II SA/Go 168/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-06-10

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Aleksandra Wieczorek, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, wydane z powodu pominięcia pełnomocnika strony przy doręczeniu decyzji organu pierwszej instancji, jest zgodne z prawem, jeśli strona wniosła odwołanie w terminie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie Kolegium, stwierdzając, że pominięcie pełnomocnika przy doręczeniu decyzji organu pierwszej instancji, nawet jeśli strona wniosła odwołanie w terminie, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych. Organ odwoławczy nie zbadał prawidłowo kwestii terminowości wniesienia odwołania, co uniemożliwiło kontrolę legalności jego działania. Skierowanie strony na drogę postępowania wznowieniowego było przedwczesne, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie stała się ostateczna.
Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję o warunkach lokalizacji inwestycji celu publicznego. Strona I.K. wniosła odwołanie, zarzucając doręczenie decyzji osobiście zamiast jej pełnomocnikowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że pominięcie pełnomocnika uzasadnia wznowienie postępowania, a nie merytoryczne rozpoznanie odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę I.K. na postanowienie Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi I.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] października 2008 r., znak [...] Wójt Gminy ustalił dla P Spółki z o.o. warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Od decyzji Wójta Gminy odwołanie wniosła jedna z uczestniczek postępowania – I.K. podnosząc zarzut doręczenia decyzja jej osobiście zamiast pełnomocnikowi - radcy prawnemu G.M., który reprezentował ją w postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnik nie otrzymał decyzji, zaś odwołanie sporządził w oparciu o egzemplarz przesłany stronie. Stosowne pełnomocnictwo zostało przekazane organowi pierwszej instancji wraz z pismem z dnia [...] marca 2008 r., zawierało ono adres kancelarii pełnomocnika. Zdaniem strony doręczenie decyzji z pominięciem jej pełnomocnika stanowiło naruszenie art. 40 § 2 kpa i nie wywołało ono skutków prawnych, co znajduje potwierdzenie w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Organ przyznał wprawdzie fakt doręczenia decyzji stronie osobiście w dniu 21 października 2008 r. zamiast jej pełnomocnikowi, co było bezskuteczne wobec tej strony, jednakże w sprawie występowała wielość stron, które nie wniosły odwołania od decyzji (z wyjątkiem innego uczestnika B.P., który wniósł odwołanie po terminie). Taka sytuacja w skutkach prawnych przydaje decyzji Wójta Gminy ma przymiot orzeczenia ostatecznego, w rezultacie czego, nie podlega zaskarżeniu w toku instancji, co skutkuje niedopuszczalnością wniesionego odwołania. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem tej strony w postępowaniu administracyjnym, a to z kolei uprawnia stronę do żądania wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa i taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego I.K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 127, 129 i 145 § 1 kpa polegające na bezpodstawnym uznaniu jej odwołania od decyzji Wójta Gminy o lokalizacji inwestycji celu publicznego za niedopuszczalne, oraz uznanie jedynym środkiem wzruszenia decyzji jest wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej Kolegium nie wzięło pod uwagę faktu, iż w dniu wniesienia odwołania decyzje wydane wobec pozostałych stron nie były ostateczne, skoro odwołanie zostało wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia dokonanego na adres skarżącej. Skarżąca nie mogła zatem skorzystać z instytucji wznowienia postępowania, gdyż dotyczy ona tylko decyzji ostatecznych. Wykładnia przyjęta przez Kolegium zakłada, iż skarżąca znając treść decyzji nie mogła jej zakwestionować, lecz winna czekać, aż stanie się ona ostateczna i dopiero wtedy złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Wykładnia taka pozbawia skarżącą możliwości natychmiastowego reagowania na orzeczenie, z którym się nie zgadza, tym samym pozbawia skarżącą prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Niewłaściwe doręczenie postanowienia nie może pozbawiać skarżącej możliwości obrony na tym etapie postępowania, na jakim skarżąca może to najwcześniej uczynić. Swoją argumentację skarżąca poparła orzeczeniami sądów administracyjnych stwierdzającymi, możliwość wniesienia w ustawowym 14-dniowym terminie także przez osobę mającą uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 kpa, której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu strona dowiedziała się z innych źródeł. Brak prawidłowego doręczenia nie może stanowić o niedopuszczalności wniesienia odwołania przez skarżącą, jeśli posiadana wiedza pozwalała jej na jego sformułowanie. Wobec tego wniesione odwołanie zasługiwało na merytoryczne rozpatrzenie. Spełnione bowiem zostały wszystkie ustawowe przesłanki rozumieniu przepisów procedury administracyjnej, w świetle których wniesione odwołanie powinno być uznane za dopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podczas rozprawy pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego podtrzymał stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, oświadczając jednocześnie, iż kwestia dochowania terminu przez odwołującą się do złożenia odwołania od orzeczenia organu pierwszej instancji nie była badana w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do kontroli legalności funkcjonowania tej administracji, a jedynym kryterium orzekania przez sąd administracyjny jest zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w aktach administracyjnych. Sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym stwierdzono niedopuszczalność odwołania wniesionego przez I.K.. Skarga okazała się zasadna. Konstytucyjna zasada dwuinstancyjności została przeniesiona także do postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 129 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) -nazywany dalej kpa - odwołanie od decyzji organu l instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosownie do art. 32 kpa, strona może działać przez pełnomocnika. Zatem od chwilą ustanowienia pełnomocnika w sprawie, strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, w tym również wszystkie pisma w tymże postępowaniu doręczane winny być temu pełnomocnikowi zamiast stronie. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 40 § 2 kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnictwo, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Przepis ten, jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 września 1993 r. (w wyroku III ARN 45/93 - publ. OSNCP z 1994 r., nr 5 poz. 112), nie dopuszcza żadnych wyjątków "i zgodnie z przyjętą w ustawie zasadą oficjalności doręczeń obarcza, organy administracyjne prowadzące postępowanie, obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie". Dlatego też należy stwierdzić, iż w przypadku ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony postępowania administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2006 r. w sprawie V SA/Wa 725/06 publ. - LEX 265549). W piśmiennictwie prawniczym podkreśla się, że doręczanie decyzji winno być dokonywane zgodnie z zasadą doręczania pism organu uregulowanych w art. 39 i 40 kpa; tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczanie będzie skuteczne i wywoła skutki prawne (vide Małgorzata Jaśkowska, Andrzej Wróbel - Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Wydanie II, Zakamycze - uwaga 3 do art. 40; Robert Kędziora - Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, 2 wydanie, C.H.Beck - uwaga 3 do art. 40; Grzegorz Łaszczyca, Czesław Martysz, Andrzej Matan - Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz, 2 wydanie, LEX -uwagi 6,7,8 do art. 40; Piotr Przybysz - Kodeks Postępowania Administracyjnego -Komentarz, Wydanie 5, Lexis Nexis - uwaga 1 do art. 40, Barbara Adamiak, Janusz Borkowski - Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz 7 wydanie, Duże Komentarze Becka - uwagi 2,3,4 do art. 40). Czynność doręczenia pisma (w tym także decyzji administracyjnej) została uregulowana w kpa w rozdziale 8 "Doręczenia" (art. 39-49) kpa. Normy zawarte w tych przepisach, z uwagi na ich ogólny cel, stanowią w istocie gwarancję przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego i mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Już tylko z tego powodu nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" obywatela, w sytuacji, gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji. Oznacza to, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji stronie powinna być oceniana indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2007 r., sygn. II GSK 268/07, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.qov. pl). W wielu orzeczeniach sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż przepis art. 40 § 2 kpa nie dopuszcza żadnych wyjątków w zakresie doręczania pism pełnomocnikowi strony, o ile został on ustanowiony. Należy jednak zauważyć, że wykładnia art. 40 § 2 kpa, w myśl której doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne, ma na celu przede wszystkim ochronę strony przed negatywnymi, arbitralnymi działaniami organów administracji publicznej tak, aby nie pozbawić strony prawa do sądu. W celu ochrony tak rozumianych praw strony, gdy pominięcie pełnomocnika prowadziło do tego, że albo odwołanie do organu administracji publicznej, albo skarga do sądu administracyjnego były uznane za spóźnione, sądy stawały w istocie w obronie zagwarantowania przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu. Z tego względu przytoczona wykładnia art. 40 § 2 kpa nie może być bezkrytycznie przyjmowana w każdej sytuacji faktycznej ze szkodą dla strony, która stara się zapobiec negatywnym skutkom uchybienia organu popełnionego przy doręczeniu decyzji. Przedstawione w rozpoznawanej sprawie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest konsekwencją linii orzeczniczej wynikającej m. inn. Z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., II GSK 3/08, 6 listopada 2008 r., II GSK 440/08, 6 listopada 2008 r., II GSK 463/08, 6 stycznia 2009 r., II GSK 600/08, oraz 28 kwietnia 2009 r., II GSK 887/09 (opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych -www.nsa.gov.pl). Gdy strona działa przez pełnomocnika, jak wyżej wykazano, decyzję doręcza się temu pełnomocnikowi i od dnia doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi, a nie stronie, biegnie czternastodniowy, przewidziany w art. 129 § 2 kpa, termin do wniesienia odwołania. W orzeczeniu z dnia 9 września 1993 r. Sąd Najwyższy w sprawie III ARN 45/93 - (publ. OSNCP 1994/5/112) zważył, że strona postępowania administracyjnego, ustanawiając pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa; w sytuacji pominięcie przez organ administracji pełnomocnika w toku postępowania administracyjnego niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów i otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa. W zaskarżonym postanowieniu organ administracji potwierdził fakt doręczenia decyzji organu l instancji bezpośrednio stronie z pominięciem jej pełnomocnika. W świetle powyższych rozważań doręczenie takie jest bezskuteczne. Zgodnie z treścią powołanego art. 40 § 2 kpa, bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pełnomocnikowi. W rozpoznawanej sprawie orzeczenie organu l instancji zostało doręczone do rąk I.K. w dniu 21 października 2008 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 4 listopada 2008 r. Taką datą zostało opatrzone odwołanie wniesione przez pełnomocnika I.K.. Wniesienie przez stronę odwołania w terminie oznacza, że doręczenie stronie decyzji organu l instancji z pominięciem jej pełnomocnika, nie pociągnęło za sobą negatywnych dla niej skutków skoro umożliwiło to, pomimo poważnego naruszenia dyspozycji zawartych w przepisie art. 40 § 2 kpa, wniesienie odwołania z zachowaniem terminu zakreślonym w art. 129 § 2 kpa. W takiej sytuacji faktycznej naruszenie art. 40 § 2 kpa nie może zostać zakwalifikowane jako rażące, a zatem nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie II GSK 3/08, wyrok z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie II GSK 440/08, wyrok z dnia 28 kwietnia 2008 r. w sprawie II GSK 887/08, postanowienie z dnia 24 kwietnia 1997 r. w sprawie III RN 19/97- opublikowane Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.nsa.gov.pl.). W skardze na zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało podniesione twierdzenie złożenia odwołania od decyzji organu l instancji z zachowaniem terminu przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Również orzeczenie, wobec którego wniesiono skargę, nie podnosi zarzutu niedochowania terminu oznaczonego w powołanym przepisie. Jednak jak się okazuje, w aktach prowadzonego postępowania administracyjnego, brak jest dowodu jednoznacznie potwierdzającego terminowość wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji. Brak taki uniemożliwia Sądowi kontrolę dochowania przez organ administracji publicznej przepisów postępowania w zakresie prawidłowego zastosowania art. 129 § 2 kpa. Na rzeczonym odwołaniu pełnomocnika I.K. zamieszczono datę jego wpływu do Urzędu Gminy w dniu [...] listopada 2008r. Termin ten przekracza czternastodniowy okres, zakreślonego przez cytowany wyżej przepis - art. 129 § 2 kpa, do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy, zgodnie z dyspozycją zawartą w przepisie art. 134 kpa, stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozbieżności pomiędzy datą sporządzenia odwołania i datą jego wpływu do organu l instancji, zobowiązywały organ odwoławczy, w świetle powołanych przepisów, do wnikliwej analizy dochowania terminu zakreślonych w art. 129 § 2 kpa. Jak się okazuje organ odwoławczy nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Wątpliwość dochowania terminu do wniesienia odwołania możliwa jest do usunięcia przy pomocy potwierdzenia jego nadania w urzędzie pocztowym, jednak organ nie zachował, dla rzeczonej kontroli, koperty sygnowanej taką datą. Zagubienie koperty można było zastąpić poprzez wezwanie pełnomocnika skarżącej do okazania dowodu nadania przesyłki zawierającej odwołanie. Brak tego kolejnego dowodu możliwy był do uzupełnienia poprzez wywiad w urzędzie pocztowym nadawcy, lub nawet poprzez przesłuchanie świadków. Ciężar dowodu zachowania terminu do złożenia odwołania spoczywa na skarżącym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2008 r. II GSK 10/08 opubl. jw.). Jednak taki stan rzeczy nie zwalnia organu odwoławczego od wyjaśnienia omawianej kwestii terminowości. W myśl ustalonego stanowiska judykatury, zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu l instancji, warunkiem bowiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zachowanie administracyjnego terminu do wniesienia odwołania, od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 kpa. Organ odwoławczy jest zatem zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z jego uchybieniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie IV SA 727/96). Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania, winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 kpa, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 kpa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 maja 1994r. w sprawie SA/Gd 2813/93, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2000 r. w sprawie V SA 235/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie II SA/Wa 1907/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2006 r. w sprawie VI SA/Wa 1683/05 opubl. jak wyżej oraz wymienione wyżej piśmiennictwo w odniesieniu do art. 134 kpa). Zaniechanie tych czynności, zmierzających do ustalenia wniesienia odwołania w terminie ustawowym, stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania albowiem, jak zaznaczono wyżej, uniemożliwia kontrolę takiej terminowości. Brak poczynań organu odwoławczego w dążeniu do wyjaśnienia omawianej kwestii stanowi naruszenie kardynalnych zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 6,7,9 oraz 77 kpa. Uznanie przez organ odwoławczy dochowania przez skarżącą zakreślonego terminu do jego wniesienia, jak wyżej powiedziano po uprzednim gruntownym wyjaśnieniu terminowości jego wniesienia, skutkować winno merytorycznym rozpoznaniem tego odwołania. Organ odwoławczy stwierdził wprawdzie niedopuszczalność odwołania jednak z innych przyczyn aniżeli uchybienie terminowości jego wniesienia, której to kwestii jak zaznaczono nie rozważył w ogóle. Jak wynika z treści uzasadnienia orzeczenia u jego podstaw legło naruszenie przez organ l instancji przepisu art. 40 § 2 kpa, co zdaniem organu wprost stwarza podstawę do wznowienia postępowania w myśl 145 § 1 pkt 4 kpa. Takie stanowisko nie zasługuje na akceptację. Przepis art. 145 § 1 przewiduje wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Definicję decyzji ostatecznej zawiera przepis art. 16 § 1 kpa stanowiąc, że są nimi decyzje, od których nie przysługuje już odwołanie w administracyjnym toku postępowania. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie. Jeżeli zatem odwołanie złożone przez skarżącą zostało wniesione w terminie, wtedy decyzja organu l instancji nie może być uznana za ostateczną. Skierowanie skarżącej na drogę postępowania wznowieniowego należy uznać za przedwczesne. Dopiero w przypadku stwierdzenia, w rezultacie wnikliwego postępowania wyjaśniającego, przekroczenia przez wnoszącą odwołanie czternastodniowego terminu, zakreślonego przepisem art. 129 § 2 kpa, przyda decyzji organu l instancji przymiot ostatecznej. Jednakże badanie ostateczności decyzji w postępowaniu, w którym występuje kilku zainteresowanych musi uwzględnić wniesienie odwołania przez pozostałe osoby. Przyjęta jest w orzecznictwie wykładnia, że strona postępowania administracyjnego niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedostarczenie jej decyzji organu l instancji, może wnieść odwołanie w terminie, jaki biegnie dla stron postępowania, którym doręczono decyzję, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2009 r. w sprawie II OSK 505/08-opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.nsa.gov.pl). Podmiot, któremu decyzja nie została doręczona i co do którego indywidualnie termin nie biegnie, może wnieść odwołanie w terminie biegnącym dla innej strony, której najpóźniej doręczono orzeczenie ( podobnie wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 sierpnia 2007 r. w sprawie II SA/Bk 358/07 - publ. jak wyżej ). W rozpoznawanej sprawie znajduje to zastosowanie o tyle, że najpóźniej orzeczenie odebrała H.Ł. i to w dniu 22 października 2008, a zatem termin do którego można było złożyć odwołanie upłynął z dniem 5 listopada 2008 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądownictwa administracyjnego, doręczenia dokonane stronie a niej jej pełnomocnikowi są bezskuteczne (wyrok z dnia 10 lutego 1987 r. w sprawie SA/Wr 875/86 opubl. ONSA z 1987 r. nr 1 poz. 13). Naczelny Sąd Administracyjny zawarł pogląd, że jeżeli strona powinna o czynnościach organu dowiadywać się przez pełnomocnika, albowiem inna forma przepisami kpa nie jest przewidziana, "to pominięcie tego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym musi być traktowane i jest równoznacznie z pominięciem strony" i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa ( wyrok NSA z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie l SA 450/01, opubl. -System Informacji Prawnej Lex, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 r. w sprawie II SA/Wr 195/08, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie II SA/Bd 594/08, opubl.Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych-www.nsa.gov.pl, oraz liczne piśmiennictwo prawnicze, wyżej wymienione, w zakresie uwag do art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Naruszenie w zaskarżonym orzeczeniu przepisów postępowania w szczególności art. 15 kpa w związku z art. 127 § 1 oraz 129 § 2 kpa poprzez odmowę stronie prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ administracji, a także art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa poprzez brak ustaleń w zakresie dotyczącym terminowości wniesienia odwołania w imieniu strony skarżącej przez jej pełnomocnika należy zakwalifikować jako wpływające w sposób istotny na wynik sprawy. W takim stanie rzeczy, Sąd, z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 ust.1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ) - nazywanej dalej ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz z mocy art. 152 ppsa ustalił, że decyzja ta nie podlega wykonaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie uwzględnienie uwag zawartych w uzasadnieniu i to w kontekście związania przepisem art. 153 ppsa W takim zakresie rzeczą organu będzie poczynienie wnikliwego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tego, czy odwołujący przekroczył termin przewidziany w art. 129 § 2 kpa. Stosownie do wyników takich poczynań, organ orzeknie stosując ocenę prawną przyjętą przez Sąd.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło