II SA/Go 248/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-04-11

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Michał Ruszyński, Sławomir Pauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność środka zaskarżenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest prawidłowe, jeśli strona zastosowała się do błędnego pouczenia organu o możliwości wniesienia takiego środka?
Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność środka zaskarżenia było wadliwe, ponieważ strona zastosowała się do błędnego pouczenia organu o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Choć błędne pouczenie nie może przyznać stronie uprawnień nieprzewidzianych prawem, to nie może też jej szkodzić. W sytuacji, gdy organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia środka zaskarżenia, który nie przysługuje, stwierdzenie niedopuszczalności takiego środka zaskarżenia narusza przepisy postępowania, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
A.K. został wezwany do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy. Po nieotrzymaniu decyzji, złożył wniosek o jej doręczenie i przywrócenie terminu. SKO odmówiło przywrócenia terminu, błędnie pouczając o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. A.K. złożył taki wniosek wraz z odwołaniem. SKO stwierdziło niedopuszczalność tego wniosku. WSA oddalił skargę A.K. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii doręczenia decyzji Wójta oraz charakteru wniosku A.K. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uchylił postanowienie SKO o niedopuszczalności środka zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie SKO, stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, zasądza od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka zaskarżenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A.K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] r. z [...] kwietnia 2010 r. Wójt Gminy wymierzył A.K. karę pieniężną w wysokości 707.450,30 zł za usunięcie 374 drzew na działce nr [...] bez wymaganego zezwolenia i zobowiązał go do uiszczenia orzeczonej kary pieniężnej na konto Gminy w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja ustalająca wysokość opłaty stała się ostateczna. 18 czerwca 2010 r. A.K. złożył pismo do organu I instancji z informacją, iż nie została mu doręczona decyzja, o jej wydaniu dowiedział się od brata R.K., wnosi więc o jej doręczenie i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. Wójt Gminy na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a) przekazał wniosek A.K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO). Wezwaniem z [...] lipca 2010 r. nr [...] SKO wezwało A.K. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania poprzez przedłożenie odwołania od decyzji Wójta Gminy. Wezwanie doręczono 2 sierpnia 2010 r. W odpowiedzi na to wezwanie strona przesłała do organu kopię prośby skierowanej do Urzędu Gminy, w której zwróciła się o doręczenie jej decyzji z [...] kwietnia 2010 r., celem umożliwienia wniesienia od niej odwołania. Strona wyjaśniła, iż pomimo skierowania do organu prośby w powyższym zakresie, nie otrzymała wskazanej decyzji, w związku z czym nie wie do czego się odnieść i jak sformułować odwołanie. Ponownie zwróciła się o umożliwienie jej zapoznania się z treścią decyzji. Postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] SKO, powołując się na przepisy art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 129 §1 i 2 k.p.a odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. Wskazując na treść przepisu art. 58 § 1 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem strona wraz z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu nie dokonała czynności, dla której ma być przywrócony termin, zatem nie wniosła odwołania. Jednocześnie organ pouczył stronę, iż przysługuje jej prawo wniesienia do SKO wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin do złożenia wniosku wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie to zostało doręczone 19 października 2010 r. 11 października 2010 r. do SKO wpłynął wniosek A.K. o ponowne rozpatrzenie prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010r. Do wniosku załączono odwołanie od decyzji Wójta Gminy. Strona wyjaśniła, iż uchybiła ona terminowi bez swojej winy, bowiem nie doręczono jej decyzji. Nadto wyjaśniła, iż w dniu kiedy dokonano pierwszej próby doręczenia – 5 maja 2010r., pod tym samym adresem A.K. odebrał przesyłkę poleconą, adresowaną na ten sam adres do R.K.. Nie jest zatem możliwe, aby odebrawszy decyzję za ww. osobę (za brata) nie odebrał przesyłki skierowanej do niego. W zaistniałych okolicznościach nieotrzymania decyzji, nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią, a tym samym dochowania terminu do wniesienia od niej odwołania. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2010 r. SKO powołując się na treść art. 134 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy termin przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli ten uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Organ wskazał, iż prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast stosownie do treści art. 58 § 3 k.p.a o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, zaś na takie postanowienie służy stronie zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Od takich postanowień, jako kończących postępowanie administracyjne, służy stronie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. SKO zwróciło uwagę, iż w rozpatrywanej sprawie w treści zaskarżonego postanowienia organ błędnie pouczył odnośnie sposobu jego zaskarżenia wskazując, wbrew treści powołanych wyżej przepisów, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie "prośby". Tymczasem zaskarżone postanowienie jest ostateczne i służy na nie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA). Organ stwierdził, iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do pouczenia (art. 112 k.p.a.). Zatem w takiej sytuacji, strona stosując się do błędnego pouczenia nie może ponieść negatywnych konsekwencji z tego tytułu i tak jak w rozpatrywanej sprawie, może wnieść skargę do WSA za pośrednictwem SKO w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Natomiast w sytuacji gdy doszło do uchybienia terminu strona powinna wraz ze skargą złożyć wniosek o przywrócenie terminu z powołaniem się na powyższe okoliczności. W stwierdzonym stanie sprawy, w ocenie organu, zobligowany jest on stwierdzić niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, wyjaśniając że nie mogło zadość uczynić żądaniu strony, czyli merytorycznie rozpoznać tego środka zaskarżenia, gdyż w świetle przepisów k.p.a zaskarżone postanowienie jest ostateczne i służy od niego skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. A.K., wniósł do WSA skargę na ww. postanowienie oraz na postanowienie z 10 sierpnia 2010 r. zarzucając rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 40, art. 43, art. 44 i art. 58 k.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W treści wniesionej skargi skarżący wskazał, iż działanie organu, dokonane z rażącym naruszeniem przepisów prawa, a także zasad postępowania, doprowadziło do uprawomocnienia się postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., naruszającego prawo. W pozostałym zakresie strona skarżąca podniosła argumenty dotyczące prawidłowości doręczenia przez Wójta Gminy decyzji z [...] kwietnia 2010 r. w związku zaś z nieprawidłowością doręczenia, niezasadne jest, zdaniem skarżącego, stosowanie w sprawie procedury z art. 58 k.p.a. Odpowiadając na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wynikające z zaskarżonego postanowienia, wniosło o jej oddalenie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 stycznia 2011 r. rozdzielono skargi A.K. w ten sposób, że pod sygn. akt II SA/Go 47/11 prowadzona jest sprawa skargi na postanowienie SKO z [...] października 2010 r. w przedmiocie niedopuszczalności środka zaskarżenia, natomiast ze sprawy wyłączono skargę A.K. na postanowienie SKO z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Go 48/11. Wyrokiem z 17 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 47/11 WSA oddalił skargę A.K. na postanowienie SKO z [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka zaskarżenia. W uzasadnieniu orzeczenia WSA wskazał, iż przedmiotem w niniejszej sprawie jest postanowienie, którym SKO powołując się na przepis art. 134 i art. 59 § 2 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. WSA uznał, iż nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wydania przez SKO postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., w związku z czym nie podlegają ocenie w tym postępowaniu zarzuty dotyczące oceny prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wójta Gminy i zastosowania przez organ przepisu art. 44 k.p.a. WSA stwierdził, że zarzutów w tym zakresie, nie można bowiem skutecznie podnosić wobec orzeczenia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a., którym stwierdzono niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. WSA wskazując na treść art. 141 § 1 k.p.a. w związku z treścią art. 144 k.p.a., który stanowi, iż w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, zastosowanie do zażalenia znajdzie zastosowanie przepis art. 127 § 3 k.p.a. Przywołany przepis stanowi, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. WSA wyjaśnił, że z dyspozycji powołanych wyżej przepisów wynika zatem, iż od postanowień wydanych przez samorządowe kolegium odwoławcze służy stronie prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże środek taki przysługiwać będzie stronie jedynie wówczas, gdy stosownie do przepisów ustawy, służy od niego prawo wniesienia zażalenia. WSA podkreślił, że stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (odpowiednio także wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) ostatecznie postanawia organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości zaskarżenia w toku instancji wydanego w tym przedmiocie postanowienia. Orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego z mocy art. 59 § 2 k.p.a. zawsze wydawane jest w postępowaniu jednoinstancyjnym, niezależnie od tego, czy orzeka w tym przedmiocie naczelny organ administracji publicznej, czy też organ niższego stopnia. Postanowienie to kończy postępowanie administracyjne, bo jest ostateczne. Na postanowienie to nie służy środek odwoławczy, a co za tym idzie, nie przysługuje od niego także wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. WSA wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tym samym postanowienie wydane na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. podlegać będzie zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania kończy incydentalne postępowanie w tym zakresie (por. wyrok NSA z 13 października 2009 roku sygn. akt II OSK 1161/09, wyrok NSA z 28 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1543/00, publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). WSA stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie, strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy opierając się na pouczeniu o prawie wniesienia takiego środka zaskarżenia, zawartym w postanowieniu SKO z [...] sierpnia 2010 r. Pouczenie w tym zakresie, co jest bezsporne, było błędne. WSA wskazał, iż jakkolwiek, powołując się na treść przepisu art. 112 k.p.a., iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, to jednak nie może ono również prowadzić do przyznania stronie uprawnień, nie przewidzianych przez przepisy prawa. W konsekwencji błędu organu nie może dojść do prawnie skutecznego wykreowania środka zaskarżenia danego indywidualnego aktu administracyjnego, którego nie przewidział dla strony ustawodawca, a tym bardziej wbrew jego dyspozycji o niezaskarżalności danego aktu w toku instancji. W tym zakresie orzeczenia organu administracji publicznej nie mają mocy prawotwórczej. Sąd podkreślił, iż o dopuszczalności i trybie wnoszenia środków zaskarżenia nie decydują bowiem organy administracji, lecz przepisy prawa, które organy winny prawidłowo stosować. W konsekwencji wniesienie takiego, prawem nie przewidzianego środka zaskarżenia, stosownie do treści art. 134 k.p.a., skutkować musi stwierdzeniem jego niedopuszczalności. Zdaniem Sądu nie poniesienie szkody w konsekwencji błędnego pouczenia, jak to ma miejsce w opisanej sprawie, sprowadzać się będzie do możliwości skutecznego wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 271/05 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można natomiast z zapisanej w art. 112 k.p.a. zasady wywodzić, iż w takiej sytuacji organ obowiązany jest rozpatrzyć dany środek odwoławczy, wbrew obowiązującym przepisom prawa. Kierując się powyższymi uwagami Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezpodstawną. Dodatkowo WSA zauważył, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu przed doręczeniem postanowienia, od którego środek ten został złożony. Uczynić zatem należy uwagę, iż w przypadku, gdyby z mocy ustawy stronie służyło prawo wniesienia środka zaskarżenia w toku instancji, jego wniesienie przed doręczeniem aktu administracyjnego od którego strona by się odwołała, jako przedwczesne - byłoby nieskuteczne i prowadzić mogłoby do orzeczenia o wniesieniu tego środka z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Pamiętać bowiem należy, że termin wniesienia środka zaskarżenia, stosownie do treści obowiązujących przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego liczony jest w dniach, od daty skutecznego doręczenia aktu administracyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2133/10, wyrok NSA z 5 czerwca 208 r. sygn. akt I OSK 831/07 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A.K. reprezentowany przez radcę prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1544/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. Uzasadniając wyrok NSA wskazał, że w niniejszym postępowaniu jak i również w postępowaniu zakończonym postanowieniem NSA z 25 sierpnia 2011 r., ani organy administracyjne, jak również sąd administracyjny nie zajął się kwestią prawidłowości doręczenia decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. dla skarżącego kasacyjnie. W wyniku rozdzielenia skargi dotyczącej postanowień SKO z [...] sierpnia 2010 r. i [...] października 2010 r., w obydwu postępowaniach sądowych z przyczyn formalnych nie doszło do rozpoznania odwołania znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego złożonego przez skarżącego kasacyjnie 11 października 2010 r. od ww. decyzji Wójta Gminy. W postępowaniu administracyjnym w wyniku którego została wydana decyzja Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. zaistniały dwa zdarzenia rzutujące na prawidłowość tegoż postępowania. Pierwsze dotyczy, podnoszonej przez skarżącego kasacyjnie już w piśmie z [...] czerwca 2010 r. skierowanym do organu I instancji, prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji skarżącemu kasacyjnie. Tej kwestii zarówno organy jak i WSA nie wyjaśniły. Oraz drugie zdarzenie a mianowicie zawarte w postanowieniu SKO z [...] sierpnia 2010 r. błędne pouczenie o możliwości wystąpienia o ponowne rozpatrzenie prośby w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Nie ulega wątpliwości, iż pouczenie to jest wadliwe, gdyż taki środek odwoławczy stronie nie przysługiwał. Zdaniem NSA po wniesieniu skargi przez A.K. na dwa postanowienia SKO należało te sprawy rozpoznać łącznie, gdyż pozostają ze sobą w związku (art. 111 § 2 p.p.s.a.), tym bardziej, iż obydwa postanowienia zostały objęte jedną skargą. Obecnie natomiast po prawomocnym rozstrzygnięciu przez NSA postanowieniem z 25 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1545/11 kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. decyzja ta stałaby się ostateczna bez rozpoznania odwołania, które znajduje się w aktach sprawy. Skarżący kasacyjnie od początku kwestionuje prawidłowość doręczenia mu ww. decyzji i na wezwanie organu podnosi, iż nie wie do czego ma się odnieść i od czego mógłby się odwołać, natomiast SKO postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r. właśnie z przyczyn tylko i wyłącznie formalnych (braku wniesienia odwołania) odmawia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Gdyby WSA rozpoznał wniesioną skargę łącznie na dwa postanowienia mając na uwadze także treść art. 134 p.p.s.a. nie doszłoby prawdopodobnie do tak kuriozalnej sytuacji, iż nie zostało rozpoznane merytorycznie odwołanie pomimo wątpliwości co do doręczenia decyzji organu I instancji a tym samym określenia daty od której należy liczyć termin do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 k.p.a.), gdyż należało wyjaśnić wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji z [...] kwietnia 2010 r. NSA zwrócił także uwagę na to, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z załącznikiem w postaci odwołania został złożony przed doręczeniem postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., które nastąpiło 19 października 2010 r. a wniosek został złożony 11 października 2010 r. Organy zatem nie wyjaśniły jaki charakter ma ten wniosek i czy faktycznie był to środek zaskarżenia od postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., a więc wydanie postanowienia z [...] października 2010 r. było przedwczesne. NSA wskazał, że powyższe skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku, gdyż skarga została oddalona pomimo naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności art. 134 p.p.s.a, art. 112 k.p.a. oraz niewyjaśnienia czy został naruszony przepis art. 44 k.p.a. Wskazano także, że ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte wyłącznie na przesłance określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, NSA nie mógł rozpoznać w trybie art. 188 p.p.s.a. skargi. NSA wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji weźmie pod uwagę kwestię złożenia wniosku z [...] października 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i oceni, czy jest to środek odwoławczy od postanowienia SKO z [...] sierpnia 2010 r. i przede wszystkim zaleci mając na uwadze istotę niniejszego postępowania, wyjaśnienie czy doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 44 k.p.a. NSA zaznaczył także, że w przypadku nowych ustaleń faktycznych związanych z doręczeniem decyzji z [...] kwietnia 2010 r. i przyjęciem, że w tym zakresie były uchybienia może się okazać, iż postępowania w zakresie uchybienia terminu były bezprzedmiotowe i wtedy organy nie będą związane zapadłymi w sprawie wyrokami sądowymi i w tym zakresie nie dojdzie do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Natomiast przy przyjęciu prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Na rozprawie 11 kwietnia 2013 r. skarżący podtrzymując złożoną skargę, wniósł o uchylenie także postanowienia SKO z [...] sierpnia 2010r. nr [...], odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) kompetencje sądów administracyjnych ograniczone zostały do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W tych granicach wojewódzki sąd administracyjny ocenia prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafność ich wykładni. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a w celu usunięcia naruszenia prawa stosuje przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 p.p.s.a). Kryterium legalności z art. 1 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.) oraz rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b powołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania innych reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Kierując się tymi zasadami oceny, WSA po ponownej kontroli zaskarżonego postanowienia, stwierdził konieczność zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przystępując do szczegółowych rozważań trzeba wskazać, że na tak dokonaną ocenę w istotny sposób rzutuje to, że sprawa była, na skutek skargi kasacyjnej, przedmiotem rozpoznania NSA, który prawomocnym wyrokiem z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1544/11, uchylił wyrok WSA z 17 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 47/11 i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Zgodnie z poglądami orzecznictwa, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny modyfikacji ulegają granice sprawy administracyjnej, których nie wyznaczają tylko przepisy art. 134 i art. 135 p.p.s.a., ale też art. 183 § 1 tej ustawy. Inaczej mówiąc, granice sprawy, w której orzeka w takiej sytuacji sąd, podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną NSA (wyrok NSA z 20 września 2006r., II OSK 1117/05, LEX Nr 238489). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma zastosowanie art. 190 p.p.s.a, według którego wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawę przekazano, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA. Obowiązek przyjęcia wykładni NSA nie ma charakteru bezwzględnego. Orzecznictwo i doktryna dopuszczają bowiem od niego odstępstwa, ale jednak w bardzo ograniczonym zakresie. Są to głównie sytuacje, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania ulegnie tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować inne przepisy prawa, niż interpretowane przez NSA; lub gdy przy niezmienionym stanie faktycznym zmieni się stan prawny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577; wyrok WSA w Warszawie z 7 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 2065/04, LEX Nr 167124; wyrok NSA z 28 listopada 2005 r., I FSK 294/05 LEX Nr 187537). W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania WSA nie wystąpiła żadna z tych okoliczności, które uzasadniają wyłączenie stosowania art. 190 p.p.s.a. NSA w wyroku z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1544/11 określił wytyczne dla Sądu I instancji, który przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien wziąć pod uwagę kwestię złożenia wniosku z [...] października 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy i ocenić, czy jest to środek odwoławczy od postanowienia SKO z [...] sierpnia 2010r. i przede wszystkim zalecić, mając na uwadze istotę niniejszego postępowania, wyjaśnienie czy doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 44 k.p.a. Uwzględniając treść wytycznych zawartych w wyroku NSA należy wskazać, iż zdaniem WSA pismo skarżącego z [...] października 2010 r. (zatytułowane: "Wniosek o ponowne rozpatrzenie prośby"), które do SKO wpłynęło 11 października 2010 r., nie stanowi środka odwoławczego od postanowienia SKO z [...] sierpnia 2010 r. Z akt sprawy wynika bowiem, iż pismo to wraz z załącznikiem w postaci odwołania (do rozpoznania którego w sprawie nie doszło), zostało złożone przed doręczeniem postanowienia z [...] sierpnia 2010 r., które nastąpiło 19 października 2010 r. Trudno zatem przyjąć, że pismo to mogło stanowić środek odwoławczy od wskazanego wyżej postanowienia. Oznacza to zatem, że SKO wydając zaskarżone postanowienie, a więc stwierdzając niedopuszczalność środka zaskarżenia, naruszyło przepisy postępowania a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę SKO powinno zatem zająć się (mając na uwadze istotę niniejszego postępowania) kwestią prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Organ ustali więc czy doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 44 k.p.a. Odnosząc się do żądania skarżącego uchylenia postanowienia SKO z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] kwietnia 2010 r. nr [...], stwierdzić należy, że jest ono nieuzasadnione. Wskazać bowiem trzeba, iż NSA w wyroku z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1544/11 zaznaczył, że w przypadku nowych ustaleń faktycznych związanych z doręczeniem decyzji z [...] kwietnia 2010 r. i przyjęciem, że w tym zakresie były uchybienia może się okazać, iż postępowania w zakresie uchybienia terminu były bezprzedmiotowe (a więc także postępowanie zakończone postanowieniem z [...] sierpnia 2010 r.) i wtedy organy nie będą związane zapadłymi w sprawie wyrokami sądowym i w tym zakresie nie dojdzie do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Natomiast przy przyjęciu prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Mając na uwadze powyższe WSA działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O tym, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, orzeczono na mocy art. 152 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje uzasadnienie w przepisach art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło