościowych (wesela, komunie, bale), a także w projekcie budowlanym z dnia [...].11.2009 r. opracowanym przez mgr inż. arch. P.W., w rozdziale II - Lokalizacja i w rozdziale V - Opis stanu istniejącego, gdzie znajdują się informacje potwierdzające fakt dostosowania budynku do "nowej" funkcji: Dokonanie zgłoszenia po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych (art. 71 ust. 7). Oznacza to, zdaniem Wojewody, że nie jest możliwe uzyskanie zgody organu administracji architektoniczno - budowlanej na zmianę sposobu użytkowania dokonaną przed zgłoszeniem. Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części, dokonane po uprzednim wprowadzeniu zmian w obiekcie, podlega regulacjom art. 71a Prawa budowlanego, dla którego właściwymi są organy nadzoru budowlanego. Wyjaśnić należy, iż wyżej wymienione przepisy ustawy Prawo budowlane znajdują zastosowanie zarówno w przypadku, gdy z planowaną zmianą sposobu użytkowania wiąże się konieczność wykonania określonych prac budowlanych, jak i w przypadku, gdy zmiana sposobu użytkowania nie wymaga żadnych robót budowlanych. Uwzględniając zatem powyżej wskazane okoliczności organ stwierdził, iż w sprawie zachodzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to bezprzedmiotowość postępowania i konieczność jego umorzenia (art. 105 § 1 kpa). Ustosunkowując się natomiast do zarzutów podnoszonych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, iż w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych dostrzega się, iż sformułowanie zawarte w przepisie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego "wnosi sprzeciw", nie jest tożsame z pojęciem "wydania" decyzji o sprzeciwie ani z jej doręczeniem. Ustawodawca połączył sprzeciw organu z czynnością "wniesienia", natomiast zgłoszenie dokonywane przez stronę z czynnością "doręczenia", co oznacza, że czynność przypisana każdemu z podmiotów ma zostać dopełniona w określony sposób. O ile dla zgłoszenia przez stronę nie jest wystarczające tylko wniesienie, ale musi to nastąpić poprzez doręczenie organowi tegoż zgłoszenia, to nie można oczekiwać, iż "wniesienie" sprzeciwu przez organ nastąpi z datą jego doręczenia inwestorowi, gdyż takiego wymogu ustawodawca nie nakłada, zwłaszcza że w praktyce występuje rozbieżność pomiędzy datą wydania decyzji i datą jej doręczenia. Na tę okoliczność zwrócono uwagę również w uchwale NSA z 17.12.2007 r. (I FPS 5/07, ONSAiWSA Nr 2/2008). Analogiczne stanowisko, dotyczące odrębności uregulowań procesowych zamieszczonych w Prawie budowlanym i ich pierwszeństwa przed unormowaniami ogólnymi procedury administracyjnej określonymi w przepisach kpa zawarte zostało w wyroku NSA z 17.11.2005 r. (II OSK 197/05). Zauważyć należy również, że na gruncie art. 107 § 1 kpa, NSA w wyroku z 25.4.2006 r. (II OSK 714/05) uznał, iż nie ma podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Jednocześnie organ zauważył, iż przy ustalaniu daty wniesienia sprzeciwu w odniesieniu do decyzji o sprzeciwie przesłanej pocztą, należy brać pod uwagę datę nadania tej decyzji w urzędzie pocztowym. Obowiązują w tym zakresie zasady dotyczące obliczania terminów określone w przepisie art. 57 § 5 kpa, w myśl których termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo, a tym w sprawie będzie decyzja wnosząca sprzeciw, zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Tym samym przyjąć należy, iż 30-dniowy termin z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest przez organ wnoszący sprzeciw do zgłoszenia budowy zachowany, o ile w terminie 30 dni od daty przyjętej za początek biegu tego terminu, nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 57 § 5 kpa. W przedmiotowej sprawie zgłoszenie dokonane zostało w dniu [...].10.2010 r. (doręczenie zgłoszenia Prezydentowi Miasta), zgodnie z normą zawartą w art. 71 ust. 4 ustawy Prawo budowlane sprzeciw winien być wniesiony najpóźniej w dniu [...].11.2010 r. Pod warunkiem jednak, że zgłoszenie to dotyczyło by przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie zamierzenie zostało już zrealizowane przed jego zgłoszeniem, co powoduje bezprzedmiotowość postępowania i w rezultacie jego umorzenie przez organ administracji architektoniczno- budowlanej. Takie rozstrzygnięcie podjął organ I instancji w dniu [...].11.2010 r. Państwo J. i J.M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 57, art. 76, art. 77 § 2, art. 80 i art. 110 k.p.a. oraz naruszenie art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 z póz. zm.) i wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wskazali, iż decyzja z dnia [...].11.2010r. nadana 04.11.2010r. i doręczona skarżącym 08.11.2010r. została wydana z naruszeniem prawa. Zatem decyzja Wojewody z dnia [...].12.2010r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].11.2010r. również została wydana z naruszeniem prawa Jednocześnie wskazali, iż zgodnie z art. 71 pkt 4 ustawy zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli strona dokona zgłoszenia zamiaru dokonania takiej zmiany przed faktyczną zmianą sposobu użytkowania i jednocześnie w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. Zatem, aby sprzeciw organu był skuteczny musi on wyrazić swoją wolę w formie możliwej do zweryfikowania, czyli decyzji administracyjnej. Zatem zgodnie z art. 109 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W wyjątkowych przypadkach istnieje możliwość ogłoszenia decyzji ustnie (art. 109 § 2). Organ jest związany swoją decyzją (wyrok NSA z dnia 17.05.1999r. IV SA 747/97). Sprzeciw wyrażony przez organ w trybie art. 30 ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane oznacza brak zgody na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej działalności budowlanej. W rozumieniu art. 104 kpa, sprzeciw jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty i dlatego powinien być wyrażony w formie decyzji administracyjnej. Niewniesienie sprzeciwu przez właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, w praktyce oznacza udzielenie zgody na realizację zamierzeń inwestycyjnych określonych w zgłoszeniu. Zgodnie z konstrukcją redakcyjną przepisu art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego niewniesienie sprzeciwu przez organ w określonym terminie, jest również formą rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, gdyż kończy to sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 in fine kpa). Co więcej ustawodawca wprost określił, iż Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej (art.110 kpa). Skarżący podkreślili konsekwentnie, iż niniejszej sprawie decyzja nie została ogłoszona ustnie, zatem winna być doręczona skarżącym na piśmie. Przy czym termin do wniesienia sprzeciwu upływał 03.11.2010r. o godz. 00:00. Strony zwróciły także uwagę, że organ oparł się na dokumentach z 2008r. i 2009r. zatem przed przeprowadzeniem kontroli przez PINB i przed przywróceniem stanu poprzedniego przez stronę. Ponadto wskazały, iż organ przywołuje rzekomo istniejące strony internetowe, bez dołączenia dowodów na ich istnienie. Tymczasem jak wskazują skarżący taka strona istniała w 2009r. jednak została zlikwidowana po przywróceniu pierwotnego sposobu użytkowania. Natomiast w dniu przeprowadzenia kontroli przez organ, który wydał decyzję stwierdził, iż w pokojach nie przebywali goście ani nie odbywały się żadne imprezy. Było to oczywiście niemożliwe z uwagi na brak odpowiedniego wyposażenia tych pomieszczeń np. w łóżek, lamp, szaf, stołów itp. Nie były to więc pokoje hotelowe, a sala na parterze nie była wyposażona w bar czy też stoliki i specjalistyczne oświetlenie mogące sugerować, iż jest to restauracja. Wobec powyższego nie można uznać, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania. Skarżący jedynie przeprowadzili remont i dostosowanie pomieszczeń zgodnie z poleceniem PINB i z myślą o przyszłej funkcji, jednak przed jej podjęciem dokonali zgłoszenia właściwym organom. Natomiast zgodnie z art. 71 musi nastąpić faktyczna samowolna zmiana użytkowania aby organ mógł wnieść sprzeciw a nie wola takiej zmiany i podjęcie czynności przygotowawczych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej przez J. i J.M. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) właściwość sadów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkująca wznowienie postępowania – art.145 §1 lit.a, c, b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "ppsa"). Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta, którą umorzono postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wynikającą z dokonania zgłoszenia z naruszeniem art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm. - dalej "pr. bud.) Faktyczną podstawę orzeczenia o umorzeniu postępowania stanowiła okoliczność, iż inwestor dokonał zgłoszenia po faktycznej zmianie sposobu użytkowania. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2010 r. II OSK 1918/09, z dnia 11 grudnia 2007 r. II OSK 1664/06). Nadto, co podkreśla się w orzecznictwie, przez zmianę użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy, wymagającą zgody właściwego organu administracji, należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki określone w art. 71 ust. 1 tej ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 1990 r. IV SA 602/90). Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, stosownie do treści art. 71 ust. 2 ustawy, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Jednocześnie ustawodawca wskazał, iż zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (art. 71 ust. 4 pr. bud.). Zatem, jak wynika z jednoznacznej treści powołanego przepisu, inwestor zamierzając dokonać zmiany sposobu użytkowania (niezależnie od tego czy wymaga to wykonania określonych robót budowlanych czy też nie) musi dokonać stosownego zgłoszenia. Co do zasady więc, samo dokonanie przystosowania obiektu do zmienionej funkcji wymaga takiego zgłoszenia. Natomiast dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych (art. 71 ust. 7 pr. bud.), tj. nie powoduje wszczęcia procedury, o której mowa w art. 71 ustawy, a tym samym rozpoczęcia biegu terminów, o których mowa w ustępie 4 powołanego przepisu. W takiej sytuacji mamy do czynienia z samowolną zmianą sposobu użytkowania, a postępowanie w tym zakresie powinny prowadzić organy nadzoru budowlanego, stosownie do treści art. 71a ustawy Prawo budowlane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2008 r. II SA/Kr 203/08; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2008 r. II SA/Bk 1294/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 grudnia 2009 r. II SA/Gl 730/09). Nadmienić w tym miejscu należy, że dokonanie zgłoszenia z naruszeniem art. 71 ust. 4 pr. bud. nie stanowi przesłanki wniesienia w drodze decyzji sprzeciwu. Ustawodawca określił te przesłanki w sposób enumeratywny (por. art. 71 ust. 5 pr. bud.), wśród nich zaś nie ma opisanej powyżej okoliczności. Stanowi to niewątpliwie bezpośrednią konsekwencję bezskuteczności prawnej wniosku, o której mowa w art. 71 ust. 7 ustawy. W takiej sytuacji wniosek inwestorów nie podlega ocenie w trybie przepisów prawa budowlanego, jednakże pozostaje pismem procesowym strony, o którym mowa w art. 61 § 3 kpa, i jako taki podlega załatwieniu przez organ administracji publicznej. Tutejszy Sąd, mając również na względzie ukształtowaną w orzecznictwie linię, wyraża pogląd, iż w opisanych okolicznościach, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie. Na aprobatę zasługuje wyrażony w judykaturze pogląd, zgodnie z którym skoro zgłoszenia należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych (art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego), zatem dokonanie zgłoszenia po dokonaniu zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, powoduje, że zachodzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to bezprzedmiotowość postępowania i konieczność jego umorzenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2008 r. II SA/Bk 726/07; podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2008 r. II SA/Kr 203/08; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2008 r. II SA/Bk 1294/09; wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2008 r. II SA/Wr 575/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008r. II OSK 1197/07). Bezprzedmiotowość postępowania z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm, - dalej "kpa") zachodzi bowiem, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, skutkiem czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (J. Borkowski w: "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" CH BECK 2005 nb. 1, 5 do art. 105). Z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80). Sytuacja taka ma miejsce np. wtedy gdy brak jest przepisu prawa materialnego mogącego stanowić podstawę do wydania w określonym stanie faktycznym decyzji administracyjnej regulującej w sposób władczy i jednostronny konkretną sytuację prawną obywatela. Przyczyna bezprzedmiotowości może istnieć przed wszczęciem postępowania jak i pojawić się po jego wszczęciu, a przed jego zakończeniem. W każdym z tych przypadków stwierdzenie bezprzedmiotowości, na jakimkolwiek etapie postępowania, obliguje organ do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2010 r. II SA/Gd 230/10). W rozpatrywanej sprawie organy administracji architektoniczno – budowlanej obu instancji wskazały, iż inwestorzy – J. i J.M. dokonali zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, po faktycznym jej dokonaniu. Stanowiło to podstawę do uznania, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania, uzasadniająca orzeczenie o umorzeniu postępowania w sprawie złożonego przez nich wniosku. W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające w tym zakresie zostało przeprowadzone w sposób czyniący zadość zasadom określonym w przepisach art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, obligujących organ do działania z poszanowaniem praworządności, podejmowania wszelkich niezbędnych kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i jego wnikliwego rozpatrzenia. Organ I instancji wnikliwie zebrał i ocenił materiał dowodowy. W tym zakresie Prezydent Miasta, a odpowiednio za nim Wojewoda, powołał się nie tylko na zapisy ekspertyzy technicznej z dnia [...] marca 2010 r. i projektu budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r., z których treści jednoznacznie wynika, iż inwestorzy samowolnie dokonali już zmiany sposobu użytkowania lokalu przy ul. [...] z funkcji sklepu rowerowego na lokal gastronomiczno – hotelowy, ale wskazał także na ustalenia organów nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych (decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] nakładającą obowiązek wykonania określonych robót budowlanych oraz określonych czynności, a także decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] stwierdzającą wykonanie obowiązków i czynności nałożonych w decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r.) oraz na oświadczenie właściciela nieruchomości sąsiedniej – J.S., a także aktywne – wbrew stanowisku strony skarżącej – strony internetowe Restauracji i Moteliku "L" (np. [...]), oferujące usługi w zakresie organizowania imprez okolicznościowych ("czynne całą dobę"). Fakt przystosowania spornego obiektu do pełnienia nowej funkcji potwierdziły czynności kontrolne przeprowadzone przez organ I instancji w dniu [...] października 2010 r. Wreszcie zwrócić należy uwagę na treść decyzji Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2008r., z której wynika, iż w obiekcie prowadzona jest działalność w zakresie organizowania imprez okolicznościowych. Organ przeanalizował dokładnie zgromadzone w postępowaniu dokumenty, nadto przeprowadził czynności kontrolne na miejscu. Wreszcie, z uwagi na charakter działalności prowadzonej w obiekcie budowlanym, jak wynika z treści wydanej decyzji, organ odniósł się także do informacji o charakterze publicznym, powszechnie dostępnym w sieci internetowej, tj. do strony internetowej w/w inwestycji. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika także, że inwestorzy nie użytkują obiektu zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem (zaniechanie dotychczasowej działalności), zaś przebudowa obiektu w istocie uniemożliwia jego dalsze użytkowanie w dotychczasowej funkcji w tej jego części. Przeprowadzona analiza pozwoliła mu na ustalenie, iż inwestor faktycznie już dokonał przebudowy obiektu budowlanego w celu dostosowania go do zmienionej funkcji i użytkuje go w tym zakresie. Uzyskał niezbędne uzgodnienia sanitarne, a także podjął czynności zareklamowania swoich usług (witryna web), co dodatkowo dowodzi podjęcia w obiekcie działalności o zmienionym charakterze. Zatem inwestor dokonał już zmiany sposobu użytkowania. Ustalenia organu I instancji w tym zakresie uznać zatem należy za wystarczające dla uznania przez organ administracji architektoniczno - budowlanej, iż w sprawie zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 71 ust. 7 ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 15 czerwca 2010 r. II SA/Op 357/09, z dnia 17 stycznia 2008 r. II SA/Op 490/07, z dnia 3 grudnia 2007 r. II SA/Op 363/07), zaś powołaną w uzasadnieniu rozstrzygnięć obu instancji argumentację i rozważania za spójne i konsekwentne. Uwzględniając zatem powyższe, wskazać należy, iż rozpatrywanej sprawie, inwestorzy – J. i J.M. złożyli wniosek w sprawie zmiany sposobu użytkowania, po dokonaniu tej zmiany, a więc w warunkach opisanych w art. 71 ust. 7 ustawy. Tym samym organ rozpatrujący sprawę nie miał możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, odpadła bowiem podstawa prawna prowadzenia postępowania w sprawie złożonego wniosku w trybie przepisów art. 71 ustawy i ewentualnego rozstrzygnięcia zgodnie z powołanym przepisem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2010 r. VII SA/Wa 1193/10). Co w kontekście wcześniejszych rozważań, czyni zasadnym orzeczenie o umorzeniu postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego upływu terminu, o którym mowa w art. 71 ust. 4 ustawy,– Prawo budowlane, przede wszystkim należy podkreślić, iż w rozpatrywanej sprawie, wskazany przepis nie znajdzie zastosowania. Trzydziestodniowy termin, o którym mowa w art. 71 ust. 4 ustawy, nie rozpoczął biegu dla wniosku J. i J.M., ponieważ inwestorzy dokonali zgłoszenia po faktycznej zmianie sposobu użytkowania, a więc stosownie do treści art. 71 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, nie wywołało on skutków prawnych, jakie przepisy prawa wiążą z prawidłowo złożonym wnioskiem w sprawie zmiany sposobu użytkowania. W konsekwencji okoliczność ewentualnego przekroczenia przez organ I instancji terminu trzydziestu dni, od dnia otrzymania zgłoszenia inwestorów pozostaje bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło